II SA/Bd 56/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-04-24
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego radnemu przez operatora pocztowego osobie pełnoletniej zamieszkującej z adresatem, która nie przekazała korespondencji adresatowi, jest skuteczne w rozumieniu art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego radnemu przez operatora pocztowego osobie pełnoletniej zamieszkującej z adresatem jest skuteczne, nawet jeśli osoba ta nie przekazała korespondencji adresatowi. Kluczowe jest, że adresat nie złożył zastrzeżenia w placówce pocztowej co do doręczania przesyłek rejestrowanych. Skuteczne doręczenie wezwania, zgodnie z przepisami Prawa pocztowego i Kodeksu postępowania administracyjnego, rodzi obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego w wyznaczonym terminie, a jego niedopełnienie skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego.Stan faktyczny
Rada Miejska stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego H. H. z powodu niezłożenia przez niego oświadczenia majątkowego za rok 2016 w ustawowym terminie. Radny został wezwany do złożenia oświadczenia w dodatkowym 14-dniowym terminie, jednak wezwanie zostało odebrane przez jego pełnoletniego syna, który nie przekazał go adresatowi. Radny twierdził, że wezwanie nie zostało mu skutecznie doręczone, a uchwała została podjęta po terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. H. na uchwałę Rady Miejskiej B. K. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
II SA/Bd 56/18
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...].11.2017r. nr [...] Rada Miejska, działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 7 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 15) w zw. z art. 24 k ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), w jej paragrafie pierwszym punkcie pierwszym, stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego H. H., wybranego w Okręgu Wyborczym Nr [...] z listy Komitetu Wyborczego Wyborców, w związku z niezłożeniem oświadczenia o swoim stanie majątkowym za rok 2016, w terminie określonym art. 24 h ust. 4, a także po doręczeniu wezwania, o którym mowa w ust. 5 a tego artykułu cyt. ustawy o samorządzie gminnym. W punkcie drugim wskazano, że radnego poinformowano pisemnie o możliwości złożenia wyjaśnienia.
W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że zgodnie z art. 24 h ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, radny H. H. zobowiązany był złożyć przewodniczącemu Rady Miejskiej do 30 kwietnia (w dwóch egzemplarzach, z kopią zeznania PIT) oświadczenie majątkowe dotyczące stanu na dzień 31 grudnia 2016r. O takim obowiązku przypomniał radnym Przewodniczący na sesji Rady Miejskiej dnia [...] marca 2017r., informując również o udostępnianiu stosownych druków oświadczeń. Radny H. H. był na obradach obecny, co potwierdza lista obecności.
Wobec braku oświadczenia radnego w ustawowym terminie Przewodniczący Rady Miejskiej, pismem z [...] maja 2017r., wezwał radnego do niezwłocznego złożenia oświadczenia najpóźniej w ciągu 14 dni od daty odbioru wezwania. W dniu [...] maja 2017 r. adresowane do radnego pismo odebrał i pokwitował H. H., zgodnie z danymi ewidencji ludności - dorosły syn radnego, mieszkający we wspólnym gospodarstwie domowym i zameldowany pod wspólnym adresem.
Organ doręczenie wezwania uznał za skuteczne w rozumieniu art. 39, art. 40 § 1 i art. 43 Kpa traktując je jako akt władzy publicznej /S. Płażek, ustawa o samorządzie... red. P. Chmielnicki, 2000, s. 352/.
Radny mógł zapoznać się z treścią wezwania oraz podjąć świadomie działanie - złożenia lub zaniechania złożenia oświadczenia. Organ uznał, że upłynął dodatkowy termin na złożenie oświadczenia majątkowego przez radnego, co - zgodnie z art. 24 k ust. 1 pkt 1 ustawy samorządowej - już spowodowało wygaśnięcie jego mandatu.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 383 § 1 pkt 7, § 2 i § 3 Kodeksu Wyborczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 15), Rada Miejska miała obowiązek w drodze uchwały stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego H. H. w terminie miesiąca od dnia wystąpienia stosownej przyczyny.
H. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...].11.2017r., nr [...], w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, którą zaskarżył w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego mającego wpływ na rozstrzygnięcie:
• art. 24h ust. 1 i ust. 5 a oraz art. 24 k ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przez przyjęcie, że radny nie złożył oświadczenia majątkowego w terminie ustawowym i zaistniały przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego,
• art. 383 § 1 pkt 7 i § 2 ustawy Kodeks wyborczy, przez błędne jego zastosowanie do sytuacji skarżącego, mimo niezaistnienia przesłanki ustawowej niezłożenia oświadczenia majątkowego w terminie ustawowym oraz - z ostrożności procesowej - podjęcie uchwały po upływie terminu do jej uchwalenia,
• art. 43 kpa w zw. z art. 24 k ust. 5 a, poprzez przyjęcie domniemania skutecznego doręczenia wezwania skarżącemu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów:
- z oświadczenia H. H. w sprawie doręczenia skarżącemu wezwania do niezwłocznego złożenia oświadczenia majątkowego w trybie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym,
- protokołu sesji Rady Miasta z [...].11.2017 r. oraz posiedzenia komisji wspólnych poprzprzedzających ww. sesję,
- protokołu sesji Rady Miasta z [...] sierpnia 2017r. oraz posiedzenia komisji wspólnych poprzedzających ww. sesję,
- oświadczenia majątkowego skarżącego za 2016 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że z przekroczeniem terminu ustawowego określonego w art. 24 h ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym złożył skutecznie oświadczenie majątkowe w dniu [...] czerwca 2017r., nie działając w trybie art. 24 h ust. 5a ustawy, ponieważ nie otrzymał wezwania, o którym mowa w przywołanym przepisie, co wyjaśniał na sesjach Rady Miasta w dniu [...] sierpnia i [...] listopada 2017r.
Skarżący podkreślił, że mimo tego, że H. H. podpisał przyjęcie korespondencji, to jej mu nie przekazał. Przedmiotowa korespondencja została zbagatelizowana przez H. H., który wyjechał i nie poinformował skarżącego o przesyłce. Skarżący uważa, że syn – H. H. nie powinien był podejmować korespondencji kierowanej do niego, ponieważ nie miał do tego upoważnienia. Zdaniem skarżącego organ w żaden sposób nie uzasadnia, dlaczego uważa H. H. za dorosłego domownika i z czego wynika, że podjął się doręczenia pisma. Skarżący podtrzymuje stanowisko, że pismo nie zostało jemu przekazane, więc nie można mówić o skutecznym doręczeniu, a więc o zaistnieniu przesłanki z art. 24h ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący złożył skutecznie oświadczenie majątkowe w dniu [...] czerwca 2017r. W przedmiotowym przypadku domniemanie doręczenia zastępczego nie może być stosowane, skoro zostało obalone.
Skarżący zwrócił uwagę na pojęcie, którym posłużył się ustawodawca w przepisie: "skuteczne dostarczenie" wezwania, o którym mowa w art. 24h ust. 5a ustawy. Zdaniem skarżącego, pojęcie to wiąże się z faktycznym i rzeczywistym dotarciem pisma do adresata, który posiada realną, a nie hipotetyczną możliwość zapoznania się z jego treścią. Kurier nie miał realnej możliwości dostarczenia skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r. odebranej korespondencji adresowanej do niego, a organ nie ustalił, kiedy ta korespondencja - i czy w ogóle - dotarła do adresata, stąd nie wiadomo, od kiedy liczyć termin 14-dniowy, o którym mowa w wezwaniu.
Na podstawie orzecznictwa skarżący wywiódł, że w przedmiotowym przypadku koniecznym jest rozważenie możliwości zastosowania konstytucyjnej zasady proporcjonalności, na którą zwracał uwagę TK w wyroku z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt K 8/07 (por. OTK-A 2007/3/26). Zasada ta powoduje, że w demokratycznym państwie prawa istnieje możliwość pozbawienia mandatu osoby wybranej w wyborach powszechnych na zasadach przewidzianych w ustawie, ale przyczyny te muszą podlegać kontroli z punktu widzenia proporcjonalności przyczyn decydujących o przekreśleniu wyniku wyborów. Skarżący zwrócił również uwagę, że pismo, na które powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zostało datowane na [...] maja, a skuteczne doręczenie jest datowane - czemu stanowczo zaprzecza - na [...] maja 2017, stąd termin miesięczny, o którym mowa w § 2 art. 383 Kodeksu wyborczego, liczony być powinien od upływu 14 dni od tej daty, tj. od [...] maja i upływał [...] czerwca 2017r. Należy więc stwierdzić, że uchwała została podjęta po upływie terminu wskazanego w ustawie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska organ powołał się na prawidłowość doręczenia wezwania skarżącemu na podstawie art. 43 kpa, poprzez odebranie przesyłki przez dorosłego domownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga dotyczy uchwały Rady Miejskiej z dnia [...].11.2017r. nr [...], którą stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego – H. H., w związku z niedopełnieniem przez niego ustawowego obowiązku złożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2017r. oświadczenia majątkowego za rok 2016, według stanu na dzień 31 grudnia.
W przypadku radnych, obowiązek składania oświadczeń majątkowych znajduje umocowanie w art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2017r., poz. 1875 ze zm.) - dalej jako: " u.s.g." Po myśli tego przepisu, radny składa pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od dnia złożenia ślubowania. Kolejne oświadczenia majątkowe są składane przez radnego co roku do dnia 30 kwietnia, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, oraz na 2 miesiące przed upływem kadencji.
W przedmiotowej sprawie zaniechanie niedopełnienia obowiązku przez radnego, dotyczyło złożenia kolejnego oświadczenia majątkowego w trakcie pełnienia przez niego kadencji.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawodawca w art. 24h ust. 5a u.s.g. wprowadził odpowiedni tryb postępowania na wypadek niezachowania przez radnego terminów określonych w art. 24h ust. 4 u.s.g., stanowiąc, że jeżeli terminy określone w ust. 4 nie zostaną dotrzymane, odpowiednio, przewodniczący rady gminy, wojewoda lub wójt w terminie 14 dni od dnia stwierdzenia niedotrzymania terminu wzywa osobę, która nie złożyła oświadczenia do jego niezwłocznego złożenia wyznaczając dodatkowy czternastodniowy termin. Termin ten liczy się od dnia skutecznego dostarczenia wezwania.
Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że pismem z dnia [...] maja 2017r., nr [...] Przewodniczący Rady Miejskiej, na podstawie art. 24h ust. 5a u.s.g., wezwał H. H., radnego Rady Miejskiej, do złożenia, w terminie 14 dni od dnia dostarczenia wezwania, oświadczenia majątkowego za rok 2016. Wezwanie zostało wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i odebrane przez H. H. - syna skarżącego. Czternastodniowy termin dla dokonania czynności złożenia oświadczenia majątkowego upłynął w dniu [...] maja 2017r.
Skarżący w skardze kwestionuje skuteczność dostarczenia wezwania z dnia [...] maja 2017r., odebranego przez H. H. w dniu [...] maja 2017r.
W pismach procesowych skarżący wywodzi, że syn nie przekazał jemu korespondencji.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy można mówić o "skutecznym dostarczeniu wezwania", o którym stanowi art. 24 h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku odebrania przesyłki przez dorosłego domownika, który nie przekazał korespondencji do rąk adresata.
Wyjaśnienie pojęcia "skutecznego dostarczenia wezwania" jest kluczowe w badaniu zachowania przez radnego 14-dniowego terminu do złożenia oświadczenia majątkowego.
Podkreślić należy, że art. 24h ust. 5a, ani też inny przepis ustawy o samorządzie gminnym, nie precyzuje, na czym polega "skuteczność dostarczenia wezwania". W przepisach ustawy o samorządzie gminnym brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania w tym zakresie innych aktów prawnych regulujących zagadnienia związane z doręczeniami, w tym Kodeksu postępowania administracyjnego.
W doktrynie oraz w orzecznictwie "skuteczne dostarczenie wezwania" wiązane jest z dotarciem korespondencji do zobowiązanego w taki sposób, żeby adresat mógł się zapoznać z jej treścią i podjąć jakieś działanie – czy to w postaci złożenia oświadczenia w nowym zakreślonym terminie, czy też świadomego (celowego) jego niezłożenia. Dostarczenie ma być tak zrealizowane, aby zobowiązany nie mógł w żaden sposób zasłaniać się niewiedzą, zapomnieniem czy innymi okolicznościami niezależnymi od jego woli. NSA w wyroku z dnia 12.08.2016 r., II OSK 1237/16, LEX nr 2142027 uznał, że "W sytuacji gdy kwestie sposobu dostarczenia wójtowi wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego w dodatkowym terminie nie są ustawowo określone, dostarczenie wezwania może nastąpić na adres urzędu gminy, bezpośrednio na ręce wójta lub upoważnionego do odbioru jego korespondencji pracownika, ale także na adres domowy, z tym że musi ono być skuteczne". W kwestii skutecznego dostarczenia wezwania wypowiedział się NSA w wyroku z 15.12.2015 r., II OSK 2420/15 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) prezentując tezę, że: "Do skutecznego dostarczenia radnemu wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego zgodnie z art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, mają zastosowanie przepisy rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego".
Skład Sądu rozpoznający przedmiotową sprawę, podziela powyższe poglądy zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Akceptuje również ten nurt orzecznictwa, który "skuteczne dostarczenie wezwania" wiąże z doręczeniem korespondencji przez operatora pocztowego.
Zgodnie z art. 39 kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2821/13 wypowiedział się, że: "Przywołany wyżej przepis art. 39 K.p.a. wskazuje podmioty, z pośrednictwa których organ administracji może korzystać przy doręczaniu pism. Takie uregulowanie oznacza, że Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych. Zatem organ administracji może skorzystać z doręczenia za pośrednictwem: poczty, swoich pracowników, upoważnione osoby lub organy. Art. 39 K.p.a. ani inne przepisy z rozdziału 8 K.p.a. (Doręczenia) nie ograniczają organu administracji w wyborze podmiotu doręczającego pisma. Należy przy tym nadmienić, że właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę jest zwrotne potwierdzenie odbioru (tzw. zwrotka). Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w W-wie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). W postępowaniu administracyjnym, prawne skutki są związane z doręczeniem pisma, natomiast nie jest istotne, z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania, czy adresat zapoznał się z treścią pisma".
W ocenie składu Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, w celu wyjaśnienia zagadnienia "skuteczności dostarczenia wezwania" konieczne jest odniesienie się do przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2017.1481), ponieważ doręczenie wezwania Przewodniczącego Rady Miejskiej, zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2017r., odbyło się przy pomocy operatora pocztowego. Korespondencja została wysłana do adresata listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
W art. 3 pkt 4 ustawy Prawo pocztowe zdefiniowane zostało pojęcie doręczenia, które oznacza wydanie przesyłki pocztowej lub wypłacenie kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym adresatowi, a w przypadkach określonych prawem także innej osobie, lub przekazanie druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej.
Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo pocztowe adresatem jest podmiot wskazany przez nadawcę jako odbiorca przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym. Z kolei art. 37 ustawy Prawo pocztowe reguluje doręczenie przesyłki pocztowej adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce. W ustępie pierwszym przepis ten stanowi, że przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Według ust. 2 pkt 3, przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego:
a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,
b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem.
Warunkiem zatem jest zamieszkiwanie razem z adresatem oraz brak zastrzeżenia w zakresie doręczenia pisma.
Przepis ustawy o samorządzie gminnym mówią o skutecznym dostarczeniu wezwania. Osoba zamieszkująca z adresatem w myśl art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b prawa pocztowego musi złożyć na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. W przypadku, gdy doręczenie odbywa się w miejscu zamieszkania adresata doręczenie następuje w przypadku nieobecności adresata osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowane ( art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy prawo pocztowe).
W kontrolowanej przez Sąd sprawie dostarczenie wezwania o złożenie przez radnego oświadczenia majątkowego nastąpiło na wskazany adres. W dniu rozprawy skarżący do protokołu potwierdził, że syn jest zameldowany pod wspólnym z nim adresem i jest pełnoletni. Skarżący nie wykazał, że złożył zastrzeżenia do doręczania przesyłek pocztowych. Zgodnie z prawem pocztowym, obalenie dowodu z doręczenia przesyłki osobie pełnoletniej zamieszkującej z adresatem spoczywało na skarżącym. Nie jest wystarczające do podważenia skuteczności doręczenia przesyłki oświadczenie, że pełnoletnia osoba zamieszkując razem z adresatem zapomniała przekazać korespondencję.
Zgodnie z art. 17 ustawy Prawo pocztowe potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez placówkę pocztową ma moc dokumentu urzędowego. Przesyłką rejestrowaną jest przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego). Potwierdzenie nadania, jako dokument urzędowy, zgodnie z art. 76 § 2 K.p.a., stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, LEX nr 52569). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym.
Wobec powyższego, skład Sądu rozpoznający przedmiotową sprawę podziela ugruntowane stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do skutecznego dostarczenia radnemu wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego, zgodnie z art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, mają zastosowanie przepisy rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis ten nie pozostaje w kolizji z przepisem art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo pocztowe, który dopuszcza doręczenie przesyłki osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem. Stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy potwierdza, że radnemu dostarczono skutecznie wezwanie przez operatora pocztowego.
Za powyższym stanowiskiem przemawia wykładnia systemowa, za której zastosowaniem na gruncie wykładni art. 24k ust. 5a u.s.g. wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2015r., sygn. akt II OSK 2420/15 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wyrażając stanowisko, że: "Rolą sądu jest bowiem dokonywanie, w ramach wykładni operacyjnej, takich zabiegów interpretacyjnych, które w rezultacie doprowadzą do usunięcia istniejących konstrukcyjnych luk w prawie i pozwolą ustalić właściwy stan prawny sprawy. Ustawodawca, w przepisie art. 24h ust. 5a ustawy o samorządzie gminnym, posługuje się pojęciem normatywnym: "dostarczenie". Według znaczenia językowego zawartego w Słowniku języka polskiego PWN, "dostarczyć – dostarczać" oznacza «sprowadzić coś komuś dokądś»; zaś "doręczyć – doręczać" to «przekazać komuś coś osobiście». Wynika z tego, że "dostarczenie" jest pojęciem, w którym zawiera się "doręczenie", ponieważ zakłada sprowadzenie czegoś (np. dokumentów) komuś (np. radnemu) dokądś (np. na adres wskazany przez radnego) niezależnie czy musi to nastąpić osobiście. Nie wyklucza to tym bardziej, że "dostarczenie" może odbyć się także za pomocą operatora pocztowego skoro nie wymaga wyraźnie elementu osobistego dostarczenia. Według znaczenia językowego "skutecznie" oznacza zaś: 1. «dający pożądane wyniki», 2. «taki, którego działalność przynosi efekty» Obowiązujące prawo zaś ze skutecznym doręczeniem zasadniczo wiąże doręczenie korespondencji za pomocą operatora pocztowego".
W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z organem, że mimo skutecznego dostarczenia wezwania pełnoletniemu domownikowi, przez operatora pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, radny nie złożył oświadczenia majątkowego w terminie ustawowym. Zaistniała zatem przesłanka wygaśnięcia mandatu radnego wyrażona w art. 383 § 1 pkt 7 Kodeksu wyborczego. Przepis ten stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Z akt sprawy wynika, że przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu umożliwiono radnemu złożenie wyjaśnień na podstawie art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut naruszenia terminu podjęcia zaskarżonej uchwały określonego w art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego. Prawdą jest, że uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego powinna być podjęta w terminie miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Termin ten ma charakter instrukcyjny, jego upływ nie pozbawia zatem rady prawa do podjęcia rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że w razie zaistnienia jednej z określonych w art. 383 § 1 okoliczności uzasadniających stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego właściwy organ ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie mandatu.
W tym stanie rzeczy skarga i zarzuty w niej zawarte nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło