I SA/Łd 766/18

WyrokWSA w Łodzi2019-03-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowej, dokonane na adres, który okazał się nieprawidłowy, może być uznane za skuteczne, a w konsekwencji, czy można stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji podatkowej, dokonane na adres, który nie jest prawidłowym adresem zamieszkania strony, jest nieskuteczne. Skuteczne doręczenie jest warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. W przypadku nieskutecznego doręczenia decyzji, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie doręczenia zastępczego na adres, który skarżąca uznała za nieprawidłowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego oraz brak skutecznego doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za II-IV kwartał 2015r. określającej zaległość podatkową za IV kwartał 2015 r. oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników s.c. jako osób trzecich za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II-IV kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 października 2018 roku S. R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku stwierdzające uchybienie przez nią terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił dla Hurtowni Spożywczej A, S. R.(zlikwidowanej w dniu 30 czerwca 2017 r.) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r. oraz wysokość zaległości podatkowej za I kwartał 2016 r., a także orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników, w tym S. R. , za zaległości ww. Spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od ww. zaległości podatkowych (obliczonymi na dzień wydania decyzji). Powyższa decyzja została doręczona w trybie tzw. "doręczenia zastępczego" przewidzianego w art. 150 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy (duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty zawierającej przesyłkę) decyzja została zaadresowana do S. R. , ul. A 67 m. 3, [...-...] P.. Po dwukrotnym awizowaniu w dniach 4 i 12 stycznia 2018 r. przesyłkę zwrócono nadawcy. Mając na uwadze treść § 4 ww. art. 150 Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji uznał rzeczoną decyzję za doręczoną w dniu 18 stycznia 2018 r. W dniu 9 kwietnia 2018 r. do Urzędu Skarbowego Ł.-W. wpłynęło odwołanie Strony wraz z wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2018 r. o przywrócenie terminu do jego wniesienia - nadane w urzędzie pocztowym w dniu 5 kwietnia 2018 r. Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie zaś do art. 12 § 1 tej ustawy, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Dokonane w sprawie ustalenia, iż przesyłka z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W.nr [...] została uznana za doręczoną w dniu 18 stycznia 2018 r., pozwalają organowi odwoławczemu na stwierdzenie, iż w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, bowiem 14-dniowy termin do jego wniesienia -jak wynika z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - upłynął 1 lutego 2018 r., tymczasem odwołanie zostało złożone 5 kwietnia 2018 r., czyli bezsprzecznie po terminie ustawowym. Wobec powyższego organ stwierdził, że w sytuacji, gdy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest bezsporne, przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obliguje organ podatkowy do wydania postanowienia stwierdzającego powyższą okoliczność. Uchybienie ww. ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność złożonego odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. R., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: • art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie na skutek przyjęcia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego, a więc nie zaczął biec termin do wniesienia odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; • art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego, co winno skutkować stwierdzeniem przez organ niedopuszczalności odwołania; • art. 150 w zw. z art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej, przez nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki niezbędne do przyjęcia fikcji doręczenia decyzji, podczas gdy decyzja nie została doręczona skarżącemu do dnia wniesienia skargi z uwagi na skierowanie jej na niewłaściwy adres, a także z uwagi na brak podjęcia próby doręczenia właściwego bądź zastępczego; • art. 150 w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej przez nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki niezbędne do przyjęcia fikcji doręczenia decyzji, podczas gdy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru brak było wskazania, czy została podjęta próba doręczenia korespondencji w sposób wskazany w ww. przepisach, co jest konieczne do zastosowania fikcji doręczenia; • art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego w zaskarżonym postanowieniu, a w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; • art. 146 § 1-2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że skarżąca miała obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń i wobec braku takiego zgłoszenia zastosowanie przez organ fikcji skutecznego doręczenia w trybie art. 150 o.p.. podczas gdy strona nigdy nie zmieniała adresu zawsze posługiwała się jednym, tj. ul. A 67/7, [...-...] P., wobec czego nie była zobligowana do zgłaszania takiej zmiany, skoro błędny adres wynikał z niedopełnienia obowiązku przez inne organy państwowe, a sama nie była świadoma posługiwania się przez organ złym adresem; • art. 194 § 1-3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że informacja zawarta na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru uzupełniona sprostowaniem organu pocztowego stanowi dokument urzędowy i korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą, podczas gdy żadne przepisy prawa nie przyznają przymiotu dokumentu urzędowego zwrotnemu potwierdzeniu odbioru; • art. 126 Ordynacji podatkowej poprzez nieudzielenie odpowiedzi w formie pisemnej na wniosek strony o wyznaczenie innego terminu do wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego i jednoczesnym wydaniem decyzji wymiarowej w oparciu o cząstkowy materiał dowodowy, co skutkowało pobieżnym wyjaśnieniem stanu faktycznego; • art. 200 § 1 w zw. z art. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie końcowego zapoznania się oraz wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów wskutek nieuwzględnienia informacji o niemożliwości zapoznania się przez podatnika z aktami w wyznaczonym terminie oraz nierozpatrzenia wniosku o zmianę wyznaczonego terminu; • art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w związku z art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez: - dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, - zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, - w konsekwencji błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: • art. 17 Prawa pocztowego poprzez jego błędną wykładnię i tym samym uznanie, że zwrotne potwierdzenie odbioru oraz złożone do niego sprostowanie w formie wyjaśnień operatora pocztowego ma moc dokumentu urzędowego, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do potwierdzenia nadania przesyłki; • art. 9 ust. 1 i 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że podatnik powinien zgłosić zmianę adresu poprzez stosowne zgłoszenie aktualizacyjne, podczas gdy skarżąca nie zmieniała adresu, a wskazanie błędnego numeru mieszkania zostało niezwłocznie przez nią skorygowane stosownym pismem; • art. 9 ust. 1 i 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że podatnik powinien zgłosić zmianę adresu poprzez stosowne zgłoszenie aktualizacyjne, podczas gdy zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników to na organie podatkowym ciąży obowiązek weryfikacji aktualności adresu zawartego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników z rejestrem PESEL, w którym figurował prawidłowy adres skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku kontroli sądowej postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) -c) p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a rolą Sądu jest ocena zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania, jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji. Jednakże warunkiem wydania takiego postanowienia jest stwierdzenie, że decyzja od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona stronie. W istocie spór w tej sprawie sprowadza się do tego, czy doręczenie zastępcze decyzji z dnia [...] roku było zgodne z wzorcem normatywnym zawartym w przepisie art. 150 O.p. W szczególności spór dotyczy tego, czy wyekspediowanie przysyłki zawierającej decyzję z dnia [...] roku na adres P. ul. A 67/3 (jak uczynił to organ podatkowy) było prawidłowe, skoro podatniczka nigdy pod tym adresem nie zamieszkiwała, zaś prawidłowym adresem jej miejsca zamieszkania był adres P. ul. A 67 m.7 (jak wynika z jej oświadczenia). W ocenie sądu zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy, wbrew argumentacji organów podatkowych pozwala na stwierdzenie, że adres P. A 67 m.3 nie był prawidłowym adresem skarżącej, zaś funkcjonowanie tego adresu w ewidencjach związane było z naruszeniem przez organy swych obowiązków. Instytucję doręczenia zastępczego uregulowano w art. 150 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego brzmieniem - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. W takiej sytuacji adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 3 O.p). Przy czym zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art.148 § 1 O.p – pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem dl doręczeń w kraju. Doręczenie jest w postępowaniu organów administracji publicznej czynnością sformalizowaną, zapewniającą gwarancje podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroniącą organy przed negatywnym skutkiem działań strony zmierzającej do utrudnienia czy wydłużenia postępowania. W związku z tym czynność ta winna być dokonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. W orzecznictwie wskazuje się, że za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej, a prowadzą one do tego, że czynność doręczenia, w tym w szczególności oparta na "fikcji doręczenia", nie może być uznana za skuteczną (wyrok NSA z 11 maja 2012 r. I FSK 1134/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wymaga zaakcentowania, że wykładnią ww. przepisu zajmował się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. W wykładni tej uwzględniał stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który problemem konstytucyjności doręczenia zastępczego poprzez tzw. awizowanie zajmował się kilkakrotnie (zob. np. wyrok TK z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02, OTK-A 2002, Nr 5, poz. 65; wyrok TK z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05, OTK-A 2006, Nr 2, poz. 20; wyrok TK z dnia 17 września 2002 r., sygn. akt SK 35/01, OTK-A 2002, Nr 5, poz. 60). W świetle poglądów Trybunału Konstytucyjnego przepisy o doręczeniach są istotnym elementem prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jasności, a to prawo jest jednym z najważniejszych elementów konstytucyjnego prawa do sądu. "Doręczenie zastępcze, dokonane w sposób określony przez art. 139 § 1 k.p.c. (odpowiednik art. 150 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej) oraz zaskarżony § 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 61, poz. 696 z późn. zm.) opiera się na domniemaniu, że pismo doszło do rak adresata, a co za tym idzie - że dokonane w ten sposób dręczenie było prawidłowe". To zaś zdaniem Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że "adresat musi być w sposób niebudzący wątpliwości powiadomiony o nadejściu pisma i o miejscu gdzie może je odebrać. Brak zawiadomienia lub też wątpliwości, czy zostało dokonane czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym". W uzasadnieniu do wyroku w sprawie SK 6/02 Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę na obowiązek stosowania przez sądy i organy administracyjne przepisów o doręczeniu zastępczym z należytą ostrożnością i różnicowaniem ocen, w zakresie w jakim nie uczynił tego sam ustawodawca - w odniesieniu do skuteczności doręczenia zastępczego. Zwracał przy tym uwagę na to, że brak spełnienia przy doręczeniu, któregokolwiek z elementów doręczenia zastępczego uzasadnia pogląd o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji niedopuszczalne jest przyjmowanie rozszerzającej wykładni art. 150 § 1 pkt 1 O.p. i art. 150 § 3, w szczególności takiego, który dopuszczałby pominięcie któregokolwiek warunku/przesłanki zastępczego doręczenia przesyłki. Skoro organy podatkowe przesłały decyzję z dnia [...] roku na nieprawidłowy adres miejsca zamieszkania strony i przy przyjęciu, że ów błąd organów podatkowych nie był następstwem zaniechania skarżącej (a tak było w tej sprawie), należałoby przyjąć, że dokonane wobec niej doręczenie zastępcze było nieskuteczne, a tym samym, że opisana wyżej decyzja w ogóle nie weszła do obrotu. Skoro przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji nie została wyekspediowana na prawidłowy adres skarżącej, nie można przyjąć, aby zawiadomienie podatniczki o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję w urzędzie pocztowym znalazło się w jej skrzynce odbiorczej. A skoro tak, to nie można wywodzić, że skarżąca miała możliwość odbioru tej przesyłki ( po pierwszym i drugim awizowaniu ) Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] roku przesłana została dla skarżącej na adres P. A 67 m.3 na podstawie informacji znajdujących się w bazie POLTAX oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W ocenie Sądu dokumenty przedstawione przez skarżącą dają podstawę do uznania, że zawarty w tych rejestrach adres miejsca zamieszkania (P., A 67 m.3) nie był prawidłowym adresem miejsca zamieszkania skarżącej, zaś utrzymując w ewidencji taki adres organy naruszyły prawo. Zgodnie z art.5a ust.1 ustawy z dnia 13 października 1995 roku o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jednolity Dz.U z 2017 roku poz.869 ze zmianami) podatnicy będący osobami fizycznymi rozpoczynającymi działalność gospodarczą w ramach wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej składają zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacyjne. Z "Danych identyfikacyjnych i adresowych osoby fizycznej" wynika, że zmiana pierwotnego adresu skarżącej (P., A 67 m.7), na adres na który wyekspediowana została sporna przesyłka, nastąpiła w dniu 2 lutego 2015 roku. Tymczasem już w dniu 19 lutego 2015 roku pełnomocnik Spółki Cywilnej A i S. R. zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W, że w momencie zgłoszenia w dniu 2 lutego 2015 roku spółki cywilnej "nie zauważono, że u wspólniczki S. R. w umowie wykazano w umowie adres zamieszkania [...-...] P., ul. A 67 m.3, a powinno być mieszkanie 7. Błąd w adresie został naprawiony i składamy umowę spółki cywilnej z prawidłowym adresem." Wprawdzie owo pismo może nastręczać problemy interpretacyjne (w szczególności zawarte w nim stwierdzenie "błąd w adresie został już naprawiony"), niemniej jednak oczywistym jest, że dotyczyło ono postępowania rejestracyjnego i dostrzeżonego przez wspólniczki spółki "A" błędu w zakresie nieprawidłowego adresu S. R. . Z akt sprawy nie wynika, aby pismo z dnia 19 lutego 2015 roku spotkało się z jakąkolwiek reakcją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W.. Zgodnie z art.5 ust.5a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, do zgłoszeń identyfikacyjnych oraz zgłoszeń aktualizacyjnych podatników będących osobami fizycznymi wykonującymi działalność gospodarczą stosuje się formularz wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.). Nie oznacza to jednak, że dokonanie aktualizacji danych w rejestrze dokonane w sposób niesformalizowany to jest z pominięciem formularza zgłoszeniowego) nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ani nie obliguje organów do podjęcia działań zmierzających do usunięcia braku formalnego takiego wniosku opisanych w art.169 O.p. Zgodnie z art.9 ust.1d ustawy o zasadach ewidencji W przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 22 czerwca 2017 roku - zawiadomienie o likwidacji działalności gospodarczej, w którym S. R. zawiadamia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zlikwidowaniu z dniem 30 czerwca 2017 roku działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej "A", jest dokumentem związanym z obowiązkiem podatkowym. Likwidacja działalności gospodarczej oznacza przecież, że przestaje istnieć podatnik podatku od towarów i usług i związane z jego istnieniem obowiązki podatkowe tego podatnika. W zawiadomieniu tym S. R. wskazała adres swego miejsca zamieszkania, P., ul. A 67 m.7 Niezależnie od opisanych wyżej okoliczności związanych z pismami z dnia 19 lutego 2015 roku oraz z dnia 22 czerwca 2017 roku prawidłowy adres skarżącej (P., A 67 m.7) pojawia się w deklaracji PCC-3 (a w szczególności w załączniku PCC-3/A w rubryce "C. Dane kolejnego podatnika") złożonej w dniu 4 lutego 2015 roku w Urzędzie Skarbowym Ł.-W.. W toku postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] roku skarżąca złożyła do organów dwa pisma, w których wskazała w nagłówku (w prawym, górnym rogu) swój adres – P., ul. A 67 m.7 (pismo z dnia 12 grudnia 2017 roku informujące o planowanym urlopie wypoczynkowym oraz pismo z dnia 14 grudnia 2017 roku zawierające prośbę o wyznaczenie nowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego). Pisma te nie wywołały w organie żadnej refleksji, co do prawidłowości adresu podatniczki, którym dysponowały. Niejako poza tymi uwagami należy podnieść, iż w piśmie z dnia 12 grudnia 2017 roku S. R. poinformowała, że w okresie do 15 grudnia 2017 roku do dnia 7 stycznia 2018 roku będzie przebywała na urlopie wypoczynkowym. W tym okresie nie będzie obecna w zakładzie pracy i nie będzie mogła odbierać żadnej korespondencji. Mimo tego pisma, organ podatkowy pierwszej instancji wyekspediował przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] roku już w dniu 2 stycznia 2018 roku, mając świadomość tego, że przesyłka nie zostanie doręczona adresatowi przy pierwszej próbie jej doręczenia. Pierwsza próba doręczenia nastąpiła w dniu 4 stycznia 2018 roku i z tzw. duplikatu II wynika, że tego dnia pozostawione zostało w skrzynce pocztowej skarżącej pierwszej awizo – zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 7 dni w urzędzie pocztowym. Faktycznie więc czas ten został skrócony z 7 do 3 dni, a 14 – dniowy termin (który liczy się od pierwszego awizowania) do dni 11-stu. W cenie sądu takie działanie jest naruszeniem art.121,art.123 § 1 O.p, art.150 § 1, 2 i 4 O.p i w sytuacji, gdy ze skutków niepodjęcia awizowanej przesyłki organ wywodzi skutki doręczenia decyzji (jak ma to miejsce w tej sprawie), takie działanie nie może zostać zaakceptowane przez Sąd. Wobec tych okoliczności i stwierdzenia przez Sąd, że decyzja z dnia 29 grudnia 2017 roku nie została skutecznie doręczona stronie, nie jest konieczne odniesie się do wszystkich argumentów i zarzutów zawartych w skardze. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że wydając zaskarżone postanowienie doszło do naruszenia art.148 § 1 O.p, art.150 O.p i art.122 i art.123 § 1 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a uchylono zaskarżone postanowienie, a na podstawie art.200 tej ustawy orzeczono o kosztach postępowania. DB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło