II OSK 286/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1955/18 w sprawie ze skargi J.M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1955/18 oddalił skargę J. M. (dalej skarżąca) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] nakazującej J. M. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniem budowlanym - studnią, znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości W. , gmina S. Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację organu odnośnie oceny winy strony w uchybieniu terminu. Podkreślono, że przedstawione przez pełnomocnika skarżącej zarówno we wniosku, jak i w skardze na postanowienie MWINB z [...] czerwca 2018 r. nr [...] okoliczności dotyczące awarii auta należącego do pełnomocnika w trakcie powrotu do Polski z podróży zagranicznej oraz brak możliwości skorzystania z komputera posiadanego w aucie w kontekście przesłania odwołania drogą elektroniczną do skarżącej, która z kolei ze względu na swój wiek i możliwości poznawcze nie odbiera korespondencji elektronicznej, ani nie porusza się komunikacją publiczną, wobec czego nie mogła odebrać i podpisać, a następnie dostarczyć we właściwym terminie do organu odwołania - nie stanowią o braku winy strony w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu nie były to przesłanki dające się przezwyciężyć. Nadto pełnomocnik skarżącej będący pełnomocnikiem profesjonalnym winien mieć na względzie każdorazowe dobro swojego mocodawcy i przed każdym wyjazdem tak organizować swoją i kancelarii pracę, aby jego wyjazd nie zaburzał jej wykonywania i nie doprowadzał do zaniedbań na niekorzyść klienta. Wobec powyższego uznano skargę za nieuzasadnioną, zaś zaskarżone postanowienie za prawidłowe. 2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 58 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: Kpa) przez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do utrzymania w mocy ww. postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r., a w konsekwencji - niesłusznej odmowy przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2018 r. W oparciu o wskazany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z dnia 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. 3.3. Za niezasadny uznać należało zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 i 2 Kpa. Zgodnie z przywołanymi przepisami, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Należy przy tym brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2401/17; z 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1370/16) 3.4. Okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wskazują, że sytuacja opisana wyżej nie miała miejsca, bowiem jak prawidłowo wskazał to Sąd I instancji – pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił wystąpienia obiektywnej przeszkody, która uniemożliwiła mu terminowe wniesienie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] doręczonej [...] kwietnia 2018 r. Wskazywany przez radcę prawnego wyjazd poza granice kraju w terminie zakreślonym przez organ dla dokonania czynności procesowej i awaria samochodu w drodze powrotnej oraz brak możliwości przesłania skarżącej odwołania drogą elektroniczną nie są równoznaczne z niemożnością dokonania tej czynności. Zauważyć trzeba, że zachowanie należytej staranności przy wykonywaniu zawodu po stronie fachowego pełnomocnika winno polegać na takim zorganizowaniu spraw, aby interesy strony którą reprezentuje nie doznały uszczerbku oraz możliwe było podjęcie stosownych czynności. W niniejszej sprawie od czasu doręczenia decyzji profesjonalny pełnomocnik miał wystarczający czas, aby przed planowanym wyjazdem zagranicznym sporządzić odwołanie czy też zabezpieczyć terminowe wykonanie tej czynności poprzez udzielenie dalszego pełnomocnictwa osobie, która zgodnie z udzielonym umocowaniem, mogłaby to zrobić w imieniu skarżącej. Nie było również jakichkolwiek przeszkód aby sama skarżąca dokonała tej czynności. Zaniechanie podjęcia przez pełnomocnika jakichkolwiek działań mających na celu terminowe wniesienie odwołania należało zakwalifikować jako brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu. Z powyższych względów, uznając zarzut skargi kasacyjnej za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji. Wobec tego, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.