II SA/Wr 747/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-14
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana, gdy teren inwestycji jest przeznaczony pod rolniczą przestrzeń produkcyjną, na której obowiązuje zakaz wszelkiej zabudowy, a lokalizacja infrastruktury technicznej jest dopuszczalna warunkowo?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie dokonały wyczerpującej interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności, organy zbagatelizowały zakaz lokalizowania wszelkiej zabudowy na terenach rolniczych (RP) oraz nie wykazały, że spełniony został warunek niemożności lokalizacji inwestycji poza tym terenem, co jest kluczowe przy interpretacji przepisów dotyczących infrastruktury technicznej.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucili niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wskazując na zakaz zabudowy na terenach rolniczych i warunkową dopuszczalność lokalizacji infrastruktury technicznej. Podnieśli również kwestie niezgodności z zapisami studium uwarunkowań oraz potencjalny negatywny wpływ promieniowania elektromagnetycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K.K. i M. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzją z [...] (nr [...]) Wojewoda D. (dalej jako organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z [...] (dalej: organ I instancji) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A S.A. (dalej również jako: inwestor, spółka) nr [...] Ś. przewidzianą do realizacji na działce nr [...] w obrębie Z., gmina S. Inwestycja budowy stacji bazowej telefonii komórkowej obejmuje budowę stalowej wieży o wysokości 40,5 m n.p.t., instalacji systemu anten sektorowych, linii radioliniowych i kabli światłowodowych na wieży, instalacji i urządzeń nadawczych w szafkach u podstawy wieży, ogrodzenia obiektu, wewnętrznej linii zasilającej i przyłącza elektroenergetycznego.
W dniu 22 sierpnia 2017 r. pełnomocnik inwestora złożył wniosek w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę tej inwestycji. W toku postępowania K. K., M. K.(dalej jako: skarżący), a także A. K. oraz Burmistrz S. wniosły sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Wnoszący sprzeciw podnieśli, że jej lokalizacja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z ustaleniem w nim zakazu lokalizowania wszelkiej zabudowy na obszarze objętym inwestycją, a także dopuszczalności lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej pod warunkiem braku możliwości ich trasowania lub lokalizacji poza tymi terenami.
W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawe do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wymagane jest w świetle art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.) – dalej jako "pb". Organ uznał przy tym, że inwestycja przewidziana w projekcie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu, w tym nie pozostaje w sprzeczności z funkcją terenu, na którym zlokalizowana jest działka gruntu, na której planowana jest inwestycja. Organ ustalił, że działka ta położona jest na obszarze objętym planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Ś. nr [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu Zacharzyce, gmina Ś. (dalej jako: mpzp, miejscowy plan). Działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem RP przeznaczonym zgodnie z § 13 mpzp na tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej, w obrębie którego przeznaczenie podstawowe stanowią tereny upraw rolnych, sadowniczych i ogrodniczych oraz łąk i pastwisk. Zgodnie z § 13 pkt 2 na terenie RP zakazuje się lokalizowania wszelkiej zabudowy, zaś stosownie do pkt 3 dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, o ile nie zaistnieją możliwości trasowania lub lokalizacji poza tymi terenami. Organ I instancji zwrócił nadto uwagę na treść § 15 ust. 9 miejscowego planu, zgodnie z którym ustala się rozbudowę istniejącej sieci telekomunikacyjnej lub lokalizowanie nowej, na warunkach uzgodnionych z operatorami sieci telekomunikacyjnej. Oparł się ponadto na treści art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2062 z późn. zm.), dalej jako: ustawa telekomunikacyjna, zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W tego przepisu oraz biorąc pod uwagę treść miejscowego planu organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja jest zgodna z prawem miejscowym oraz z przepisami odrębnymi. Podkreślił, że inwestor wykazał w projekcie budowlanym, iż lokalizacja inwestycji poza terenem RP jest niemożliwa z uwagi na negatywny stosunek właścicieli terenów sąsiednich, organów opiniodawczych oraz mieszkańców wsi. Tym samym, organ ustalił, że budowa stacji bazowej realizuje treść § 15 ust 9 mpzp, który ma zastosowanie do całego obszaru obowiązywania miejscowego planu.
Ponadto uznał, że lokalizacja inwestycji nie narusza również zakazu określonego w § 17 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu, zgodnie z którym zakazuje się lokalizacji inwestycji zaliczanych do szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, określonych w przepisach szczególnych. Organ ustalił bowiem, że planowanej inwestycji nie można zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). W uzasadnieniu decyzji podkreślono ponadto, że brak jest naukowego potwierdzenia negatywnego wpływu promieniowania elektromagnetycznego na organizmy żywe, co potwierdza raport Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego, opracowanego przy współudziale Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Podkreślono ponadto, że kwestia obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich wskutek realizacji planowanej inwestycji nie może być brana pod uwagę w toku oceny projektu budowlanego w świetle przepisów Prawa budowlanego.
Od decyzji odwołania wnieśli skarżący, a także A. K. oraz Gmina S. Odwołania A. K. oraz Gminy S. rozpatrzone zostały odrębną decyzją. Wskutek rozpoznania odwołania skarżących organ odwoławczy w dniu [...] wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Oceniając spełnienie przez przedłożony projekt budowlany wymagań zawartych w art. 35 ust. 1 pkt 1 pb organ drugiej instancji stwierdził, że miejscowy plan nie zakazuje na obszarze nim objętym, w tym na terenie działki objętej wnioskiem, budowy stacji bazowych telefonii komórkowych. Ocenę tę organ oparł na treści § 17 pkt 1 mpzp zakazującego lokalizacji inwestycji zaliczanych do szczególne szkodliwych dla środowiska i ludzi określonych w przepisach ogólnych. W świetle obowiązującego w dacie uchwalania miejscowego planu rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589) organ ustalił, że stacje bazowe telefonii komórkowej nie zostały zaliczone do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi w rozumieniu przywołanego wyżej rozporządzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił ponadto, że obszar budowy stacji telefonii komórkowej jako inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm.) dalej jako: upzp nie został określony w miejscowym planie. Wynika to w ocenie wojewody wprost z treści § 15 ust. 9 mpzp. Według organu, skoro plan miejscowy nie zawiera konkretnych ustaleń dotyczących lokowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej, a jednocześnie nie wprowadza zakazu ani ograniczeń realizacji tego celu, to w istocie nie reguluje kwestii lokalizacji omawianej inwestycji.
Skłoniło to organ do uznania, że skoro miejscowy plan nie zawiera zakazów lub ograniczeń odnoszących się wprost do infrastruktury telekomunikacyjnej, to mając na względzie treść art. 46 ust. 1 i 2 ustawy telekomunikacyjnej, uznać należy, że regułą jest możliwość realizacji tego typu inwestycji. W świetle art. 46 ust. 2 ustawy telekomunikacyjnej w ocenie organu przeznaczenie terenu na cele rolnicze nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Odnosząc się do zakazu lokalizowania wszelkiej zabudowy w § 13 pkt 2 mpzp organ uznał, że w kontekście warunkowej dopuszczalności lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (o ile nie zaistnieją możliwości trasowania lub lokalizacji poza tymi terenami) zakaz ten nie ma zastosowania w stosunku do stacji bazowych telefonii komórkowej. W tej sprawie odpada w ocenie organu warunek możliwości trasowania, gdyż odnosi się do inwestycji polegających na budowie obiektów liniowych. Odnosząc się natomiast do wymogu rozważenia możliwości lokalizacji inwestycji poza terenem działki, objętej planowaną inwestycją, organ uznał, że wobec nieustalenia w mpzp konkretnego przeznaczenia pod lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej oraz negatywnego stosunku właścicieli terenów sąsiednich, organów opiniodawczych i mieszkańców wsi, a także w kontekście ustawy telekomunikacyjnej, wymóg ten został spełniony.
W zakresie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, stwierdzając, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ani do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji ocenił, iż w sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podzielił również opinię organu I instancji w kwestii braku naukowych dowodów potwierdzających negatywny wpływ promieniowania emitowanego przez stacje bazowe telefonii komórkowej na życie i zdrowie ludzkie.
W skardze na ostateczną decyzję skarżący zarzucili niezgodność inwestycji z miejscowym planem, gdyż podstawowym przeznaczeniem działki, na której ma zostać zrealizowana inwestycja jest rolnicza działalność produkcyjna, na której zakazuje się wszelkiej zabudowy, a lokalizowanie infrastruktury technicznej jest dopuszczalne, o ile nie jest możliwe trasowanie jej gdzie indziej, nadto infrastruktura techniczna musi pełnić rolę służebną wobec przeznaczenia podstawowego. Ponadto, niezależna infrastruktura techniczna może być lokalizowana na działkach powyżej [...], podczas gdy działka objęta wnioskiem ma powierzchnię [...]. W ocenie skarżących wyłączenie 0,0088 ha gruntów rolnych z produkcji rolniczej na mocy decyzji Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] było sprzeczne z mpzp, a zatem nie można uznać, by inwestor dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane.
W ocenie skarżących kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S., zgodnie z którym lokalizację masztów telefonii komórkowej zaleca się w odległości nie mniejszej niż 300 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej lub mieszkaniowo-usługowej, istniejącej lub projektowanej. Według skarżących organ nie zbadał rozmieszczenia siatki masztów telefonii komórkowych w sąsiedztwie działki nr [...], gdyż w sprawie nie ma miejsca wykluczenie społeczne mieszkańców spowodowane brakiem dostępu do internetu. Skarżący podnieśli nadto, że organ pominął aspekt negatywnego wpływu PEM wytwarzanego przez wieżę nadawczą na życie i zdrowie mieszkańców oraz pozbawił część mieszkańców statusu stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione.
W postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej stosują art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pb, z którego wynika, że warunkiem niezbędnym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest m.in. zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. O ile zatem organ stwierdzi, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie odpowiada warunkowi zgodności z planem miejscowym, zobligowany jest do wydania decyzji odmownej.
Sąd nie podzielił dokonanej przez organy obu instancji oceny zgodności projektu budowlanego z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym. Wprawdzie prawidłowo organy zidentyfikowały funkcję terenu planowanej inwestycji jako rolniczą (tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej - symbol RP), to jednak nie dokonały wyczerpującej interpretacji szczegółowych postanowień określonych w planie miejscowym dla tego rodzaju funkcji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że słusznie organ odwoławczy uznał, że inwestycja polegająca na budowie stacji telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien określać granice terenów, na których inwestycje te mogą zostać rozmieszczone (art. 15 ust. 3 pkt 4a upzp). Wobec tego w sprawie znajdują zastosowanie przepis ustawy telekomunikacyjnej dookreślające zasady i warunki lokalizowania inwestycji z zakresu łączności publicznej. W myśl art. 46 ust. 1 tej ustawy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Stosownie natomiast do ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Przepisy miejscowego planu należy zatem odczytywać mając na względzie powyższe uregulowania ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 56/17 (ten oraz pozostałe przywołane wyroki dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) słusznie stwierdził, że regulacja art. 46 ust. 1 i 2 ustawy telekomunikacyjnej zawiera reguły interpretacyjne, które należy uwzględnić podczas odkodowywania norm zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w trakcie sprawdzania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami tego planu. Przy czym, obowiązek uwzględniania przez organy administracji publicznej treści przepisu art. 46 ustawy telekomunikacyjnej przy ocenie zgodności inwestycji z zakresu łączności publicznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może prowadzić do pominięcia przez organy administracji tych zapisów planu, których treść jest jasna i precyzyjna. Organ nie może nie stosować przepisów planu jasnych i czytelnych, niewymagających jakiejkolwiek interpretacji. Jest bowiem obowiązany do stosowania przepisów aktu prawa miejscowego powszechnie obowiązującego na obszarze gminy. Zobowiązuje go do tego przepis art. 6 k.p.a., z którego wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 647/15). Treść wskazanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że plan miejscowy nie może wprowadzać zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych na całym obszarze objętym planem uniemożliwiającego realizację takiego celu publicznego. Nie oznacza to jednak, że prawodawca lokalny w ogóle nie może korzystać ze swego władztwa planistycznego w zakresie lokalizowania na jego terenie urządzeń telekomunikacyjnych. Nie oznacza to również, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsce, w którym będą zlokalizowane, czy też ograniczeń z uwagi na ochronę innych, istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią, wartości".
W pierwszej kolejności zważyć należy, że miejscowy plan, obowiązujący na terenie objętym inwestycją, odnosi się wprost do lokalizacji sieci telekomunikacyjnej wyłącznie w § 15 ust. 9, zgodnie z którym "Ustala się rozbudowę istniejącej sieci telekomunikacyjnej lub lokalizowanie nowej, na warunkach uzgodnionych z operatorami sieci telekomunikacyjnej". Zapis ten należy odczytywać w ten sposób, że uchwałodawca ma na względzie dążność do objęcia dostępem do usług telekomunikacyjnych mieszkańców terenu objętego obowiązywaniem mpzp, co następować będzie w drodze indywidualnie uzgadnianych z operatorami sieci warunków. Na podkreślenie zasługuje fakt, że ani ten, ani żaden z pozostałych zapisów miejscowego planu nie określa lokalizacji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Tym samym w sprawie znajduje zastosowanie art. 46 ust. 2 ustawy telekomunikacyjnej, nakazujący dopuszczanie lokalizowania inwestycji z zakresu łączności publicznej, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń.
Trzeba jednak powiedzieć, że w niniejszej sprawie organy zdają się nie dostrzegać ustanowionego wyraźnie w § 13 pkt 2 mpzp zakazu lokalizowania wszelkiej zabudowy na terenie RP, na którym położona jest działka objęta planami inwestora. Wprowadzenie w tym miejscu definitywnego zakazu lokalizowania wszelkiej zabudowy przesądza o konieczności ostrożnego stosowania w sprawie tzw. proinwestorskiej wykładni postanowień miejscowego planu wynikającej z art. 46 ust. 1-2 ustawy telekomunikacyjnej. Aby zatem prawidłowo ocenić planowane przedsięwzięcie, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, kompetentne organy administracji architektoniczno- budowlanej muszą dokonać oceny, czy realizacja inwestycji w postaci "budowy stacji bazowej telefonii komórkowej budowy stalowej wieży o wysokości 40,5 m n.p.t., instalacji systemu anten sektorowych, linii radioliniowych i kabli światłowodowych na wieży, instalacji i urządzeń nadawczych w szafkach u podstawy wieży, ogrodzenia obiektu, wewnętrznej linii zasilającej i przyłącza elektroenergetycznego", w sposób szczegółowo wskazany w projekcie budowlanym, da się pogodzić, czy też łamie unormowanie zawarte w § 13 pkt 2 mpzp, a dotyczące zakazu lokalizowania wszelkiej zabudowy na terenie RP. Można w tym miejscu dodać, że w wyroku z dnia 28 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 710/10 zauważył, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiują pojęcia "zakazu budowy", lecz jego leksykalne znaczenie nie budzi wątpliwości. Przez "zakaz" należy bowiem rozumieć "zabronienie komuś czegoś" (zob. Mały słownik języka polskiego pod. red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1969, s. 967). Pojęcia "zabudowy" nie należy natomiast wykładać w oderwaniu od definicji budowy zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Budowa oznacza wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jego rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę. Również słownikowe określenie pojęcia zabudowy oznacza wznoszenie na jakimś terenie budowli, ich części lub zespołów (zob. Mały słownik języka polskiego pod. red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1969, s. 969).
W tym miejscu należy jedynie zasygnalizować, iż w rozumieniu art. 3 pkt 3 pb przez pojęcie budowli należy rozumieć m. in. wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Ponadto w myśl art. 3 pkt 1 lit. b "pb" obiektem budowlanym jest budowla wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiona z użyciem wyrobów budowlanych.
Zakaz lokalizowania wszelkiej zabudowy na terenie oznaczonym symbolem RP nie jest absolutny, gdyż w § 13 pkt 3 mpzp dopuszczono lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, o ile nie zaistnieją możliwości trasowania lub lokalizacji poza tymi terenami. Właściwie organ odwoławczy ocenił, iż w sprawie nie ma zastosowania warunek dotyczący możliwości trasowania inwestycji na innym terenie, gdyż odnosi się on do obiektów liniowych w rozumieniu art. 3 pkt 3a pb.
Kolejną kwestią, istotną w ocenie sądu jest to, że organy nie dokonały także należytej oceny czy w sprawie został spełniony warunek niemożności lokalizowania inwestycji poza terenem RP. Skoro bowiem prawodawca lokalny wprowadził generalny zakaz wszelkiej zabudowy na terenie RP, to w niniejszej w sprawie należy (o czym była mowa wcześniej) z dużą ostrożnością stosować tzw. wykładnię proinwestorską. Bezpodstawnie zatem organ odwoławczy przyjął, że zakazy lub ograniczenia wyrażone w miejscowym planie muszą odnosić się wprost do tego rodzaju zabudowy (str. 4 uzasadnienia decyzji). Jeśli organy, orzekając ponownie uznają, że planowana inwestycja jest zabudową w rozumieniu § 13 pkt 2 mpzp, to wyjątek od zakazu zabudowy na terenie RP wymaga wykazania, iż inwestor nie ma faktycznej możliwości realizacji infrastruktury technicznej na jakimkolwiek innym obszarze objętym obowiązywaniem mpzp. W ocenie sądu, na obecnym etapie sprawy, wydaje się niewystarczające samo uznanie, iż negatywny stosunek właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...], organów opiniodawczych, oraz mieszkańców wsi przesądza o niemożności lokalizacji inwestycji na innym terenie. Brak możliwości lokalizacji inwestycji obejmujących budowę sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, o którym mowa w § 13 pkt 3 mpzp należy oceniać bowiem mając na względzie art. 35 ust. 4 pb, a więc przez pryzmat spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 1 tego przepisu oraz art. 32 ust. 4 pb. Ich spełnienie przesądza bowiem o obowiązku udzielenia pozwolenia na budowę. Samoistnej podstawy do odmowy pozwolenia na budowę nie może zaś stanowić negatywne stanowisko pozostałych stron postępowania oraz podmiotów zainteresowanych.
Przechodząc na grunt zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w pierwszej kolejności nadmienić należy, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę mając na względzie częściowo nieaktualny stan prawny. Zgodnie z § 17 pkt 1 mpzp zakazuje się lokalizacji inwestycji zaliczanych do szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, określonych w przepisach szczególnych. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że uchwałodawca w § 2 pkt 11 mpzp wyjaśnił, że przez przepisy szczególne rozumie aktualne w momencie realizacji uchwały przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi, normy branżowe oraz ograniczenia w dysponowaniu terenem wynikające z prawomocnych decyzji administracyjnych. W tym zakresie organ odwoławczy, błędnie interpretując treść § 2 pkt 11 mpzp oparł się na nieobowiązującym w dacie wydawania decyzji rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589). Podkreślić należy, że o ile treść § 2 pkt 11 mpzp może budzić wątpliwości interpretacyjne ("aktualne w momencie realizacji uchwały przepisy...") to jednak znajomość zasad stosowania prawa oraz obowiązującego porządku prawnego nakazuje rozstrzyganie (co do zasady) na podstawie obowiązującego stanu prawnego. Mając świadomość, iż wyjątkiem w tym zakresie są szczególne rozwiązania przyjęte na podstawie przepisów intertemporalnych, trzeba podnieść, że nie ma to miejsca w niniejszej sprawie. Nie jest bowiem dopuszczalne interpretowanie pojęcia "przepisów szczególnych" w sposób prowadzący do stosowania przepisów wyeliminowanych z systemu prawa.
Odnośnie do kolejnych zarzutów skargi, trzeba podnieść, że sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie dokonanej przez organy oceny zgodności planowanej do realizacji inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, obejmującej ocenę, czy przedsięwzięcie może zostać zaliczone do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Właściwie organ ustalił na podstawie przedłożonego projektu budowlanego, sporządzonego przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego projektowanej anteny wzdłuż głównej wiązki promieniowania. Prawidłowo określona została również moc promieniowania dla pojedynczej anteny. Nieuzasadnione są również zarzuty skargi wskazujące na negatywny wpływ emitowanego promieniowania przez stacje bazowe na życie i zdrowie ludzkie. Udokumentowanie tego typu oddziaływania na środowisko oraz życie przez wiarygodne ośrodki naukowe mogłoby stanowić bodziec do wprowadzenia zaostrzonych rygorów w zakresie lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowych. Dopóki jednak ustawodawca nie zdecydował się na obostrzenie realizacji tego typu inwestycji dodatkowymi wymogami, organy administracji architektoniczno-budowlanej słusznie opierają się w swojej ocenie na przesłankach ustawowych dotyczących m. in. odległości od miejsc dostępnych dla ludności oraz mocy promieniowania wyznaczonej izotropowo dla pojedynczej anteny.
Nieuzasadnionym zarzutem okazał się również zarzut dotyczący braku uzasadnionego społecznie celu realizacji inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji architektoniczno-budowlanej są bowiem związane wyrażoną w art. 4 pb zasadą wolności budowlanej, którą należy interpretować mając na względzie, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. zasadę poszanowania własności. W świetle tych zasad przyjąć należy, że podmiot legitymujący się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma swobodę w kształtowaniu procesów budowlanych. Akty prawne niższe niż Konstytucja, w tym miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogą w pewnym stopniu ograniczać prawo własności, a co za tym idzie prawa do zabudowy. Ograniczeniem takim mogą być zapisy mpzp przesądzające o lokalizacji poszczególnych rodzajów inwestycji i obwarowanie jej realizacji warunkami. Jednakże to prawodawca lokalny, dopuszczając określonego rodzaju inwestycje, decyduje o zasadności i potrzebie ich realizacji, a jeżeli tego nie czyni nie mogą go w tym zakresie wyręczać organy administracji architektoniczno-budowlanej. Decydowanie przez organy o tym, czy celowe jest lokalizowanie inwestycji danego rodzaju stanowiłoby bowiem pogwałcenie zasady wolności budowlanej.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania polegającego na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania.
Zaskarżona decyzja wydana zatem została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 pb w zw. z § 13 pkt 2-3 planu miejscowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd orzekł więc na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) – dalej jako ppsa - biorąc pod uwagę, że tożsamym naruszeniem prawa obciążona jest również decyzja pierwszej instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie należy dokonać oceny projektu budowlanego przez pryzmat przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 pb, warunkujących dopuszczalność udzielenia pozwolenia na budowę uwzględniając oceny prawne zawarte w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło