II SA/Łd 947/18

WyrokWSA w Łodzi2019-03-19

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczące kwestionowania zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę, mogą być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest władny do weryfikacji zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej, która stanowi tytuł wykonawczy. Postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku, a nie analizowanie materiału dowodowego, który doprowadził do nałożenia tego obowiązku. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być oparte wyłącznie na katalogu przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwestionowanie zasadności ostatecznej decyzji nie mieści się w tym katalogu.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego. Zarzuty dotyczyły m.in. przedwczesności wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się postępowania nadzwyczajne dotyczące decyzji nakazującej rozbiórkę oraz wadliwości postępowania dowodowego przed wydaniem tej decyzji. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania zasadności ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 roku sprawy ze skargi A. R. i D. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. A.B. Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał D. R. oraz A. R. rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. W toku oględzin opisanej nieruchomości z dnia 9 marca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany. Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ł. z dnia [...] nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...], nr [...]. Upomnieniem z dnia 19 września 2016r. PINB w Ł. wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku, polegającego na rozbiórce budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] PINB w Ł. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku D. R. oraz A. R. z dnia 26 września 2016r., którym zwrócono się o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego" dotyczącego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...]z dnia [...] nakazującej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. W toku oględzin opisanej nieruchomości z dnia 5 maja 2017r. PINB w Ł. stwierdził, że przedmiotowy budynek nadal nie został rozebrany. W dniu [...] PINB w Ł. wydał dwa tytuły wykonawcze w związku z niewykonaniem decyzji z dnia [...] nr [...], skierowany do B. R. o numerze [...] oraz do A. R. o numerze [...]. Pismem z dnia 18 maja 2017r. D. R. i A. R. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] Wskazali, że w dniu 13 czerwca 2017r. odbędzie się rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ł. z dnia [...] nr [...]. W dniu [...] PINB w Ł. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 34 § 1, § 2 i § 4 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił D. R., A. R. uwzględnienia zarzutów z dnia 18 maja 2017 r. wniesionych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] wydanego na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] nakazującej D. R. i A. R. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. R. i A. R., podnosząc, że w toku jest sprawa ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Ł. z dnia [...], nr [...]. Zwrócono również uwagę na niedokonanie pomiaru działek z wyznaczeniem granicy oraz drogi dojazdowej pomiędzy działkami. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017r., sygn. akt VII/Wa 1824/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...]. Rozstrzygnięcie to GINB utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej Kpa) oraz art. 33 w związku z art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2017r., poz. 1369, zwanej dalej u.o.p.e.w.a.), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] nr [...]. Organ wyjaśnił, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.o.p.e.w.a.). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.o.p.e.w.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje - co do zasady - z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.o.p.e.w.a.). Tytuł wykonawczy zawiera zaś m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9). Organ podkreślił, że w obrocie prawnym ostała się decyzja PINB w Ł. z dnia [...], nr [...], nakazująca zobowiązanym: D. R. i A. R. rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. Skoro zaś obowiązek ten nie został wypełniony, organ stopnia powiatowego zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne celem doprowadzenia do jego wykonania. Zobowiązani wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia tejże egzekucji, wskazując na zawisłość sprawy sądowej, sygn. akt VII SA/Wa 1824/16, dotyczącej skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Wskazano również na niedokonanie pomiaru działek z wyznaczeniem granicy oraz drogi dojazdowej pomiędzy działkami. Jednakże, w dniu 13 czerwca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał prawomocny wyrok we wspomnianej sprawie. Nawet zatem, gdyby uznać, że okoliczność ta stanowiła podstawę zarzutu, to obecnie jest już ona zdezaktualizowana. Z kolei niedokonanie pomiaru działek z wyznaczeniem granicy oraz drogi dojazdowej pomiędzy działkami, jest bez znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie to ma bowiem na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku, nie jest zaś skoncentrowane na analizowaniu materiału dowodowego, które doprowadziło do nałożenia tego obowiązku. Z tego też powodu podstawą skutecznie złożonych zarzutów nie mogą być wszelkie możliwe okoliczności, podniesione przez zobowiązanych, które ich zdaniem są przeszkodą do prowadzenia egzekucji, lecz jedynie możliwe do zakwalifikowania, zgodnie z art. 33 u.o.p.e.w.a. W ocenie organu z materiału dowodowego nie wynika jednak, aby wystąpiła jakakolwiek okoliczność, która wypełniłaby dyspozycję tego przepisu. Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem należało je utrzymać w mocy. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli A. R. i D. R.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy , tj. art. 7, 8, 9, 77 i 80 K.p.a. w związku z art. 33 i art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z tym, że organ stopnia wojewódzkiego nienależycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, a także, że nie zostały spełnione warunki dla utrzymania w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, bowiem zachodziły przesłanki do jego uchylenia. Zarzucono też naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 7 i 8 K.p.a. poprzez "wydanie postanowienia, które uniemożliwia weryfikację decyzji ostatecznej i ustalenie, że obiekt garażowy usytuowany jest na nieruchomości skarżących". Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nadto o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Nie mogąc pogodzić się z treścią decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...], którą organ nakazał rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego skarżący podejmują próby zmiany tej decyzji. Wyjaśnili, że budynek zrealizował przed wieloma laty ich ojciec i teść w sytuacji gdy działka znajdowała się w A., a przebieg ulic i dróg był inny. Poszukują dokumentów w tej sprawie, choć uważają, że był to obowiązek organu nadzoru budowlanego l instancji. Z tej przyczyny mieli nadzieję na wstrzymanie egzekucji administracyjnej i ewentualne wszczęcie postępowania nadzorczego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Próbują uzyskać wypis i wyrys z archiwalnego m.p.z.p. A. dla jednostki planistycznej, w której mają działkę. Zdaniem skarżących organy powinny respektować konstytucyjną zasadę ochrony własności oraz zawarte w zasadach ogólnych K.p.a. zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Organ wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie opierało się na subsumpcji stanu faktycznego, ustalonego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a uzasadnienie postanowienia zawiera motywy wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślił, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu stopnia powiatowego z dnia [...], nr [...] nakazująca rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego. Zarzuty skargi koncentrują się natomiast na kwestionowaniu zasadności nałożenia opisanego obowiązku, co nie może być jednak brane pod uwagę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Uwzględniając tak zakreślone kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia. Skarżący kwestionują postanowienia wydane w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji PINB z dnia [...] nr [...]. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2018.1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.), podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie, tj.: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Powołany przepis art. 33 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog zarzutów. Oznacza to, że strona nie może skutecznie powołać się na żadne inne okoliczności jako zarzuty zgłaszane w trybie art. 33 u.p.e.a. Żadna ze wskazanych przez skarżących okoliczności nie może zostać uznana za zarzut, o którym stanowi powołany art. 33 u.p.e.a. Uzasadnieniem zarzutów skarżący uczynili okoliczność przedwczesnego, ich zdaniem, wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz wadliwego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nadzoru budowlanego przed wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] dotyczącej rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego położonego w północno-wschodniej części nieruchomości, usytuowanej w Ł. przy ul. A 27. Przy tym przedwczesność działania organu skarżący wiążą z faktem prowadzenia kolejnego już postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji GINB, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji organu, mocą której nakazano skarżącym rozbiórkę spornego budynku gospodarczego. Nie może odnieść skutku powoływanie się na przedwczesność egzekucji z uwagi na prowadzenie kolejnego postępowania nadzwyczajnego skierowanego przeciwko decyzji PINB, stanowiącej tytuł wykonawczy. Poza wszystkim postępowanie to zostało prawomocnie zakończone i nie ma żadnego wpływu na byt prawny decyzji PINB, mocą której nakazano skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego. Ponadto nieskuteczne są zarzuty skierowane do postępowania prowadzonego przez PINB i zakończonego ostateczną decyzją, która jest tytułem wykonawczym i stanowi podstawę egzekucji w niniejszej sprawie. Przede wszystkim w toku postępowania egzekucyjnego ostateczne decyzja organu administracji pozostaje poza kontrolą organu. Wskazać bowiem należy, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego nałożonych na niego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może zatem sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu, przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do treści art. 29 § 1 u.p-.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rację ma tym samym organ, że postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku, nie jest zaś skoncentrowane na analizowaniu materiału dowodowego, które doprowadziło do nałożenia tego obowiązku. Podnoszone przez skarżących okoliczności nie są tym samym przeszkodą w prowadzeniu egzekucji wymienioną w art. 33 ustawy. Zasygnalizować wypada, że wprawdzie w aktach sprawy brak jest dowodów doręczenia skarżącym upomnienia, nie dowodzi to jednak, że upomnienie nie zostało doręczone. Ponadto brak doręczenia upomnienia może stanowić podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), jednakże pod warunkiem zgłoszenia go w terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. W niniejszej sprawie skarżący tego zarzutu nie zgłaszali, zatem okoliczność ta w niniejszej sprawie nie może być skutecznie podnoszona na obecnym etapie Reasumując, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło