I GSK 805/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-08
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Lidia Ciechomska-Florek, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego, który okazał się nieskuteczny, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego lub składkowego?Ratio decidendi
Zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został prawidłowo powiadomiony, przerywa bieg terminu przedawnienia, nawet jeśli środek ten okazał się nieskuteczny. Termin przedawnienia należności z tytułu odpowiedzialności osoby trzeciej, po przerwie biegu terminu przedawnienia, wynosi 5 lat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem składek na ubezpieczenia społeczne. Organ odwoławczy umorzył postępowanie w części, uznając, że część należności uległa przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że zastosowanie nieskutecznych środków egzekucyjnych przerywa bieg przedawnienia, a termin ten wynosi 5 lat.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; oddalił skargę kasacyjną D. Z.; zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 460 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie oraz D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 618/15 w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. oddala skargę kasacyjną D.; 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 618/15 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju Inspektorat w Zamościu wystawił wobec D. Z. (dalej: zobowiązany) tytuły wykonawcze z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz [...] października 2009 r. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Tytułami tymi objęto składki na ubezpieczenia społeczne za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2003 r., na ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień, październik i grudzień 2003 r. oraz na FP i FGŚP za wrzesień, październik i grudzień 2003 r.
Ww. tytuły wykonawcze, po zmianie numerów przez wierzyciela na odpowiednio: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], zostały przekazane do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Zamościu (organ egzekucyjny).
W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych w dniach [...] marca i [...] maja 2014 r. wyegzekwowano w całości należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...],[...] i [...], zatem postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie zakończyło się.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. zobowiązany wystąpił do organu egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - u.p.e.a.) o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS, o numerach: "[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz o uchylenie dokonanych zajęć w ramach tego postępowania". W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wywodził, że obowiązki wynikające z ww. tytułów wykonawczych przedawniły się.
W piśmie z dnia [...] września 2014 r., wierzyciel stwierdził, iż egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zamościu na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...].
Orzekając na skutek zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], zaś w pozostałym zakresie umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy po przedstawieniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja orzekająca o odpowiedzialności zobowiązanego za zobowiązania spółki E. została wydana w dniu [...] listopada 2007 r. Zatem 5-letni termin przedawnienia upływałby z dniem 31 grudnia 2012 r. Wskutek zastosowania w dniu 18 listopada 2009 r. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od W11-6791/09 do W11-6803/09 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie z dnia 13 listopada 2009 r.), o którym zobowiązany został powiadomiony, w dniu 18 listopada 2009 r. został przerwany bieg terminu przedawnienia, który biegł dalej przez 3 lata, tj. do dnia 18 listopada 2012 r. W następstwie w dniu 19 listopada 2012 r. zobowiązania osoby trzeciej objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] uległy przedawnieniu. Dlatego w ocenie organu II instancji należało uchylić postanowienie organu I instancji w tej części i umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy zaznaczyły, że wniosek zobowiązanego z dnia 15 lipca 2014 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie organu I instancji dotyczą także tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...] i [...]. Jednak należności objęte tymi tytułami zostały w całości wyegzekwowane w marcu i w maju 2014 r. Zatem w lipcu 2014 r., kiedy zobowiązany złożył organowi egzekucyjnemu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie było już ono prowadzone w oparciu o powyższe tytuły. W tej sytuacji zdaniem organu brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tych tytułów wykonawczych. Z tego względu należało uchylić postanowienie organu egzekucyjnego i umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem zobowiązanego jako bezprzedmiotowe, stosując art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.
ZUS wniósł skargę na powyższe postanowienie, zaskarżając go w części obejmującej umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].
Sąd I instancji uwzględniając skargą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, stwierdził, że w przedstawionym stanie prawnym nie ma podstaw do tego, aby zasadnie twierdzić, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2015, poz. 121 ze zm. - dalej: u.s.u.s.) ma on ulegać skróceniu, zwłaszcza że art. 118 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015, poz. 613 ze zm. - dalej: o.p.) również nie skraca 3-letniego terminu przedawnienia w związku z jego przerwaniem. Na gruncie art. 118 § 2 o.p. wymiar terminu przedawnienia jest taki sam zarówno przed, jak i po przerwaniu jego biegu. Skoro sam art. 118 § 2 o.p. nie wprowadza skrócenia terminu przedawnienia w wyniku przerwania jego biegu, to tym bardziej odpowiednie stosowanie tej regulacji nie może wprowadzać takiego rozwiązania. W ocenie WSA już z tego względu organ niezasadnie skraca bieg terminu przedawnienia omawianych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (pamiętając o treści art. 32 u.s.u.s.) i przyjmuje ich przedawnienie.
Sąd I instancji zaznaczył, że organ w swojej argumentacji omawia zastosowanie środków egzekucyjnych w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego w czerwcu 2012 r., o których powiadomiono zobowiązanego również w czerwcu 2012 r. Oznacza to, w świetle zapatrywania organu o odpowiednim stosowaniu art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 118 § 2 o.p. i art. 31 u.s.u.s., że doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia. Trybunał Konstytucyjny (TK) w sprawie sygn. P 26/10 (Dz.U. z 2011 r., Nr 140, poz. 825) orzekł przecież, że odpowiada art. 2 Konstytucji RP każdorazowe przerwanie biegu terminu przedawnienia na zasadzie art. 70 § 4 o.p. w wyniku stosowania kolejnych środków egzekucyjnych, o których zobowiązany został powiadomiony. Ponadto, z punktu widzenia art. 70 § 4 o.p., nie ma znaczenia czy zastosowany środek egzekucyjny okazał się skuteczny, czy też nie, a więc nie jest istotny rezultat jego zastosowania. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia jest wynikiem samego zastosowania środka egzekucyjnego, przy prawidłowym powiadomieniu zobowiązanego o jego zastosowaniu. Innymi słowy, w świetle art. 70 § 4 w zw. z art. 118 § 2 o.p. i art. 31 u.s.u.s., także zastosowanie środka egzekucyjnego, który okazał się nieskuteczny, powoduje przerwę biegu terminu przedawnienia. Organ u podstaw przyjętego stanowiska zupełnie pominął znaczenie w okolicznościach nin. sprawy orzeczenia TK sygn. P 26/10, podjętego odnośnie art. 70 § 4 o.p.
Sąd I instancji stwierdził, że odpowiednie stosowanie art. 118 § 2 o.p., do którego nawiązywał organ w swojej argumentacji z powołaniem się na art. 31 u.s.u.s., nie skraca 5-letniego terminu z art. 24 ust. 5d u.s.u.s., po przerwaniu jego biegu, w odniesieniu do zobowiązania osoby trzeciej. Ponadto trzeba uwzględnić, że na gruncie art. 70 § 4 w zw. z art. 118 § 2 o.p. i art. 31 u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany przez zastosowanie każdego kolejnego środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został prawidłowo powiadomiony. Tym samym, także przy odpowiednim stosowaniu art. 118 § 2 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s., stanowisko organu nie jest zgodne z prawem. Organ bowiem wyprowadził błędne wnioski z odpowiedniego stosowania art. 118 § 2 i art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s. Wobec tego, na obecnym etapie sądowej kontroli legalności, traci już na znaczeniu kluczowy argument wierzyciela o konieczności stosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (który mówi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez czas trwania postępowania egzekucyjnego), zamiast art. 31 tej ustawy i odpowiednio art. 118 § 2 o.p.
W konkluzji WSA stwierdził, że orzecznictwie sądowym akceptowane jest odpowiednie stosowanie art. 118 § 2 i art. 70 § 4 o.p. przez art. 31 u.s.u.s. w odniesieniu do zobowiązań osób trzecich z tytułu składek objętych regulacjami u.s.u.s.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie oraz D. Z.
Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie w skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż organ egzekucyjny w czerwcu 2012 r. zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego, o których powiadomiono zobowiązanego, podczas gdy do zastosowania tych środków egzekucyjnych nie doszło, w konsekwencji nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań, a tym samym przedmiotowe zobowiązania uległy przedawnieniu i postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 118 § 1 i 2 o.p. w związku z art. 31 i art. 32 oraz art. 24 ust. 5d u.s.u.s. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż nieprawidłowe odpowiednie zastosowanie art. 118 § 2 O. p. w związku z art. 31 i art. 24 ust. 5d u.s.u.s. przez organ odwoławczy polegające na skróceniu biegu terminu przedawnienia z 5 lat do 3 lat spowodowało bezpodstawne przyjęcie przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy w chwili rozstrzygania przez organ odwoławczy w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego składki te były już przedawnione, aczkolwiek w innej dacie, tym samym postępowanie egzekucyjne zostało zasadnie umorzone.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
D. Z. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek wygasł na skutek jego przedawnienia.
Ponadto, na postawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 118 § 2 o.p. w związku z art. 31 u.s.u.s., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że termin biegu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej po jego przerwaniu wynosi 5 lat a nie 3 lata.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Argumentację na poparcie powyższego zarzutu skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie zostały złożone dwie skargi kasacyjne, skarga kasacyjna organu zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zarzuty, jak i wnioski skargi kasacyjnej precyzuje skarżący kasacyjnie podmiot w złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego środku zaskarżenia.
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
W skardze kasacyjnej organu zostały postawione dwa zarzuty. Zarzuty te ze względu na ich treść podlegają łącznemu rozpoznaniu. Skarżący kasacyjnie organ nawiązuje w nich do czynności egzekucyjnych, które w ocenie Sądu I instancji skutkowały przerwą biegu przedawnienia.
Skarżący kasacyjnie organ podnosi w nich błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ egzekucyjny w czerwcu 2012 r. zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego, o których powiadomiono zobowiązanego, podczas gdy do zastosowania tych środków egzekucyjnych nie doszło, w konsekwencji nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań.
Z akt sprawy wynika, że powołane przez Sąd I instancji zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2012 r. o zajęciu rachunków bankowych w B. S.A. i A. S.A., doręczone były tym bankom w dniu [...] czerwca 2012 r., a w dniu [...] czerwca 2012 r. zobowiązanemu. Nie skutkowały one jednak zastosowaniem środków egzekucyjnych. B. S.A. w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych w piśmie z [...] czerwca 2012 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunków na rzecz dłużnika. Natomiast A. S.A., jak ustalił organ odwoławczy, nigdy nie udzielił odpowiedzi na to zajęcie.
W myśl art. 81 § 1 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 80 § 1, numery tych rachunków. Zatem przesłanie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w przypadku, gdy bank nie prowadzi rachunków bankowych dłużnika jest nieskuteczne i nie powoduje zastosowania środka egzekucyjnego, w konsekwencji też nie skutkuje przerwą biegu terminu przedawnienia zobowiązania. W sytuacji zaś, gdy bank nie odpowie na zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, także nie można przyjąć, że doszło do zajęcia egzekucyjnego skutkującego przerwaniem biegu przedawnienia.
Dlatego też skarga kasacyjna organu implikowała uchylenie wyroku Sądu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę WSA zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionych rozważań, w szczególności zobowiązany będzie do wnikliwej oceny okoliczności w postaci braku odpowiedzi A. S.A. na przesłane zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych.
Odnosząc się natomiast do skargi kasacyjnej zobowiązanego stwierdzić należy, że jest ona nieusprawiedliwiona.
Postawione w niej dwa zarzuty dotyczą tej samej kwestii nawiązującej do terminu przedawnienia zobowiązań osób trzecich, czy po przerwie biegu terminu przedawnienia okres przedawnienia jest 3 letni, jak uważa skarżący kasacyjnie, czy jest to termin 5 letni, jak uznał Sąd i instancji.
W ocenie NSA termin ten jest terminem 5 letnim. Zatem WSA w tym zakresie przyjmując taką interpretację nie naruszył prawa. Trafnie powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2305/11, LEX nr 1557914, którego wywody NSA w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela.
W powołanym orzeczeniu NSA skonstatował, że na gruncie spornego zagadnienia należy odpowiedzieć na pytanie czy zastosowanie ma w takich okolicznościach art. 24 ust. 5d u.s.u.s., czy art. 118 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s.
Sporną kwestią przedawnienia zobowiązania reguluje art. 24 ust. 5d u.s.u.s. stosownie do którego "przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana". Przepis ten wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2003 r. (art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) - podobnie jak art. 24 ust. 1 u.s.u.s., wydłużający termin przedawnienia zobowiązań z tytułu składek z 5 do 10 lat licząc od dnia ich wymagalności. Poza tym regulacja zawarta w tej ustawie zmieniającej wprowadzała też instytucję nieprzedawnienia się należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką lub zastawem (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.), zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5a, ust. 5b i ust. 6 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5c u.s.u.s.), a także owo przedawnienie zobowiązania z tytułu składek, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Zauważyć tu należy, że przepisy tej ustawy nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., jako że te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Zatem nie może budzić wątpliwości, że regulacja zawarta w art. 24 ust. 5d u.s.u.s. miała tu pierwotne zastosowanie. Istotnie w art. 31 u.s.u.s. ustawodawca wyliczył szereg przepisów o.p., które do zobowiązań z tytułu składek stosuje się odpowiednio, a wśród nich także art. 118 § 1 i 2 o.p. Jednak trzeba zwrócić uwagę na to, że wyliczone przepisy ustawy Ordynacja podatkowa należy stosować odpowiednio.
Z art. 118 § 1 o.p. wynika, że "nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat". Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek, ale w rozumieniu: "ze zmianami". Zmiany dotyczą odpowiedzialności za zobowiązania składkowe, natomiast nie ulega zmianie 5 - letni okres dopuszczalności wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej (nota bene kwestia nieuregulowana w u.s.u.s.) liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość składkowa. Ta okoliczność uzasadnia więc wyliczenie tego art. 118 § 1 o.p. wśród przepisów wskazanych w art. 31 u.s.u.s. Zgodnie z art. 118 § 2 zd. 1 o.p. "przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej". Przepis ten nie będzie miał zastosowania do regulacji przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności, jako że zagadnienie to zostało uregulowane odmiennie tak co do momentu, jak i terminu okresu przedawnienia.
Natomiast w myśl zd. 2 § 2 art. 118 o.p. m.in. przepis art. 70 § 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Przepis prawa zawarty w tym zdaniu reguluje kwestię m.in. przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności.
Stwierdzić zatem należy, że termin przedawnienia należności z tytułu odpowiedzialności osoby trzeciej, po przerwie biegu terminu przedawnienia wynosi 5 lat, a nie trzy, jak stanowi art. 118 § 2 o.p.
Dodać do tego należy, że organ egzekucyjny składając skargę kasacyjną zauważa, że termin ten po przerwie wynosi jednak 5 lat. Zatem organ zaakceptował wyrażony w tym zakresie pogląd WSA.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast skargę kasacyjną zobowiązanego jako środek zaskarżenia nieposiadający usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł, orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło