VII SA/Wa 1803/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Marta Kołtun, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, może być uznany za stronę w postępowaniu wznowieniowym, jeśli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, nawet jeśli nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i organy pierwotnie uznały, że inwestycja nie narusza jego praw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, powinien być uznany za stronę w postępowaniu wznowieniowym, nawet jeśli jego nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Fakt potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomość, wynikający z przepisów prawa, jest wystarczający do przyznania przymiotu strony. Organy administracji błędnie odmówiły uchylenia decyzji, nie badając merytorycznie interesu prawnego skarżącego na etapie postępowania wznowieniowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący, który nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i skarżący nie ma przymiotu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.), sędzia WSA Monika Kramek, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. J. ("skarżący") od decyzji Wojewody [...] ("Wojewoda") z 2[...] marca 2018 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – utrzymał w mocy tę decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Budownictwa Mieszkaniowego "Ś." A. B., L. Pi. sp. j. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem i wewnętrzną instalacją gazową, towarzyszącym zagospodarowaniem terenu, doziemną instalacją kanalizacji deszczowej i oświetlenia terenu oraz miejscami parkingowymi, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] (M.) położonych przy ul. H. w B.
Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją złożył skarżący oraz W. C. i J. Ł.
Decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], Wojewoda odmówił uchylenia, po wznowieniu postępowania na ww. wniosek, ostatecznej decyzji tego organu [...] lipca 2017 r.
Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący.
Po rozpoznaniu ww. odwołania, GINB, decyzją z [...] maja 2018 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wznowieniowe to nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, postępowanie nadzwyczajne jest więc zależne od postępowania zwykłego. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, jak w niniejszej sprawie.
GINB podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania oparto na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., "k.p.a.") – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że kwestia badania, czy podmiot domagający się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony postępowania, jest realizowana po wznowieniu postępowania, tj. w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. Stwierdzenie, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Organ odwoławczy dodał, że interes prawny pojawia się wtedy, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że stosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
GINB wyjaśnił też, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy stwierdził, na podstawie analizy zatwierdzonego projektu budowlanego, że przedmiotowa inwestycja obejmuje swym zakresem budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem i wewnętrzną instalacją gazową, towarzyszącym zagospodarowaniem terenu, doziemną instalacją kanalizacji deszczowej i oświetlenia terenu oraz miejscami parkingowymi, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] [...] obręb [...] (M.) położonych przy ul. H. w B.
Wnioskodawcy – skarżący, W. C. i J. Ł. – nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Wojewody z [...] lipca 2017 r. W. C. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa własności działki nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. H., co potwierdza księga wieczysta Nr [...], skarżący – z tytułu posiadania prawa własności działki nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. M., natomiast J. Ł. – z tytułu posiadania prawa współwłasności działki nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. H.
Jak wskazał organ odwoławczy, z projektu zagospodarowania wynika, że sporna inwestycja, realizowana na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...], nie graniczy z ww. działkami. Działka o nr ewid. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnych działkami o nr ewid. [...] i [...], działka o nr ewid. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnych działkami o nr ewid. [...], [...] i [...], zaś działka o nr ewid. [...] jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnych działkami o nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. Natomiast sporny budynek o wysokości 11,87 m jest oddalony od granicy działki o nr ewid. [...] ok. 10 m, od działki o nr ewid. [...] o ok. 16 m, a od działki o nr ewid. [...] o ok. 20,5 m.
W ocenie GINB, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmował swym zakresem działek o nr ewid. [...], [...], [...]. Położenie wskazanych działek względem nieruchomości inwestycyjnych wykluczało uznanie, że sporna inwestycja niesie za sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działek należących do wnioskodawców, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności, projektowana inwestycja nie niesie za sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych) na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], ani też nie narusza przepisów dotyczących odległości budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną, odległości wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi, czy nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również inwestycja ta nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do szeroko rozumianych mediów. Powyższe, w ocenie organu, oznacza, że wnioskodawcy mogą bez przeszkód zagospodarować należące do nich nieruchomości, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza ich w tym w najmniejszym stopniu.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r., uzupełnioną pismem z 18 grudnia 2018 r., złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezzasadne odmówienie skarżącemu przymiotu strony i w konsekwencji wydanie niesłusznych orzeczeń;
2. art. 33, 34 i 35 Prawa budowlanego poprzez wydanie lub nierozpoznanie sprawy bezzasadnego wydania decyzji pozwolenia na budowę z [...] kwietnia 2018 r.;
3. art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez nierozpoznanie, a tym samym utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], o warunkach zabudowy części terenu zabudowy ustalonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Prezydenta Miasta B. z [...] września 2007 r., znak: [...]. Obie decyzje dotyczą tego samego rodzaju budownictwa (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna), obie zawierają takie same warunki zabudowy, obie wydane zostały na wniosek tego samego inwestora. Zachodzi pełna zgodność podmiotowa i przedmiotowa. Decyzja ostateczna o warunkach zabudowy obliguje organ administracji publicznej do wygaszenia decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o warunkach zabudowy terenu w trybie art 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że przedmiotowa inwestycja wpłynęła w istotny sposób na wartość działki należącej do skarżącego. Skarżący, przywołując orzeczenia sądów administracyjnych stwierdził, że niedopuszczalne jest uzależnienie ustalenia istnienia przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. A ponadto, że stroną takiego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes zostanie naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać.
Zdaniem skarżącego, w postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją organów administracyjnych istotą sporu jest niedopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a w konsekwencji odebranie mu prawa do obrony swoich prywatnych interesów oraz prawnego interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, "P.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest przedwczesna.
Należy podzielić stanowisko organu, że w razie wskazania przez wnioskodawcę, jako przyczyny wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a ocena, czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony nie jest dokonywana przez organ od razu, gdyż kwestia ta jest przedmiotem ustaleń w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Wyjaśnienie, czy danemu podmiotowi służy legitymacja do występowania w danej sprawie, stanowi jednocześnie wyjaśnienie przyczyny wznowienia postępowania, a więc sprawa jego legitymacji powinna zostać rozstrzygnięta w toku postępowania rozpoznawczego, tj. po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1884/07, LEX nr 537 751).
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia (po wznowieniu postępowania) decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie udzielenia Przedsiębiorstwu Budownictwa Mieszkaniowego "Ś." A. B., L. P.sp. j. z siedzibą w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem (...) na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...] (M.), położonych przy ul. H. w B. – z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców (w tym skarżącego M. J.).
Jednocześnie w tym miejscu należy wskazać, że Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] lipca 2015 r., znak: [...], odmawiającą (m.in. na skutek wniosku skarżącego) uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] września 2014 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Budownictwa Mieszkaniowego "Ś." A. B., L. J. P. sp. j. z siedzibą w B., pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami nieuciążliwymi w poziomie parteru od strony ul. H., z garażami w podpiwniczeniu, zagospodarowaniem terenu, chodnikiem od ul. H. (...) na części działek nr ewid. gr. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obecnie na działkach o nr ewid. gr.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), przy ul. H. w B. w granicach terenu oznaczonego w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu literami ABCDA. Kwestionując ww. decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego M. J. wywodził swój interes prawny (analogicznie jak w sprawie niniejszej) z tytułu posiadania prawa własności do działki nr [...] położonej przy ul. H. w B., oddzielonej od ww. nieruchomości inwestycyjnych działkami o nr [...] i [...] (analogicznie jak w sprawie niniejszej).
Co istotne, w przedmiotowej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku – wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 742/15 – w sprawie ze skargi M. Ja. na ww. decyzję Wojewody [...] z 2[...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że "Nie przyznając skarżącemu statusu strony organy obydwu instancji błędnie oceniły brak podstawy wznowienia postępowania i błędnie zastosowały jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w konsekwencji dopuszczając się naruszenia tego przepisu."
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt II OSK 1585/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Budownictwa Mieszkaniowego "Ś." – A. B., L. J. P. sp. j. w B. od powyższego wyroku oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z powyższym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, co do zasady, należy się zgodzić. (...) "Niewątpliwie strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę muszą być zawsze ustalane dla planowanej inwestycji na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z kolei obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 20, organ architektoniczno-budowlany powinien ustalić w dacie wszczęcia postępowania, gdyż od tego zależy krąg uczestników tego postępowania mających przymiot strony." NSA wskazał, że pomimo pewnych wadliwości uzasadnienia "trafnie Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organów, iż dokonana przez nie analiza, z której wynika, że inwestycja nie narusza konkretnych norm prawa materialnego, w tym przepisów techniczno-budowlanych i nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu terenu nieruchomości o nr [...], ma powodować, że obszar oddziaływania nie obejmuje tej właśnie nieruchomości, przez co jej właściciel nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie."
NSA wskazał, że "dla objęcia nieruchomości obszarem oddziaływania wystarczy samo potencjalne oddziaływanie na tę nieruchomość mieszczące się w granicach norm prawa. Z żadnego przepisu Prawa budowlanego, w tym z definicji legalnej oddziaływania obiektu, nie wynika bowiem, że objęcie nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu uzależnione jest każdorazowo od zakładanego przekroczenia przez ten obiekt, bądź jego przyszłe użytkowanie, dopuszczalnych norm. (...). Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zatem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiedniej."
Dalej, NSA stwierdził, że "przymiot strony właściciela sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującego mu prawa własności. Jest bowiem oczywiste, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego, w wyniku którego może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności." Sąd odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż właściwe rozumienie terminu "obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych", nie ogranicza kręgu stron wyłącznie do właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale zalicza do tego kręgu również właścicieli działek położonych dalej, pod warunkiem ustalenia oddziaływania inwestycji na te działki. W tej sprawie nie jest sporne, iż od terenu inwestycji działkę skarżącego o nr [...] oddzielają dwie wąskie (niebudowlane) działki nr [...]i [...], jednakże pomimo tego należało w tej sprawę przyjąć, że nieruchomość skarżącego M. J. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji planowanej przez skarżącą kasacyjnie Spółkę."
W ocenie NSA, przy ustalaniu kręgu stron postępowania analiza oddziaływania oznaczonej inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może sprowadzać się do badania czy przyjęte rozwiązania prowadzą do naruszenia określonych norm. Należy bowiem przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, bądź stwarzają możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich (nawet hipotetycznie) to właściciele takich nieruchomości mają status strony. Natomiast to czy wykonanie określonych robót naruszy warunki techniczne jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym podlega to wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu. W takiej sytuacji właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu powinien mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym służącym wyjaśnieniu czy konkretny obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób określony w przepisach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego weryfikacja zarzutów zgłaszanych przez właściciela nieruchomości, jak w przypadku skarżącego, którego interes prawny wynika nie tylko z art. 140 Kodeksu cywilnego, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, i ze wskazanych w uzasadnieniu przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powinna być dokonana przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie na etapie badania jego legitymacji procesowej.
Stanowisko zawarte w cytowanym wyroku jest wiążące, stosownie do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wynika ono także również z innych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 574/16, LEX nr 2 455 171), Sąd wskazał, że przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem – art. 140 k.c.
W niniejszej sprawie skarżący jest właścicielem działki, która choć nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działek inwestycyjnych, to jednak znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a przez to należało przyznać mu przymiot strony w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu nadzwyczajnym, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak już podkreślono, fakt, że przeprowadzona przez organy w postępowaniu zwykłym analiza wskazuje, że przedmiotowa inwestycja nie narusza norm prawa materialnego, w tym nie niesie za sobą żadnych ograniczeń dla zagospodarowania nieruchomości skarżącego, nie może niejako automatycznie powodować innej interpretacji pojęcia z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego na gruncie niniejszej sprawy, niż przywołana wcześniej.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ pierwszej instancji dokona ponownie oceny podstawy wznowienia, wskazanej przez skarżącego w jego wniosku (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), uwzględniając ocenę prawną tego zagadnienia przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji dokona także ponownie legitymacji pozostałych inicjatorów postępowania wznowieniowego, tj. W. C. i J. Ł.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło