I FZ 130/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 85/19 odrzucające skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2015 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 85/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2015 r. Uzasadniając postanowienie o odrzuceniu, WSA wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Olsztynie z dnia 18 lutego 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 lutego 2019 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał zatem w dniu 1 marca 2019 r. Wpis został zaś uiszczony w dniu 2 marca 2019 r. Stosownie do art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie zaś z art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie zawierało zgodne z prawem pouczenie o skutkach prawnych niewykonania powyższego obowiązku. W wyznaczonym terminie nie został on jednak spełniony, co obligowało sąd do odrzucenia skargi. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi jako prawidłowo wniesionej do dalszego rozpoznania oraz rozpoznanie jej i uchylenie decyzji organu II instancji i uwzględnienie skargi w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 220 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, podczas gdy skarżący dokonał opłaty tytułem wpisu w dniu 1 marca 2019 r., a więc zgodnie z zarządzeniem. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 1 marca 2019 r. skarżący dokonał na rzecz WSA w Olsztynie opłaty w wysokości 2.000 zł, natomiast nie ma znaczenia to, że pewne operacje bankowe zostaną dokonane dopiero po terminie od uregulowania opłaty sądowej. To, kiedy bank wykonał polecenie przelewu jest bez znaczenia dla oceny, czy strona zachowała termin do uregulowania należności. Do zażalenia dołączono wydruk komputerowy dowodu uiszczenia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma uzasadnione podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 220 § 3 P.p.s.a. został przez sąd I instancji zastosowany przedwcześnie. Zgodnie z art. 219 § 1 P.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 P.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Z treści powyższych przepisów wynika, że wpis uiszczony oznacza wpis uiszczony bezpośrednio w kasie sądu lub wpis uiszczony na rachunek bankowy sądu. W doktrynie i orzecznictwie utrwalone zostało stanowisko, że w przypadku uiszczenia wpisu na rachunek bankowy datą uiszczenia opłaty jest data przyjęcia przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek z kwotą wystarczającą na pokrycie wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 615/18, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). W aktach sprawy (k. 21) znajduje się wpis do rejestru dochodów WSA w Olsztynie, w którym oznaczono: "data obc./wpł. 2019-03-02, data autoryzacji 2019-03-04, data rozrachunku 2019-03-04, data przetworzenia 2019-03-04 09:58:41" – na podstawie tego dokumentu elektronicznego WSA stwierdził, że termin do uiszczenia wpisu (1 marca 2019 r.) został przekroczony. Wraz z zażaleniem skarżący złożył jednak kopię wydruku ze strony internetowej banku X. (k. 35-36), gdzie w historii transakcji jako "datę transakcji" wpłaty kwoty 2.000 zł na rachunek WSA w Olsztynie tytułem "I SA/Ol 85/19" wskazano właśnie 1 marca 2019 r., a jako datę księgowania 2 marca. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji winien był wyjaśnić powstałe rozbieżności. Podkreślenia wymaga, że ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony (z załączonego do zażalenia wydruku z konta wynika, że saldo po transakcji wynosiło 19.226,05 zł – k. 36). Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 542/17, CBOSA). Celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Szczególnego zaakcentowania w tym zakresie wymaga uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I FPS 3/17, w której przyjęto, że "W przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1572, z późn. zm.), dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą." Mając na uwadze powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Olsztynie przedwcześnie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.