II SAB/Wa 666/18

Sygn. akt II SAB/Wa 666//18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Operator Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. z siedzibą w W. dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Operator Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. z siedzibą w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Operatora Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącej I. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. K. (dalej jako: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu [...] października 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Operatora Gazociągów Przemysłowych [...] z siedzibą w W. w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym w jej wniosku z dnia [...] marca 2017 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330; zwanej dalej: "U.d.i.p."), przy jednoczesnym niewydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji lub decyzji o umorzeniu postępowania. Pełnomocnik skarżącej wniósł o : 1) stwierdzenie bezczynności podmiotu obowiązanego w przedmiocie udostępnienia informacji na wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2017 r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 U.d.i.p. 2) zobowiązanie podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej w zakresie i formie zgodnej z wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2017 r. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wydanego w sprawie wyroku; 3) zasądzenie od podmiotu obowiązanego na rzecz skarżącej kosztów postępowania; 4) przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność skarżącej jak i jej pełnomocnika. Operator Gazociągów Przemysłowych [...] Oddział w T. w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma procesowego podano, że w dniu [...] listopada 2017 r. poinformowano pełnomocnika skarżącej, iż na działce nr [...] w m. N. wybudowany jest gazociąg [...] relacji K. – S. Przedmiotowy gazociąg został wybudowany 1942 r., a żądane dokumenty stanowiące informacje publiczną nie są w posiadaniu podmiotu obowiązanego i tego powodu nie może zostać wydana decyzja o odmowie ich udostępnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2 a U.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 U.d.i.p. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przepisy P.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, jednak w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, iż bezczynność ta ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten "milczy" w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji, tj.: - nie udziela informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem i nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej; - nie informuje wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach U.d.i.p , gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też nie wskazuje, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił bądź też nie informuje strony, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielania informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła; - nie odmawia udostępnienia informacji lub nie umarza postępowania w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 U.d.i.p., stosownie do treści art. 16 U.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej; - ewentualnie nie odmawia udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 U.d.i.p. W art. 4 ust. 1 U.d.i.p. został określony podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, zaś z jego treści wstępnej wynika w ogólnym ujęciu, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p., zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie zaś z przepisem art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 798 ze zm.), przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Z przedstawionego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS według stanu na dzień [...] lutego 2018, nr [...] wynika, że spółka Operator Gazociągów Przesyłowych [...] z siedzibą w W. powstała w ramach przekształcenia, jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w T. wymienia się wśród innych jednostek organizacyjnych Spółki. Zatem już tylko z tego powodu Spółkę należy zaliczyć do podmiotów obowiązanych na gruncie U.d.i.p. Zauważyć jednak również należy, że Operator Gazociągów Przesyłowych [...] z siedzibą w W. znalazł się w "Wykazie przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa", zawartym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 212, poz. 1387 ze zm.). Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje ono między innymi dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy. Pojęcie informacji publicznej określa ustawodawca w art. 1 ust. 1 i art. 6 U.d.i.p. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis art. 6 U.d.i.p. wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 U.d.i.p. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) U.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 U.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Podlegającą udostępnieniu informacją publiczną będą zatem nie tylko dokumenty, a w szczególności decyzje zredagowane i technicznie wytworzone przez podmiot, który je posiada, ale także te dokumenty, których dany podmiot używa do realizacji powierzonych mu prawem zadań. Nie ma znaczenia to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu tego podmiotu i jakiej sprawy dotyczą, istotnym jest natomiast, by dokumenty takie służyły realizacji zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 14 ust. 1 U.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 14 ust. 2 U.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła bezczynność Spółki w sprawie realizacji wniosku z dnia [...] marca 2017 r. w zakresie dotyczącym udostępnienia dokumentacji techniczno – prawnej, w tym, dokumentacji prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na działkach gruntu stanowiących ich własność, położonych w miejscowości N., nr ew. działki [...], obręb N., gmina N., województwo [...], nr k.w. [...]. Jak już wyżej wskazano, wniosek został skierowany do podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a żądanie niewątpliwie dotyczyło udostępnienia informacji publicznej. Przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że skarżąca wystąpił z roszczeniami cywilnymi wobec Spółki, a zatem w indywidualnej sprawie, a nie w interesie publicznym. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 U.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 U.d.i.p.). Jak już wyżej wskazano, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 4 ust. 3 U.d.i.p., obowiązek informacyjny obejmuje podmioty (wymienione w art. 4 ust. 1 i 2), które są w posiadaniu żądanej informacji, przy czym owo posiadanie należy identyfikować z istnieniem określonego stanu faktycznego, w którym w dyspozycji konkretnego podmiotu znajduje się informacja, o jaką wystąpił zainteresowany. Powyższa zasada wiąże się z utrwalonym poglądem, że prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielenia informacji. Zatem w sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się od organu udostępnienia informacji niebędących w posiadaniu adresata wniosku w dniu jego złożenia, realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest możliwa. Prawidłowym - w takich okolicznościach - działaniem organu będzie pisemne poinformowanie wnioskodawcy, iż organ żądanej informacji nie posiada. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2017 r., Operator Gazociągów Przemysłowych [...] Oddział w T. udostępnił pełnomocnikowi skarżącej żądane informacje w zakresie w jakim je posiadał. Pełnomocnik skarżącej nie podważył skutecznie faktu prawidłowego doręczenia tego pisma. Nie kwestionował również jego treści po doręczeniu mu odpowiedzi na skargę. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe pismo zostało skierowane do pełnomocnika skarżącej dopiero po dacie wniesienia skargi na bezczynność. Zatem w dacie wystąpienia skarżącej ze skargą, Operator Gazociągów Przemysłowych [...] pozostawał w bezczynności wobec wniosku z dnia [...] marca 2017 r. Stan bezczynności ustał jednak przed datą wyrokowania, bowiem Operator Gazociągów Przemysłowych [...] udostępnił informacje, które posiadał i poinformował jakimi informacjami nie dysponuje. Z powyższych względów Sąd uznał, że Operator Gazociągów Przemysłowych [...] na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a 3 P.p.s.a., orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.