II SA/Kr 1188/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-20
Skład orzekający: Magda Froncisz, Beata Łomnicka, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na cel budowy szpitala, która w pierwotnych planach miała być terenem zielonym lub ciągiem pieszym, a nie parkingiem, może zostać zwrócona właścicielowi, jeśli cel wywłaszczenia (budowa szpitala) został zrealizowany w terminie?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona na cel budowy szpitala, nawet jeśli jej szczegółowe przeznaczenie w ramach kompleksu szpitalnego (np. teren zielony zamiast ciągu pieszego) uległo modyfikacji lub nie zostało w pełni zrealizowane w pierwotnym kształcie, nie podlega zwrotowi, jeśli główny cel wywłaszczenia (budowa szpitala) został zrealizowany w terminie. Istotne jest, że cel wywłaszczenia został osiągnięty, a późniejsze zagospodarowanie nieruchomości przez właściciela nie ma znaczenia dla prawa do zwrotu, jeśli nie stwierdzono zbędności nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E.K. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L., która została wywłaszczona decyzją z 1970 r. na cel budowy Szpitala Powiatowego w L. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organ I instancji odmówił zwrotu nieruchomości, uznając ją za wykorzystaną na cel wywłaszczenia. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, jednakże na skutek odwołania E.K., Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu Starosta odmówił zwrotu nieruchomości, wskazując na jej wykorzystanie na cel wywłaszczenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa szpitala) został zrealizowany, a nieruchomość nie jest zbędna. E.K. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną interpretację celu wywłaszczenia i zebranego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.K. na decyzję Wojewody z dnia 19 lipca 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 19 lipca 2016 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Decyzją z dnia 9 maja 2012 r. nr [...] Starosta i orzekł między innymi o zwrocie na rzecz E.K. c. M. i K. wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] m. L. o po w. 0.0080 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L. V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność Powiatu L., obciążonej prawem nieodpłatnego użytkowania na rzecz Szpitala Powiatowego w L., a także o zobowiązaniu E.K. do zwrotu na rzecz Powiatu L. odszkodowania za zwracaną nieruchomość w kwocie [...] zł, które to ustalone odszkodowanie obejmuje tylko grunt oraz o sposobie i terminie zapłaty, a także o tym, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli Zarząd Powiatu L. oraz Szpital Powiatowy w L.
Wojewoda decyzją z dnia 18 lutego 2013 r. znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 9 maja 2012 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu projektowanej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. [...], położonej w obr. [...] miasta L. przy ulicy [...], objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność Powiatu L., w nieodpłatnym użytkowaniu Szpitala Powiatowego w L., która została wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydział Spraw Wewnętrznych z dnia 25 listopada 1970 r. znak: [...].
Organ I instancji wskazał, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawczyni.
Odwołanie od tej decyzji złożyła E.K.
Wojewoda decyzją z dnia 19 lipca 2016 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda opisał przebieg postępowania, które zostało wszczęte wnioskiem z dnia 5 października 2003 r., którym o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości wystąpiła E.K. jako spadkobierczyni poprzednich współwłaścicieli.
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Urząd Spraw Wewnętrznych orzeczeniem z dnia 25 listopada 1970 r. znak [...] orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w L., oznaczonej m. in. jako parcela l. kat. [...] i l. kat. [...] (z podziału których powstała m. in. działka ewidencyjna nr [...], obr. [...] m. L.), stanowiącej współwłasność P.S. w 10/64 cz., A.Z. w 39/64 cz. i A. S. w 15/64 cz. z przeznaczeniem na budowę Szpitala Powiatowego w L.
Dalej przywołano przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynikające z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") tj. zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym stwierdzono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Dalej wskazano, iż zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest precyzyjne ustalenie celu stanowiącego podstawę wywłaszczenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, a następnie zebranie materiału dowodowego potwierdzającego lub negującego występowanie wymienionych wyżej przesłanek zbędności - z uwzględnieniem wpływu powołanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na sposób wykładni przesłanki zbędności nieruchomości, o której mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n.
W obecnie zaskarżonej decyzji z dnia 19 sierpnia 2015 r. nr [...] Starosta nie dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie doprecyzowania celu wywłaszczenia opisanego w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 25 listopada 1970 r. nr [...] ogólnie jako "budowa Szpitala Powiatowego w L.", wskazując, iż "Wnioskowana do zwrotu część działki ewidencyjnej nr [...] obr [...] m. L., uszczegółowiona do działki ewidencyjnej nr [...] leży wewnątrz kompleksu działek ewidencyjnych tworzących zwarty teren Szpitala Powiatowego w L." i tym samym mając na uwadze, iż budowa Szpitala w L. nastąpiła zgodnie z terminami wskazanymi w art. 137 u.g.n. - organ I instancji uznał, iż przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana w ramach tak określonego celu wywłaszczenia. Natomiast w toku prowadzonego postępowania, w tym w wydanej w sprawie przez organ I instancji wcześniejszej decyzji z dnia 9 maja 2012 r. nr [...], wskazano m.in., iż przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z załącznikiem graficznym do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak: [...], znalazła się w terenie przeznaczonym pod lokalizację parkingu stanowiącego infrastrukturę Szpitala w L.
W ocenie organu odwoławczego analiza treści w/w załącznika nie potwierdza jednak tych ustaleń.
Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z załącznikiem graficznym do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak [...], znajdującego się w aktach sprawy, nieruchomość wnioskowana do zwrotu, oznaczona obecnie jako projektowana działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstała z części nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...], położonej w obr. [...] miasta L., znalazła się w terenie, poza planowanym parkingiem, który miał pozostać wolny od zabudowy kubaturowej.
Doprecyzowując zatem cel wywłaszczenia opisany w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 25 listopada 1970 r. nr [...] ogólnie jako "budowa Szpitala Powiatowego w L.", w oparciu o załącznik graficzny do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak: [...] w ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z ustaleniami Starosty w tym zakresie.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym m.in. w oparciu o zeznania świadków w osobach R.S., J.K., J.M. wynika, iż szpital został oddany do użytkowania w latach 1975 r. - 1976 r. Jak wynika dodatkowo z tych zeznań od roku 1977 do czasu powstania obiektu handlowego przedmiotowa nieruchomość stanowiła zieleń.
Z pozyskanych do akt sprawy zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie z 1976r. i 1977 r. wynika, iż wnioskowany do zwrotu teren projektowanej działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z części nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...], położonej w obr. [...] miasta L. stanowił w tym okresie teren budowy. Na zdjęciu z 2004 r. widoczny jest już w tym obszarze niewielki obiekt (w aktach sprawy znajdują się kserokopie zdjęć lotniczych, których oryginały znajdują się w aktach sprawy nr [...]).
Na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot przeprowadzono rozprawę administracyjną w dniu 27 sierpnia 2010 r., połączoną z oględzinami nieruchomości przy udziale zainteresowanych stron, podczas której stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość została przekazana w 2002 r. w najem z przeznaczeniem na cele prowadzenia działalności gospodarczej w formie sklepu spożywczego, obecnie A.B.
Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny ponownie przeprowadzonego przez Starostę postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w ocenie organu odwoławczego uzupełniony obecnie przez organ I instancji materiał dowodowy należy ocenić jako wystarczający dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jak i również do oceny jej zbędności dla realizacji celu jej wywłaszczenia. Należy bowiem zauważyć, iż pomimo faktu, iż w ocenie organu odwoławczego wskazanie w zaskarżonej decyzji, iż "Wnioskowana do zwrotu część działki ewidencyjnej nr [...] obr [...] m. L., uszczegółowiona do działki ewidencyjnej nr [...] leży wewnątrz kompleksu działek ewidencyjnych tworzących zwarty teren Szpitala Powiatowego w L.", nie jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o odmowie jej zwrotu, to mając uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego w świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki zbędności nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jak bowiem wskazano powyżej, wnioskowana do zwrotu nieruchomość zgodnie z załącznikiem graficznym do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak [...], znalazła się poza planowanym parkingiem - w obszarze, na którym nie planowano zabudowy kubaturowej, a jedynie teren zielony. Zgodnie z materiałem dowodowym, zebranym w niniejszej sprawie, w tym w szczególności zgodnie z treścią protokołów sporządzonych z przesłuchań świadków teren, wnioskowany do zwrotu w niniejszej sprawie stanowił po dacie wywłaszczenia zieleń a w okresie późniejszym powstał na nim obiekt handlowy.
Dodatkowo wyjaśnić również należało, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w obecnym stanie prawnym niemal bez znaczenia jest sposób aktualnego wykorzystywania takiej nieruchomości w sytuacji, gdy cel, na jaki ją wywłaszczono, został zrealizowany w przeszłości, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności. Tym samym uznać należało, iż obiekt handlowy na przedmiotowej nieruchomości powstał już po realizacji na niej celu wywłaszczenia.
Nie można zatem zgodzić się z odwołującą, iż na przedmiotowej nieruchomości "celem decyzji wywłaszczeniowej było wzniesienie sześciu rzędów miejsc parkingowych".
Należało zatem uznać za prawidłowe orzeczenie w zaskarżonej decyzji przez Starostę o odmowie zwrotu w/w nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni i tym samym decyzję Starostę z dnia 19 sierpnia 1015 r. nr [...] utrzymać w mocy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.K., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego - kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności:
a) art. 7, 77 § 1, 136 w zw. z art. 107 § 3, 80 i w zw. z art. 140 poprzez błędne rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, polegające na przyjęciu, iż wnioskowana do zwrotu działka ewidencyjna [...] na której posadowiony jest mobilny obiekt handlowy - kiosk na lawecie, znajduje się w miejscu, w którym, zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał być teren zielony, niezabudowany podczas gdy będąca przedmiotem postępowania działka [...] znajduje się w miejscu, gdzie zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał powstać ciąg pieszy od ul. [...] do portierni, co wynika przedłożonego do skargi załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. [...], z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...] oraz mapy zasadniczej wraz z załącznikiem opisowym, z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...],
b) art. 6, 7, 8 zw. z art. 140 poprzez ignorowanie przez organy administracyjne zasady praworządności, prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegającym między innymi na takiej interpretacji przepisów zarówno prawa procesowego jak i prawa materialnego, a to art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co do rzekomej realizacji celu wywłaszczenia na działce [...], wszystko po to, aby nie dopuścić do zwrotu przedmiotowej działki, w tym taką ocenę dokumentów, a to załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. [...], aby wnioskowana do zwrotu działka ewidencyjna [...], znajdowała się w miejscu, w którym, rzekomo zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał być teren zielony, niezabudowany, podczas gdy będąca przedmiotem postępowania działka [...] znajduje się w miejscu, gdzie zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał powstać ciąg pieszy od ul. [...] do portierni, co wynika przedłożonego do niniejszej skargi załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. [...], z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...] oraz mapy zasadniczej wraz z załącznikiem opisowym, z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...],
Ponadto zarzucono sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegający na przyjęciu przez Wojewodę, iż na działce nr [...] celem wywłaszczenia miał być teren zielony, niezabudowany, podczas gdy będąca przedmiotem postępowania działka [...] znajduje się w miejscu, gdzie zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał powstać ciąg pieszy od ul. [...] do portierni, co wynika przedłożonego do niniejszej skargi załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. [...], z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...] oraz mapy zasadniczej wraz z załącznikiem opisowym, z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...].
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu organowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.
Nadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów, a to:
a) załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. [...], z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...], na okoliczność, iż wbrew temu co twierdzi Wojewoda, działka [...] znajduje się w miejscu, gdzie zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał powstać ciąg pieszy od ul. [...] do portierni, a nie teren zielony, niezabudowany,
b) mapy zasadniczej wraz z załącznikiem opisowym, z naniesioną na nim kolorem żółtym, działką ewidencyjną [...] na okoliczność, iż wbrew temu co twierdzi Wojewoda, działka [...] znajduje się w miejscu, gdzie zgodnie z decyzją wywłaszczeniową, miał powstać ciąg pieszy od ul. [...] do portierni, a nie teren zielony, niezabudowany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania - Szpital Powiatowy w L. w piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.)- dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W skardze podniesiono zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego. W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do ustalenia szczegółowego celu wywłaszczenia oraz związanej z nim oceny przesłanki zbędności, o której mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.).
Zgodnie z tym przepisem, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) 58 pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Nie budzą wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustalenia dotyczące określenia nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku o zwrot, określenia osoby uprawnionej do wystąpienia z takim wnioskiem, a także ustalenie, że wywłaszczenie nastąpiło na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydział Spraw Wewnętrznych z dnia 25 listopada 1970 r. znak: [...].
W ocenie Sądu prawidłowe są również ustalenia dotyczące celu wywłaszczenia, dokonane na podstawie wyżej powołanego orzeczenia o wywłaszczeniu, w którym stwierdzono, że objęte nim nieruchomości są "niezbędne na cele budowy Szpitala Powiatowego w L.". Natomiast doprecyzowany cel wywłaszczenia organ II Instancji ustalił na podstawie załącznika graficznego do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak [...], znajdującego się w aktach sprawy; zeznań świadków w osobach R.S., J.K., J.M.; zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie z roku 1976, 1977, 2004. Na podstawie tych dowodów organ II Instancji doszedł do odmiennych wniosków niż organ I instancji i ustalił, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość zgodnie z załącznikiem graficznym do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 października 1969 r. znak [...], znalazła się poza planowanym parkingiem - w obszarze, na którym nie planowano zabudowy kubaturowej, a jedynie teren zielony. Parking według załącznika graficznego zlokalizowany jest nieco bardziej na północ. Teren ten w rzeczywistości stanowił po dacie wywłaszczenia zieleń, a dopiero w okresie późniejszym tj. około roku 2002r. powstał na nim obiekt handlowy.
Podkreślić też należy, że Szpital Powiatowy w L. zaplanowany, a następnie zrealizowany został nie jako jeden wolnostojący budynek, ale jako pewien kompleks różnych budynków, obiektów i przestrzeni, które są dla szpitala potrzebne. Teren zajęty pod szpital, zaprojektowany jako pewien kompleks nie musi być w całości zajęty obiektami budowlanymi. W szczególności nie uchybia celowi wywłaszczenia pozostawienie w ramach tego kompleksu terenów zielonych.
Niewątpliwie była to inwestycja znacznych rozmiarów. W przypadku realizacji tak dużej inwestycji, na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 1519/14: "Kwestia ustalenia celu wywłaszczenia pozostaje w ścisłym związku z problematyką możliwego rozszerzenia lub modyfikacji przeznaczenia nieruchomości określonego w decyzji wywłaszczeniowej, co w konsekwencji powoduje, że zmiana ta nie będzie traktowana jako wykorzystanie nieruchomości na cel niezgodny z celem wywłaszczenia. Modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru." Nadto zdaniem Sądu, zmiany w zakresie szczegółowego położenia ciągów pieszych, terenów zielonych, parkingów czy nawet obiektów kubaturowych zaplanowanych w ramach jednego kompleksu (w niniejszej sprawie – kompleksu szpitalnego) dokonane już po wywłaszczeniu, szczególnie w trakcie realizacji inwestycji - nie stanowią o braku realizacji celu wywłaszczenia, a jedynie o jego dopuszczalnej modyfikacji.
Tym samym niezależnie od tego, czy ten konkretny, niewielki (80 mkw) fragment wywłaszczonej nieruchomości przeznaczony był w planie lokalizacji szczegółowej na teren zielony (co organ prawidłowo zdaniem Sądu ustalił w zaskarżonej decyzji), czy też na fragment ciągu pieszego (jak chce skarżąca) – nie zmienia to faktu, że cel wywłaszczenia jakim była budowa szpitala powiatowego w L. został zrealizowany. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi też wątpliwości, że cel wywłaszczenia jakim była budowa Szpitala Powiatowego w L. został zrealizowany w terminach o których mowa w art. 137 u.g.n. i został oddany do użytkowania w latach 1975 r. - 1976 r.
Wskazać też należy, że rację ma organ, że bez znaczenia jest sposób aktualnego wykorzystywania takiej nieruchomości w sytuacji, gdy cel, na jaki ją wywłaszczono, został zrealizowany w przeszłości, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności. Konsekwencją ustalenia, że na wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia powinna być odmowa zwrotu nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym ustaleniu, że zrealizowano na niej cel wywłaszczenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość została zagospodarowana przez aktualnego właściciela w inny sposób (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. I OSK 610/15).
Sąd nie dopatrzył się zatem naruszeń przepisów postępowania, a zarzuty skargi są w tym zakresie bezzasadne. Zaskarżona decyzja zawiera opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, analizę zebranych dowodów pod kątem przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób pełny i dało podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. jak również zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. należy więc uznać za bezzasadne.
Wobec powyższego skarga jako nieusprawiedliwiona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło