I OSK 1527/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2098/18 w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 19 lipca 2018 r., nr DZ.WPA-1.4241.77.2018.1.MC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2098/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T. S., uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 19 lipca 2018 r., DZ.WPA-1.4241.77.2018.1.MC oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z 19 czerwca 2018 r., nr O.KR.Z-3.4241.11.93.2018.mm, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku organ zarzucił naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej jako "ppsa", w zw. z art. 61a § 1 kpa, przez błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że wystąpienie innej uzasadnionej przyczyny odmowy wszczęcia postępowania z powodu res iudicata nie zachodzi, gdy pomiędzy wydaniem ostatecznej decyzji a ponownym wnioskiem o wydanie decyzji upłynął okres blisko 6 lat; dokonując prawidłowej wykładni art. 61a § 1 kpa należy stwierdzić, że odmowa wszczęcia postępowania z powodu res iudicata może nastąpić nawet po upływie dłuższego czasu, pod warunkiem, że stan prawotwórczy faktyczny decyzji ostatecznej i wniosku o wydanie nowej decyzji nie uległy zmianie, co warunkuje tożsamość stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego, - przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 61a § 1 kpa, przez niewłaściwe zastosowanie powyższego przepisu polegające na wskazaniu w uzasadnieniu wyroku Sądu podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia jako art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, w sytuacji gdy organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, do czego odsyła ten przepis i prawidłowo zastosował art. 61a § 1 kpa, mający w tej sprawie charakter materialnoprawny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wbrew uzasadnieniu zarzutu kasacyjnego naruszenia prawa materialnego, Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że tożsamość sprawy administracyjnej, mająca stanowić inną przyczynę do zastosowania art. 61a § 1 kpa, dotyczy m.in. niezmienności stanu faktycznego. Sąd wyraźnie bowiem wskazał, że: "O rozstrzygnięciu w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu decyduje szereg okoliczności faktycznych, które ulegają zmianie na przestrzeni lat. (...) Nie można zatem przyjąć, że raz wydana odmowa na lokalizację zjazdu, ostatecznym orzeczeniem, nawet po upływie lat zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania nowego wniosku.". Sąd nie poprzestał zatem na wskazaniu upływu sześciu lat od wydania uprzedniej decyzji w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu, jako wystarczającej przyczyny uchylenia zaskarżonego postanowienia. Argumentacja zarzutu naruszenia prawa materialnego jest zatem zbieżna z oceną Sądu I instancji, że sam upływ czasu nie wystarcza do wykluczenia zaistnienia tożsamości sprawy administracyjnej. Również zarzut kasacyjny naruszenia przepisu postępowania nie mógł być uwzględniony, skoro w zaskarżonym wyroku wskazano na naruszenie przez organ administracji art. 61a § 1 kpa, będącego przepisem postępowania administracyjnego. Naruszenie to polegało na zastosowaniu powołanego przepisu pomimo dopuszczalności jego zastosowania - w ocenie Sądu I instancji - tylko wtedy, gdy stwierdzenie przesłanek wymienionych w tym przepisie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd I instancji wykazał jednak konieczność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego służącego ustaleniu, czy w sprawie zaistniała zmiana stanu faktycznego pozwalająca na rozpatrywanie dopuszczalności lokalizacji zjazdu z drogi publicznej pomimo wydania już uprzednio odmownej decyzji w sprawie lokalizacji tego samego zjazdu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.