IV SAB/Wa 50/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty za szkody wyrządzone przez bobry postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej B. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 21 grudnia 2018r. B. P. (dalej: skarżąca) wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w sprawie z wniosku z dnia 28 czerwca 2018r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za szkody wyrządzone przez bobry na działce o nr ew. [...] położonej w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, względnie o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącej został pozostawiony bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia przez nią braków formalnych wniosku. Ponadto organ podniósł, że szacowanie szkód wyrządzonych przez bobry odbywa się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018r. w sprawie szacowania szkód wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (Dz. U. z 2018r. poz. 645). W ocenie organu postepowanie w sprawie szacowania szkód bobrowych ma charakter cywilnoprawny i w przypadku jego nienależytego prowadzenia zastosowanie mają przepisy prawa cywilnego, a w konsekwencji właściwym do rozpoznania ewentualnego sporu będzie sąd powszechny a nie administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: "k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy bezczynności organu w przedmiocie oszacowania szkód wyrządzonych przez bobry na nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Należy wskazać, że zgodnie z art. 126 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018r., poz. 142 ze zm.) Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez bobry w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim. W myśl art. 126 ust. 3 ww. ustawy, oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku. Z powyższych przepisów, zdaniem Sądu nie wynika, aby szacowanie szkód było przyznawane decyzją administracyjną której wydanie poprzedzone jest wszczęciem postępowania administracyjnego według reguł z K.p.a. W ocenie Sądu z żadnego przepisu ustawy o ochronie przyrody, ani rozporządzeń wykonawczych nie wynika, aby wypłata odszkodowania za omawiane szkody miała następować w ramach postepowania administracyjnego. Świadczy o tym zarówno analiza przepisów ustawy, jak i charakter świadczenia oraz stosunek jaki łączy Skarb Państwa z osobą, która poniosła szkodę, oparty na konstrukcji przewidzianej w prawie cywilnym. Przewidziane w rozdziale 10 ustawy o ochronie przyrody roszczenia o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez bobry w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim są sprawami z zakresu prawa cywilnego, które stosownie do art. 2 § 1 Kodeksu Postępowania Cywilnego, powinny być rozpoznane przez sądy powszechne. (zob. Postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2015r., sygn. akt II OW 206/14). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie ustawy z dnia z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1295 ze zm.) również w kwestii odszkodowania za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny (por. wyroki WSA w Lublinie: z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 108/08; z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 187/09, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2018r., sygn. akt II SAB/Sz 6/18 opublikowane w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na cywilnoprawny charakter sporu w niniejszej sprawie, droga sądowoadministracyjna kwestionowanej bezczynności organu okazała się niedopuszczalna, a tym samym skarga podlegała odrzuceniu. W piśmiennictwie podnosi się, że sąd administracyjny odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Nastąpi to w szczególności wtedy, gdy skarga będzie dotyczyła aktu i czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. 5, Warszawa, 2017, s. 378-379). Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 209/11, Legalis, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014r., sygn. akt I OSK 3030/13, Legalis). Z tych względów, Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.