I SA/Sz 367/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-21
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, braku wymagalności obowiązku, braku doręczenia upomnienia oraz wad formalnych tytułu wykonawczego są zasadne, w sytuacji gdy miejsca postoju były oznaczone jedynie znakiem pionowym D-18, a nie łącznie znakami pionowymi i poziomymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty Skarżącego dotyczące nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania są niezasadne. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17, miejsca postoju w strefie płatnego parkowania powinny być wyznaczone znakami pionowymi i poziomymi, jednakże znaki pionowe (D-18) mają rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca postoju. Organy prawidłowo ustaliły, że miejsca postoju pojazdu Skarżącego były wyznaczone znakiem pionowym D-18, a dowody przedstawione przez organy (zdjęcia, wydruki z Geoportalu) potwierdzają te okoliczności. Zarzuty dotyczące braku doręczenia upomnienia i wad formalnych tytułu wykonawczego również zostały uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta dotyczące rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Skarżący zarzucił m.in. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności, brak doręczenia upomnienia oraz wady formalne tytułów wykonawczych, argumentując, że miejsca postoju nie były prawidłowo wyznaczone (wymagane były znaki pionowe i poziome).Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 02 stycznia 2018 r. znak
[...]- [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów D. D. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], [...]
i [...]
Z ustalonego na podstawie akt sprawy stanu faktycznego wynikało, co następuje.
Prezydent Miasta S., występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wystawił wobec Skarżącego tytuły wykonawcze
nr [...], [...] i [...] z dnia 02 września 2016 r. obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniach 21 października 2014 r. i 16 grudnia 2014 r. (tytuł [...]), 23 stycznia 2015 r., 13 lutego 2015 r., 20 marca 3015 r., 31 lipca 2015 r., 11 sierpnia 2015 r., 11 sierpnia 2015 r.,
15 września 2015 r., 28 września 2015 r., 02 grudnia 2015 r., 21 grudnia 2015 r.
(tytuł [...]) i 18 lutego 2016 r. (tytuł [...]) w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...]zł.
Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Stronie w dniu 12 października 2016 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego
i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.
Strona, pismem z dnia 18 października 2016 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o jakich mowa w art. 33 § 1 pkt 1), 2), 7) i 10) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), a zatem zarzut:
- nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za parkowanie;
- braku wymagalności obowiązku;
- braku uprzedniego doręczenia Stronie upomnienia co do należności objętych ww. tytułami wykonawczymi;
- braku spełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
z uwagi na brak wskazania właściwej podstawy prawnej, z której wynika obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6) u.p.e.a.).
Strona zarzuciła dodatkowo, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu
nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i n. ustawy z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2018.2068 j.t. ze zm.; dalej: "u.d.p."), albowiem zgodnie z wiedzą Strony brak jest uchwał Rady Miasta S.
w odniesieniu do dróg objętych upomnieniami, zaś one same ujęte są w stosownych wykazach jedynie poprzez wskazanie przebiegu, co w świetle art. 6, 7 i art. 4 pkt 2 u.d.p. jest niewystarczające.
Uzasadniając prezentowane w uzasadnieniu zarzutów stanowisko - sprowadzające się do twierdzenia, że opłaty w strefie płatnego parkowania, a zatem i opłatę dodatkową, można pobierać nie za postój pojazdu na terenie całej strefy płatnego parkowania a jedynie jeżeli postój na terenie tej strefy odbył się w miejscy do tego wyznaczonym zgodnie ze wskazanymi przez Stronę przepisami - Strona powołała
się na stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 kwietnia 2015 r.,
nr [...], orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Uchwałę Rady Miasta S. z dnia 6 września 2016 r. nr [...]
Strona wskazała ponadto, że to organ, a nie Strona, jest zobligowany wykazać,
że postój objęty spornymi opłatami miał miejsce w "miejscu wyznaczonym" oraz
na terenie Strefy Płatnego Parkowania zaś Stronie nie zostały przedłożone żadne dowody uprawniające twierdzić, że jego pojazd był postawiony w miejscach wyznaczonych.
W ocenie Strony, nie podlega też sporom, że na obszarze co najmniej 60% dróg objętych SPP w S. nie ma prawidłowego wyznaczonych miejsc postojowych.
Organ I instancji, wydał postanowienie z dnia 16 grudnia 2016 r.
nr [...], którym uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 maja 2017r. znak: [...] uchyliło
ww. postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na brak należytego rozpatrzenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku.
Kolejne postanowienie Prezydenta Miasta S. w sprawie (z dnia 17 lipca 2017r. znak [...]) zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (postanowienie z dnia 3 października 2017 r., znak: [...]), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaleciło, aby Prezydent Miasta S. dokonał oceny, biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniach nieopłaconych postojów wskazanych w ww. tytułach wykonawczych, czy każdorazowo miejsce postoju pojazdu należącego do Strony wyznaczone było znakami pionowymi,
w tym znakiem D-18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr [...] pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2, t.j. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy" - do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, dalej: "rozporządzenie". Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że organ I instancji powinien odnieść się również do zarzutu Strony, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i n. u.d.p.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy uznał je za niezasadne (brak spełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów art. 27 u.p.e.a., brak uprzedniego doręczenia upomnienia).
Postanowieniem z dnia 2.01.2018r. znak: [...] Prezydent Miasta S.:
- uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]
i [...] w całości oraz tytułu wykonawczego nr [...]
w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia 13 lutego 2015 r., 20 marca 2015 r., 31 lipca 2015 r., 11 sierpnia 2015 r., 11 sierpnia 2015 r.,
2 grudnia 2015 r., 21 grudnia 2015 r. oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie;
- uznał za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia 23 stycznia 2015 r. na al. [...], 15 września 2015 r. na ul. [...], 28 września 2015 r. na ul. [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie.
Strona zaskarżyła ww. postanowienie zażaleniem w części dotyczącej uznania
za nieuzasadnione zarzutów w sprawie tytułów wykonawczych: nr [...]
i [...] - w całości oraz nr [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia 13 lutego 2015 r., 20 marca 3015 r., 31 lipca 2015 r.,
11 sierpnia 2015 r., 11 sierpnia 2015 r., 2 grudnia 2015 r., 21 grudnia 2015 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego przed organem I instancji w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem
z dnia 8 marca 2018 r. nr j.w. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji
w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...] oraz nr [...] w zakresie zdarzeń nieopłaconego postoju z dnia 13 lutego 2015 r., 20 marca 2015 r., 31 lipca 2015 r., 11 sierpnia 2015 r.,
11 sierpnia 2015 r., 2 grudnia 2015 r., 21 grudnia 2015 r.
Organ odwoławczy przedstawił regulacje prawne związane z obowiązkiem ponoszenia opłat z tytułu postoju w strefie płatnego parkowania i stwierdził,
że w sprawie ustalono, iż w zakresie zdarzeń nieopłaconego postoju z dni:
- 21 października 2014 r. - na Al. [...] II;
- 16 grudnia 2014 r. - na ul. [...];
- 13 lutego 2015 r. - na Al. [...] II;
- 20 marca 2015 r. - na ul. [...];
- 31 lipca 2015 r. - na ul. [...];
- 11 sierpnia 2015 r. - na Al. [...];
- 11 sierpnia 2015 r. - na ul. [...];
- 2 grudnia 2015 r. - na ul. [...];
- 21 grudnia 2015 r. - na ul. [...];
- 18 lutego 2016 r. - na ul. [...];
pojazd Strony zaparkowany był w granicach drogi publicznej, co potwierdzają zdjęcia pojazdu wykonane w dniu zdarzenia, wydruki zdjęcia miejsca postoju pojazdu z portalu Geoportal z zaznaczonymi granicami działki drogowej i miejsca postoju pojazdu.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że pojazd marki [...] każdorazowo zaparkowany był w miejscu wyznaczonym znakiem pionowym D-18 "parking", co potwierdzają wydruki zdjęć ulic ze strony Google Maps (www.google.pl/tnaps) oraz wydruki zdjęć miejsc postoju z portalu Geoportal (www.geoportal.gov.pl) z zaznaczonymi miejscami ustawienia znaku [...] Okoliczność, że miejsce to nie zostało jednocześnie wyznaczone znakami poziomymi nie miała
w ocenie organu odwoławczego znaczenia w sytuacji, gdy miejsce postoju pojazdu zostało wyznaczone przez znak [...] Zestawiając bowiem funkcję znaków pionowych D-18 i poziomych P-18 określoną w załącznikach do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., oznaczenie znakami pionowymi jest wystarczające.
Organ wyjaśnił, że wystarczające jest posłużenie się zdjęciami ulic ze strony Google Maps oraz wydrukami z portalu Geoportal; ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć znaku D-18 pobranych ze strony Google Maps wynikało, że zdjęcia "Street View" każdorazowo zostały zrobione w okresie wcześniejszym niż data zarejestrowanego postoju pojazdu tj. w okresie wrzesień 2011 - lipiec 2014, a Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, że przedmiotowe znaki były usunięte, uszkodzone, przesunięte czy zasłonione.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku nie zasługiwały na uwzględnienie.
Organ II instancji nie podzielił też zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Zwrócił m.in. uwagę, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Strona
w dniu 25 marca 2016 r. pokwitowała odbiór upomnienia nr [...] z dnia 15 marca 2016 r. zawierającego wyszczególnienie ulic i dat, na których został zarejestrowany nieopłacony postój pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. nie zasługuje zatem
na uwzględnienie.
Strona zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13b ust. 1 u.d.p. poprzez jego rażąco niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na terenie strefie płatnego parkowania (dalej SPP) wyznaczonej w trybie art. 13b ust. 3 u.d.p. właściwie oznaczonym miejscem postojowym, przeznaczonym do parkowania pojazdu jest miejsce wytyczone wyłącznie za pomocą znaków pionowych, w tym D-18 podczas
gdy opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w SPP, w wyznaczonym miejscu (co zaś musi nastąpić poprzez koniunktywne zastosowanie znaków D-18 ORAZ P-18/P-19/P-20/P-24 etc.),
a nie w miejscu niewyznaczonym lub nieprawidłowo oznaczonym, w tym oznaczonym tylko za pomocą jednego zestawu znaków (pionowych
lub poziomych);
b) art. 13b ust. 1 u.d.p. w zw. z częścią 5 pkt 5.2.50 załącznika nr 1 oraz pkt 5.2.4,
pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 załącznikami 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U.220.2181), poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na terenie SPP istniejący z mocy prawa obowiązek ponoszenia opłaty za postój pojazdu należy wywodzić tylko i wyłącznie z ustawionego przy drodze znaku D-18 podczas gdy przepisy u.d.p. oraz przepisów wykonawczych wyraźnie wskazują, iż obowiązek taki można wywodzić tylko i wyłącznie przy łącznym zastosowaniu znaków: pionowego D-18 oraz P-18/P-19/P-20/P-24 i innych;
c) art. 13f u.d.p. poprzez przyjęcie, iż zasadne jest zastosowanie wobec Skarżącego opłaty dodatkowej, o jakiej mowa w tym przepisie, podczas
gdy Skarżący nie miał obowiązku uiszczenia opłaty, o jakiej mowa w art. 13
ust. 1 pkt 1 u.d.p.;
2) naruszenie prawa procesowego tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 j.t. ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia nierozstrzygającego w sposób merytoryczny istotnej kwestii, jaka wyłoniła
się w toku prowadzonego postępowania, podczas gdy organ podatkowy
II instancji winien był rozstrzygnąć powyższą kwestię w sposób merytoryczny,
a w szczególności poprzez rozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego,
b) art. 77 §1 k.p.a. poprzez jego rażąco niewłaściwe zastosowanie polegające
na przyjęciu, iż to na Skarżącym, a nie organie spoczywa obowiązek wykazania,
iż w miejscach postoju pojazdu Skarżącego w zakresie zdarzeń objętych tytułami wykonawczymi wydanymi w sprawie były zamontowane odpowiednie znaki drogowe, w tym znaki D-18, P-18/P-19/P-20/P-24 etc., podczas gdy w toku postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do postępowania cywilnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w szczególności ustalić czy postój pojazdu Skarżącego miał miejsce na obszarze oznaczonym znakami D-18
oraz P-18 lub innymi, względnie poza tym obszarem, a co zaś powinno nastąpić na podstawie dokumentacji zdjęciowej - dokumentującej nie tylko faktyczne miejsce postoju pojazdu Skarżącego, ale również potwierdzającej istnienie znaków wyznaczających początek miejsc parkingowych, która to kwestia zarówno przez organ I oraz II instancji nie została rozstrzygnięta;
c) art. 77 §1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające
na posłużeniu się w toku postępowania dowodowego zdjęciami z portalu Google Maps Street View oraz ogólnikowymi informacjami z portalu Geoportal, podczas gdy zakres obowiązku zbierania materiału dowodowego przewidzianego
przez treść tego przepisu obejmuje w szczególności ustalenie czy w miejscu postoju pojazdu skarżącego w datach zdarzeń objętych tyt. wykonawczymi istniały odpowiednie znaki drogowe, a w szczególności znaki rozpoczynające miejsca postojowego, w tym znak D-18, a to ze względu na fakt, iż znaki te mogły wyblaknąć, zostać rozmyte/uszkodzone/zamalowane/usunięte/odwrócone etc., czego zaś organ I i II instancji nie rozstrzygnął, a dodatkowo z uwagi na fakt, iż zdjęcia z portalu Google Maps są zdjęciami archiwalnymi, albowiem takowe zostały wykonane w latach wrzesień 2011- lipiec 2014 r., a zatem znacznie przed datami postojów pojazdu Skarżącego.
W zakresie ww. zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł zarzut nierozpoznania istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.; dalej: "P.p.s.a") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim
do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, zastrzeżenie z tego przepisu nie ma zastosowania
w rozpoznawanej sprawie, gdyż dotyczy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.
Przedmiotem badania Sądu – pod względem legalności – są postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów
w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, wobec Skarżącego, prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie trzech tytułów wykonawczych z dnia 02 września 2016 r.,
tj. nr [...], [...] i [...] obejmujących należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniach 21 października 2014 r. i 16 grudnia 2014 r.
(tytuł [...]), 23 stycznia 2015 r., 13 lutego 2015 r., 20 marca 3015 r.,
31 lipca 2015 r., 11 sierpnia 2015 r., 11 sierpnia 2015 r., 15 września 2015 r.,
28 września 2015 r., 02 grudnia 2015 r., 21 grudnia 2015 r. (tytuł [...])
i 18 lutego 2016 r. (tytuł [...]) w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...]zł.
Skarżący pismem z dnia 26 września 2017 r. podważył zasadność wystawienia ww. tytułów wykonawczych, wskazując cztery rodzaje zarzutów, tj.: na podstawie
art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a. nieistnienie obowiązku opłaty dodatkowej za parkowanie,
na podstawie art. 33 § 1 pkt 2) u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku, art. 33 § 1 pkt 7) u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia Stronie upomnienia, co do należności objętych ww. tytułami wykonawczymi oraz na podstawie art. 33 § 1 pkt 10) u.p.e.a. brak
w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. z uwagi na brak wskazania właściwej podstawy prawnej, z której wynika obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6) u.p.e.a.). Strona zarzuciła dodatkowo, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i n. u.d.p. albowiem zgodnie z wiedzą Strony brak jest uchwał Rady Miasta S. w odniesieniu do dróg objętych upomnieniami, zaś one same ujęte są w stosownych wykazach jedynie poprzez wskazanie przebiegu, co w świetle art. 6, 7 i art. 4 pkt 2 u.d.p.
jest niewystarczające.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały za zasadne zarzuty Skarżącego
w części dotyczącej opłaty dodatkowej od nieopłaconego postoju w SPP w dniach:
23 stycznia 2015 r. na al. [...], 15 września 2015 r. na ul. [...],
28 września 2015 r. na ul. [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne
w tym zakresie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do prawidłowości rozpoznania przez organy zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10) u.p.e.a. Sąd wskazuje, że stanowisko organów
w powyższym zakresie uznał za prawidłowe.
Skarżący wskazywał bowiem, że ww. tytuły wykonawcze obarczone były wadą
w postaci braku spełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6) u.p.e.a., zgodnie z którym to przepisem tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Wskazać należy, że elementy składowe tytułu wykonawczego określone zostały w treści art. 27 § 1 u.p.e.a. Na mocy tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera:
1. oznaczenie wierzyciela; 2. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego
i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawna tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny,
a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie
oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4. wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5. wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika
z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;
8. pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego
o zmianie miejsca pobytu; 9. pouczenie zobowiązanego o przysługującym
mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10. klauzulę organu egzekucyjnego
o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11. wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12. datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.
Biorąc pod uwagę powyższe, badając kwestionowane tytuły wykonawcze, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że są one zgodne z wzorem, a więc sporne tytuły wykonawcze, jak stanowi o tym art. 26 § 1 u.p.e.a., sporządzone zostały według ustalonego wzoru.
Sąd podkreśla również, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano już, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy
od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków
o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku, gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej,
to ta decyzja winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać
akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11;
z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1473/12).
Sąd po przeprowadzeniu szczegółowej analizy treści przesłanych Skarżącemu tytułów wykonawczych stwierdził, że zawierają one wszystkie wskazane
w zacytowanym art. 27 u.p.e.a., elementy. W szczególności tytułach tych, wierzyciel wskazał bowiem, że należność powstała z mocy prawa (rubryka E3), wskazał jako akt normatywny art. 13f u.d.p. z podaniem jego publikatora (rubryka E1) oraz uchwałę
RM S. Nr [...] z dnia 25 czerwca 2012 r. (rubryka E4). Identyfikując
zaś należność wskazał jej rodzaj – opłata dodatkowa za nieopłacony postój w SPP
nr rej. [...] (rubryka E4) oraz datę doręczenia upomnienia. Organ wskazał jednocześnie, że wnosi - na podstawie art. 26 u.p.e.a. - o wszczęcie egzekucji oraz
że na podstawie art. 27 § 1 pkt 10) kieruje tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej. Podano również kwoty należności, daty w których powstały należności pieniężne, daty od której naliczane są odsetki za zwłokę. Nadto, w części G każdego tytułu wykonawczego znajduje się klauzula wykonalności opatrzona datą nadania (pole 2) oraz pieczęcią organu egzekucyjnego wskazującą na imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu organu. Mianowicie
w części G każdego tytułu zamieszczone zostało sformułowanie "na podstawie
art. 27 § 1 pkt 10 ustawy kieruję tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej".
W polu 2 wskazana została data nadania klauzuli – 20 września 2016 r.
Odnosząc się z kolei do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7) u.p.e.a. w zakresie braku uprzedniego doręczenia Skarżącemu upomnienia, co do należności objętych
ww. tytułami wykonawczymi, Sąd i w tym zakresie uznał stanowisko organów
za prawidłowe.
Sąd zauważa bowiem, że w aktach sprawy znajduje się dokument upomnienia
nr [...] z dnia 15 marca 2016 r. wraz z dowodem jego obioru przez Skarżącego
w dniu 25 marca 2016 r. (k.37 akt administracyjnych I instancji).
Przechodząc zatem do zarzutu nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej
za parkowanie (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) zdaniem Sądu, niezasadne są także zarzuty Skarżącego także w powyższym zakresie. Stanowisko organu zasługuje na aprobatę w świetle niepodważonych ustaleń organu, znajdujących oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, jak i racjach prawnych, których Skarżący w żaden sposób nie podważył w sposób wymagany przepisami u.p.e.a., tj. nie przedstawił dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, stosownie do art. 45 u.p.e.a.
Sąd wskazuje, że w świetle art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy
nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Tym samym Skarżący jako zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (tak jak w sprawie), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).
W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazała istnienia takich okoliczności. Poza sporem jest, że Skarżący nie podjął żadnych działań prawnych w odpowiedzi na ww. Upomnienie, jak też, że żądanej Upomnieniem należności nie uregulował dobrowolnie aż do dnia wszczęcia egzekucji w badanej sprawie, a nadto nie wykazał, że twierdzenia organu co do zdarzeń objętych ww. tytułami wykonawczymi są nieprawdziwe.
Co istotne, również w zażaleniu na postanowienie Organu I instancji, jak i w skardze,
do tych okoliczności Skarżący w ogóle nie odnosi się, natomiast całkowicie koncentruje się na kwestionowaniu istnienia dochodzonych w egzekucji obowiązków wskazanych
w ww. tytułach wykonawczych z uwagi na fakt błędnego przyjęcia przez organ,
że Skarżący miał obowiązek uiścić opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania (dalej "SPP"), stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1u.d.p., mimo braku "wyznaczonego miejsca" łącznie znakami pionowymi i poziomymi, stosownie do art. 13b ust. 1 "u.d.p."
w związku z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.
Zatem, nie budzi wątpliwości, że Skarżący parkował w SPP pojazd m-ki [...] o nr rej. [...] w S. w wyżej wskazanych dniach, miejscach oraz godzinach, tej bowiem okoliczności nie kwestionuje, jednakże uważa, że nie ma obowiązku uiszczenia opłaty, gdyż wskazane w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz najnowsza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.10.2017 r. , sygn. II GPS 2/17, wskazują na prawidłowy sposób wyznaczania miejsc postojowych, tj. konieczność określania "wyznaczonego miejsca" w SPP zarówno znakami pionowymi jak i poziomymi. Zatem, Skarżący prezentuje stanowisko,
że wskazane orzeczenia stanowią dla Skarżącego podstawę (prawo) do parkowania samochodu w strefie płatnego parkowania, jednakże nie ma obowiązku regulowania należności z tego tytułu (jak inni obywatele), gdyż miejsca w tej strefie nie były właściwie oznakowane z uwagi na brak oznakowania znakami poziomymi.
Sąd podkreśla zatem, że zarzut w powyższym zakresie Skarżący opierał
po pierwsze na twierdzeniu, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu, nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i n. u.d.p. Podstawę
ww. zarzut stanowił również fakt naruszenia przez organy art. 13 ust. 1 pkt 1
w zw. z art. 13b ust. 1 u.d.p. oraz art./ 13b ust. 1 u.d.p. w zw. z częścią 5 pkt 5.2.50 załącznika nr 1 oraz pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 załącznikami 2
do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych
oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania
na drogach. W ocenie Skarżącego organy bowiem błędnie przyjęły, że w strefie płatnego parkowania opłaty za parkowanie można pobierać na obszarze strefy
w miejscach, które nie stanowią miejsc wyznaczonych znakami zarówno poziomymi
jak i pionowymi, w związku z postojem pojazdu Skarżącego w niewyznaczonym
w ww. sposób miejscu strefy płatnego parkowania w dniach określonych
w zawiadomieniu. Jak bowiem wskazywał Skarżący, nie podlega sporom,
że na obszarze co najmniej 60% dróg objętych SPP w S. nie ma prawidłowego wyznaczenia miejsc postojowych.
Sąd na wstępie wskazuje na przepisy prawa materialnego w zakresie
ww. zarzutu.
I tak zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych
są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych
na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśli art. 13b ust. 1 opłatę,
o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie natomiast z art. 13b ust. 6 u.d.p. organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu
z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone
na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo.
W tym miejscu należy wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych
w zakresie wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. było niejednolite. W jednych orzeczeniach Sądy zajmowały stanowisko, że opłatę za postój pojazdów pobiera się w całej strefie płatnego parkowania, z kolei w innych orzeczeniach, że nie tylko w całej strefie płatnego parkowania ale w odpowiednio wyznaczonym miejscu. Skarżący w uzasadnieniu spornego zarzutu powołuje się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentujące ww. drugą linię.
Konsekwencją powyższego jest uznanie, że na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzut nieistnienia obowiązku, w którym jako podstawę wskazuje, że parkował w strefie płatnego parkowaniu, lecz nie na miejscu wyznaczonym (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia
2012 r., II GSK 1852/11 ) – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Spór powyżej wskazany rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia z dnia 9 października 2017 r., II GPS 2/17. Co w rozpoznawanej sprawie istotne - na treść tej uchwały, wykazując zasadność zajmowanego stanowiska, powołuje się zarówno Organ jak i Skarżący, wywodząc z niej jednak odmienne wnioski w zakresie stanowiącym de facto istotę sporu wraz z prawidłowością ustalenia stanu faktycznego.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, zaś istota uchwały podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprowadza się do tego, że stanowisko w niej zajęte wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe
nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Skład sądu orzekający w rozpoznawanej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedstawionej uchwale podziela.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, w świetle ww. a wiążącej skład orzekający uchwały 7 sędziów NSA wskazać należy, że zasadnie wskazywał Skarżący, uzasadniając zarzut z art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera
się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu. Sąd zauważa jednak, że stanowiska tego
nie kwestionowały również organy.
Sąd wskazuje, że zgodnie z tezami ww. uchwały w obrębie SPP należności można pobierać jedynie za parkowanie w specjalnie wydzielonych do tego stanowiskach. Jak wskazał w ww. uchwale Naczelny Sąd Administracyjny opłatę
za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. Rzeczywiście nie można odmówić art. 13b ust. 1 u.d.p. znaczenia normatywnego
i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 ustawy (art. 13b ust. 2 u.d.p. - strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają
to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych
lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej) jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania, wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa - naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój
w tej strefie. Jak w uzasadnieniu do ww. uchwały wskazywał NSA, analiza przytoczonego we wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala również zauważyć, że do powstawania wątpliwości
w zakresie interpretacji i stosowania art. 13b ust. 1 u.d.p. przyczynia się w dużym stopniu brak dostatecznie jasnego stanowiska co do znaczenia określenia: wyznaczenie miejsc postoju w strefie płatnego parkowania.
Według art. 13b ust. 3 u.d.p. ustalenie strefy płatnego parkowania należy do rady gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem
na drogach. Na podstawie ww. upoważnienia ustawowego Rada Miasta S. podjęła Uchwałę Nr [...] z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, której tekst jednolity ogłoszony został w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. w dniu 4 czerwca 2014 r., poz. 2364 – a zatem treść ww. uchwały była publicznie dostępna,
w tym dla Skarżącego. Sąd wskazuje, że ww. uchwała stanowi – na podstawie
art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego na obszarze działania organu, który je ustanowił. Sąd wskazuje także, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do ww. uchwały Rady Miasta S. strefa płatnego parkowania na drogach publicznych Miasta S. obejmuje ww. miejsca postoju pojazdu Skarżącego w chwili zdarzenia zaś zgodnie z § 7 ww. uchwały
za nieopłacone parkowanie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości bądź [...] zł bądź [...] zł, jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia nieopłaconego parkowania. Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych
i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami - "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju.
Jak wskazał NSA w uzasadnieniu do ww. uchwały, miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych
w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1393) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury
z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków
i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków
ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181). Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami,
lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Z § 58
ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. wynika, że wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem
D-44 "strefa płatnego parkowania". Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania
jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. Na tym znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44 (pkt 5.2.50. załącznika nr 1
do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.).
Natomiast w strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta"
i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika
nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.). Umieszczona pod znakiem D-18 tabliczka T-3a wskazuje koniec miejsca przeznaczonego na postój
(§ 52 ust. 3 rozporządzenia z 31 lipca 2002 r.). W dolnej części znaku D-18 jest dopuszczalne umieszczenie napisu określającego rodzaj parkingu (np. płatny, strzeżony (pkt 5.2.18. załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 lipca 2003 r.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to,
czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18,
czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy.
Jak w dalszej części uzasadnienia ww. uchwały wskazywał NSA, spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne.
W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych
dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą
zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących
się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwartej w uzasadnieniu
ww. uchwały, w świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak – na co wskazały organy w rozpoznawanej sprawie - to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby
to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego
w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Przenosząc powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważa, że organy nie zajęły stanowiska przeciwnego do wyrażonego w ww. uchwale. Nie zakwestionowały bowiem wskazanej przez NSA zasady, zgodnie z którą opłatę za postój pojazdów samochodowych
na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego
z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu
jak i zasady wyznaczania miejsc płatnego postoju w strefie płatnego parkowania podwójnym oznakowaniem, tj. zarówno ww. pionowym jak i ww. poziomym. Wskazały jedynie, w myśl ww. uchwały NSA, że zestawiając funkcję znaków pionowych D-18
i Poziomych P-18 określona w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 3 lipca 2003 r., oznaczenie znakami pionowymi jest wystarczające.
W rozpoznawanie zaś sprawie, z dokumentacji zdjęciowej odzwierciedlającej zdarzenia objęte opłatą dodatkową wynikało, że każdy z objętych opłatą dodatkową postojów odbywał się w miejscu bezpośredniego sąsiedztwa posadowionego znaku pionowego D-18 "postój", który to znak wyznacza w istocie miejsce do parkowania.
Tym samym Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, które
za nieuzasadnione uznały zarzuty Skarżącego w zakresie nieistnienia obowiązku
z uwagi na naruszenie przez organy art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13b ust. 1 u.d.p.
oraz art. 13b ust. 1 u.d.p. w zw. z częścią pkt 5 pkt 5.2.50 załącznika nr 1 oraz pkt 5.2.4,
pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 załącznikami 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego
i warunków ich umieszczania na drogach poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w strefie płatnego parkowania opłaty za parkowanie można pobierać na wydzielonym obszarze strefy, w miejscach do tego wyznaczonych wyłącznie znakiem pionowym D-18.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego w zakresie zarzutu nieistnienia i braku wymagalności obowiązku z uwagi na akt, że drogi przy których miał miejsce postój pojazdu Skarżącego, nie stanowią dróg publicznych w rozumieniu art. 13 ust. 1
w zw. z art. 1 i n. u.d.p. Sąd i tego zarzutu nie podzielił.
Wyjaśnić bowiem należy, uwzględniając definicje ustawowe zawarte w u.d.p.,
że dogami publicznymi są drogi zaliczone na podstawie u.d.p. do jednej z kategorii dróg (droga gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa), z których może korzystać każdy, zgodnie z ich przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ww. ustawy). Jak słusznie wskazało Kolegium za Organem I instancji, Rada Miasta S. uchwałą
Nr [...] z dnia 30 października 2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w Mieście S. ustaliła, że ulice: , Felczaka, Al. [...] II (dawniej: [...]), Al. [...], ul. [...], ul. [...],
ul. [...] należą do tej kategorii dróg.
Co istotne jednak w kontekście zarzutów sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zasadnie także Organy obu instancji zwróciły uwagę, że kwestie związane ze sposobem zaliczenia drogi do wykazu dróg publicznych nie mogą
być rozpatrywane w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co wyżej już szczegółowo wyjaśniono.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania, Sąd zauważa, że świetle dokumentów dołączonych
do sprawy akt administracyjnych nie można uznać, że w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, ze względu na to, że organy egzekucyjne nie rozstrzygnęły merytorycznie istotnych w sprawie kwestii (zarzut art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), obciążyły Skarżącego obowiązkiem wykazania, że w ww. miejscach postoju pojazdu Skarżącego w czasie tego zdarzenia brak było koniecznego oznakowania miejsc postojowych (zarzut – art. 77 § 1 k.p.a.) jak i nie ustaliły stanu faktycznego sprawy posłużyły
się bowiem nieprawidłowymi dowodami.
Zgodnie bowiem z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia
na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy
zaś w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9
i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także
na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
W ocenie Sądu – mając na uwadze granice rozpoznawanej sprawy, które wyznaczone zostały przez zarzuty zawarte w ww. piśmie Skarżącego - organy
w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy jak i oceniły,
na podstawie jego całokształtu, czy udowodnione zostało, że Skarżący w czasie
i miejscu zdarzenia parkował ww. pojazd bez uiszczenia wymaganej opłaty w miejscu do tego wyznaczonym. Organy oparły swoje stanowisko w sprawie na pozyskanych danych.
W ocenia Sądu z akt sprawy wynika bowiem, że organy wykazały istnienie obowiązku podlegającego egzekucji i przeprowadziły niezbędne czynności
aby istnienie tego obowiązku wykazać.
Sąd uznał bowiem, że na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego: zdjęć pojazdu o nr rej. [...] wykonanych w dniu zdarzeń nieopłaconego postoju, zdjęć powołanych ulic ze znakiem drogowym pobranym
ze strony Google Maps (www. google.pl/maps), wydruku z portalu Geoportal
z zaznaczonym miejscem postoju (parkowania) pojazdu oraz miejscem położenia znaku pionowego D–18 potwierdza, że miejsce, w którym zaistniało zdarzenie nieopłaconego postoju znajdowało się na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania i było wyznaczone znakiem pionowym D–18 jako miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.
Wobec tego uznać należało, że pojazd Skarżącego (niesporne) zaparkowany był w ww. dniach na drogach publicznych, w miejscach wyznaczonych w granicach strefy płatnego parkowania, przeznaczonych do postoju pojazdu, bez uiszczenia należnej opłaty. Nadto, zgodzić się należało z Kolegium, że fotografie wykonane w dacie zdarzenia przez kontrolerów, zdjęcia ulic pobrane ze strony Google Maps, wydruki z portalu Geoportal, mapy ulic wykonane ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., w sposób wystarczający dokumentują fakty postoju pojazdu Skarżącego w strefie płatnego parkowania "w wyznaczonym miejscu", za które Skarżący nie uiścił opłaty parkingowej. Sąd podkreśla, że Skarżący nie przedstawił żadnych powodów na okoliczność,
że przedmiotowe znaki pionowe w momencie postoju pojazdu były usunięte, uszkodzone, przesunięte, zasłonięte, rozmyte czy nieczytelne – choć niewątpliwie wnosząc zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku był do tego zobowiązany.
Sąd po raz kolejny podkreśla, że w treści wniesionych zarzutów Skarżący
nie kwestionował, że wskazane przez organ miejsca postoju pojazdu miały miejsce
na terenie przedmiotowej strefy – Skarżący kwestionował jedynie fakt, ze parkowanie pojazdu na terenie ww. strefy odbywało się w miejscu do tego wyznaczonym.
Mając zatem na uwadze granice rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, uznać należało, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. okazały się nieusprawiedliwione, albowiem organy egzekucyjne wykazały
w sposób przekonujący istnienie obowiązku podlegającego egzekucji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
w związku z art. 119 pkt 3) i art. 120 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w przedmiotowym uzasadnieniu dostępne są na stronie [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło