I OSK 3170/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-07-09

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Iwona Bogucka, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba psychiczna (depresja reaktywna) skarżącej, która uniemożliwiła jej złożenie odwołania w terminie, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżąca ustanowiła pełnomocnika w osobie męża?
Ratio decidendi
Choroba psychiczna, nawet jeśli jest przewlekła, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona mogła skorzystać z pomocy pełnomocnika. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, a samo istnienie choroby nie jest wystarczające, gdy istniała możliwość podjęcia działań przez pełnomocnika lub inne osoby. Brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie jest naruszeniem, jeśli decyzja zawierała standardowe pouczenie o prawie do odwołania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji uchylającej przyznanie zasiłku rodzinnego po upływie 14-dniowego terminu. Wniosła o przywrócenie terminu, powołując się na zły stan psychiczny (depresja reaktywna) i przekonanie, że decyzję odebrała później. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie było zawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 970/18 w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie decyzji uchylającej przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do niego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 marca 2019r., sygn. akt IV SA/Gl 970/18, oddalił skargę R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie decyzji uchylającej przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do niego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta K. decyzją z [...] lipca 2018 r. orzekł o uchyleniu z dniem 1 sierpnia 2018 r. decyzji własnej z dnia [...] maja 2018 r. w części przyznającej R. N. zasiłek rodzinny oraz dotyczącej dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na córkę M. N., a w pozostałej części decyzję pozostawił bez zmian. Decyzja organu I instancji została skarżącej doręczona w dniu 31 lipca 2018 r. R. N., działająca przez pełnomocnika – męża K. N. wniosła w dniu 16 sierpnia 2018 r. odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] lipca 2018 r. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] lipca 2018 r. Wnioskiem z 29 sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu 30 sierpnia 2018 r.) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku dołączyła także odwołanie od decyzji z [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu wniosku potwierdziła, że odwołanie z 14 sierpnia 2018 r. zostało wniesione w dniu 16 sierpnia 2018 r., a zatem dwa dni po upływie 14 dniowego terminu na jego złożenie. Zauważyła, że w piśmie z 20 sierpnia 2018r. organ I instancji zarzucił skarżącej przekroczenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże pismo to nie zawierało pouczenia w kwestii przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji. Stwierdziła, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Wskazano, że niedotrzymanie terminu nie było zawinione przez wnioskodawczynię, a poza tym wyniosło jeden dzień, gdyż 15 sierpnia 2018 r. był świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, najbliższym dniem do złożenia odwołania był 16 sierpnia 2018 r. i z tym dniem wpłynęło odwołanie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W ocenie pełnomocnika skarżącej powyższe skutkować winno przywróceniem 14 dniowego terminu do dokonania czynności prawnej. Dalej skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie istnieje przesłanka szczególna, bowiem w wyniku wieloletniego terroryzowania przez byłego męża jest ona w bardzo złym stanie psychicznym, cierpi na depresję reaktywną, pozostaje w terapii psychologicznej. Wyjaśniono, że skarżąca była przekonana o tym, że decyzję organu I instancji odebrała w dniu 2 sierpnia 2018 r. i taką informację przekazała obecnemu mężowi – swojemu pełnomocnikowi. Wobec powyższego mąż skarżącej sporządził odwołanie od decyzji i złożył je w organie I instancji w dniu 16 sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...], orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanej wyżej decyzji. W ocenie Kolegium argumenty podniesione przez skarżącą nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu w trybie art. 58 § 1 i 2 K.p.a., wobec niewykazania, że uchybienie terminu nie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Zdaniem organu, wskazywanie przez pełnomocnika skarżącej, iż jego żona była przekonana, że decyzję organu I instancji odebrała w dniu 2 sierpnia 2018 r. nie może stanowić w myśl art. 58 § 1 K.p.a. okoliczności do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uznania, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącej. W ocenie Kolegium powoływanie się na stan zdrowia strony, depresję reaktywną również nie jest okolicznością przemawiającą za przywróceniem terminu, ponieważ nie była to choroba nagła, a skarżąca leczy się na nią od kilku lat. Organ stwierdził ponadto, że strona została prawidłowo pouczona zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając między innymi naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. w związku z art. 112 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania od decyzji wynikało z jej winy oraz naruszenie innych przepisów powołanych w uzasadnieniu, między innymi art. 6 , art. 7, art. 8, art. art. 9, art. 57 i art. 112 Kpa. Wniosła o zmianę postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu co do zasady powtórzono treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Również dowody wskazane w skardze zostały dołączone uprzednio do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 15 marca 2019 r., oddalił skargę uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd I instancji, powołując art. 58 § 1 K.p.a. wskazał, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Sąd podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Sąd wskazał, że do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie, powódź, pożar. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć. Ponadto wskazano, że nie każda nagła choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności i nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca od dłuższego czasu cierpi na depresję reaktywną, a więc chorobę afektywną mającą związek z konkretnym wydarzeniem, sytuacją życiową. Nie jest to zatem choroba nagła. Podstawową formą leczenia depresji reaktywnej jest psychoterapia. Choroba ta nie powoduje zwykle u chorego braku możliwości normalnego funkcjonowania czy też podejmowania decyzji. Zdaniem Sądu należy także mieć na uwadze, że znaczna część dokumentacji medycznej dotyczy roku 2017, a z karty informacyjnej SP ZOZ Szpitala Psychiatrycznego w T. z dnia 21 czerwca 2018 r. wynika, że skarżąca nie zgodziła się na przyjęcie do szpitala, nie było podstaw do przyjęcia wbrew jej woli. Zalecono skarżącej wznowienie kontaktów z psychologiem, a w razie potrzeby włączenie leków przeciwdepresyjnych. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiadała zarówno wiedzę o toczącym się postępowaniu, jak i świadomość skutków jakie może u niej wywołać choroba, o której mowa w dokumentacji medycznej. Natomiast przy zachowaniu minimum należytej staranności, skarżąca mogła ograniczyć ewentualne negatywne dla niej skutki w drodze np. ustanowienia jej pełnomocnikiem członka rodziny, co też ostatecznie uczyniła w dniu 14 sierpnia 2018 r. (karta 8 akt administracyjnych). W ocenie Sądu I instancji skarżąca miała zatem możliwość posłużenia się członkiem rodziny w celu dokonania niezbędnych czynności procesowych, w sytuacji, gdy nie mogła tego uczynić osobiście. Sąd zauważył ponadto, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się potwierdzenie osobistego odbioru decyzji przez skarżącą w dniu 31 lipca 2018 r., a zatem odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącej w dniu 16 sierpnia 2018 r. wniesiono z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia. W ocenie Sądu, słusznie organ uznał, że choroba skarżącej i okoliczności sprawy nie stanowią obiektywnej przyczyny, która uniemożliwiłaby skarżącej dochowanie należytej staranności i wniesienie odwołania w terminie. Przedstawione przez skarżącą dokumenty w postaci między innymi artykułów prasowych, czy też orzeczeń sądów i rozstrzygnięć innych organów wydanych w sprawach skarżącej nie dają zaś podstaw do przyjęcia, iż jej choroba uniemożliwiła właściwe wykonywanie obowiązków. Zdaniem Sądu, trafna jest argumentacja organu podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tak umotywowany wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie oznacza uprawdopodobnienia braku winy strony w spóźnionym wniesieniu środka odwoławczego. Od powyższego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego w/g norm przepisanych, względnie zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w/g norm przepisanych, które to koszty w całości nie zostały pokryte przez skarżącą. Złożono oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a"), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 §1 p.p.s.a w związku z art. 58 § 1 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. nieprawidłowe skontrolowanie zaskarżonego postanowienia SKO w granicach sprawy, pomimo, że SKO naruszyło art. 58 §1 K.p.a. uznając, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn zawinionych przez skarżącą pomimo, że skarżąca uprawdopodobniła, że do przekroczenia terminu na złożenie odwołania od decyzji doszło z obiektywnej przyczyny, która nie została przez nią zawiniona, tj. na skutek depresji reaktywnej, na którą cierpi skarżąca, która uniemożliwiła jej złożenie odwołania w terminie; 2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 7 i 77 §1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieprawidłowe skontrolowanie zaskarżonego postanowienia SKO w granicach sprawy, pomimo, że SKO naruszyło w/w przepisy postępowania nie dokonując wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie podjęło niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie oceny stanu zdrowia psychicznego skarżącej w okresie biegu terminu i skutków choroby na możliwość zachowania terminu, a także nie wyjaśnienia okoliczności poinformowania męża skarżącej o wydaniu decyzji i braku możliwości złożenia przez niego odwołania w terminie; 3) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 §1 p.p.s.a., oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieprawidłowe skontrolowanie zaskarżonego postanowienia SKO, pomimo, że SKO naruszyło art. 58 § 2 K.p.a. uznając, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie terminu, pomimo, że wniosek ten został złożony przed upływem siedmiu dni od dowiedzenia się o fakcie przekroczenia terminu na złożenie odwołania od decyzji; 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, 8, 9 K.p.a. oraz art. 112 K.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieprawidłowe skontrolowanie zaskarżonego postanowienia SKO w granicach sprawy, pomimo, że organy rozpatrujące sprawę naruszyły art. 7 do 9 K.p.a. uznając, że w wydanej decyzji MOPS w K. z dnia [...] lipca 2018 r., a następnie po wpłynięciu spóźnionego odwołania, w tym w szczególności w piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r. MOPS w K. nie miał obowiązku pouczenia skarżącej, będącej osobą nieporadną życiowo i chorą psychicznie, występującej bez profesjonalnego pełnomocnika, o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz wymogach formalnych tego wniosku, a w związku z tym skarżąca pomimo treści art. 112 k.p.a. mogła ponieść negatywne konsekwencje z uwagi na brak tego pouczenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że art. 58 §1 K.p.a. nie wymaga od strony postępowania wykazania ponad wszelką wątpliwość danej okoliczności, a jedynie jej uprawdopodobnienia. Skoro zatem skarżąca powołała się na fakt choroby psychicznej, to – w jej ocenie – należy uznać za prawdopodobne skutki, jakie może powodować ta choroba. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji w sposób dowolny uznał, że choroba taka zwykle nie powoduje u chorego normalnego funkcjonowania, co jest sprzeczne z wiedzą powszechną odnoszącą się do wiedzy o tej chorobie, a także okolicznościami uprawdopodobnionymi w niniejszej sprawie. Wskazano, że w momencie składania odwołania w dniu 16 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej nie miał wiedzy, że odwołanie składa po terminie. Pełnomocnik na ten moment był przekonany, wedle zapewnień skarżącej, że decyzja została odebrana w dniu 2 sierpnia 2018 r., a termin na wniesienie odwołania upływa w dniu 16 sierpnia 2018 r. Podano, że okoliczności wskazujące na przyznanie faktu przekroczenia terminu w usprawiedliwionych okolicznościach zostały po raz pierwszy podniesione we wniosku o przywrócenie terminu. Podniesiono, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę naruszenia przez MOPS w K. art. 7,8 i 9 K.p.a. w zw. z art. 58 § 2 K.p.a., poprzez zaniechanie pouczenia skarżącej o możliwości i trybie złożenia wniosku o przywrócenie terminu w treści decyzji z dnia [...] lipca 2018 r., a następnie w piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r., w przedmiocie przekazania wniesionego odwołania do SKO. W konsekwencji – w ocenie skarżącej kasacyjnie – naruszony został także art. 112 K.p.a., ponieważ organy rozpatrujące sprawę wyciągnęły negatywne konsekwencje dla skarżącej uznając, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie wynikającym z art. 58 § 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w pełni podzieliło stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. W odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej zawartych w jej pkt 1 i 2, a dotyczących kwestii uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania należy wskazać, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Stanowi o tym art. 58 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wobec tego, to na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zaznaczyć przy tym należy, iż kryterium braku winy jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. By uznać za uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku z uwagi na chorobę nie wystarczy wykazać, że stan chorobowy powstał i utrzymywał się do chwili złożenia wniosku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Także nie każda choroba uzasadnia przywrócenie terminu. W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że sam fakt posiadania zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ani w skardze do Sądu I instancji, nie zostały podane okoliczności, które wypełniałyby przesłankę z art. 58 § 1 K.p.a. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że przedstawiona dokumentacja medyczna nie stanowi dostatecznego uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu. W żaden sposób nie określa ona bowiem, czy w okresie otwartym do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. skarżąca była w takim stanie, że choroba uniemożliwiła jej wykonywanie jakichkolwiek czynności związanych z prawidłowym nadaniem odwołania, nie określa intensywności dolegliwości chorobowych w tym czasie i ich wpływu na możliwość wykonywania czynności związanych z prawidłowym wysłaniem odwołania. Z dokumentów tych nie można zatem wyprowadzić wniosku, że choroba uniemożliwiła skarżącej podjęcie jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do dochowania terminu do złożenia odwołania, tym bardziej, że ustanowiła ona pełnomocnika w osobie swojego męża do działania w jej imieniu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 58 § 1 K.p.a., skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. W konsekwencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (a za nim Sąd I instancji) zasadnie uznało, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej w jej pkt 3 i 4 sprowadzają się w istocie do zarzutu nieprawidłowego pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu i uznania, że wniosek w tym przedmiocie został złożony po terminie. Wskazać należy, że zgodnie z art.107 §1 pkt 7 K.p.a. decyzja powinna zawierać pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. Pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. sporządzono zgodnie z treścią art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. W pouczeniu zawartym przy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2018 r. prawidłowo wskazano skarżącej, że od tej decyzji przysługuje jej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a. polega jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony, co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. Przepis ten nie nakłada jednakże na organy administracji obowiązku udzielenia porad prawnych, czy też doradztwa. Nie jest także równoznaczny z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. Tym samym uznać należy, że w zaskarżonym wyroku nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści w/w przepisu, warunkiem uwzględnienia skargi jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując błędy niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Za nietrafny uznać także należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast granice sprawy zakreśla przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt kwestionowany w skardze. W niniejszej sprawie Sąd I instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia w pełnym zakresie. Orzekł o oddaleniu skargi, dokonując analizy wszystkich uwarunkowań dotyczących przywrócenia terminu. Następnie odniósł do tych uwarunkowań sprawę indywidualną skarżącej. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy kwestionowania ustaleń faktycznych. Przepis ten reguluje obowiązki wojewódzkiego sądu administracyjnego związane z rozpoznaniem skargi: rozstrzygnięcie sprawy w pełnym zakresie. Zatem uchybienie temu przepisowi może polegać na tym, że sąd poprzestał na rozważeniu zarzutów, podczas gdy powinien przeprowadzić kontrolę w pełnym zakresie. Takiego naruszenia nie można w niniejszej sprawie zarzucić Sądowi I instancji. Sąd ten przeprowadził bowiem kontrolę zaskarżonego postanowienia w pełnym zakresie, a także odniósł się do zarzutów skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie także ocenił, że organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 9 K.p.a. Analiza akt administracyjnych nie pozwala na uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości, zaś rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło bez dostatecznego jej wyjaśnienia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wskazać przy tym należy, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych i prowadzenia postępowania w nieskończoność. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, przy czym nie wskazano zdarzeń, czy okoliczności wymagających przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających. Wydane w sprawie postanowienie nie budzi także wątpliwości co do swej treści. Wobec powyższego należy uznać, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2, orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny (art.254 §1 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło