I OSK 1330/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-12

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Małgorzata Borowiec, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pozostawał w bezczynności, odmawiając wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł z mocy prawa z powodu nieprzedstawienia mu propozycji dalszej służby?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pozostawał w bezczynności, ponieważ wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza z mocy prawa, w sytuacji nieprzedstawienia mu propozycji dalszej służby, powinno zostać stwierdzone w formie decyzji administracyjnej. Tylko taka decyzja gwarantuje funkcjonariuszowi prawo do sądowej kontroli prawidłowości i zasadności rozwiązania stosunku służbowego, a przepis art. 170 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej traktuje wygaśnięcie stosunku służbowego jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby, które następuje w drodze decyzji.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz R. S. pełnił służbę w Służbie Celnej, a po zmianach organizacyjnych nie otrzymał propozycji dalszej służby ani pracy w Krajowej Administracji Skarbowej. W związku z tym jego stosunek służbowy wygasł z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2017 r. Funkcjonariusz zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wydanie decyzji zwalniającej go ze służby, jednak organ odmówił, uznając brak podstaw materialnoprawnych do wydania takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał Dyrektora do wydania decyzji, stwierdzając bezczynność organu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zasadność wydania decyzji i uznania bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SAB/Op 3/19 w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 3/19, po rozpoznaniu skargi R. S., w pkt 1) zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego R. S. w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, w pkt 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Skarżący w okresie od dnia 12 grudnia 1994 r. do dnia 28 lutego 2017 r. pełnił stałą służbę w Oddziale Celnym w Opolu na stanowisku starszego specjalisty Służby Celnej w stopniu starszego aspiranta. W wyniku otrzymania w dniu 24 lutego 2017 r. pisemnej informacji, od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. pełnił służbę w Delegaturze Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu. Po dniu 1 marca 2017 r. skarżący nie otrzymał propozycji dalszej służby, ani żadnej informacji o miejscu pełnienia służby. Organ nie wydał również decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Pismem z dnia 14 maja 2018 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu o wydanie w stosunku do niego decyzji administracyjnej zwalniającej go ze służby w Służbie Celno-Skarbowej. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jest funkcjonariuszem celnym, który nie otrzymał propozycji służby w Służbie Celno-Skarbowej, ani też propozycji pracy. W jego ocenie, skoro jego stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny, to zgodnie z orzecznictwem NSA zwolnienie ze służby winno być dokonane w formie decyzji, gdyż wówczas nastąpi prawna możliwość kontroli legalności takiej decyzji i jej zasadności. Dodał, że intencją wniosku było uzyskanie kontroli działań prawnych Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prowadzących do jego faktycznego zwolnienia ze służby. Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu przytoczył przepis art. 276 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, ze zm.), tj. art. 165 ust. 3, ust. 7, art. 169 ust. 4 oraz art. 170 i stwierdził, że brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Wyjaśnił, że organ administracji może orzekać w procesowej formie decyzji administracyjnej tylko wówczas, gdy upoważnia go do tego przepis powszechnie obowiązującego prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie wygaśnięcie stosunku służbowego traktowane przez ustawodawcę jak zwolnienie ze służby następuje ex lege bez konieczności wydania aktu administracyjnego, a tym samym niemożliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego funkcjonariusza. Pismem z dnia 3 sierpnia 2018 r. skarżący wniósł ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Przywołując art. 37 § 1 K.p.a. domagał się stwierdzenia bezczynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu oraz niezwłocznego załatwienia sprawy i wydania stosownej decyzji. Szef Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia 12 października 2018 r. wskazał, że wniesione ponaglenie dotyczące odmowy wydania decyzji o zwolnieniu ze służby nie może być rozpatrzone w trybie art. 37 § 1 K.p.a., gdyż organ nie był zobowiązany na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji. W dniu 31 grudnia 2018 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wpłynęła skarga R. S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wyrażającą się brakiem wydania decyzji zwalniającej go ze służby. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności tego organu, zobowiązania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do zaprzestania tej bezczynności i niezwłocznego wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 3/19, w pkt 1) zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego R. S. w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, w pkt 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że do sytuacji prawnej skarżącego zastosowanie znalazły przepisy art. 170 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 - zwanej dalej ustawą wprowadzającą lub p.w.u. KAS). W ocenie Sądu, skoro ustawodawca przewiduje dla zwolnienia funkcjonariusza ze służby formę decyzji, a wygaśnięcie stosunku służbowego nakazuje traktować jak zwolnienie ze służby, to uznać należało, że pomimo braku jednoznacznych regulacji w tym zakresie, które wprost nakazywałyby wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza, po stronie organu istniał obowiązek wydania takiej decyzji. Zdaniem Sądu, tylko wydanie decyzji gwarantuje funkcjonariuszowi prawo do sądowej kontroli prawidłowości i zasadności rozwiązania stosunku służbowego. Podstawą prawną do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego jest art. 170 ust. 3 ustawy wprowadzającej w związku z art. 276 ust. 2 KAS w zw. z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd zaznaczył, że stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem, niewydanie przez organ decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza, pomimo istnienia po stronie organu takiego obowiązku skutkować musi – w ocenie Sądu – uznaniem, że organ pozostaje w tym zakresie bezczynny. Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie organ do dnia rozpoznania skargi na bezczynność nie wydał żądanej decyzji, a zatem nadal pozostaje w bezczynności w zakresie załatwienia sprawy. W związku z powyższym Sąd zmuszony był, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązać organ do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego skarżącego w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Sąd dodał przy tym, że dla zaistnienia bezczynności nie ma znaczenia powód jej wystąpienia oraz to czy wystąpiła z winy organu, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony w terminowym załatwieniu sprawy dotyczącej wydania decyzji, w niniejszej sprawie dotyczącej stosunku służbowego skarżącego. Oceniając w świetle art. 149 § 1a p.p.s.a. stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, w ocenie Sądu, należało jednak uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. Zdaniem Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie, choć znaczenie przekroczony został termin, o którym mowa w art. 35 § 1-3 K.p.a. do załatwienia sprawy, to jednak nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ, w wyniku wykładni przepisów ustawy wprowadzających przepisy o KAS, niezasadnie uznał, że wygaśnięcie z mocy prawa stosunku służbowego dotychczasowego funkcjonariusza służby celnej nie wymaga wydania decyzji stwierdzającej skutek zaistniały w związku z brakiem złożenia skarżącemu propozycji dalszej służby i w wyniku upływu określonego w ustawie terminu skutkującego wygaśnięciem z mocy prawa stosunku służbowego, na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej. Ponadto, zdaniem Sądu, należało uwzględnić także fakt, że organ informował skarżącego o przyczynach niewydania decyzji. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie była tego rodzaju, aby można ją uznać za zaistniałą z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne i wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wnioski, a takie działanie organu nie miało miejsca w kontrolowanej w sprawie. Zaistniała bezczynność organu, w ocenie Sądu, nie miała kwalifikowanego charakteru, a tym samym zbędne i niecelowe było orzekanie z urzędu o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 2) ewentualnie o rozpoznanie skargi, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, 3) zasądzenie od R. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu zwrotu poniesionych przez organ niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4) na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.; 1) art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 170 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 z późn. zm.), zwanej dalej p.w.u. KAS i art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o KAS poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za zasadną w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu nie był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, a tym samym nie pozostawał bezczynny nie wydając decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego; 2) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 170 ust 3 p.w.u. KAS, poprzez jego zastosowanie w sprawie i rozpoznanie skargi, w sytuacji, gdy skarga winna była być oddalona, albowiem obowiązujące przepisy prawa w ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie dają podstaw do wydania decyzji zaskarżalnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 170 ust. 3 p.w.u. KAS w zw. z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te, a w szczególności art. 170 ust. 3 p.w.u. KAS stanowią podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego, podczas gdy stosunek służbowy funkcjonariusza wygasł z mocy prawa i wskazane przepisy nie stanowią regulacji nakazującej wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego, a jedynie stanowią o zrównaniu sytuacji prawnej funkcjonariuszy zwolnionych ze służby na podstawie przepisów ustawy o KAS z tymi, których stosunek służby wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 p.w.u. KAS, w zakresie skutków tego zwolnienia, a nie formy w jakiej owo zwolnienie powinno nastąpić. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z treści art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.u. KAS (podobnie zresztą jak w pkt 2, który nie ma w sprawie zastosowania) oraz z art. 170 ust. 3 p.w.u. KAS wynika, że ustawodawca nic przewidział formy decyzji dla zakończenia bytu stosunków służbowych tych funkcjonariuszy, którym nie przedstawiono pisemnej propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby. Skutek w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa oznacza, że wyłączona jest możliwość władczego rozstrzygnięcia organu administracji w tym zakresie. Tym samym, w ocenie skarżącego kasacyjnie organu, brzmienie przepisu art. 170 p.w.u. KAS, wskazuje na to, że p.w.u. KAS nie daje podstawy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dla dochodzenia roszczeń funkcjonariuszy, których stosunki służbowe wygasają z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2017 r. W ocenie organu, wbrew stanowisku Sądu I instancji, wygaśnięcie stosunku służbowego z mocy prawa nie wymaga wyrażania przez pracodawcę jakiegokolwiek władczego oświadczenia woli w formie decyzji administracyjnej. Skarżący kasacyjnie wskazał ponadto, że z analizy przepisów ustawy o KAS wynika, iż ustawodawca wyraźnie wskazał katalog spraw ze stosunku służbowego, w których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i które podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wobec powyższego – w ocenie skarżącego kasacyjnie organu – nie można uznać, że organ pozostaje w bezczynności nie wydając wobec R. S. decyzji o zwolnieniu ze służby. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. S. wniósł o jej oddalenie w całości, podzielając argumentację Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie organ twierdzi, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż – na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 170 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, ze zm. – dalej "przepisy wprowadzające ustawę o KAS") – z dniem 31 sierpnia 2017 r. stosunek służbowy funkcjonariusza wygasł z mocy prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji sprowadzające się do przyjęcia bezczynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu było uzasadnione. Podkreślenia wymaga, że stosunek służbowy funkcjonariusza nawiązuje się na podstawie mianowania, a zatem w takim przypadku powstaje stosunek o charakterze administracyjnoprawnym. Stosunek ten charakteryzuje, z jednej strony – pewne ograniczenie praw, dyspozycyjność, hierarchiczne podporządkowanie oraz nadrzędność interesu służby nad interesem jednostkowym funkcjonariusza, z drugiej jednak strony – cechuje go prawo do szeregu dodatkowych uprawnień i większą trwałość niż stosunek pracy, regulowany przepisami Kodeksu pracy. Należy wskazać, że przepis art. 170 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy zawiera jedynie sformułowanie, że stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa o KAS), wygasają z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Przepis ten zatem nie stanowi wprost o obowiązku organu do wydania w takim przypadku decyzji deklaratoryjnej, która stwierdzałaby zwolnienie ze służby funkcjonariusza z dniem 31 sierpnia 2017 r. Jednak w tego rodzaju przypadku taki obowiązek należy przyjąć. Tylko bowiem wydanie takiej decyzji gwarantuje funkcjonariuszowi służby celno-skarbowej, który nie otrzymał propozycji dotyczącej nowych warunków służby lub zatrudnienia, prawo do sądu. Skoro z mocy art. 170 ust. 3 ustawy przepisów wprowadzających ustawę o KAS wynika wprost, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby, to można uznać, że ustawodawca zrównuje w ten sposób skutki prawne zwolnienia ze służby ze skutkami wygaśnięcia stosunku służbowego. Zachodzi zatem domniemanie załatwienia sprawy w formie decyzji, której podstawę prawną stanowić będzie art. 170 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS w zw. z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS. W tym miejscu wskazać należy, że wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji i stosowania przepisów wprowadzających ustawę o KAS, zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 1/19. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy w/w ustawy wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Jednym z nich jest właśnie wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 ustawy w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Znaczenie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z nim, decyzję administracyjną wydaje się wyłącznie w przypadkach przeniesienia funkcjonariusza, powierzenia mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, przeniesienia na inne stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych czy zwolnienia ze służby. Dodać przy tym należy, że z treści przytoczonych przepisów wynika, że wyliczenie zawartych w nich przesłanek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza posiada charakter zamknięty. Wskazać również należy, że wprawdzie wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza, któremu nie przedstawiono w terminie do dnia 31 maja 2017 r. propozycji nowych warunków służby lub nowych warunków pracy, następuje w dniu 31 sierpnia 2017 r., ale powyższe terminy materialne wyznaczają jedynie okres skorzystania przez organ ze swych kompetencji. W rozpoznawanej sprawie, organ zaniechał swojego działania, gdyż nie przedstawił funkcjonariuszowi żadnej propozycji nowych warunków służby (pracy), ani też nie wydał decyzji stwierdzającej zwolnienie jej ze służby. Zatem termin materialny, odnoszący się do daty 31 sierpnia 2017r., o którym mowa w art. 170 ust. 1 pkt 1 przepisów wprowadzających, wywołuje właściwy skutek, tylko w sytuacji, gdy organ prawidłowo skorzystał ze swojej kompetencji do dnia 31 maja 2017 r. Skoro organ nie skorzystał ze swojej kompetencji, w/w termin materialny nie biegnie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że art. 170 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS, wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby, które następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. Forma w jakiej realizowane jest zwolnienie ze służby wynika z ustawy o KAS. Skoro zatem ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 przepisów wprowadzających ustawę o KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Orzekanie w formie decyzji wymaga zaś uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podania zastosowanych kryteriów oceny, wskazania okoliczności faktycznych. Przesłankami wymagającymi rozważenia będą w tym przypadku przesłanki określone w art. 165 ust. 7 przepisów wprowadzających ustawę o KAS. Wydając decyzję stwierdzającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego wobec nieprzedstawienia mu propozycji służby, organ każdorazowo będzie zobowiązany wziąć pod uwagę i rozważyć kryteria o jakich mowa w art. 165 ust. 7 przepisów wprowadzających ustawę o KAS. Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu winien był wydać decyzję dotyczącą stosunku służbowego R. S., a w jej uzasadnieniu wskazać kryteria, jakimi się kierował. Wobec powyższego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, w zaskarżonym wyroku nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Niniejsza sprawa należała do właściwości sądu administracyjnego, zaś zgodnie zaś z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności, co też Sąd I instancji uczynił. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło