III OSK 1472/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-09
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Elżbieta Kremer, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 30 dni na złożenie wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej, liczony od dnia dokonania własnych pomiarów lub ustaleń, należy liczyć od dnia fizycznego wykonania pomiaru, czy od dnia otrzymania sprawozdania z tych pomiarów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin 30 dni na złożenie wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej, liczony od dnia dokonania własnych pomiarów lub ustaleń, należy liczyć od dnia otrzymania przez podmiot korzystający ze środowiska sprawozdania z tych pomiarów. Sąd podkreślił, że definicja 'pomiaru' w Prawie ochrony środowiska obejmuje również obserwacje i analizy, a samo sprawozdanie z pomiarów stanowi podstawę do ustalenia zakresu oddziaływania na środowisko i może być podstawą wniosku.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po upływie 30-dniowego terminu od dokonania własnych pomiarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że termin został dochowany, a organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'dokonania własnych pomiarów'. Główny Inspektor Ochrony Środowiska złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zasądzono od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz B. sp. z o.o. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2765/18 w sprawie ze skargi B.sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2765/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2017 r. nr [...] odmawiającą zmiany wymiaru kary biegnącej za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez instalację i urządzenia zlokalizowane na terenie zakładu położonego przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji – choć odmiennie procesowo – rozstrzygnięcia swe oparły na błędnym ustaleniu faktycznym sprowadzającym się do przyjęcia, że skarżąca Spółka składając wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej uchybiła terminowi 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń, o którym mowa w art. 301 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519) dalej w skrócie P.o.ś. Powyższe było skutkiem wadliwej wykładni użytego we wskazanym przepisie pojęcia "dokonania własnych pomiarów".
Podkreślono, że zaproponowane w zaskarżonej decyzji dosłowne rozumienie tego określenia, polegające na ograniczeniu go jedynie do czynności rzeczywistego ich przeprowadzenia, prowadzi do wniosków sprzecznych z Prawem ochrony środowiska. Nie chodzi o dokonanie własnoręcznie przez stronę pomiarów, lecz o przeprowadzenie tych badań z inicjatywy prowadzącego instalację lub użytkownika urządzenia, nie zaś na zlecenie organu administracji. Badań tych wymieniony podmiot nie prowadzi, lecz - jako nie posiadający certyfikatu zarządzania jakością (art. 147 ust. 1a P.o.ś.) - zleca akredytowanemu laboratorium lub certyfikowanej jednostce badawczej zgodnie z art. 147a ust. 1 P.o.ś. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, kiedy te pomiary tj. w jakim dniu, zostaną fizycznie wykonane. Na podmiotach prowadzących te badania ciąży obowiązek sporządzenia sprawozdania i dopiero owo sprawozdanie, zawierające ustalenia i dane, może zostać zakwalifikowane jako dokonanie pomiarów.
W rozpatrywanej sprawie sprawozdanie z pomiarów - korygujące - pochodzi z 10 lipca 2017 r. Tego dnia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej. Upływ 30 dni na zwrócenie się strony skarżącej o zmianę wymiaru ustalonej kary biegnącej nastąpił w dniu 9 sierpnia 2017 r. Skoro skarżąca Spółka złożyła wniosek w trybie art. 301 ust. 2 P.o.ś. listem poleconym w dniu 3 sierpnia 2017 r., a podanie wpłynęło do organu w dniu 4 sierpnia 2017 r. (prezentata na podaniu) – co należało stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej w skrócie K.p.a. uznać za datę jego wszczęcia, nie sposób przyjąć, zdaniem Sądu, że Spółka uchybiła wskazanemu terminowi.
W konkluzji stwierdzono, że błędna wykładnia przepisu prawa materialnego spowodowała nieprawidłowe zastosowanie przepisów procesowych polegających na umorzeniu postępowania, w sytuacji gdy organ miał obowiązek wniosek strony o zmianę wymiaru kary rozpoznać merytorycznie. Mając powyższe naruszenie na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) dalej w skrócie P.p.s.a., uchylił obydwie decyzje.
W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
I) naruszenie naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 61a K.p.a. w związku z art. 301 ust. 2 i 3 P.o.ś. poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i błędne uznanie, że nieprawidłowo organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, bo brak było podstaw do jego wszczęcia uznając, że organy obu instancji powinny rozpatrzyć sprawę merytorycznie, bo wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 301 ust. 3 P.o.ś, w sytuacji, gdy wniosek został złożony po ponad 30 dniach od dnia dokonania pomiarów własnych przez Spółkę, a więc z jego uchybieniem co obligowało organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany wymiaru kary;
II) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 301 ust. 3 P.o.ś. w związku z art. 301 ust. 2 P.o.ś., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że:
a) Spółka złożyła wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej z zachowaniem ustawowego terminu, tj. w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów w sytuacji, gdy wniosek taki złożony został po upływie terminu, co obligowało organy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany wymiaru kary biegnącej;
b) przez pojęcie "dokonanie własnych pomiarów" należy rozumieć również dokonywanie ustaleń, analiz a więc dokonanie rozszerzającej interpretacji tego pojęcia i w związku z tym uznanie, że termin na złożenie wniosku o zmianę kary biegnącej w przedmiotowej sprawie należy liczyć od dnia otrzymania przez Spółkę sprawozdania z badań, w sytuacji gdy:
- chociażby z literalnego brzmienia art. 301 ust. 3 P.o.ś. wynika, że termin ten należy liczyć od dokonania pomiarów własnych, a więc od dnia, w którym pomiary były dokonane, a nie od czasu, kiedy podmiot otrzymał sprawozdanie z tych badań;
- w przypadku dokonywania pomiarów własnych, niezbędnych do wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej, nie dokonuje się obserwacji i analiz, a każdy pomiar zakończony jest sprawozdaniem, stąd użycie określenia od dnia dokonania pomiarów własnych było zabiegiem celowym i od tego dnia należy liczyć termin na złożenie wniosku o zmianę wymiary kary biegnącej;
- określony w art. 301 ust. 3 P.o.ś. 30-dniowy termin na złożenie wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej został skonstruowany tak, by ograniczyć przedział czasowy pomiędzy wykonaniem przez podmiot pomiarów własnych a złożeniem wniosku, w celu jak najszybszej oceny zaistniałego stanu faktycznego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 21 P.o.ś. w związku z art. 3 pkt 4 P.o.ś. a to w związku z art. 301 ust. 2 i 3 P.o.ś. poprzez błędną ich wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w kontekście art. 301 ust. 3 P.o.ś. pojęcia wskazanych tam "pomiarów własnych" należy interpretować w świetle art. 3 pkt 21 P.o.ś., gdzie przez pomiar rozumie się analizy i obserwacje, a przez to uznanie, że termin 30-dniowy wskazany w art. 301 ust. 3 P.o.ś. należy liczyć od dnia uzyskania sprawozdania z dokonanych pomiarów, w sytuacji gdy:
- pojęcie pomiarów wskazane w art. 3 pkt 21 P.o.ś. jest pojęciem szerszym i odnosi się np. do pomiaru emisji, a w przypadku pomiarów własnych dokonanych do wniosku o zmianę kary biegnącej, nie może być interpretowane tak szeroko i powinno być ograniczone do literalnego brzmienia wskazanego w art. 301 ust. 3 P.o.ś.;
- w przypadku dokonywania pomiarów własnych, na potrzeby wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej, nie dokonuje się obserwacji i analiz, a jedynie wykonuje się pomiar (który, jak w każdym innym przypadku zakończony jest sprawozdaniem), stąd zgodnie z literalnym brzmieniem art. 301 ust. 3 P.o.ś. od dokonania tego pomiaru należy liczyć 30-dniowy termin na złożenie wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 301 P.o.ś. w związku z art. 147a P.o.ś. poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że do pomiarów, o których mowa w art. 301 P.o.ś. mają zastosowanie przepisy art. 147a P.o.ś. w sytuacji, gdy wytyczne do pomiarów, o których mowa w art. 301 P.o.ś. zawarte są w art. 301 ust. 4 P.o.ś., zaś wytyczne zawarte w art. 147a P.o.ś. mają zastosowanie do pomiarów, o których mowa w art. 147 P.o.ś.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.) wszystkie strony wyraziły zgodę na rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 61a K.p.a. i w związku z art. 301 ust. 2 i 3 P.o.ś. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w tej sprawie wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej został złożony w terminie określonym w art. 301 ust. 3 P.o.ś. i powinien być rozpatrzony merytorycznie.
Zgodnie z art. 301 ust. 1 P.o.ś. co do zasady kara biegnąca jest naliczana do czasu stwierdzenia zmiany wielkości przekroczenia lub naruszenia. Wyjątek dotyczy przypadku, gdy po dokonaniu wymiaru kary biegnącej podmiot korzystający ze środowiska złoży wniosek o jej zmianę zawierający wyniki pomiarów lub sprawozdanie z własnych ustaleń, określi termin przeprowadzenia pomiarów lub dokonania własnych ustaleń oraz dołączy informacje o sposobie ograniczenia przekroczenia lub naruszenia (art. 301 ust. 2 P.o.ś.). Taki wniosek powinien być przedłożony wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń przez podmiot korzystający ze środowiska (art. 301 ust. 3 P.o.ś.).
W tej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2017 r. ustalił dla B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej w skrócie jako Spółka) karę biegnącą za przekroczenie normy hałasu. Pomiary wielkości emisji hałasu zostały przeprowadzone na zlecenie Spółki przez L. sp. z o.o. [...] w dniu 1 i 2 czerwca 2017 r., a sprawozdanie z tych badań z dnia 6 czerwca 2017 r. zostało poddane korekcie przez ww. podmiot je przeprowadzający i po sporządzeniu korekty z dnia 10 lipca 2017 r. przekazano to sprawozdanie Spółce. Spółka B. wnioskiem z dnia 31 lipca 2017 r. wniosła o zmianę wysokości kary biegnącej wymierzonej decyzją z 8 marca 2017 r.
Przy tak dokonanych podstawowych ustaleniach stanu faktycznego sprawy trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie nastąpiło przekroczenie terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 301 ust. 3 P.o.ś. Zgodnie z tym przepisem wniosek o zmianę kary biegnącej powinien być złożony przez podmiotu korzystającego ze środowiska w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń.
Jeżeli ustaleń w zakresie wielkości przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu dokonano w dniu 10 lipca 2017 r., a sam wniosek o zmianę kary biegnącej został złożony do właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska przed upływem 30 dni od tej daty, to termin z art. 301 ust. 3 P.o.ś. został dochowany.
Nie można podzielić argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, jakoby w przypadku określania wielkości emisji (poziomu) hałasu jednym sposobem jego określenia było dokonanie jedynie pomiaru. Sama strona skarżąca kasacyjnie wskazuje, że być może w stosunku do innych emisji do środowiska naturalnego przekraczających dopuszczalne normy (np. gazów lub pyłów – art. 298 ust. 1 pkt 1 P.o.ś.) lub innych przypadków naruszenia warunków decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów albo decyzji określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów (art. 298 ust. 1 pkt 5 P.o.ś.), można byłoby określać poziom emisji na podstawie ustaleń, a nie wyników pomiaru.
Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że tak dokonane rozróżnienie nie znajduje dostatecznej podstawy w oparciu o art. 301 ust. 3 P.o.ś. Zgodnie z art. 3 pkt 21 P.o.ś pod pojęciem pomiaru na potrzeby tej ustawy należy rozumieć również obserwacje oraz analizy. Użyte przez ustawodawcę w ww. przepisie słowo "również" wskazuje, że sam pomiar jest rozumiany szerzej niż przyjęto w języku potocznym, zgodnie z którym pomiar to ustalenie miary określonej wielkości fizycznej, mierzenie lub wynik mierzenia (Słownik Języka Polskiego L-P, pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, s. 758). Ustawowa definicja pomiaru dodatkowo obejmuje także obserwacje i analizy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2463/17, opubl. w LEX nr 2739842 trafnie przyjął, że na podstawie Prawa ochrony środowiska pomiarem jest nie tylko odczyt z urządzenia pomiarowego, ale same wyniki odczytu należy zestawić z zawartymi w pozwoleniu zintegrowanym dopuszczalnymi parametrami. Dopiero wówczas jest możliwym stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych norm emisji gazów i pyłów do powietrza. Sam pomiar nie zawsze wystarcza do ustalenia zakresu oddziaływania na środowisko.
W okolicznościach danej sprawy może okazać się, wyniki pomiaru wymagają opracowania i na podstawie sprawozdania z takich pomiarów można ustalić istnienie i sam zakres oddziaływania na środowisko.
Prawo ochrony środowiska nie definiuje pojęcia "ustalenie", ale nie ma przeszkód przed przyjęciem, że ustalenie oznacza zdecydowanie o ostatecznej formie, postaci lub przebiegu czegoś bądź stwierdzenie czegoś po uprzednim zbadaniu (Słownik Języka Polskiego R-Z, pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, s. 580). W związku z powyższym skoro w tej sprawie Spółka zleciła przeprowadzenie pomiarów wyspecjalizowanemu podmiotowi, który ostateczne sprawozdanie z tych pomiarów przedłożył podmiotowi korzystającemu ze środowiska w dniu 10 lipca 2017 r., to termin do złożenia wniosku na podstawie art. 301 ust. 3 P.o.ś. należało liczyć od dnia 11 lipca 2017 r.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 301 ust. 5 P.o.ś. prawidłowo złożony wniosek zawierający uzasadnione żądanie zmiany wymiaru kary biegnącej jest wiążący dla wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, tzn. organ jest wówczas zobowiązany do wydania wydania nowej decyzji w zakresie ustalenia nowego wymiaru kary biegnącej. Powołany przepis ogranicza postępowanie dowodowe organu do zbadania, czy treść wniosku oraz zawarte w nim ustalenia są zasadne i pozwalają na jego podstawie na wydanie decyzji zmieniającej wcześniejszą decyzję o wymiarze kary biegnącej.
Zgodnie z art. 305 ust. 2 P.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia, a przypadki takich zastrzeżeń przykładowo wymienia art. 305 ust. 3 P.o.ś. obejmując, m.in. sytuację, gdy nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji (art. 305 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro z art. 301 ust. 3 P.o.ś. wynika prawo strony do złożenia wniosku o zmianę decyzji ustalającej wysokość kary biegnącej na podstawie własnych pomiarów lub ustaleń, nie ograniczając tych ustaleń tylko do pomiarów, to tak pomiary jak i ustalenia mogą być podstawą do wydania decyzji, o ile nie budzą one zastrzeżeń.
W związku z tym skoro wniosek Spółki został wniesiony w terminie, to także zarzut braku zastosowania art. 61a K.p.a. jest niezasadny. W okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Spółki.
Niezasadnym jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 301 ust. 3 P.o.ś. w związku z art. 301 ust. 2 P.o.ś., poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że pojęcie "dokonanie własnych pomiarów" należy rozumieć również jako dokonywanie ustaleń, analiz a więc dokonanie rozszerzającej interpretacji tego pojęcia. Art. 3 pkt 21 P.o.ś. definiuje pojęcie pomiaru w ten sposób, że obejmuje nim także obserwację oraz analizę. Przyjęta w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji wykładnia terminu "dokonania własnych pomiarów" nie przekroczyła zakresu znaczeniowego tego pojęcia wynikającego z ww. przepisu.
Niekiedy sam pomiar nie pozwala na właściwe wskazanie stopnia i zakresu ingerencji w środowisko i wymaga opracowania przez wyspecjalizowaną jednostkę dokonującą takich pomiarów. Skoro w tej sprawie przed wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. wymierzającej karę biegnącą za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, organ ten przeprowadził stosowne pomiary i na ich podstawie sporządzono sprawozdanie, to nie można uznać, że podmiot korzystający ze środowiska zamierzający złożyć wniosek o zmianę decyzji wymierzającej ww. karę musi oprzeć się jedynie na pomiarach, ale już nie na sprawozdaniu z takich pomiarów (badań). Byłoby to niczym nie uzasadnione ograniczeniem dla strony i to mając na uwadze, że prawidłowo sporządzony wniosek zawierający nie budzące wątpliwości ustalenia jest wiążący dla organu (art. 301 ust. 5 P.o.ś.). Także okoliczność, że ustawodawca wprowadził w art. 301 ust. 3 P.o.s. 30-dniowy termin nie może ograniczać prawa strony do złożenia wniosku wraz ze sprawozdaniem.
Nie można też uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 21 P.o.ś. w związku z art. 3 pkt 4 P.o.ś. w związku z art. 301 ust. 2 i 3 P.o.ś. poprzez błędną ich wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w kontekście art. 301 ust. 3 P.o.ś. pojęcie "pomiary własne" należy interpretować w świetle art. 3 pkt 21 P.o.ś., gdzie przez pomiar rozumie się analizy i obserwacje, a przez to uznanie, że termin 30-dniowy wskazany w art. 301 ust. 3 P.o.ś. należy liczyć od dnia uzyskania sprawozdania z dokonanych pomiarów, skoro w przypadku dokonywania pomiarów własnych na potrzeby wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej dokonuje się jedynie pomiaru zakończonego sprawozdaniem, a tym samym od dokonania takiego pomiaru należy liczyć 30-dniowy termin na złożenie wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej.
Nie można uznać ww. argumentacji przedstawionego zarzutu za zasadną już z tego powodu, że skoro ustawodawca wprowadził odrębną definicję pomiaru na potrzeby art. 301 ust. 3 P.o.ś. to nie można interpretować tego pojęcia inaczej, niż zawarty w art. 3 pkt 21 tej ustawy. Definicja ustawowa danego pojęcia jest wiążącą w danej ustawie, chyba że co innego wprost wynika z jej treści.
Art. 3 pkt 4 P.o.ś. zawiera z kolei definicję emisji, pod którą rozumie się wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi substancji oraz takich energii jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne. To, że działalność Spółki powodowała emisje do środowiska w postaci hałasu nie było kwestionowane przez żadną ze stron.
Ponadto w przypadku, gdy pomiary są wykonywane przez wyspecjalizowane pomioty, to oczywistym jest, że jedynie wyjątkowo pomiar z danego dnia zostanie opracowany w sprawozdaniu jeszcze tego samego dnia i doręczony podmiotowi korzystającemu ze środowiska w tym samym dniu. Tym samym przyjęcie, że określony w art. 301 ust. 3 P.o.ś. 30-dniowy termin na złożenie wniosku winien być liczony tylko od daty dokonania pomiaru znacząco skracałby ten termin dla strony, która po otrzymaniu sprawozdania miałaby termin nie trzydziestodniowy, ale niekiedy znacznie krótszy lub wręcz nie miałaby możliwości jego dochowania, gdyby jednostka sporządzająca na zlecenie podmiotu badania potrzebowała dłuższego czasu niż 30 dni na ich opracowanie.
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 301 P.o.ś. w związku z art. 147a P.o.ś. poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że do pomiarów, o których mowa w art. 301 P.o.ś. mają zastosowanie przepisy art. 147a P.o.ś. w sytuacji, gdy wytyczne do pomiarów, o których mowa w art. 301 P.o.ś. zawarte są w art. 301 ust. 4 P.o.ś., zaś wytyczne zawarte w art. 147a P.o.ś. mają zastosowanie do pomiarów, o których mowa w art. 147 P.o.ś.
Przede wszystkim ani art. 147a, ani też art. 301 P.o.ś. nie zawiera wytycznych tylko wiążące normy prawne, które obowiązkowo stosują ich adresaci.
Art. 301 ust. 4 P.o.ś. stanowi, że w przypadku stwierdzenia przekroczenia na podstawie art. 299 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pomiary, o których mowa w art. 301 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., powinny być przeprowadzone w miejscach i w sposób zgodny z pomiarami dokonanymi przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który stwierdził przekroczenie.
Przepis ten wprost nie określa, kto przeprowadza takie pomiary, ale wskazuje, że mają one być przeprowadzone m.in. w sposób zgodny z pomiarami dokonanymi przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Owa zgodność dotyczy także techniki i sposobu prowadzenia pomiarów, zastosowania urządzeń do pomiarów itp. czynności, które pozwolą na ocenę zgodności procedury i sposobu przeprowadzenia pomiarów tak przez organ, jak i przez stronę. Skoro w tej sprawie Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził pomiary przy skorzystaniu z profesjonalnego laboratorium, to nie budzi żadnych wątpliwości, że Spółka zamierzając zapewnić zgodności co do metodologii takich badań z badaniami organu, mogła zlecić ich przeprowadzenie wyspecjalizowanej jednostce uprawnionej do prowadzenia takich badań, spełniającej przesłanki wymienione w art. 147a P.o.ś.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie art. 301 ust. 4 P.o.ś. także nie określa, jaki podmiot lub jaka jednostka może przeprowadzić stosowne pomiary lub inne badania, a tym samym nie jest dopuszczalnym twierdzenie, że w tej sprawie Spółka zlecając wykonanie pomiarów i sporządzenie sprawozdania jednemu z podmiotów określonemu w art. 147a P.o.ś. naruszyła prawo.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a w związku z tym, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej, stronie która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez stronę skarżącą przed Sądem pierwszej instancji, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok uwzględniający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zasądzić na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony przeciwnej do skarżącej kasacyjnie obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło