IV SAB/Gl 232/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-03-15
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o tym, czy postępowanie karne skarbowe zostało zakończone, wraz z kopią orzeczenia kończącego postępowanie i jego uzasadnieniem, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ błędnie uznał, że informacja o stanie sprawy karnej skarbowej oraz kopia orzeczenia kończącego postępowanie nie stanowią informacji publicznej. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, informacja o stanie przyjmowanych spraw oraz treść orzeczeń sądów powszechnych są informacją publiczną. Organ powinien był udostępnić informację lub wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia z powodu wystąpienia przesłanek ograniczających, a nie stwierdzić, że informacja nie jest publiczna.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnika A w K. o informację, czy postępowanie karne skarbowe zostało zakończone i o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za niebędącą informacją publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając błędną wykładnię ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 16 sierpnia 2018r., w terminie 14 dni; 4) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2019r. sprawy ze skargi K.S. na bezczynność Naczelnika A w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 16 sierpnia 2018r., w terminie 14 dni; 4) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z 16 sierpnia 2018 r. skarżący zwrócił się do Urzędu A w K. o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie o sygn. akt [...] zostało zakończone, czy też nadal jest w toku, a następnie - jeżeli postępowanie zostało zakończone to - o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem.
W odpowiedzi na powyższe, Naczelnik A w K. w piśmie z dnia 3 września 2018 r. poinformował, że wyżej wymieniona informacja, nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764). Organ podniósł, że zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Wskazał, że - co do zasady - informację publiczną stanowi treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 201 7 r., sygn. akt II SAB/Gd 8/17). Następnie organ podkreślił, że nie oznacza to, że treść każdego dokumentu stanowi informację publiczną. Wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", o którym mowa w wyżej cytowanym art. 1 ust. 1 ustawy. W orzecznictwie i doktrynie zauważa się jednak, że sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14).
Organ dodał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Gd 68/17, prawo do informacji publicznej nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu, czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Rozpatrując sprawę, w której Wnioskodawca zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji związanych z objęciem ścigania z urzędu przestępstw prywatnoskargowych, sąd wskazał, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji o sprawach publicznych, lecz informację o sprawach osoby prywatnej. Ta konkretna sprawa, której dotyczy wniosek złożony przez skarżącego - jak wskazano w ww. wyroku - jest sprawą indywidualną odnoszącą się do określonej osoby prywatnej, jej praw oraz obowiązków, a także penalizacji niezgodnego z prawem zachowania. Żądane przez skarżącego informacje nic podlegały zatem udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa bowiem zapewnia dostęp do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszystkich informacji znajdujących się w posiadaniu organu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Gd 68/17).
Następnie organ wskazał, że z uwagi na to, iż przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacja dotycząca treści dokumentów zawartych w aktach indywidualnej sprawy karnej skarbowej, to zgodnie z powołanym wyżej orzecznictwem, nie można uznać, że informacje, których udostępnieniem, zainteresowany jest skarżący, mają charakter informacji publicznej. Nie dotyczą one bowiem sprawy publicznej. Organ stwierdził, że z uwagi na istotę postępowania sądowego w sprawach karnych, która sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności konkretnego podmiotu za popełnienie przestępstwa, uznać należy, że wynik takiego postępowania - co do zasady - nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej.
Jednocześnie organ poinformował, że kwestię dostępu do akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów lub kopii jak również wydawania uwierzytelnionych odpisów reguluje art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2017. poz. 1904) w zw. z art. 113 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. 2017. poz. 2226 ). Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania przygotowawczego akta udostępnia się stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa. Prawo to przysługuje stronom również po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Jednocześnie przepisy przewidują możliwość - w wyjątkowych wypadkach - udostępnienia akt w toku postępowania przygotowawczego innym osobom, ale za zgodą prokuratora.
W skardze wniesionej na bezczynność Naczelnika A w K. K. S. – reprezentowany przez pełnomocnika – podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędnej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej: "ustawą o dostępie do informacji publicznej"), polegającej na przyjęciu, że zakres żądanych danych nie mieści się w zakresie pojęciowym "informacji publicznej" w rozumieniu cyt. ustawy.
Z uwagi na powyższe wniósł o zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej poprzez jej udostępnienie zgodnie z wnioskiem w wyznaczonym przez Sąd terminie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazał, że błędne jest uznanie organu, jakoby informacja o tym, czy postępowanie karne zostało zakończone, czy nie (oraz przesłanie kopii ewentualnego orzeczenia kończącego postępowanie) nie stanowiła informacji publicznej. Podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 roku w sprawie I OSK 440/10 stwierdził, że akta zakończonego postępowania przygotowawczego spełniają w rozumieniu tej ustawy (o dostępie do informacji publicznej) zarówno warunki przedmiotowe, jak i podmiotowe, stanowiąc informację o działalności organu publicznego, jakim bez wątpienia jest prokuratura. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego akta umorzonego postępowania karnego są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu nie na zasadach art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego, ale na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo, nie ma znaczenia, czy informacją publiczną są akta postępowania, czy dokumenty i informacje zawarte w tych aktach. Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 15 marca 2017 roku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1492/16 uznał, że prawo dostępu do akt przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Nie oznacza to jednak, że przepis ten w sposób generalny określa kwestię dostępu do akt w sprawach prawomocnie zakończonych umorzeniem. Dostęp do akt zakończonego postępowania przygotowawczego podlega odmiennym reżimom prawnym w zależności od podmiotu chcącego ten dostęp uzyskać. W stosunku do stron i ich przedstawicieli zastosowanie ma art. 156 § 5 K.p.k., natomiast do innych osób przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zachowuje więc aktualność pogląd, że dokumenty i informacje mające walor informacji publicznej, zawarte w aktach zakończonego w taki sposób postępowania przygotowawczego, podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, niezależnie od przyczyny jego umorzenia.
W związku z tym skarżący podniósł, że bezczynność Naczelnika jest nieuzasadniona, a wniosek o zobowiązanie go do udostępnienia informacji w wyznaczonym przez Sąd terminie w pełni zasadny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Dodał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", o którym mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. W orzecznictwie i doktrynie zauważa się jednak, że sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Organ podniósł, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Gd 68/17 prawo do informacji publicznej nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu, czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Rozpatrując sprawę, w której wnioskodawca zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji związanych z objęciem ścigania z urzędu przestępstw prywatnoskargowych, sąd wskazał, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji o sprawach publicznych, lecz informację o sprawach osoby prywatnej. Ta konkretna sprawa, której dotyczy wniosek złożony przez skarżącego - jak wskazano w ww. wyroku - jest sprawą indywidualną odnoszącą się do określonej osoby prywatnej, jej praw oraz obowiązków, a także penalizacji niezgodnego z prawem zachowania. W niniejszym orzeczeniu podkreślono również, że w związku z tym, że wnioskowane informacje dotyczą wyłącznie tej konkretnej prywatnej sprawy, czynność anonimizacji nie jest w stanie zapobiec naruszeniu dóbr osobistych tej konkretnej i znanej już osoby, przeciwko której prowadzone jest to postępowanie. Żądane przez skarżącego informacje nie podlegały zatem udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa bowiem zapewnia dostęp do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszystkich informacji znajdujących się w posiadaniu organu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdański z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Gd 68/17).
Organ podniósł, że z uwagi na to, iż przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacja dotycząca treści dokumentów zawartych w aktach indywidualnej sprawy karnej skarbowej, to zgodnie z powołanym wyżej orzecznictwem, nie można uznać, że informacje, których udostępnieniem skarżący jest zainteresowany, mają charakter informacji publicznej. Nie dotyczą one bowiem sprawy publicznej. Z uwagi na istotę postępowania sądowego w sprawach karnych, która sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności konkretnego podmiotu za popełnienie przestępstwa, uznać należy, że wynik takiego postępowania co do zasady — nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nic jest nośnikiem informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 160/17).
Po przytoczeniu orzecznictwa sądowego organ wskazał, że gdy chodzi o informacje znajdujące się w aktach postępowań indywidualnych, prowadzonych przez organy władzy publicznej (m.in. w aktach spraw sądowych i administracyjnych, czy w aktach postępowań przygotowawczych), to należy przyjąć, że akta takie mogą zawierać informację publiczną, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie - pod warunkiem, że procedura udostępniania nie jest w danym przypadku uregulowana w sposób szczególny w odrębnej ustawie, czyli tak jak w niniejszej sprawie w przepisach K.p.k. Organ podkreślił, że skoro dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje przepis art. 156 K.p.k., dlatego też dostęp do nich nie może opierać się na regulacji pozostającej poza dziedziną prawa karnego, a to w związku z treścią art. 1 ust. 2 ustawy. Wobec tego nie każda wnioskowana informacja ma cechy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. W konsekwencji istnienie innych zasad, czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami ( wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SAB/Gd 68/17).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a.
Ponadto dodać należało, że według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Naczelnika A w K. w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 16 sierpnia 2018 r. o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie o sygn. akt [...] zostało zakończone, czy też nadal jest w toku, a następnie - jeżeli postępowanie zostało zakończone to - o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem.
Wniosek został złożony w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), zwanej dalej również u.d.i.p.
W sprawie niekwestionowane było, że Naczelnik A w K. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 3 września 2018 r. organ poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną.
Organ wskazał, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacja dotycząca treści dokumentów zawartych w aktach indywidualnej sprawy karnej skarbowej, a zatem zgodnie z powołanym przez organ orzecznictwem, nie można uznać, że informacje, których udostępnieniem zainteresowany jest skarżący, mają charakter informacji publicznej. W ocenie organu nie dotyczą bowiem sprawy publicznej. Organ stwierdził, że z uwagi na istotę postępowania sądowego w sprawach karnych, która sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności konkretnego podmiotu za popełnienie przestępstwa, uznać należy, że wynik takiego postępowania - co do zasady - nie oddziałuje na sferę publiczną i z tego powodu nie jest nośnikiem informacji publicznej.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek, sprowadza się zatem do tego, że według organu wnioskowana informacja nie ma przymiotu informacji publicznej, gdyż nie jest to informacja o sprawach publicznych.
Podkreślenia zatem wymagało, że w ramach rozpoznania skargi na bezczynność organu w kwestii wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej – według utrwalonej linii orzecznictwa – kontroli sądu administracyjnego podlega także zasadność stwierdzenia przez ten organ, że żądanie wnioskodawcy nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej.
W powyższym zakresie wskazać należało, że w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wśród danych publicznych, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna, wymieniona została treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, a także treść orzeczeń sądów powszechnych.
Według zaś art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, informację publiczną stanowi w szczególności informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym – wymieniona w pkt 3 lit. e – informacja o stanie przyjmowanych spraw.
Wniosek złożony do organu przez skarżącego w niniejszej sprawie dotyczył udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie karne skarbowe o sygn. a [...]zostało zakończone, czy też nadal jest w toku, a jeżeli postępowanie zostało zakończone to skarżący wniósł o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem. Stwierdzić zatem należało, że w zakresie pierwszej części żądanie wniosku dotyczy informacji o stanie określonej sprawy, a więc – podlega udostępnieniu jako informacja publiczna, gdyż w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy, przykładowo została wymieniona informacja o stanie przyjmowanych spraw, czyli informacja o charakterze zbliżonym do informacji o stanie sprawy, którą organ prowadzi lub prowadził.
Natomiast jeśli chodzi o wniosek o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem, to wskazać należało, że – jak już była o tym mowa - w cytowanym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wśród danych publicznych, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna, wymieniona została treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, a także treść orzeczeń sądów powszechnych. W zakresie objętym treścią tej regulacji mieści się zatem – jako inne rozstrzygnięcie - postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia, a także – wymienione wprost w tym przepisie – orzeczenie sądu wydane po wniesieniu aktu oskarżenia albo wniosku o warunkowe umorzenie postępowania lub wniosku o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających.
Podkreślenia zaś wymagało, że w przypadku skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej organ zobowiązany jest dokonać jednej z następujących czynności; - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej lub też wskazać, że nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), - odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji z powodu wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 16 tej ustawy, w formie decyzji administracyjnej;- odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dodać należy, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu – jak stanowi art. 5 ust. 1 u.d.i.p. - w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ponadto, według art. 5 ust. 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyłączeniami, o których mowa w tym przepisie.
Zasadnie zatem organ podniósł w odpowiedzi na wniosek skarżącego, że prawo do informacji publicznej nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu, czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej.
Wskazać bowiem należało, że wystąpienie przesłanki z art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p., ograniczającej prawo do informacji publicznej powoduje, że organ jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji ze wskazaniem podstaw i uzasadnieniem oceny w zakresie zaistnienia tej przesłanki.
Natomiast – wbrew błędnemu przekonaniu organu – w takich sytuacjach nie można uznać, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
Podkreślenia więc wymaga, że w razie wniosku o udostępnienie orzeczenia kończącego postępowanie, zaistnienie przesłanek ograniczenia prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowi podstawę odmowy udostępnienia orzeczenia, w tym orzeczenia sądu powszechnego, gdyż nawet zanonimizowanie takiego orzeczenia w wielu sytuacjach nie jest wystarczającym zabiegiem, zapewniającym ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. W większości bowiem spraw, wnioskodawca podając sygnaturę akt, zna dane osoby lub innego podmiotu, którego akta tej sprawy dotyczą i zanonimizowanie orzeczenia nie chroni ich przed naruszeniem dóbr podlegających ochronie z mocy odrębnych przepisów, w tym zawartych w Konstytucji.
W przedmiotowej sprawie organ nie dokonał żadnej z wyżej wymienionych czynności, które mogą stanowić wykonanie obowiązków organu w razie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie odmówił w drodze decyzji udostępnienia informacji z powodu wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p.
Natomiast w sposób sprzeczny z własnym stwierdzeniem, według którego wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną – w końcowej części odpowiedzi na wniosek, organ ten wskazał, że skoro dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje przepis art. 156 K.p.k., to dostęp do nich nie może opierać się na regulacji pozostającej poza dziedziną prawa karnego - w związku z treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Wewnętrzna sprzeczność w tych twierdzeniach organu polega na tym, że jeśli przyjął, iż wniosek dotyczy informacji nie będących informacją publiczną, to nie miał podstaw do wskazania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. – dotyczącego właśnie informacji publicznych.
Niewątpliwie – jak wskazał organ - dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje przepis art. 156 K.p.k. Jednakże złożony w niniejszej sprawie wniosek o informację, czy określone postępowanie karne zostało zakończone, nie dotyczy dostępu do akt, podobnie jak i wniosek o przesłanie kopii orzeczenia kończącego postępowanie wraz z uzasadnieniem.
W podsumowaniu stwierdzić należało, że organ bezpodstawnie przyjął, iż żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, a w konsekwencji, poinformowanie o tym wnioskodawcy przez organ, nie jest wykonaniem obowiązków w zakresie rozpoznania wniosku. Wobec tego organ pozostaje bezczynny pomimo skierowania do wnioskodawcy takiego pisma.
Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie - bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności ale również wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie podejmując tych działań, które były wymagane w danym stanie sprawy. Przykładowo - nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub nie skierował do wnioskodawcy pisma zawierającego wnioskowaną informację.
W związku z tym, skargę należało uwzględnić, zobowiązując organ do załatwienia wniosku strony skarżącej w terminie określonym w wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność wymienionego podmiotu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach sprawy nie było bowiem podstaw do innej oceny, skoro sposób postępowania organu w sprawie wniosku był wynikiem błędnego przekonania, że pismo cytowanej wyżej treści, wystosowane do wnioskodawcy stanowi wykonanie obowiązków w zakresie rozpatrzenia wniosku.
Przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składał się wpis od skargi i wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło