III SA/Wa 1805/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-20
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Elżbieta Olechniewicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) prawidłowo zawiesiło postępowanie odwoławcze w sprawie podatku od nieruchomości, uznając za zagadnienie wstępne rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sporu dotyczącego ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego, która mogła wpływać na ustalenie przedmiotu opodatkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że SKO prawidłowo zawiesiło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sporu dotyczącego ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego było zagadnieniem wstępnym, od którego zależało prawidłowe ustalenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podmiotu zobowiązanego do jego zapłaty. Brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia uniemożliwiał merytoryczne zakończenie postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza W. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) zawiesiło postępowanie odwoławcze, uznając za zagadnienie wstępne rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy w Warszawie sporu dotyczącego ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z 2009 r., która mogła mieć wpływ na ustalenie przedmiotu opodatkowania. Spółka wniosła skargę, argumentując, że postępowanie przed sądem powszechnym nie ma wpływu na postępowanie podatkowe, ponieważ dotyczy innych stron i nie korzysta z rozszerzonej prawomocności. SKO utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę
UZASADNIENIA
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Burmistrz W. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] określił podatnikowi O. S.A. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 56.381,00 zł.
2. Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. O. S.A. z siedzibą w W. (nazywana dalej: "skarżąca", "Spółka") wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...].
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (nazywane dalej: "SKO"), prowadząc postępowanie odwoławcze powzięło wiadomość, że przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział Cywilny toczą się sprawy mające na celu ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w związku z umową sprzedaży i leasingu zwrotnego zawartą w dniu 31 stycznia 2009 r. pomiędzy T. S.A. (obecnie O. S.A.) a T. sp. z o.o.
SKO uznało, że rozstrzygnięcie sprawy z odwołania O. S.A. od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2014 r. uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd powyższej kwestii.
SKO wystąpiło do Prezesa Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny o przekazanie organowi podatkowemu stosownej informacji w tym zakresie.
4. Pismem z dnia 16 lutego 2015 r. znak: IVC 415-3/15 Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Cywilny, w odpowiedzi na pismo [...] poinformował SKO, że w [...] Wydziale Sądu zarejestrowano pięć spraw, w których stroną pozwaną jest spółka o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r.
5. SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr SKO.[...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 220 § 1 i 13 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., nazywanej dalej: "O.p."), w związku z odwołaniem Spółki od decyzji Burmistrza W. nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 § 2 i § 3, w związku z art. 236 § 1, § 2 pkt, art. 239 O.p. postanowiło zawiesić z urzędu postępowanie w ww. sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w W. [...] Wydział Cywilny mającego na celu ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w związku z umową sprzedaży i leasingu zwrotnego, zawartą w dniu 31 stycznia 2009 r. pomiędzy T. S.A. (obecnie skarżąca) a T. Sp. z o. o.
6. Pismem z dnia 30 marca 2015 r. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie SKO z dnia [...] marca 2015 r., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka podała, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez SKO w sprawie decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Pozwy złożone przez prezydentów W., W. i G. mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez tych prezydentów. Ani te pozwy, ani rozstrzygnięcia sądów w tych sprawach nie będą wpływać na postępowania innych organów podatkowych. Postępowanie w trybie art. 1891 K.p.c. wywiera bowiem wpływ tylko na relacje stron, które były stronami takiego postępowania. Jest to zatem stosunek prawny typu względnego, tzn. jest on skuteczny jedynie między stronami stosunku prawnego (inter partes).
Zgodnie z art. 366 K.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
7. SKO postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 i 239 O.p. po rozpoznaniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy postanowienie SKO z dnia [...] marca 2015 r., dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie z odwołania Spółki od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...].
W ocenie SKO rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r., o czym organ powziął wiadomość z pismo wyjaśniającego Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny, będzie miało istotny wpływ na ustalenie podmiotu jako podatnika również w sprawie toczącej się przed SKO, gdyż spółka, kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sprawie określenie wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości powołała się na tę umowę.
8. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem poprzedzającym.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie: art. 201 § 1 pkt 2 O.o. poprzez błędne uznanie, że w sprawie istniało zagadnienie wstępne oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi Spółka podała, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez SKO w sprawie decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2014 r. Pozwy złożone przez prezydentów W., W. i G. mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez tych prezydentów. Ani te pozwy, ani rozstrzygnięcia sądów w tych sprawach nie będą wpływać na postępowania innych organów podatkowych, gdyż postępowanie w trybie art. 1891 K.p.c. wywiera wpływ tylko na relacje stron, które były stronami takiego postępowania. Jest to zatem stosunek prawny typu względnego, tzn. jest on skuteczny jedynie między stronami stosunku prawnego (inter partes).
Spółka podkreśliła, że zgodnie z art. 366 K.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
Spółka zaznaczyła, że prawomocność materialna orzeczeń odnosi się do stron, które są dysponentami procesu. Uzasadnienia takiego brakuje natomiast w odniesieniu do osób trzecich, które będąc stronami procesu nie mają możliwości obrony swoich praw i nie powinny być obciążone konsekwencjami podjętego w nim rozstrzygnięcia. Szerokie obejmowanie osób trzecich skutkami orzeczeń wydanych w postępowaniach prowadzonych bez ich udziału godziłoby w wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) prawo do rzetelnego procesu.
Zdaniem Spółki, aby wyrok sądu zapadły w procesie opartym o powództwo przeciwko Spółce, wytoczone na podstawie art. 1891 K.p.c. przez prezydentów wskazanych na wstępie miast, wpływał także na relacje Spółki z Burmistrzem wyrok taki musiałby korzystać z rozszerzonej prawomocności na mocy odpowiednich przepisów. Z braku takich przepisów, wyrok taki nie będzie korzystał z rozszerzonej prawomocności, co oznacza, że rozstrzygnie jedynie relacje pomiędzy Spółką a prezydentami W., W. i G.
Powyższe oznacza, że wyrok sądu w sprawie powództwa ww. prezydentów miast w żaden sposób nie wpłynie na rozstrzygniecie sprawy podatku od nieruchomości należnego Burmistrzowi. Tym samym zaskarżone postanowienie narusza art. 201 § 1 pkt 2 O. p. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne.
Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w trybie art. 1891 K.p.c. ma swoją podstawę prawną w art. 199a § 3 O.p., z którego wynika jednoznacznie, że warunkiem wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienie stosunku prawnego lub prawa jest spełnienie następujących przesłanek: w postępowaniu zostały zgromadzone dowody; z tak zebranych dowodów (a zwłaszcza z zeznań strony) wynikają wątpliwości w zakresie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Tymczasem Burmistrz nie podjął w trakcie postępowania żadnych działań wskazujących na istnienie jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, w szczególności nie przeprowadził obligatoryjnego w takim przypadku przesłuchania. Art. 199a § 3 O.p. wręcz obliguje organ podatkowy do wystąpienie z pozwem jeśli są wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Burmistrz najwyraźniej nie miał takich wątpliwości i wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe Spółki za 2010 rok. Uznał zatem, że stan faktyczny sprawy jest jasny i pozwala na podjęcie samodzielnego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 191 O.p. podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zadaniem SKO jest między innymi ocena, czy organ pierwszej instancji dochował wymogów ustanowionych powyższymi przepisami. Jeśli przyjąć, że wymogi te zostały dochowane, należy też uznać, iż nie było podstaw do wytoczenia powództwa w oparciu o art. 1891 k.p.c. Jeśli natomiast w ocenie SKO Burmistrz nie dochował tych wymogów, decyzja Burmistrza powinna zostać uchylona. W żadnym jednak przypadku nie ma podstaw do opierania się przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze na pozwach wytoczonych w ramach innych postępowań podatkowych. Tym samym organ dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego czym naruszył przede wszystkim art. 191 O.p.
Pozwy złożone przez prezydentów ww. miast dotyczą ustalenia ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31.01.2009 r. pomiędzy Spółką a T. Przedmiotem tej umowy były różne budowle, przede wszystkim kanalizacja kablowa. Przedmiotem tej umowy nie było natomiast opodatkowanie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Wynika to jasno z materiałów sprawy prowadzonej przez Burmistrza, przede wszystkim z wyniku kontroli wydanego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W..
Z powyższego wynika, że wyrok Sadu Okręgowego w W. w sprawach z ww.pozwów, niezależnie od jego treści, w żaden sposób nie wpłynie na postępowanie w sprawie oceny przez SKO przedmiotowej decyzji Burmistrza, której przedmiotem (w intencji Burmistrza) było opodatkowanie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, a nie pozostałych budowli. Linie te natomiast nie były przedmiotem umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. Oznacza to, że ocena tej umowy nie wpływa na rozstrzygniecie w sprawie opodatkowania owych linii kablowych.
9. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
4. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy w toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności zawieszenia przez SKO w O. prowadzonego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Zdaniem organu w sprawie zaistniało zagadnienie wstępne, które wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny (Sąd Okręgowy w W.), a mianowicie czy doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej w drodze umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy toku pomiędzy T. S.A. (obecnie O. S.A.) a T. Sp. z o.o.
W ocenie organu, od rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego zależy ustalenie przedmiotu opodatkowania w badanej sprawie, a więc określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Innego zdania jest skarżąca, która uważa, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Burmistrza W.. Pozwy złożone przez inne organy mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez te organy podatkowe.
5. Zdaniem Sądu stanowisko organu w tej sprawie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego.
Z powołanego przepisu wynika, że na zagadnienie wstępne składają się następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Zagadnienie wstępne jest to zatem pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r., o sygn. akt II GSK 2315/13, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjmuje się przy tym, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.
Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2013).
Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 O.p. Wprawdzie mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Ponadto należy podnieść, że skoro zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, to zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej.
6. W realiach rozpoznawanej sprawy SKO w O. uznało, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania jest rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy w W. sprawy, w której stroną pozwaną jest O. w przedmiocie ustalenia istnienia (bądź nie) umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej między T. sp. z o.o., a O..
Przy czym organ wskazywał, że w dniu 22 lutego 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wpłynęła z Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny informacja (znak: [...] z dnia 16 lutego 2015 r.) potwierdzająca, że w [...] Wydziale Sądu Okręgowego w W. toczą się sprawy, w których stroną pozwaną jest O. S.A. o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r.
W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. będzie mieć istotny wpływ na ustalenie pełnego zakresu przedmiotowego podstawy opodatkowania podatkiem nieruchomości budowli należących do O. (wcześniej: T. S.A.).
Zdaniem SKO, od tego, czy faktycznie doszło do skutecznej sprzedaży kabli ułożonych w ziemi, będzie zależeć wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za 2010 r.
7. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Podniesione zaś w skardze zarzuty naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne oraz naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego są niezasadne.
W złożonej Skardze Skarżąca dowodzi, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w sprawie decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...].
Skarżąca podnosi poza tym, że pozwy złożone przez prezydentów W., W. i G. w sprawie o ustalenie stosunku prawnego w przedmiocie nieistnienia umowy z dnia 31 stycznia 2009 r. na którą powołał się organ zawieszając postępowanie podatkowe w sprawie, mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez tych prezydentów. Innymi słowy ani te pozwy, ani rozstrzygnięcia sądów w tych sprawach nie będą wpływać na postępowania innych organów podatkowych. Postępowanie w trybie art. 1891 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: "k.p.c.) wywiera bowiem wpływ tylko na relacje stron, które były stronami takiego postępowania. Jest to zatem stosunek prawny typu względnego, tzn. jest on skuteczny jedynie między stronami stosunku prawnego (inter partes). Wskazuje też, że zgodnie z art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
W ocenie Sądu te argumenty nie są zasadne, gdy istotne jest ustalenie stanu faktycznego od którego zależy prawidłowość ustalenia podatku od nieruchomości za 2010 r.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 232, poz. 844 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
• właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,
• posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
• użytkownikami wieczystymi gruntów,
• posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Przepis art. 2 u.p.o.l. wskazuje na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, którym są m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym kable sieci technicznych umiejscowione w ziemi lub na słupach albo przebiegające przez kanalizację techniczną są urządzeniami budowlanymi umożliwiającymi użytkowanie tych obiektów budowlanych (słupów kanalizacji technicznej), zgodnie z jego przeznaczeniem, wówczas gdy budowla stanowi przedmiot opodatkowania.
Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym do 17 lipca 2010 r. i orzecznictwem kable telekomunikacyjne (i to bez znaczenia czy w kanalizacji technicznej czy bezpośrednio w ziemi) stanowiły przedmiot opodatkowania. WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., I SA/Sz 755/10, uznał, że: "Linia telekomunikacyjna jest budowlą, a zarazem środkiem trwałym, którego wartość jest określona zgodnie z przepisami regulującymi amortyzację. Ta właśnie wartość jest podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dokonana wycena linii na potrzeby amortyzacji jest jednocześnie wyceną na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości".
W tej spornej sprawie, dla ustalenia kwestii prawidłowości podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010 r. istotne jest więc jaki podmiot zobowiązany jest do zapłaty podatku za poszczególne składowe budowli i jaki jest zakres przedmiotowy tego obowiązku, a więc czy obejmuje on także kable będące przedmiotem spornej umowy z dnia 31 stycznia 2009 r.
Jeśli toczy się przy tym spór w tej sprawie przed Sądem Powszechnym, na co powołuje się organ (zob. pismo z dnia 16 lutego 2015 r. znak: [...] z Sąd Okręgowy w W.), to rozstrzygnięcie tego sporu i ewentualne ustalenie przez Sąd nie istnienia umowy przełoży się na kwestię jaki podmiot i w jakim zakresie przedmiotowym zobowiązany jest do zapłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. W ocenie Sądu, prawidłowe określenie zakresu przedmiotowego tego zobowiązania podatkowego za 2010 r. nie jest więc możliwe bez rozstrzygnięcia sporu prowadzonego przed sądem powszechnym.
W realiach rozpoznawanej sprawy SKO w O. prawidłowo uznało, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania jest rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy w W. spraw, w której stroną pozwaną jest O. w przedmiocie ustalenia istnienia (bądź nie) umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej między T. sp. z o.o., a O.. Spełnione są bowiem przesłanki określone w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do zawieszenia postępowania, co oznacza, że skargę w tej sprawie należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło