II FSK 572/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala, Sędzia WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Bartłomiej Ryś, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1805/15 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 4 marca 2015 r. nr. [...] 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 817 (słownie: osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt II FSK 572/17 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki Akcyjnej A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: Burmistrz W. decyzją z dnia 20.11.2014 r. określił na kwotę 56.381 zł zobowiązanie skarżącej Spółki w podatku dochodowym od nieruchomości za rok 2010. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce postanowieniem z dnia 4.03.2015 r. zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze od tej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia procesu przed Sądem Okręgowym w W. o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, który miał powstać w wyniku zawarcia przez skarżącą umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego kanalizacji kablowej, w której ułożone są będące własnością skarżącej linie kablowe stanowiące przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Postanowienie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce orzekając jako organ drugiej instancji utrzymało w mocy postanowieniem z dnia 10.04.2015 r. Uzasadniając oddalenie skargi na to ostatnie postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ponieważ zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem co do przedmiotu opodatkowania a rozstrzygnięciem kwestii istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego kanalizacji kablowej, ta ostatnia kwestia jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, dalej: O.p.), co obliguje podatkowy organ odwoławczy do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Istotne jest bowiem, jaki podmiot jest obowiązany do zapłaty podatku za poszczególne składowe budowli oraz jaki jest zakres przedmiotowy tego obowiązku. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.) przez nienależyte uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w kwestii zasadności zawieszenia przedmiotowego postępowania z uwagi na powództwa wytoczone przez inne organy podatkowe, w sytuacji, gdy z art. 5 O.p. wynika, że zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane zarówno po stronie podmiotowej, jak i przedmiotowej, co oznacza, iż działanie innego organu podatkowego nie może wywierać wpływu na zobowiązanie skarżącej w odniesieniu do Gminy W.; 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a mianowicie tego, dlaczego należy zawiesić przedmiotowe postępowanie z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego, w sytuacji, gdy kilka organów podatkowych złożyło pozwy do sądu powszechnego o ustalenie ważności umowy sprzedaży infrastruktury telekomunikacyjnej i jest możliwe, że orzeczenia sądu powszechnego będą sprzeczne, co w konsekwencji wymagało od sądu rozważenia skutków wydania odmiennych rozstrzygnięć i wskazania, jakie orzeczenie będzie wywierało wpływ na przedmiotowe postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok; 3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i art. 199a § 3 O.p. oraz art. 1891, art. 365 i art. 366 ustawy z dnia 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101, dalej: K.p.c.) przez oddalenie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce zawieszające postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2010, w sytuacji, gdy organ drugiej instancji dokonał błędnej oceny, stwierdzając, że wniesienie powództwa o ustalenie ważności umowy (zawartej pomiędzy skarżącą a Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością T.) przez inny organ podatkowy, stanowi zagadnienie wstępne dla rozpoznania postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, podczas gdy jedynie wystąpienie przez Burmistrza W. z powództwem cywilnym, o którym mowa w art. 199a § 3 O.p., mogłoby skutkować zawieszeniem postępowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ wyrok, jaki zapadnie przed sądem powszechnym w innej sprawie, w której stroną nie jest Burmistrz W., nie będzie korzystał z rozszerzonej prawomocności oraz nie będzie miał powagi rzeczy osądzonej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W tożsamych co do istoty sporu sprawach, zakończonych wyrokami z dnia 10.05.2018 r. (II FSK 1231 i 1232/16), Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, że zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. możliwe jest tylko wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie podatkowe, jako organ czynnie legitymowany, występuje o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego do innego organu lub sądu. Tym samym przesłanka umożliwiająca takie rozstrzygnięcie procesowe nie występuje, gdy o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego do innego organu lub sądu zwraca się inny organ administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną powyższe zapatrywanie prawne w pełni podziela i zauważa, że uzyskanie stanowiska sądu powszechnego co do ważności umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego kanalizacji kablowej, w której ułożone są kable telekomunikacyjne skarżącej, miałoby wprawdzie walor argumentacyjny, nie byłoby jednak wiążące dla organu podatkowego rozstrzygającego inną sprawę podatkową niż ta, w której wytoczo powództwo w trybie art. 199a § 3 O.p. Nie można więc uzależniać rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, w której zainicjowano obecnie prowadzone postępowanie sądowoadministracyjne, od rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed sądem powszechnym z powództwa innego organu podatkowego, ani tym bardziej hamować z tej przyczyny postępowanie toczące się już przed podatkowym organie odwoławczym. Odmienna ocena narusza art. 201 § 1 pkt 2 O.p., a aprobujące ten pogląd rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – narusza art. 151 P.p.s.a. przez jego nieuzasadnione zastosowanie, będące następstwem niedostrzeżenia naruszenia przepisów postępowania przez podatkowy organ odwoławczy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Prowadzi to do uznania zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tych przepisów. Nie można natomiast podzielić zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny także art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom formalnym, przewidzianym tym przepisem oraz umożliwia sądowi kasacyjnemu zapoznanie się z tokiem rozumowania sądu pierwszej instancji. Merytoryczną wadliwość tego rozumowania skarżąca winna zwalczać innymi zarzutami, opartymi na innych podstawach kasacyjnych, co zresztą skutecznie uczyniła. Nie można też uznać trafności przytoczenia jako podstaw kasacyjnych art. 5 i art. 199a § 3 O.p., ponieważ w sprawie nie była sporna ani wykładnia, ani zastosowanie tych przepisów. Oczywiście chybiony jest także zarzut naruszenia art. 1891, art. 365 i art. 366 K.p.c., których to przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny ani nie stosował, ani stosować nie mógł. Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, co uzasadnia uchylenie w całości zaskarżonego nią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarazem, ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. rozpoznał także skargę, uwzględniając ją w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 193 P.p.s.a. wobec naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i uchylając zarówno postanowienie tego organu wydane w postępowaniu odwoławczym, jak i poprzedzające je postanowienie wydane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z art. 153 w związku z art. 193 P.p.s.a. zastosuje się do oceny prawnej, wyrażonej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, której istota sprowadza się do konkluzji, że rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sprawy z powództwa innego organu podatkowego nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego wystąpienie warunkuje zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.