V SA/Wa 1506/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego; oddala skargę. Przedmiotem skargi W. L. jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... lipca 2018 r. nr .... nakazująca Skarżącemu zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za okres sprawozdawczy od grudnia 2012 r. do marca 2015 r. oraz od września 2015 r. do listopada 2015 r. w łącznej kwocie .... zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Prezes Zarządu PFRON na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalił, że za ww. okresy sprawozdawcze Skarżący wykonujący działalność gospodarczą, nie przedstawił potwierdzeń wypłat wynagrodzeń na rzecz pracownika niepełnosprawnego .... oraz list płac dotyczących tego pracownika. W związku z tym organ uznał, że wypłaty wynagrodzeń za wskazane okresy sprawozdawcze na rzecz tego pracownika, na które Skarżący uzyskał z PFRON dofinansowanie w wysokości w łącznej kwocie .... zł, nie zostały dokonane terminowo i w prawidłowej formie. W związku z powyższym, pismami z dnia .... grudnia 2017 r. oraz z dnia ... stycznia 2018 r. wezwano Skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego w kwocie ..... zł w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Stronę pouczono, że niewypełnienie obowiązku zwrotu ww. kwoty we wskazanym terminie, skutkować może wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu, wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej zwrot środków Funduszu i skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie zwrócił środków we wskazanym w wezwaniach terminie wobec czego pismem z dnia .... maja 2018 r. zawiadomiono go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot ww. środków PFRON. Przedmiotowym pismem Skarżący został wezwany do przedstawienia wszelkich wniosków, uwag i informacji mających w jego ocenie znaczenie dla rozpoznania sprawy. Jednocześnie Skarżącego pouczono o treści art. 10 § 1 k.p.a., art. 41 § 1 i art. 73 k.p.a. Następnie pismem z dnia .... czerwca 2018 r. organ powiadomił Stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i wyznaczył jej 7-dniowy termin na zapoznanie się oraz wypowiedzenie w przedmiocie zebranego materiału dowodowego w związku z toczącym się postępowaniem. Skarżący z uprawnień tych nie skorzystał pozostawiając przedmiotowe pismo – podobnie jak wcześniejsze pismo z dnia ... maja 2018 r. – bez odpowiedzi. W dniu .... lipca 2018 r. organ wydał decyzję nakazującą Stronie zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za wskazane w tej decyzji okresy sprawozdawcze w łącznej kwocie .... zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes Zarządu PFRON wskazał, że zgodnie z treścią art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.) – dalej jako: ustawa o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że wynagrodzenie ..... było przekazywane w sposób określony w powołanym przepisie wobec czego należało wydać decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzenia tego pracownika. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia: art. 6, art. 7, art. 7a § 1 , art. 8 i art. 107 k.p.a., art. 26 a ust. 9b pkt 11, ust. 9d, ust. 10 i ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 68 Ordynacji podatkowej, art. 2, art. 7, art. 32 i art. 69 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że .... nie wyraził zgody na wypłatę wynagrodzenia inaczej niż gotówką. Preferowany przez pracownika sposób pobierania wynagrodzenia był zgodny z art. 86 § 2 i § 3 Kodeksu pracy. W ocenie Skarżącego powołany przepis koliduje z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Skarżący wskazał również, że zakwestionowanie dofinansowania i nakazywanie jego zwrotu po kilku latach podważa nie tylko zaufanie obywatela do organów państwa. Takie działanie PFRON narusza również z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji nakazujący odpowiednie stosowanie Ordynacji podatkowej, która z kolei przewiduje 3 letni termin przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu przedawnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ustawy o rehabilitacji w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks pracy i Kodeks cywilny. Ani ustawa o rehabilitacji, ani k.p.a. ani Kodeks pracy nie zawierają zapisów odnośnie przedawnienia roszczeń, instytucja przedawnienia uregulowana jest w Kodeksie cywilnym w art. 118 i zgodnie z tym przepisem do dnia 8 lipca 2018 r. przedawnienie wynosiło 10 lat (zaskarżona decyzja zaś została wydana w dniu .... lipca 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. W treści powołanego przepisu określone zostały warunki wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i wynika z nich, że takie dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli pracodawca nie przekazał wynagrodzenia dla pracownika niepełnosprawnego w określony w przepisie sposób. A zatem Strona chcąc uzyskać dofinasowanie była zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia jedynie w sposób wskazany w treści przepisu. W rozpoznawanej sprawie Skarżący, co jest niesporne, nie dokonywał .... wypłat wynagrodzenia w sposób przewidziany w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Należne temu pracownikowi wynagrodzenie wskazane w zaskarżonej decyzji okresy (miesiące) Skarżący przekazywał w gotówce. Skoro w odniesieniu do wskazanego wyżej pracownika niepełnosprawnego, nie spełniono określonych w powołanym przepisie warunków wypłaty wynagrodzenia, nie mają znaczenia podnoszone w skardze argumenty, iż pracownik ten nie wyraził zgody na wypłatę wynagrodzenia inaczej niż gotówką. Przytoczony przepis ustawy o rehabilitacji nie pozostawia bowiem wątpliwości, że warunkiem przyznania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych jest dokonanie wypłaty tego wynagrodzenia w odpowiedniej formie. Na zastosowanie tego przepisu, wbrew stanowisku Skarżącego nie ma wpływu treść art. 86 § 2 i 3 Kodeksu pracy, który stanowi, że wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej, zaś obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. W ustawie o rehabilitacji nie wyłączono zastosowania tego przepisu i wypłacania wynagrodzenia do rąk własnych pracownika, lecz jedynie uzależniono uprawnienie do uzyskania dofinansowania od sposobu wypłaty wynagrodzenia określonego w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Chcąc korzystać z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pracodawca musi dostosować się do wymogów przewidzianych w ustawie o rehabilitacji, w tym również w zakresie sposobu wypłaty wynagrodzenia (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2595/15). W rozpoznawanej sprawie Skarżący – jak już wskazano powyżej – nie dokonywał wypłat wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w sposób przewidziany w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Organ był zatem zobowiązany do wydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania. Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się również w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu uchybień, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące konieczność zwrotu dofinansowania określone w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Dodać należy, że Skarżący był informowany o przebiegu postępowania na każdym jego etapie oraz był pouczany o możliwości wzięcia czynnego udziału w tym postępowaniu, z którego to uprawnienia jednak nie skorzystał. Poza tym w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa w art. 7a, a organ nie naruszył wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu niezasadny był również podniesiony w skardze zarzut przedawnienia spornego dofinansowania. Przypomnieć należy, że w przypadku pracodawców wykonujących, tak jak Skarżący działalność gospodarczą, dofinansowanie stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z rozdziałem I, art. 33 i rozdziałem III rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 2014.187.1) – analogiczne przepisy w rozdziale I, art. 41 i rozdziale III zawierało obowiązujące do 30 czerwca 2014 r. rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3) mające zastosowanie do okresów sprawozdawczych do lipca 2014 r. W rozpoznawanej sprawie w kwestii terminu przedawnienia należało mieć zatem na uwadze art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) (Dz.U.UE.L.2015.248.9), zgodnie z którym kompetencje Komisji w zakresie windykacji pomocy podlegają dziesięcioletniemu okresowi przedawnienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust 2 zdanie pierwsze powołanego rozporządzenia, okres przedawnienia rozpoczyna bieg w dniu, w którym przyznano pomoc niezgodną z prawem beneficjentowi albo w charakterze pomocy indywidualnej, albo w ramach programu pomocowego. Konieczne jest przy tym podkreślenie, że Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich w wyroku z 10 kwietnia 2003 r. w sprawie T-366/00 wyjaśnił, iż ze względu na to, że procedura ustanowiona w art. 88 ust. 2 TWE toczy się przede wszystkim pomiędzy Komisją a zainteresowanym Państwem Członkowskim, ten sam 10-letni okres przedawnienia, dotyczący odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy, ma zastosowanie w taki sam sposób zarówno do Państwa Członkowskiego, beneficjenta pomocy, jak i osób trzecich. Orzeczenie to zapadło co prawda w czasie obowiązywania art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) (Dz. U. L 83 z 27.03.1999, str. 1), jednak z uwagi na identyczne brzmienie obowiązującego obecnie art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/1589, znajduje ono zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć zastosowania, ani termin przedawnienia określony w Ordynacji podatkowej – jak podnosił Skarżący, ani termin przedawnienia określony w art. 118 k.c. – jak błędnie wskazano w odpowiedzi na skargę. Z przedstawionych względów zastosowanie do przyznanej nienależnie Skarżącemu pomocy mógł mieć 10-letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/1589. Nie ulega zaś wątpliwości, że termin ten nie upłynął, ponieważ przyznanie Skarżącemu pomocy niezgodnie z prawem nastąpiło najwcześniej w grudniu 2012 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.