II SA/Rz 1407/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-21
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił odległość tymczasowego obiektu budowlanego od granicy działki sąsiedniej, opierając się na wskazanych przez sąsiada słupkach granicznych, pomimo kwestionowania ich prawidłowego osadzenia przez stronę skarżącą i przedstawienia przez nią dokumentacji geodezyjnej wskazującej inny przebieg granicy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie wykonał wskazań wynikających z poprzedniego wyroku WSA, który nakazywał wyjaśnienie przebiegu granicy między działkami. Organ nie ustosunkował się do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji geodezyjnej i nie zbadał prawidłowości osadzenia słupków granicznych, opierając się jedynie na oświadczeniach sąsiada. W konsekwencji doszło do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (budynku gospodarczego) usytuowanego na działce skarżącego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał rozbiórkę, uznając, że obiekt znajduje się w odległości mniejszej niż dopuszczalna od granicy działki sąsiedniej. Skarżący kwestionował prawidłowość ustalenia przebiegu granicy, wskazując na błędy w osadzeniu słupków granicznych i przedstawiając dokumentację geodezyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. Ł. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2017 r., nr [...]i jednocześnie nakazująca M.Ł. (dalej: "skarżący") i W. Ł. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji gospodarczej o wymiarach 5,61 mx 4,58 m usytuowanego na działce nr ew. 508/6 w miejscowości H..
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art 50 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "P.b.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny , wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 50/18 poprzedniej decyzji WINB z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] tej samej treści.
Przedmiotem postępowania jest ocena legalności budowy tymczasowego budynku gospodarczego o wymiarach 5,55 mx 4,54 m usytuowanego na działce nr ew. 508/6 w miejscowości H. stanowiącej własność M. i W. Ł., wykonanego na podstawie zgłoszenia.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 3 października 2016 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru przeprowadzili kontrolę na działce nr 508/6 w miejscowości H., stanowiącej własność W. i M. Ł.. W trakcie kontroli ustalono, że na ww. działce usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny oraz wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 5,55 m x 4,54 m., częściowo na płycie betonowej a skrajne słupy od strony budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce wsparte są na pustakach betonowych ułożonych na gruncie). W toku postępowania obiekt był przesuwany przez inwestorów. Budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości 6,40 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz w odległości 1,95 m i 1,97 m od ogrodzenia pomiędzy działką nr 508/6 a działką nr 507, stanowiącą własność J.S.. Przedmiotowy obiekt wybudowano na podstawie zgłoszenia do Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Z pomiarów dokonanych przez organ wynikało, że orientacyjna odległość budynku gospodarczego od granicy pomiędzy działkami 508/6 i 507 wynosi około 2,60 m.
Uchylając decyzję organu II instancji WSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 50/18 wyjaśnił, że kluczowe dla wyniku sprawy powinno być ustalenie przebiegu granic pomiędzy działką skarżącego nr 508/6 oraz działką uczestnika postępowania J.S. nr 507. Sąd stwierdził, że w trakcie przeprowadzonej przez organ w dniu 30 sierpnia 2017 r. rozprawy J.S. okazał słupki graniczne pomiędzy działkami, które stanowiły dla organu punkty odniesienia dla ustalenia położenia granicy, a następnie odległości spornego obiektu względem tej granicy. Położenie tak ustalonej granicy zakwestionował w trakcie rozprawy skarżący M. Ł., który podnosił, że słupki graniczne zostały źle osadzone, co miało wynikać z przedłożonych dokumentów w postaci map tj. mapy zasadniczej oraz mapy sytuacyjnej. Właściciel obiektu podkreślał również, że PINB w trakcie rozprawy w dniu 11 maja 2017 r. prawidłowo wyznaczył granice w/w działek, wymierzając odległość 40 cm od graniczników od strony działki nr 525. Uczestniczący w rozprawie przed WINB świadek S. Ł. potwierdził oświadczenie M. Ł., co do okoliczności związanych z czasem zastabilizowania położenia znaków granicznych.
Uchylając decyzję WSA stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji całkowicie pominięto podnoszoną przez skarżącego kwestię położenia granicy pomiędzy działkami o nr 508/6 oraz o nr 507, pomimo tego, że ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy za udowodniony uznał przebieg granicy na podstawie oświadczeń jednej strony postępowania tj. J.S. bez odniesienia się w jakikolwiek sposób do istotnych dla wyniku sprawy twierdzeń oraz dowodów w postaci map składanych przez skarżącego, jak też do korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez PINB, według których odległość ściany budynku gospodarczego na działce o nr 508/6 do granicy z działką o nr 507, wynosi ponad 3 m.
Powyższe braki w decyzji i jej uzasadnieniu stanowiły podstawę uchylenia decyzji organu II instancji, wymykającej się, jak podkreślił Sąd, spod jego kontroli.
Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji wydał decyzję tej samej treści co poprzednio. Przedmiotowy obiekt zakwalifikował jako tymczasowy obiekt budowlany – art 3 pkt 5 P.b., usytuowany w odległości 2,59 m od granicy z sąsiednią działką nr 207 ( powinno być 507). Powyższych ustaleń organ dokonał w oparciu o wyniki rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2017 r. Wyjaśnił, że podczas rozprawy J.S. wskazał dwa słupki graniczne pomiędzy działkami 508/6 i 507 (jeden słupek w granicy działek nr 508/5, 508/6 i 507, drugi słupek w granicy działek nr 508/4, 508/6 i 507). Pomiędzy słupkami została rozciągnięta linka i dokonano pomiaru odległości od granicy zastabilizowanej słupkami granicznymi między działkami nr 508/6 i 507 do ściany przedmiotowego obiektu budowlanego. Z uwagi na istniejące pomiędzy granicą, a przedmiotowym obiektem budowlanym betonowe ogrodzenie, dokonano pomiaru odcinkowego, odległość od granicy do słupka (0,05 m), grubość słupka ogrodzenia ( 0,13 m), długość od słupka do ściany zewnętrznej pełnej przedmiotowego obiektu ( 2,41 m) co w sumie dało 2,59 m. Organ wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne do ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami. Granica przebiega tam gdzie zostały zastabilizowane przez uprawnionego geodetę słupki graniczne. Zdaniem organu nie ma podstaw do kwestionowania osadzenia słupków granicznych przez organ nadzoru budowlanego, zaś twierdzenia M. Ł., że granica między działką 508/6 i 507 przebiega inaczej niż wskazują ograniczniki nie zostały odzwierciedlone w działaniach przed odpowiednimi organami pozwalającymi na weryfikację prawidłowości osadzenia znaków granicznych i prawidłowości przebiegu granicy między działkami. Organ podkreślił, że inicjatywa w tym zakresie leży po stronie właścicieli działek i nie jest dopuszczalne, aby w jakimkolwiek innym postępowaniu niż rozgraniczenie możliwe było ustalenie innego przebiegu granicy niż wynika to z zastabilizowanych przez uprawnionego geodetę słupków granicznych.
Powołując się na § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) wskazał, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2, w związku z tym również do przedmiotowego obiektu tymczasowego pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego.
Organ II instancji wyjaśnił również, że w dacie orzekania nie miał zastosowania art 51 ust. 1 pkt 3 P.b, który znajduje zastosowanie tylko w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a nie robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art 30 ust. 1. Zdaniem organu nie miał w sprawie zastosowania także art 51 ust. 1 pkt 2 P.b., którego zastosowanie jest możliwe w przypadku nakazania określonych czynności lub robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym, a nie jest możliwe odsunięcie obiektu budowlanego i dostosowania do obowiązujących regulacji prawnych w zakresie usytuowania względem działki sąsiedniej. Organ wyjaśnił, że odsunięcie obiektu, nawet w sytuacji, gdy ten obiekt posadowiony jest na płycie betonowej, stanowi faktyczną jego rozbiórkę w jednym miejscu, a usytuowanie go w innym miejscu, stanowi budowę w nowym miejscu ( art 3 pkt 6 P.b.). Zatem nakaz: odsunięcia obiektu budowlanego tj. zmiana jego usytuowania w ten sposób, że znajdzie się on w odległości od granicy z działką sąsiednią, określoną w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie może być wydany w trybie art 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zdaniem organu jedynym możliwym rozstrzygnięciem w niniejszym przypadku eliminującym stwierdzone niezgodności z prawem, w zakresie niedopuszczalności wznoszenia w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką jest nakazanie rozbiórki obiektu na podstawie art 51 ust. 1 pkt 1 P.b.
W skardze do Sądu M. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji. Organowi II instancji zarzucił:
a) niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2017r. [...]., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr 508/6 w miejscowości H., poprzez niewyjaśnienie braku podstaw do kwestionowania osadzenia słupków granicznych przez organ nadzoru budowlanego, mimo przedstawienia dowodów na ich błędne osadzenie; brak udowodnienia z całą stanowczością, iż znaki graniczne stanowią granicę jego działki, nieustosunkowanie się do przedstawionych map geodezyjnych z różnych okresów uwidaczniających właściwą granicę działki;
b) nierzetelne dokonanie pomiarów odległości kontrolowanego budynku od przyjętej przez organ nadzoru granicy, poprzez brak szkiców geodezyjnych z wykonywanych pomiarów, brak wykorzystania specjalistycznego sprzętu pomiarowego czy wykonywanie pomiarów przez osoby nieuprawnione, przez co wyniki pomiarów mogą być obarczone zbyt dużym błędem
c) nieprawidłowe przyjęcie granicy w czasie rozprawy w dniu 30.08.2017 r. w oparciu o istniejące znaki graniczne, które zostały osadzone w wyniku złamania przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego, w konsekwencji tego, przyjęcie w sprawie dowodu niezgodnego z prawem
d) niezbadanie zgodności usytuowania kontrolowanego budynku ze zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego z dnia [...].03.2015, znak: [...].., gdzie na mapie inwentaryzacji powykonawczej w skali 1:500 naniesiono projektowany obiekt w odległości 3 m od granicy ujawnionej w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wg obowiązującego stanu prawnego.
e) niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności przebiegu granicy, poprzez niepowołanie biegłego geodety w celu dokonania pomiaru geodezyjnego usytuowania budynku gospodarczego względem budynku mieszkalnego i względem granic, czy też niepowołanie geodety, który sporządził protokół podziału działki [...].do wytłumaczenia zapisów w nim zawartych; brak zobowiązania stron postępowania do przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego, w przypadku, gdy takie postępowanie było niezbędne dla prawidłowego zbadania sprawy.
f) powoływanie się przez WINB na zmieniony przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w przypadku gdy uchylona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w oparciu o rozporządzenie w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w granicach wyżej wskazanych Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem doszło do naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J.S. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach i jednocześnie nakazał M.Ł. i W. Ł. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji gospodarczej o wym. 5,61m x 4,58 m usytuowanego na działce nr ew. 508/6 w miejscowości H. (obr. H.).
Z materiału dowodowego sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji nie wykonał wskazań wynikających z wyroku WSA z dnia 17 kwietnia 2018 r., a jedynie powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], uchylonej tym wyrokiem.
Sporną kwestią w niniejszej sprawie, która w ponownie prowadzonym postępowaniu nadal nie została wyjaśniona jest lokalizacja kontrolowanego obiektu budowlanego w zakresie ustalenia odległości, w jakiej obiekt ten znajduje się względem granicy z działką nr 507, której właścicielem jest J.S.. W uzasadnieniu decyzji organ odwołuje się do ustaleń poczynionych w trakcie rozprawy administracyjnej z dnia 30 sierpnia 2017 r., która była już przedmiotem oceny Sądu w ww. wyroku. W trakcie rozprawy J.S. wskazał dwa słupki pomiędzy działkami 508/6 i 507 (jeden słupek w granicy działek nr 508/5, 508/6 i 507, a drugi w granicy działek nr 508/4, 508/6 i 507). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano też wykonane przez pracowników nadzoru budowlanego czynności, które polegały na rozciągnięciu linki pomiędzy ww. słupkami granicznymi i dokonano pomiaru odległości od tak zastabilizowanej granicy do ściany obiektu budowlanego. Pomiar ten wykonano odcinkowo ze względu na istniejące ogrodzenie, co dało odległość 2,59 m obiektu od granicy z działką nr 207 (w decyzji wpisano 207).
Organ wskazał też, że w toku rozprawy, inwestor M. Ł. przedłożył do wglądu mapę sytuacyjno - wysokościową w skali 1:500 do celów projektowych wykonaną przez B. K. z 4 marca 2019 r., inwentaryzację powykonawczą budynku mieszkalnego położonego na działce nr 508/6 sporządzoną przez geodetę P.T. 28 czerwca 2014 r., które wg. inwestora obrazują, że granica pomiędzy działkami nr 508/6 i 507 przebiega w odległości ok 80 cm od ogrodzenia sąsiadki z działką nr 508/4, a także do wglądu kopię mapy zasadniczej z 15 maja 2017 r. oraz mapę sytuacyjno - wysokościową z dnia 12 maja 2009 r. sprzed podziału, które obrazują prawidłowy przebieg granicy pomiędzy działkami nr 508/6 i 507. Ograniczniki wskazane przez J.S. zostały źle osadzone, co pokazują okazane mapy.
Zdaniem organu odwoławczego granica pomiędzy działkami nr 508/6 i nr 507 przebiega tam, gdzie są zastabilizowane przez uprawnionego geodetę słupki graniczne. Ponadto M. Ł. pismem z dnia 11 października 2018 r. w odpowiedzi na pismo organu II instancji z dnia 28 września 2018 r. wyjaśnił, że nie kwestionuje przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 507 i 508/6 w miejscowości H., gdyż nie kwestionuje przebiegu granicy, którą wskazują aktualne mapy, a kamienie graniczne nie odzwierciedlają granic na mapie.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017.2101 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.g.k., ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących nimi.
Kwestia ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w rozdziale IV P.g.k., tj. w art. 20-25 oraz w wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy określa jakie informacje dotyczące gruntów obejmuje ewidencja gruntów i budynków są to: informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy orzekające. Natomiast dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów i budynków, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To z kolei oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności).
Ewidencja gruntów i budynków nie ma przy tym charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 467/15 patrz: str. internetowa Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: CBOSA). Zatem aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana, a Starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane wynikające z odpowiednich opracowań.
Tymczasem opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz utrwalone w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 30 sierpnia 2018 r. czynności, jakie podjęli na gruncie pracownicy organu nadzoru budowlanego prowadziły do wyznaczenia granicy według relacji o jej przebiegu J.S. właściciela działki nr 507. Ponadto organy pominęły oceną przedłożone, jako dowodowy dokumentację geodezyjną z podziału działki nr 508, którą na rozprawie administracyjnej okazał M. Ł.. Z faktu, że skarżący kwestionował przebieg granicy okazywanej przez J.S., organ II instancji w trakcie prowadzonego postępowania domagał się od inwestora informacji o podjętych działaniach zmierzających do rozgraniczenia działki nr 507 wzdłuż granicy z działką 508/6.
Skoro podstawą, wpisów w ewidencji gruntów jest między innymi określona dokumentacja geodezyjna sporządzona przez biegłego geodetę, a na taką dokumentację sporządzoną dla podziału nieruchomości 508 powoływał się inwestor, to wystarczyło zwrócić się do właściwego miejscowo starosty o wyjaśnienie granic dla działki nr 508/6 na podstawie, jakiej dokumentacji i kiedy granica została wprowadzona. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]Starosta podał, że pod uwagę wzięto wymiary działki zgodnie z załączonym do akt sprawy protokołem przyjęcia granic do protokołu podziału granic o nr [...] z dnia 22 lutego 2010 r. Sąd zwraca uwagę, że stroną postępowania podziałowego jest tylko właściciel dzielonej nieruchomości. Jeżeli po tym okresie nie były podejmowane żadne inne czynności i nie powstała późniejsza dokumentacja geodezyjna wprowadzona do zasobu geodezyjnego względem działki nr 508/6, to granica wynikająca z ostatniej dokumentacji jest granicą prawną i aktualną, dopóki nie nastąpi jej zmiana w prawem przewidzianych czynnościach. Organ II instancji mógł to i powinien wyjaśnić, gdyż pismem z dnia 26 września 2018 r. wystąpił do Starosty Powiatu [...] o udzielenie informacji o aktualny stan prawny działki nr 507. Stanowisko skarżącego o przebiegu granicy z działką 507 zawarte w skardze jest jednoznaczne i kategoryczne, że jej położenie jest niezmienione, tak przed podziałem, jak i po podziale.
W przedstawionym stanie faktycznym sprawy, który organ przyjął do orzekania Sąd stwierdza, że organ II instancji naruszył art. 153 P.p.s.a., gdyż wbrew wskazaniom wynikającym z prawomocnego wyroku WSA z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 50/18 nie doprowadził do wyjaśnienia przebiegu granicy między działkami nr 508/6 i 507 położonych w H. W niniejszej sprawie nadal są aktualne wskazania i ocena prawna zawarta na str. 6 i 7 uzasadnienia wyroku. Sąd w powołanym wyroku stwierdził, że nieodniesienie się przez WINB do podnoszonych przez skarżącego twierdzeń, i co należy podkreślić, znajdujących pokrycie w ustaleniach organu I instancji, stanowi istotne naruszenie art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Również aktualnie budzi wątpliwości prawidłowe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż wątpliwości określone przez Sąd nie zostały usunięte w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Organ nie wykazał, dlaczego nie dał wiary dokumentacji geodezyjnej przedłożonej przez skarżącego o przebiegu granicy działki 508/6 z działką 507. Wyjaśnienia będzie wymagała też kwestia aktualnej lokalizacji kontrolowanego obiektu, gdyż skarżący oświadczył, że nastąpiła zmiana jego lokalizacji, co może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Niewykonanie wskazań wynikających z ww. wyroku WSA z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 50/18 oraz zlekceważenie oceny prawnej powoduje, że Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.
Wytyczne co do dalszego sposobu procedowania wynikają z uzasadnienia wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło