II GZ 542/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 811/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej [A.] Sp. z o.o. w K. w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 811/16, odrzucił skargę kasacyjną F. Sp. z o.o. w K. od wyroku tego Sądu z dnia 17 listopada 2016 r. oddalającego skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. oddalił skargę F. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Spółka wniosła od tego orzeczenia skargę kasacyjną. Pismem z dnia 17 lutego 2017 r. wezwano skarżącą o uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 160 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 23 lutego 2017 r., natomiast wpis został uiszczony po upływie wskazanego w wezwaniu terminu, tj. w dniu 3 marca 2017r. Odrzucając skargę kasacyjną spółki, Sąd I instancji przywołał treść art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że mimo wezwania o uiszczenie wpisu wraz z pouczeniem, należność została opłacona po terminie. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła F. Sp. z o.o., zaskarżając postanowienie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 85 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej mimo, iż sąd nie dokonał ustalenia czy strona dokonała zlecenia transakcji w terminie, a jedynie przyjął dzień wpływu środków na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; 2. 2. art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a., polegające na sporządzeniu zarządzenia uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej bez uzasadnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem jest moment złożenia dyspozycji przez stronę. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta nie została ustalona przez Sąd I instancji. Dzień wpływu środków na rachunek WSA nie ma wpływu na okoliczność ustalenia terminowości opłacenia opłaty sądowej. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż samo zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało sporządzone bez uzasadnienia, a zatem nie zawiera wszystkich elementów pozwalających na uznanie go za spełniające wymóg z art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim zarzuty okazały się trafne. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (art. 219 § 2 p.p.s.a.) Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma do rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma do rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącej w dniu 23 lutego 2017 r., a zatem termin do dokonania czynności upływał z dniem 2 marca 2017 r. Sąd I instancji, odrzucając skargę kasacyjną stwierdził, że wpis w niniejszej sprawie został uiszczony po terminie, tj. w dniu 3 marca 2017 r., co wynikało w jego ocenie z dokumentu obrazującego datę księgowania na koncie WSA w Krakowie (karta akt sądowych – nr 71). W związku powyższym Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę kasacyjną, jako opłaconą po terminie. Strona wnosząca zażalenie stwierdziła z kolei, że WSA nie zbadał daty zlecenia transakcji, przyjmując jedynie dzień wpływu środków na rachunek Sądu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 2 marca 2017 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano pismo na adres Sądu – karta akt sądowych – nr 73), w którym pełnomocnik strony oświadczył, że wpis sądowy został uiszczony bezpośrednio przez skarżącego na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 6 marca 2017 r., o czym świadczy zamieszczona na nim prezentata WSA w Krakowie. Tym samym stwierdzić należy, że w chwili wydawania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego należnego od niej, Sąd I instancji posiadał dwa sprzeczne w swej treści dokumenty na okoliczność uregulowania należnej opłaty. Z jednego z nich wynikało, że data wpływu środków na rachunek bankowy Sądu to dzień 3 marca 2017 r., z treści drugiego zaś wynikało oświadczenie pełnomocnika strony nadane w dniu 2 marca 2017 r., o dokonaniu wymaganej opłaty. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji winien był wyjaśnić rozbieżności wynikające z obu pism i wezwać stronę do złożenia dokumentu wskazującego datę, w której nastąpiło zlecenie dokonania przelewu, np. w postaci potwierdzenia realizacji przelewu. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje bowiem, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem, jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienia NSA: z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 376/15; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I GSK 117/13; z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I FZ 617/05; z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 878/05; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 144/14 oraz postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 2004 r. sygn. akt II CZ 38/04). Analiza judykatury w omawianym zakresie prowadzi do wniosku, że celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Mając na uwadze powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji przedwcześnie odrzucił skargę kasacyjną spółki z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie, bowiem należało najpierw ustalić datę dokonania zlecenia przelewu realizującego przedmiotowe wezwanie Sądu. W odniesieniu zaś do sformułowanego w zażaleniu zarzutu braku uzasadnienia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on niezasadny. Zarządzenie to zawierało wszelkie niezbędne elementy formalne wymagane od uzasadnienia zarządzenia. Określało bowiem sygnaturę akt sprawy, podstawę prawną wezwania, wysokość wpisu, termin i sposób uiszczenia opłaty oraz rygor niezastosowania się do wezwania. Przepisy o orzeczeniach, w tym uzasadnieniach, do zarządzeń stosuje się wszak odpowiednio o czym stanowi art. 167 p.p.s.a. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.