II SA/Gd 527/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-11-30

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki przepustu drogowego, uznając, że nie stanowi on samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, mimo zarzutów skarżącej o niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i braku zgody na budowę rowu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki przepustu drogowego, ponieważ nie stanowi on samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Przepust został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie uzyskał pozwolenie na użytkowanie. W związku z tym, zarzuty dotyczące niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub budowy rowu na działce skarżącej nie mogły być rozpatrywane w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a ewentualne wady decyzji o pozwoleniu na budowę nie skutkują uznaniem obiektu za samowolę budowlaną.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A. wniosła o przeprowadzenie uzupełniających czynności kontrolnych w sprawie nieprawidłowości w wybudowaniu przepustu drogowego, zarzucając niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz budowę bez jej zgody na jej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał brak podstaw do nakazania rozbiórki przepustu, wskazując na posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, odmawiając jednocześnie przymiotu strony postępowania B. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia obu decyzji i nakazania rozbiórki, podnosząc zarzuty naruszenia procedury, braku zbadania stanu faktycznego oraz niezgodności z planem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. A. oraz B. zwróciły się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie uzupełniających czynności kontrolnych w sprawie nieprawidłowości w wybudowaniu obiektu budowlanego – przepustu drogowego przy u. Z. (obręb K.). W ocenie wnioskujących sporny przepust został bowiem wybudowany niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu węzła "[...]" obejmującego tereny przyległe do obwodnicy [..] w K., gmina K. uchwalonego uchwałą Rady Gminy z dnia 25 października 2011 r. nr XIV/104/2011 w sposób uniemożliwiający działkom nr [..] oraz [..] dostęp do drogi publicznej. Ponadto przy budowie tego przepustu doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż fragment przepustu został wybudowany bez ich wiedzy i zgody na działce nr [..]. Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania przepustu drogowego zlokalizowanego na działce nr [..]-[..] w miejscowości K., gmina K. W toku postępowania wyjaśniającego organ ten zgromadził do akt sprawy: decyzję Starosty Powiatowego z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [..], mocą której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono C. pozwolenia na budowę drogi dojazdowej, zjazdów, sieci kanalizacji deszczowej, sieci elektrycznej oświetleniowej, 87 miejsc postojowych, 2 zatok autobusowych z wiatami oraz przepustu drogowego na działkach nr [..]-[..] przy ul. Z. w miejscowości K. gmina K. oraz na działce nr [..] w miejscowości B., gmina P.; decyzję Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. nr [..] orzekającą o zmianie wyżej wymienionej decyzji w zakresie objętym projektem zamiennym, w wyniku której inwestycja objęła swoim zasięgiem działki o nr [..]-[..] przy ul. Z. w miejscowości K., gmina K. oraz nr [..] w miejscowości B., gmina P.; decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [..], mocą której udzielono pozwolenia na użytkowanie części inwestycji obejmującej drogę dojazdową, zjazdy, miejsca postojowe, 2 zatoki autobusowe, przepust drogowy, zbiornik retencyjny wód deszczowych, przepompownię kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz część sieci kanalizacji deszczowej, wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na działce nr [..]- [..] w miejscowości K., gmina K. oraz na działce nr [..] w miejscowości B., gmina P. Ponadto, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu 16 lipca 2015 r., organ przeprowadził na terenie działek nr [..]-[..] w K. oględziny, podczas których stwierdził, że przepust drogowy wykonany został zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. W rezultacie dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego, decyzją z dnia 18 sierpnia 2015 r. nr [..], orzekł o braku podstaw do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i nakazania inwestorowi C. rozbiórki przepustu drogowego zlokalizowanego na działce nr [..] i [..] w miejscowości K., gmina K. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie. organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor wykonał przepust drogowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a w związku z powyższym brak jest podstaw do zastosowania dyspozycji art. 48 ustawy Prawo budowlane. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wnieśli A. oraz B., domagając się jej uchylenia i orzeczenia o niezgodności wykonanego przepustu drogowego, zlokalizowanego na działce nr [..] i [..] w K., z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odwołaniu zarzucono, że decyzja ta została wydana pomimo niezbadania istoty sprawy i nieocenienia usytuowania wybudowanego przepustu w odniesieniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wybudowany przepust drogowy na działkach nr [..] i [..] przy ul. Z. w sposób ewidentny narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy z dnia 25 października 2011 r. nr XIV/104/2011. W miejscu wybudowania przepustu postanowienia planu przewidują bowiem przebieg drogi dojazdowej ([...] KDD), która to droga jest częściowo usytuowana na działce nr [..] (należącej do A. a wcześniej do B.), a ponadto jest drogą dojazdową do działki nr [..] (również należącej do A.). Poza tym wybudowany przepust uniemożliwia wybudowanie zaplanowanej w planie drogi a ponadto pozbawia skarżącą dostępu do drogi publicznej. W odwołaniu zwrócono jednocześnie uwagę, że część wybudowanego przepustu drogowego - rów doprowadzający wodę do tego przepustu, został wybudowany na działce nr [..], mimo że skarżąca nigdy nie wyraziła zgody na takie rozwiązanie, jak i nie była zawiadomiona o powyższej budowie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 25 lipca 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2015 r. Uzasadniając wydaną decyzję, organ odwoławczy stwierdził na wstępie, że odwołująca się B. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji ustalił bowiem, że stroną prowadzonego przez niego postępowania zakończonego decyzją z dnia 18 sierpnia 2015 r. jest m.in. A., będąca właścicielem działki nr [..] oraz [..] w K., natomiast w postępowaniu tym B. nie została uznana za stronę. Ponadto, Wojewoda, postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r., odmówił B. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. nr [..], stwierdzając w jej uzasadnieniu, że Spółce nie przysługuje legitymacja procesowa do udziału w charakterze strony w tym postępowaniu, gdyż była ona właścicielem działki nr [..] ale przed dniem wydania kwestionowanej decyzji Starosty. Poza tym działka ta i tak nie wchodziła w zakres spornej inwestycji, a ponadto Spółka ta nie wykazała żadnego interesu prawnego, który przyznawałby jej przymiot strony w powyższym postępowaniu. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy rozpatrzył merytorycznie jedynie odwołanie wniesione przez skarżącą – A. i stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Jak bowiem ustalono, przepust drogowy w K. wykonany został na podstawie decyzji Starosty z dnia 5 kwietnia 2012 r., zmienionej decyzją z dnia 19 lipca 2013 r., a ponadto inwestor C., w dniu 20 grudnia 2013 r., uzyskała decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w tym również przedmiotowego przepustu drogowego. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 16 lipca 2015 r. ustalono przy tym, że obecny stan faktyczny przepustu jest zgodny ze stanem w dacie jego odbioru. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że zrealizowane przedsięwzięcie budowlane to budowa drogi dojazdowej do osiedla mieszkaniowego [...] (przedłużenie istniejącej ulicy Z.) wraz ze zjazdami, siecią kanalizacji deszczowej, siecią oświetleniową, miejscami postojowymi, zatokami autobusowymi wraz z wiatami oraz przepustem drogowym w ul. Z. Decyzją Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny lokalizacja tymczasowego przepustu pod ulicą Z. została nieznacznie skorygowana w stosunku do projektu pierwotnego zatwierdzonego decyzją z dnia 5 kwietnia 2012 r. Tymczasowy przepust o długości 20,5 m położony jest pod drogą i składa się z żelbetowego wylotu, rurociągu z rur żelbetowych DN 600 i żelbetowego wylotu. Przepust ten ma za zadanie uregulowanie stosunków wodnych na odcinku od Obwodnicy [..] do ulicy Z. Organ odwoławczy stwierdził również, że wykonany przepust nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu dla tego terenu przewidują bowiem m.in. budowę układu odwadniającego obejmującego systemy kanalizacji deszczowej, cieki naturalne, kanały, rowy i drenaże, ale jednoznacznie realizacja takiego systemu w przyszłości możliwa będzie dopiero w oparciu o odrębne procedury pozwolenia na budowę (również obecnie droga dojazdowa oznaczona nr [..] KDD nie została jeszcze geodezyjnie wyznaczona). W skardze wniesionej do Sądu skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 48 § 1 Prawa budowlanego – poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zaniechanie zbadania prawidłowości wybudowania rowu na działce nr [..]; art. 10 § 1 kpa – poprzez brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań; art. 48 § 1 Prawa budowlanego – poprzez niewydanie nakazu rozbiórki spornego przepustu. Skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 48 § 1 Prawa budowlanego, w szczególności w zakresie punktu 2, gdyż pozwolenie zamienne na budowę przepustu drogowego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, według ustaleń Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego projekt zamienny nie obejmował rowu, a ponadto nie sprawdzono czy bariera drogowa stanowiąca część przepustu została wybudowana zgodnie z projektem zamiennym oraz czy nie wystąpiło odstępstwo w zakresie wykonania bariery na długość, co m.in. mogło mieć bezpośrednie przełożenie na możliwość wybudowania w tym miejscu drogi dojazdowej [..].KDD. Skarżąca zwróciła również uwagę na sformułowanie organu odwoławczego wskazujące na tymczasowy charakter wykonanego przepustu drogowego – jako nieprawidłowe a także na bagatelizowanie przez organ odwoławczy podnoszonej przez nią kwestii niezgodności przepustu drogowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca wniosła również w skardze o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 5 kwietnia 2012 r. dotyczącej pozwolenia na budowę spornego przepustu drogowego. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca wskazała, że wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 maja 2016 r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. Wynik tego postępowania, w ocenie skarżącej, będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Skarżąca ma bowiem zamiar wykazać w tamtej sprawie nieważność decyzji z dnia 19 lipca 2013 r. zmieniającej decyzję udzielającą pozwolenia na budowę z dnia 5 kwietnia 2012 r., co z kolei będzie uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki przepustu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 30 listopada 2016 r., pełnomocnik skarżącej stwierdził, że przedmiotowy przepust znajduje się na działce nr [...], a rów jest częścią przepustu, ponieważ woda do zbiornika retencyjnego przepływa właśnie tym przepustem. Z kolei, pełnomocnik C. wyjaśnił, że żadne prace budowlane nie zostały wykonane na działce nr [..] a przepust przykrył jedynie naturalny ciek. Jest to rozwiązanie określone jako tymczasowe tylko z tego powodu, że docelowym rozwiązaniem będzie budowa zbiornika retencyjnego. Na czas wykonywania prac został częściowo odcięty wypływ z rozlewiska i ponownie przywrócony po ich zakończeniu. Wał, który odcinał wypływ i później go przywracał częściowo był realizowany na działce nr [..] a prace te były uzgodnione z ówczesnym właścicielem działki nr [..]. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2016 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2015 r., są zgodne z prawem. Zgodzić należy się bowiem ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, które uznały brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie dyspozycji art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Art. 48 Prawa budowlanego odnosi się więc do obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także do obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Postępowanie, w tym trybie prowadzone jest więc w sytuacji, w której inwestor całkowicie zignorował władcze uprawnienia organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację w postaci pozwolenia na budowę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 155/11, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) bądź obowiązku dokonania zgłoszenia we wskazanych przypadkach. Przepis art. 48 Prawa budowlanego sankcjonuje działania inwestycyjno – budowlane wykonane niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, a więc stanowiące samowole budowlane. W szeroko rozumianym pojęciu samowoli budowlanej pomieścić można zaś: budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu właściwego organu, budowę z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę albo z odstępstwami do dokonanego zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych mimo ich wstrzymania, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wcześniejszego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy lub bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, a także rozbiórkę obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na rozbiórkę. W znaczeniu węższym samowola budowlana obejmuje budowę obiektu budowlanego lub wykonywanie robót budowlanych z naruszeniem określonych przepisów prawa budowlanego. Inaczej mówiąc, samowola budowlana dotyczy rozpoczęcia robót budowlanych rozumianych jako budowa, odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, a także polegających na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego – bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 650 – 651). Z samowolą budowlaną, której dotyczy art. 48 ustawy Prawo budowlane, mamy do czynienia wówczas, gdy roboty budowlane są lub zostały przeprowadzone bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo bez uprzedniego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przesłanką wszczęcia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego w każdym przypadku jest więc brak ważnego i wymaganego prawem – w momencie trwania budowy – pozwolenia. Mając powyższe na uwadze, zauważyć na wstępie należy, że przedmiotem niniejszej sprawy był przepust drogowy zlokalizowany na terenie działki nr [..] i [...] w miejscowości K., gmina K. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. nr 60, poz. 735) przepust to budowla o przekroju poprzecznym zamkniętym, przeznaczonym do przeprowadzenia cieków, szlaków wędrówek zwierząt dziko żyjących lub urządzeń technicznych przez korpus drogi. Tym samym ani rów biegnący pod tym przepustem, a tym bardziej rów znajdujący się poza granicami tego przepustu, nie stanowi jego części, a tym samym nie mógł być przedmiotem prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Zdaniem Sądu prawidłowo stwierdziły organy nadzoru budowlanego, że będący przedmiotem niniejszej sprawy przepust drogowy nie mógł zostać uznany za samowolę budowlaną. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przepust ten wykonany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [..] Starosta Powiatowy zatwierdził projekt budowlany i udzielił C. pozwolenia na budowę drogi dojazdowej, zjazdów, sieci kanalizacji deszczowej, sieci elektrycznej oświetleniowej, 87 miejsc postojowych, 2 zatok autobusowych z wiatami oraz przepustu drogowego na działkach nr [..]-[..] przy ul. Z. w miejscowości K. gmina K. oraz na działce nr [..] w miejscowości B., gmina P. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. nr [..] orzekającą o zmianie wyżej wymienionej decyzji w zakresie objętym projektem zamiennym, w wyniku której inwestycja objęła swoim zasięgiem działki o nr [..]-[..] przy ul. Z. w miejscowości K., gmina K. oraz nr [..] w miejscowości B., gmina P. Tryb z art. 48 Prawa budowlanego nie jest zaś właściwy w sytuacji, gdy budowa obiektu została rozpoczęta na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2049/10, Lex nr 1138052). Co więcej, przepust ten został dopuszczony do użytkowania na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [...], mocą której udzielono pozwolenia na użytkowanie części inwestycji obejmującej drogę dojazdową, zjazdy, miejsca postojowe, 2 zatoki autobusowe, przepust drogowy, zbiornik retencyjny wód deszczowych, przepompownię kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz część sieci kanalizacji deszczowej, wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na działce [..]-[..] w miejscowości K., gmina K. oraz na działce nr [..] w miejscowości B., gmina P. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się zaś, że decyzja o pozwoleniu na budowę (podobnie również decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i zezwalająca na wznowienie robót budowlanych) oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie składają się na różne etapy procesu inwestycyjnego i na ich mocy inwestorowi zostają przyznane odmienne uprawnienia. W przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jego istotą jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59a wynika, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego, podczas której sprawdza się wykonanie budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. W szczególności sprawdza się zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu i projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem oraz – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego – zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Ponadto sprawdza się wyroby budowlane szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. W przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych sprawdza się wykonanie tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu. W końcu sprawdza się także uporządkowanie terenu budowy. Jest to bowiem końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonanie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, iż proces budowlany został zakończony zgodnie z prawem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3079/13, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo, w toku przeprowadzonych w dniu 16 lipca 2015 r. oględzin na terenie działek nr [..]-[..] w K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowy przepust drogowy wykonany został zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Powyższe okoliczności uniemożliwiały uznanie będącego przedmiotem niniejszej sprawy przepustu drogowego za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Dla dokonanej oceny nie ma zaś znaczenia wynik toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowania w sprawie ze skargi A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 maja 2016 r. wydaną w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 19 lipca 2013 r. nr [..], na podstawie której stanowiący przedmiot niniejszej sprawy przepust drogowy został wybudowany. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji zostało umorzone przez organy architektoniczno-budowlane. Wbrew twierdzeniom skarżącej, ewentualne wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie będzie uzasadniało wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, że inwestor, który rozpoczął roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wycofana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a w stosunku do tak wzniesionego obiektu budowlanego nie może mieć zastosowania art. 48 Prawa budowlanego (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1399/96, OSP 2000, poz. 60). Za samowolę budowlaną, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego nie można uznać sytuacji, w której inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ważnego pozwolenia, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1336/10, Lex nr 1151844). Z uwagi na powyższe oraz uwzględniając przepisy art. 124 i art. 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenia prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, że zarówno z decyzji Starostwa Powiatowego z dnia 5 kwietnia 2012 r., decyzji Starosty z dnia 19 lipca 2013 r., decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak też przeprowadzonych oględzin, nie wynika, aby będący przedmiotem niniejszej skargi przepust drogowy wybudowany został na działkach należących do skarżącej Spółki o nr [..] i [..]. Przepust ten znajduje się natomiast na działkach nr [..] i [..]. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane możliwość badania, czy budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zachodzi jedynie na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie ust. 2 tego przepisu i dotyczy jedynie obiektów budowlanych stanowiących samowolę budowlaną. Obiekt budowlany wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę nie stanowi samowoli budowlanej, a jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalana była przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, na co wskazuje art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W istocie podnoszone przez skarżącą zarzuty skierowane są przeciwko decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, która w niniejszej sprawie nie może być weryfikowana. Z kolei, jako niemające znaczenia dla niniejszej sprawy uznać również należy, zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2016 r. określenie przepustu drogowego jako tymczasowego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Taki charakter przepustu drogowego nie wynika jednak z uzyskanego na jego wykonanie pozwolenia na budowę jak i pozwolenia na użytkowanie, które mają w tym wypadku charakter wiążący. Jak natomiast stwierdził na rozprawie pełnomocnik inwestora, jest to rozwiązanie określone jako tymczasowe tylko z tego powodu, że docelowym rozwiązaniem ma być budowa zbiornika retencyjnego. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o niezasadności wniesionej skargi. Dlatego też, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło