IV SA/Wa 3228/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-04

Skład orzekający: Alina Balicka, Tomasz Wykowski, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak pouczenia cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej zezwolenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak pouczenia cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi okoliczność jednoznacznie uprawdopodabniającą brak winy strony w uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym, organ odwoławczy powinien przywrócić uchybiony termin.
Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec P. M., wniósł odwołanie od decyzji Wojewody cofającej mu zezwolenie na pobyt czasowy, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik Skarżącego argumentował, że cudzoziemiec nie zrozumiał treści decyzji, nie znał swoich praw i obowiązków, a także kwestionował skuteczność doręczenia decyzji z powodu braku podpisu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Szefa Urzędu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i zasądził od Szefa Urzędu na rzecz P. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz P. M. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem"), wydanym na podstawie art.58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), postanowił odmówić przywrócenia na wniosek cudzoziemca o imieniu i nazwisku P. M. (dalej "Skarżący"), reprezentowanego przez r.pr. D. K., terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją tego organu z dnia [...].04.2017 r. nr [...] z terminem ważności do dnia [...] maja 2018 r. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu, zaskarżonego obecnie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przedstawia się następująco: 1. W dniu [...] listopada 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł do Szefa Urzędu: (-) odwołanie od decyzji Wojewody, orzekającej o cofnięciu Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "decyzja organu I instancji") (-) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w odwołania. Uzasadniając w/w wniosek, pełnomocnik podniósł, że: (-) Skarżący nie zrozumiał treści doręczonej mu decyzji, (-) nie znał również swoich praw i obowiązków, (-) w związku z brakiem podpisu na decyzji nie uznał dokumentu jako skierowanego do niego z urzędu, (-) fakt ten powoduje, iż wniosek składany jest z daleko idącej ostrożności albowiem brak podpisu na decyzji powoduje, iż nie można uznać jej za skutecznie doręczoną, (-) informacja o wszczęciu postępowania w sprawie nie zawierała pouczenia w języku zrozumiałym dla Skarżącego, co jak wskazuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych w pełni uzasadnia wniosek cudzoziemca o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, (-) stosownego pouczenia Skarżący nie otrzymał również w trakcie składania wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, (-) o treści przedmiotowej decyzji i skutkach z niej płynących cudzoziemiec dowiedział się w trakcie rozmowy z pełnomocnikiem w dniu [...] listopada 2017 r. III. Uzasadniając w zaskarżonym postanowieniu odmowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje: Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 z późn. zm.), w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem albo w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast na podstawie art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (j. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1481 z późn. zm.); 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak stanowi art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Natomiast stosownie do postanowień art. 134 tej samej ustawy, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponadto art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 59 § 2 Kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. w celu dokładnego zbadania, czy w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, uznał za zasadne dokonanie analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda orzekł o cofnięciu Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. z terminem ważności do dnia [...].05.2018 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu [...].07.2017 r. Rozstrzygnięcie Wojewody [...] zawierało pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem [...].07.2017 r. Należy zauważyć, iż przedmiotowe odwołanie, zostało złożone do Wojewody [...] w dniu [...].11.2017 r., a więc po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Należy podkreślić, iż strona występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna wykazać, że mimo całej staranności nie udało się jej zachować terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. "Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyr. NSA z dnia 14 stycznia 2000r., I SA/Gd 794/99, niepubl.). (...) Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej, powoduje niemożność przywrócenia terminu (wyr. NSA z dnia 22 maja 1997r., SA/Sz 630/96, niepubl). (...) Okolicznościami wskazującymi na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma (wyr. NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IVSA 2121/98, niepubl.), obłożna choroba uniemożliwiająca stronie działającej osobiście wniesienie odwołania (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 138), przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyr. NSA z dnia 19 września 2000r., SA 1072/00, niepubl). (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005). W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. O braku winy w niedopełnieniu - obowiązku wniesienia odwołania w terminie można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny oraz niezależny od strony. Jednocześnie należy dodać, że strona obowiązana jest do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Chcąc odnieść się do wskazania pełnomocnika strony , iż: " (...) w związku z brakiem podpisu na decyzji nie uznał dokumentu jako skierowanego do niego z urzędu - fakt ten powoduje, iż wniosek składany jest z daleko idącej ostrożności albowiem brak podpisu na decyzji powoduje, iż nie można uznać jej za skutecznie doręczoną" należy stwierdzić, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zauważa, iż w aktach sprawy znajduje się egzemplarz decyzji opatrzony podpisem i imienną pieczęcią osoby podpisującej, z której wynika, iż decyzję podpisał, działający z upoważnienia Wojewody [...], Starszy Inspektor Wojewódzki - pan M. L.. W ocenie tut. organu decyzja została podpisana zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 kpa który stanowi, iż decyzja musi zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Jak słusznie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., I SA/Go ) 49/18, ani ten ani żaden inny przepis kpa nie formułuje wymogu, by podpis pod decyzją był czytelny: " K.p.a. w ogóle nie przesądza o rodzaju podpisu. Prawne i praktyczne znaczenie podpisu polega bowiem na tym, że pozwala on na identyfikację osoby biorącej udział w wydaniu decyzji. Identyfikacji osoby podpisującej decyzję służy obok podpisu również wskazanie imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego (por. np. wyr. NSA: z 14 lutego 2013 r., IGSK 395/12, z 6 grudnia 2012 r., I GSK 246/12, CBOSA). Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby. Nie musi obejmować pełnego nazwiska (zob. uchw. SN z 28 grudnia 1973 r., III CZP 78/72, OSN 1973, Nr 12, poz. 207). Podpis pod decyzją musi być zatem własnoręczny, lecz nie musi być czytelny (wyr. NSA z 4 kwietnia 2008 r., IIFSK151/07, CBOSA) Twierdzenie o nieważności zaskarżonej decyzji nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa. Odnosząc się ponadto do stwierdzenia pełnomocnika strony, iż cudzoziemiec nie został w prawidłowy sposób pisemnie pouczony w języku dla niego zrozumiałym o zasadach oraz trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach należy zauważyć, iż w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemiec otrzymał pouczenie zgodne z art. 7 ust. 1 lit. c ustawy o cudzoziemcach na co wskazuje 12 pkt pouczenia ww. informacji Wojewody [...], której odbiór cudzoziemiec potwierdził własnoręcznym podpisem. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców strona, wskazując jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania fakt, iż w decyzja Wojewody [...] nie została w prawidłowy sposób podpisana oraz strona nie została odpowiednio pouczona zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c ustawy o cudzoziemcach, nie uprawdopodobniła braku swojej winy odnośnie przedmiotowego uchybienia. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż okoliczność dot. braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2017 r. Nr [...] orzekającej o o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2017 r. nr [...] z terminem ważności do dnia [...].05.2018 r. jest przyczyną subiektywną, której Skarżący, przy zachowaniu należytej staranności, mógł zaradzić. Zatem wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie, Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z uwagi na powyższe w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nastąpiło bez winy strony, a przeszkody powodujące to uchybienie miały charakter obiektywny, niezależny od strony. IV. Pismem z dnia [...] września 2018 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Szefa Urzędu, podtrzymując argumentację wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2018 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a., polegającym na nieprawidłowym uznaniu, że wniesienie przez Skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu nastąpiło z winy Skarżącego. Tymczasem okoliczność, iż na przestrzeni całego postępowania przed organem I instancji Skarżący nie został pouczony w języku dla niego zrozumiałym o trybie zaskarżenia wydanej w tym postępowaniu decyzji przesądza o konieczności uznania, iż bezsporne uchybienie terminu do złożenia stosownego środka zaskarżenia nastąpiło bez winy Skarżącego. VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było rozstrzygnięcie, czy Skarżący spełnił warunki niezbędne do przywrócenia uchybionego przez niego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu warunki te zostały spełnione. 2. Stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 powyższego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do postanowień art. 59 § 2 k.p.a. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wykładnia powyższych przepisów, prowadzi do wniosku, że organ rozpatrujący podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien termin ten stronie przywrócić, gdy uprawdopodobni ona brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który wniosła rzecz jasna, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożonym w terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonanie uchybionej czynności. 3. W pierwszej kolejności podkreślić należy brak jakichkolwiek zastrzeżeń Sądu co do prawidłowości następujących ustaleń organu odwoławczego: (-) decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu [...] lipca 2017 r. (wywody pełnomocnika Skarżącego co do nieskuteczności w/w doręczenia, mającej wynikać z niepodpisania doręczonej decyzji są zatem całkowicie nietrafne), (-) otwarty z dniem następnym termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie z dniem [...] lipca 2017 r., (-) wniesienie przez pełnomocnika Skarżącego stosownego odwołania dopiero w dniu [...] listopada 2017 r. nastąpiło zatem z oczywistym i znacznym uchybieniem w/w terminu. Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie pozostaje zatem to, czy Skarżącemu można przypisać winę w uchybieniu przedmiotowego terminu. Zdaniem Sądu ocena tego aspektu sprawy nie może abstrahować od specyfiki statusu prawnego Skarżącego, który jest cudzoziemcem przebywającym w Polsce legalnie na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, które to pozwolenie zostało mu następnie cofnięte decyzją organu I instancji. Powyższe nakazuje rozważyć argumentację skargi co do skutków niepouczenia Skarżącego przez organ I instancji, w języku dla Skarżącego zrozumiałym, o prawach i obowiązkach strony postępowania. Bezspornie, zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Ta konstytucyjna zasada wprowadza obowiązek stosowania języka polskiego przy podejmowaniu czynności urzędowych przed wszystkimi organami państwa. Powtórzeniem konstytucyjnej zasady jest art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (j.t. Dz.U.z 2018 r. poz. 931), a jej rozwinięciem unormowanie zawarte w art. 5 ust. 1 tej ustawy, stanowiąc, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Za tego rodzaju przepis szczególny uznać należy art.7 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego organ prowadzący postępowanie w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - poucza cudzoziemca pisemnie w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Nie ulega wątpliwości, że w/w regulacja, odnosząca się do cudzoziemców, jest szczególnym przejawem realizacji zasady informowania stron, zapisanej w art. 9 k.p.a., który to przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego", jak również zobowiązuje je, by czuwały nad tym, żeby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu "nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Z brzmienia tego przepisu wynika, że organy administracji publicznej zobowiązane są udzielać stronie z urzędu całokształtu informacji, dotyczących praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ciążący na organach administracji z mocy art. 9 k.p.a. obowiązek udzielania informacji obejmuje zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, przy czym zgodnie z art. 9 in fine organ nie może ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej poprzez wskazanie bądź zacytowanie przepisu, lecz musi podać również "niezbędne wyjaśnienia" co do treści przepisów oraz udzielać "wskazówek", jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. Takie rozumienie art. 9 k.p.a. potwierdził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 1992 r., III ARN 40/92, stwierdzając, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe (wg LEX nr 10909). Bezspornie trafnie podniósł organ, iż ujmując rzecz czysto literalnie art.7 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o cudzoziemcach nie wymienia wprost postępowania w przedmiocie cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (wskazuje bowiem wyłącznie "postępowanie w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy"), co sugerowałoby, iż o ile istnieje uzasadnienie dla pouczania cudzoziemca w zrozumiałym dla niego języku o jego sytuacji prawnej w sytuacji, w której ubiega się on o zezwolenie pobytowe, o tyle nie ma takiego uzasadnienia w sytuacji, w której w/w zezwolenie się cudzoziemcowi cofa. Zdaniem Sądu jednakże, bezsporna okoliczność, iż cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia, na podstawie którego przebywa on aktualnie na terenie RP, pociąga za sobą bardzo daleko idące, wręcz radykalne zmiany w jego statusie prawnym, upoważnia do przyjęcia, iż rozciągnięcie na organy obowiązku, o którym mowa w art.7 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy również na postępowanie w przedmiocie cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, ma racjonalne podstawy, uwzględniające zarówno szczególność statusu cudzoziemców, jak i dyrektywy wynikające z art.9 k.p.a. Wychodząc z powyższego założenia uznać należy, że niepouczenie Skarżącego przez organ I instancji, w języku dla Skarżącego zrozumiałym, czy to przy zawiadamianiu o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, czy to przy doręczeniu decyzji w tym przedmiocie, w szczególności o trybie wniesienia środka zaskarżenia od tej decyzji, wpłynęło negatywnie na sytuację procesową strony. Nie zmieniałby tej oceny fakt, iż pouczenie, o którym mowa art.7 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy, Skarżący miałaby uzyskać na potrzeby toczącego się wcześniej postępowania o udzielenie samego zezwolenia (aczkolwiek pełnomocnik Skarżącego konsekwentnie temu zaprzecza). Brak podobnego pouczenia obecnie uznać należy zatem za okoliczność jednoznacznie uprawdopodabniającą brak winy Skarżącego w uchybieniu ustawowego terminu. 4. Z uwagi na brak podstaw do zakwestionowania oświadczenia pełnomocnika Skarżącego, iż nieświadomość Skarżącego co do naruszenia jego praw procesowych przez organ I instancji, polegająca na niepouczeniu go o prawie wniesienia odwołania od wydanej przez ten organ decyzji, ustała dopiero w przeddzień wniesienia (wraz z odwołaniem) wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, uznać należy, że wskazany w art.58 § 2 k.p.a. siedmiodniowy termin na wniesienie w/w wniosku, liczony od dnia ustania przyczyny niedochowania terminu do dokonania czynności procesowej, został dochowany. 5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu przywróci Skarżącemu uchybiony termin do wniesienia odwołania. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło