II GSK 1338/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2141/18 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lipca 2018 r., nr Sp.105/12 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę A Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: uprawniona) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lipca 2018 r., w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. P. z siedzibą w B. złożyła w dniu 22 lutego 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny o numerze R.166134 udzielonego na rzecz skarżącej, podnosząc, że jedynym autorem dzieła w postaci statuetki z brązu [...] jest artysta rzeźbiarz A. D., natomiast dzieło to jest tożsame ze znakiem towarowym przestrzennym o numerze R.166134. We wniosku wskazano, że dzieło powstało w 2002 r. na zamówienie S., w dniu 5 maja 2003 r. artysta zbył całość majątkowych praw autorskich na rzecz S., którego następcą prawnym jest P. W związku z powyższym powołano się na naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 776, dalej pwp) oraz na okoliczność działania uprawnionego w złej wierze. Postanowieniem z dnia 1 października 2012 r. organ zobowiązał wnioskodawcę do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego, w celu ustalenia praw autorskich do oznaczenia w postaci statuetki [...], tożsamą ze znakiem towarowym przestrzennym R.166134. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. ([...]) Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny ustalił, że to P. z siedzibą w B. przysługują autorskie prawa majątkowe do znaku przestrzennego w postaci statuetki [...], zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym RP pod numerem R.166134. Decyzją z dnia 25 lipca 2018 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne na znak towarowy przestrzenny o numerze R.166134 na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uprawnionej Spółki wskazał, że przepis art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp został wprawdzie uchylony z dniem 15 kwietnia 2016 r., jednakże obowiązując w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego w Urzędzie Patentowym (2 grudnia 2015 r.), mógł stanowić podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie zapadł prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. [...], którym Sąd ten podzielił stanowisko Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2015 roku [...], iż to P. z siedzibą w B. przysługują prawa autorskie majątkowe do spornego znaku przestrzennego w postaci statuetki [...]. Zatem organ wydając zaskarżoną decyzję właściwie zastosował dyspozycję artykułu 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.; dalej: kpc). W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: ppsa). II Skargę kasacyjną wniosła uprawniona – A Sp. z o.o. w B. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 7 i 8 kpa poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji, w której organ administracyjny naruszył zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez bezrefleksyjne zastosowanie art. 365 § 1 kpc przy oczywistej wadliwości wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. [...] oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy wydanego dnia 29 kwietnia 2015 r. [...], jako że przedmiotowe judykaty zostały wydane w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, a nadto z pogwałceniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, a także przy aprobacji błędu w ustaleniach faktycznych w postaci wadliwego przyjęcia, że autorem statuetki [...] był A. D., podczas gdy to świadek R. K. wykreował zarówno samą koncepcję [...] o określonym kształcie, jak i sposób jej wyrażenia w postaci statuetki, której celem i przeznaczeniem miało być wręczanie jako nagrody [...], co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 131 ust. 1 pwp i niezasadnego unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny o numerze R. 166134, przysługującego skarżącemu. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ppsa oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego za obie instancji, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za postępowanie kasacyjne, według norm przepisanych. III W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Sądu I instancji, w którym Sąd oceniając zgodność z prawem decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny, wydanej na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej, przyjął, że organ nie naruszył art. 7 kpa i art. 8 kpa podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia, czy zgłoszenie spornego znaku towarowego istotnie stanowiłoby naruszenie praw osobistych i majątkowych osoby trzeciej, w tym celu prawidłowo stosując dyspozycję art. 365 § 1 kpc. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod uwagę z urzędu, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi, wskazać należy, że jedyny zarzut wobec wyroku Sądu I instancji opiera się na braku uchylenia zaskarżonej decyzji "bezrefleksyjnie" opartej na wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016 r. [...] oraz poprzedzającym go wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2015 r. [...], które zdaniem skarżącej "zostały wydane w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami o prawie autorskim i prawach pokrewnych". Przystępując do oceny tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego przypomnieć należy, że art. 365 § 1 kpc stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Ze wskazanego uregulowania wynika konieczność uwzględnienia faktu istnienia konkretnego orzeczenia regulującego konkretną sprawę zarówno przez strony postępowania, jak i sąd, który je wydał, inne sądy, inne organy państwowe i organy administracji. Wymienione jednostki nie mogą wskazanego orzeczenia zmieniać ani go pomijać w swoich działaniach. W orzecznictwie przyjmuje się, że prawomocny wyrok swą mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa 1160/12, LEX nr 1280325). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji ratio legis art. 365 § 1 kpc polega na tym, iż przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. W sprawie organ rozpoznawał wniosek P. z siedzibą w B. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny o numerze R.166134 udzielonego na rzecz skarżącej, w którym wnioskodawca powołując się na art. 131 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej, zgodnie z którym nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, podniósł, że uprawniony uzyskał prawo ochronne do spornego znaku z naruszeniem praw autorskich przysługujących jego właścicielowi. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku podzielił stanowisko Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2015 r. [...], że prawa autorskie majątkowe do spornego znaku przestrzennego w postaci statuetki [...] - dzieła tożsamego ze znakiem towarowym przestrzennym o numerze R.166134 przysługują wnioskodawcy P. z siedzibą w B. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ związany był prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego co do autorskich praw majątkowych do spornego znaku i zobowiązany był, bez czynienia własnych ustaleń w tym zakresie, uwzględnić powyższe w wydanym rozstrzygnięciu z dnia 25 lipca 2018 r. o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny w oparciu o art. 131 ust. 1 pkt 1 Prawa własności przemysłowej. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV CSK 624/12, w sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Z kolei jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1054/08 stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. Zawarte w skardze kasacyjnej rozważania na temat ustaleń, które legły u podstaw wydania prawomocnych wyroków sądów powszechnych stanowią jedynie polemikę z tymi wyrokami i nie mogły skutecznie podważyć wyroku Sądu I instancji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.