II SA/Bd 1182/17

Dnia 6 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] Wójt Gminy [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] 2016 r. przyznającą A. K. świadczenie wychowawcze na dziecko - L. W., urodzoną [...].2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wznowienie postępowania nastąpiło w związku z uzyskaniem w dniu [...] 2017 r. informacji o utracie przez wyżej wymienioną zatrudnienia w [...] 2015 r. i uzyskaniu zatrudnienia w [...] 2015 r. oraz z brakiem przedłożenia przez nią zaświadczenia o dochodzie uzyskanym za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem z urzędu skarbowego, dochód A. K. za 2014 r. wynosił [...] zł i dochód ten został utracony. Z zgromadzonej przez organ dokumentacji wynika jednocześnie, że wyżej wymieniona w związku z podjętym w [...] 2015 r. zatrudnieniem, uzyskała w miesiącu [...] 2015 r. dochód w wysokości [...] zł. Organ dodał przy tym, że strona dochód ten nadal uzyskuje. Wójt wyliczył, że miesięczny dochód A. K. podzielony przez liczbę członków rodziny wynosił [...] zł na osobę w rodzinie, a więc przekraczał kwotę maksymalną określoną w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016, poz. 195). Zdaniem organu, w związku z powyższym należało odmówić przyznania stronie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę na okres od 2016-04-01 do 2017-09-30. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. stwierdziła, że zgadza się z decyzją o zaprzestaniu wypłaty świadczenia wychowawczego, gdyż w tym momencie jej dochód przekracza kwotę 800 zł na osobę w rodzinie. Zakwestionowała natomiast stwierdzenia organu dotyczące niedostarczenia przez nią dokumentów związanych ze zmianą pracy. Wyjaśniła, że nie została poinformowana o potrzebie doniesienia dodatkowych dokumentów poza orzeczeniem o rozwodzie. Zapewniono ją bowiem, że pozostałe dokumenty organ pobierze sam. Dodała, że w roku 2015 r. informowała Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej o utracie zatrudnienia, w związku z czym otrzymała jednorazowy zasiłek. Po podjęciu zatrudnienia dostarczyła GOPS umowę w oparciu o którą jest zatrudniona do dnia dzisiejszego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] 2017r., [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości podzielając argumentację organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję A. K., wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie rozstrzygnięcia ją poprzedzającego, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, - art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (cyt. wyżej) w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., - art. 17 ust. 1 cyt. ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienia obowiązku organu pierwszej instancji samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną informacji o dochodzie oraz innych danych, co wykluczało wystąpienie przesłanki wznowieniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W kontrolowanej sprawie, z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylona została decyzja dotychczasowa przyznająca świadczenie wychowawcze na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie [...]zł miesięcznie i wydana została nowa decyzja o odmowie przyznania prawa do tego świadczenia w okresie świadczeniowym 2016/2017. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, albowiem organ w dacie wydawania decyzji wiedział, że dochód rodziny stanowił dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia od dnia [...] 2015r. w kwocie [...]zł za miesiąc [...] 2015r., co w przeliczeniu na członka rodziny daje [...] zł. Ponadto dodała, że w myśl art. 17 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. 2017.1851, dalej jako: ustawa), to na organie spoczywa obowiązek samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną informacji o dochodzie. Natomiast organ wskazał, że wnioskodawczyni nie poinformowała go o fakcie utraty zatrudnienia w dniu [...] 2015 r. w firmie [...] Sp. z o.o. i podjęciu w dniu [...] 2015 r. zatrudnienia w firmie [...] Sp. z o.o. & Co. Sp. k. (gdzie pracuje do chwili obecnej). Organ ustalił, że dochód netto A. K. za miesiąc [...] 2015r. wyniósł [...] zł. Zdaniem organu okoliczność ta istniała w chwili wydawania decyzji i nie była mu znana. Dlatego wznowił postępowanie i ponownie dokonał przeliczenia dochodu na członka rodziny, w efekcie czego ustalił, że dochód ten wyniósł [...] zł co oznacza, że przekroczony został próg 800 zł . Zatem w przedmiotowej sprawie należało rozważyć, czy wobec faktu, że organ jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych może wznowić postępowanie, jeśli uzyska wiadomość, że dochód rodziny był inny niż przez niego ustalony lub zweryfikowany. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o której mową w/w przepisie, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe, są istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podkreśla się przy tym w orzecznictwie sądów administracyjnych, że istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdyby wydano w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Nowe okoliczności i dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ nimi nie dysponował. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy brak wiedzy organu o tych nowych istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych (nowych dowodach) nastąpił w wyniku zaniedbań procedującego w sprawie organu, czy też bez jego winy. Takie stanowisko wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie który podkreślił, że nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności czy nowe dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie w wyniku niedokładnego wyjaśnienia sprawy, czy z innych powodów (wyrok z dnia 29 września 2017 r sygn. akt III SA/Kr 762/17). W oparciu o powyższe oraz dalsze rozważania Sąd orzekający uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 ww. ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł (art. 5 ust. 3). Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia na pierwsze i jedyne dziecko w rodzinie, nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, a zatem wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy wynoszący 800 zł. Przy czym podkreślić należy, że pierwszy okres, na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczynał się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończył się dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, zgodnie z art. 2 pkt 1 tej ustawy, dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast dochód członka rodziny - oznacza, zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Przepisy art. 7 ust. 1-3 ustawy wprowadzają zasadę utraty i uzyskania dochodu. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego - art. 7 ust. 1. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 2. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 3. Stosownie natomiast do treści art. 13 ust. 16 ustawy do wniosku dołącza się odpowiednio, w przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość. Ilekroć w postępowaniach w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego jest wymagane potwierdzenie: wysokości dochodu rodziny lub członków rodziny uzyskanego przez rodzinę lub członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, w tym dochodów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 (punkt 1) - osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia wychowawczego przedkłada zaświadczenia lub oświadczenia. Ze złożonego przez skarżącą wniosku, a dokładniej z "informacji na temat sytuacji związanych z uzyskaniem lub utratą dochodu, w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku" wynika, że nie nastąpiła utrata przez członka rodziny dochodu lecz nastąpiło jego uzyskanie (7.3). Wnioskodawczyni w rubryce 7.2. zatytułowanej "w roku kalendarzowym1 (2014) poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, członkowie rodziny osiągnęli dochody" nie zaznaczyła żądnej możliwości do wyboru. Również w rubryce "ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko" skarżąca nie zamieściła żadnych danych. Zatem we wniosku brak jest informacji dotyczących zatrudnienia skarżącej. Do wniosku nie została załączona umowa o pracę. Brak też jest dowodów w aktach sprawy świadczących o tym, że skarżąca poinformowała organ o podjęciu zatrudnienia [...] 2015 r. W akta organu I instancji znajduje się notatka z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez pracownika organu ze skarżącą. Organ stwierdził brak prawomocnego orzeczenia sądu potwierdzającego zadeklarowanego stanu cywilnego "rozwiedziona" oraz ponowienie stwierdził brak załączników potwierdzających uzyskanie dochodu. W trakcie prowadzonej rozmowy A. K. zadeklarowała, że jej jedynym uzyskiem były alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie zasądzone w [...] 2015r. na rzecz córki L. W. oraz że prawomocny wyrok sądu dostarczy osoba z najbliższego otoczenia. Organ przed przyznaniem świadczenia dokonał weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów, o składkach na ubezpieczenie zdrowotne, za rok podatkowy 2014. Na podstawie tych danych ustalił miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w wysokości [...] zł. W myśl art. 17 ust. 1 organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczenia wychowawczego są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio: 1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości: a) dochodu, b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, c) należnego podatku. Również obowiązany jest uzyskać informację o rozliczaniu się z podatku dochodowego od osób fizycznych (art. 14 ust. 2 litera "ic" w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy) oraz informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek (art. 17 ust. 3 ustawy). W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo kierując się informacjami uzyskanymi od skarżącej dokonał ustalenia dochodu rodziny w 2014 roku. W kontrolowanej sprawie organ zobowiązany był dokonać obliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodów jej członków z roku kalendarzowego 2014. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwo od wskazanej zasady wprowadzając instytucję "uzyskania dochodu" i "utraty dochodu". Jak zostało wskazane na wstępie, zasady ustalania dochodu w sytuacji "uzyskania dochodu" jak i "utraty dochodu" określone w art. 7 ust 1, 2 i 3. Podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżąca oświadczyła, że uzyskała uzysk w wysokości [...] zł z tytułu alimentów od [...] 2015 rW oparciu o te dane organ dokonał ustalenia dochodów skarżącej. W związku z tym, że wnioskodawczyni nie ujawniła faktu utraty pracy w [...] 2015 r. i podjęcia zatrudnienia [...] 2015 r. organ nie dokonał weryfikacji dochodu w szerszym zakresie obejmującym lata 2015 i 2016, gdyż nie był do tego zobowiązany. W ocenie Sądu okoliczność, że organ ustala lub weryfikuje m.in. informację o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie zwalnia wnioskodawczyni do podania wszelkich danych uprawniających ją do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Skoro skarżąca w całym wniosku przemilczała fakt utraty pracy i podjęcia na nowo zatrudnienia w 2015 r., to zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania. Innymi słowy, organ nie miały obowiązku uzupełniać akt administracyjnych o informacje dotyczące dochodu za lata 2015 i 2016 r. i dokonywać wszechstronnego weryfikowania dochodu skarżącej. Zwłaszcza, że dostarczone przez nią dane uzasadniały ustalenie dochodu za rok 2014. Tym samym uzyskanie informacji o utracie i podjęciu zatrudnienia przez wnioskodawczynię w 2015 r. stanowi nowy dowód w sprawie – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W wyniku wznowienia postępowania i ponownego zweryfikowania dochodów rodziny wnioskodawczyni organ prawidłowo wyliczył dochód przypadający na członka rodziny skarżącej i wskazał na brak uprawnienia skarżącej do świadczenia wychowawczego na córkę w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę [...]zł. Organ przede wszystkim, w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy trafnie ustalił, że A. K. utraciła dochód za 2014 r. w wysokości [...] zł. Następnie w [...] 2015 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł, który nadał jest uzyskiwany. Tym samym należało uznać za prawidłowe ustalenia organu w zakresie okoliczności uzyskania dochodu i zaistnienia podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.