II OZ 253/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2941/18 odrzucające skargę w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2941/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 grudnia 2018 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie pięciu odpisów skargi oraz podpisanie złożonej skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 27 grudnia 2018 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął skarżącej 3 stycznia 2019 r. Skarżąca, w ustawowym terminie, nadesłała pięć odpisów skargi, jednak nie podpisała skargi. Z uwagi na powyższe, jeden z nadesłanych odpisów wszyto do akt, jako uzupełnienie braku formalnego polegającego na niepodpisaniu skargi, a pozostałe cztery odpisy potraktowano jako wykonanie drugiej części zarządzenia z dnia 17 grudnia 2018 r. W konsekwencji, z uwagi na nie uzupełnienie przez skarżącą braku formalnego skargi przez nadesłanie pięciu jej odpisów, Sąd, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), odrzucił skargę. Zażaleniem D. N. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy z analizy treści pism skierowanych do skarżącej oraz wykonanego przez nią uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, iż w istocie uzupełniła te braki, a zatem nie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że 27 grudnia 2018 r. skarżąca odebrała przesyłkę z Sądu, zawierającą kilka różnych dokumentów. W znajdującym się w tej przesyłce piśmie przewodnim wskazano, że zawiera ona "wezwanie do nadesłania 5 odpisów skargi i podpisania jej". Z kolei zaś w samym wezwaniu wskazano, że skarżącą wzywa się do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez "a) podpisanie skargi, b) nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami". Zdaniem skarżącej, zawarte w skierowanych do niej ww. pismach sformułowania pozwoliły na uznanie, iż oczekuje się od niej przesłania 5 egzemplarzy podpisanych odpisów skargi. Tak też skarżąca uczyniła. W zażaleniu podkreślono przy tym, że skarżąca nie jest osobą biegle poruszającą się w prawie. Skarżąca podniosła także, że dokonała uzupełnienia braków formalnych tego samego dnia, w którym odebrała wezwanie oraz że w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wskazano, w jaki sposób ma uzupełnić brak podpisu pod skargą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. Przy czym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma regulacji, która przewidywałaby możliwość wnoszenia drogą elektroniczną pism procesowych opatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13; postanowienie NSA: z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I FZ 39/19; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 73/19; z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 1124/18). W art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. Ponadto do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 13/13 (publ. CBOSA) nie ulega też wątpliwości, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniesiona przez skarżącą skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nie była przez nią podpisana, a także nie załączono do niej wymaganej liczby jej odpisów wraz z załącznikami celem ich doręczenia uczestnikom postępowania. Zasadnie w tych okolicznościach, w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 grudnia 2018 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi i nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz załącznikami, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 27 grudnia 2018 r., zatem termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał jej z dniem 3 stycznia 2019 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie nadesłała jednak wymaganych odpisów skargi. Słusznie bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji jeden z pięciu przesłanych i podpisanych przez skarżącą odpisów skargi (wraz załącznikami) załączył do akt sądowych sprawy uznając, że w ten sposób uzupełniono brak skargi polegający na braku podpisu skarżącej i w konsekwencji uznał, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez nadesłanie wskazanej w wezwaniu wymaganej liczby jej odpisów. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnośnie podniesionej w zażaleniu argumentacji wskazać natomiast należy, że błędnie zrozumienie otrzymanego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie daje podstaw do podważenia prawidłowości doręczenia skarżącej tego wezwania. W wezwaniu precyzyjnie określono, że dotyczy ono podpisania skargi z dnia 23 listopada 2018 r. oraz nadesłania 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami. Wyjaśnić ponadto należy, że rozpoznając środek odwoławczy od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje stanowisko Sądu I instancji co do faktu uchybienia terminowi, nie bada natomiast przyczyn, z powodu których strona nie dochowała tego terminu. Okoliczności te mogą być badane przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu, który to wniosek w niniejszej sprawie skarżąca również złożyła. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.