II OSK 1167/17

Dnia 20 marca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1814/16 w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1814/16, oddalił skargę I.S. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (organ odwoławczy) z dnia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2016 r. Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki (organ I instancji) odmówił nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki orzeczenia wnioskowanego nakazu. Organ potwierdził, iż na działce nr ew. [...] usypano hałdy ziemi i podwyższono teren poprzez nawiezienie piasku. Okoliczności sprawy nie wskazują jednak, że doszło do zmiany stosunków wodnych. Organ podkreślił, iż w sprawie nie stwierdzono występowania szkody poniesionej przez właścicieli działki nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli E. i I. S.. Odwołujący się wskazali na nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego. W ocenie odwołujących się przedmiotowy dowód mógłby jednoznacznie stwierdzić, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Zarzucili też naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 84 § 1, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (u.p.w.). Decyzją z [...] maja 2016 r. Nr [...] organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 29 u.p.w. i wyjaśnił, że analiza akt sprawy bezspornie wskazuje, iż na działce ew. nr [...] nawieziono piach i usypano hałdy ziemi o wysokości 2,5-3 m. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zmiany stosunków wodnych na gruncie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne organ administracyjny publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użycie słowa "może" wskazuje, że skorzystanie z przedmiotowego dowodu pozostawione jest, przy uwzględnieniu zasad prawdy obiektywnej, swobodzie organu administracji. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie przeprowadził przedmiotowego dowodu, uznając, że nie był on konieczny dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Organ wyjaśnił przy tym, że wydanie wnioskowanego nakazu przywrócenia stanu poprzedniego jest niemożliwe, bowiem w sprawie nie wystąpiła szkoda. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 u.p.w. możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś gdy są one przewidywane, hipotetyczne. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy. Tymczasem w niniejszej spawie szkoda nie wystąpiła. Przeprowadzone oględziny nie wskazują na jakiekolwiek przypadki zalewania lub podmakania działki odwołujących. Odwołujący nie wskazują też na przypadki zawilgoceń, czy podtopień. Jedyna okoliczność przywołana przez odwołujących to informacja, iż zmiany dokonane na działce ew. nr [...], w opinii osoby współpracującej z odwołującymi się, wymagają dla kontynuacji procesu budowlanego na działce ew. nr [...], sporządzenia nowego operatu wodnoprawnego. Organ odwoławczy podzielił pogląd, że co do zasady dla ustalenia, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie, a także ustalenia ewentualnej przyczyny tej zmiany, wymagana jest odpowiednia wiedza z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej. W wielu sytuacjach zachodzi zatem potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Potrzeba ta jednak nie występuje w niniejszym postępowaniu. Organ wskazał, że nawet gdyby organ I instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego na okoliczność zmiany stosunków wodnych wywołanych działaniem na działce ew. nr [...], biegły musiałby zbadać związek przyczynowo skutkowy pomiędzy opisanym zdarzeniem a szkodą, tj. ustalić, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. W niniejszej sprawie wobec braku szkody biegły nie mógłby badać związku przyczynowo-skutkowego. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: ‘ 1) prawa materialnego tj. art. 29 u.p.w. przez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do niewłaściwego wniosku, że po stronie skarżącego nie powstała szkoda, a w konsekwencji do błędnego rozstrzygnięcia sprawy, mimo że zaistniały przesłanki do nakazania użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiedniej przywrócenia stanu poprzedniego. 2) przepisów postępowania tj.: a) art. 84 § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie sprawy bez opinii biegłego, mimo że dopuszczenie takiego dowodu było konieczne z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, b) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a, przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy oraz przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji jak również organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1814/16, Sąd I instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 29 u.p.w., zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Sąd I instancji stwierdził, że z brzmienia niniejszego przepisu wynika zatem ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki, zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Sąd I instancji wskazał, że w toku postępowania bezsprzecznie ustalono, że na działce ew. nr [...] nawieziono piach i usypano hałdy ziemi o wysokości 2,5-3 m. Powyższe, co podkreślił organ odwoławczy, doprowadziło do podniesienia terenu tej działki, względem działki nr [...], której współwłaścicielem jest skarżący. Ustalono także, że pierwotnie działka nr [...] usytuowana były wyżej niż działka nr [...], w związku z czym woda odpływała na nieruchomość sąsiednią. Obecnie pomiędzy działką [...] istnieje obniżenie terenu. Przy ogrodzeniu znajduje się woda. Wskazano, że nieruchomość nr [...] ma spadkowy charakter w stosunku do działki nr [...] i jest położona na tej samej wysokości co ul. [...]. Z kolei nieruchomość nr [...] (to organ I instancji błędnie wpisał nr [...], co w ocenie Sądu stanowi oczywistą omyłkę pisarską) położona jest znacznie niżej niż ul. [...]. W ocenie zatem organu I instancji, który przeprowadził oględziny terenu i sporządził dokumentację fotograficzną, zgromadzone dowody nie potwierdziły aby podniesienie działki [...] doprowadziło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...]. Tym bardziej, że obie działki nie są utwardzone, co powoduje, że woda opadowa i roztopowa może swobodnie wsiąkać do gruntu. Sam zatem fakt dokonania zmian na działce [...] nie mógł być wystarczający do zastosowania art. 29 u.p.w. W ocenie Sądu I instancji, wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, analiza zgromadzonych w sprawie dowodów pozwalała organom na przyjęcie, iż w sprawie nie ma konieczności zobowiązania właściciela działki [...] ( tak jak domagał się tego skarżący) do przywrócenie stanu poprzedniego nieruchomości, bowiem w sprawie nie wystąpiła szkoda. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 u.p.w. możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś gdy są one przewidywane, hipotetyczne. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna i objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy. W ocenie Sądu I instancji, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, wskazywana szkoda (konieczność sporządzenia aktualizacji operatu wodnego z uwagi na zmianę stanu wody na gruncie będącej wynikiem nawiezienie znacznej ilości ziemi na działce sąsiedniej) nie stanowi szkody w rozumieniu art. 29 u.p.w. tj. szkody która musi zaistnieć na gruncie. Zasadą jest bowiem, że każdy ma prawo użytkować należącą do niego nieruchomość, w sposób który uzna za zasadny, a który oczywiście jest zgodny z prawem. W ocenie zaś organów dokonana zmiana nie wpływa na stan wody na gruncie skarżącego w sposób powodujący pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu. Sąd I instancji stwierdził, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego co do konieczności powołania biegłego w sprawie, który ustaliłby, czy faktycznie podwyższenie działki [...] ma szkodliwy wpływa na stosunki wodne na działce nr [...], rozstrzygające na gruncie przepisu art. 29 ust. 3 u.p.w. organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko bowiem w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicieli wykonania określonych prac. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.) polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia, ponieważ organ odwoławczy naruszył następujące przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 84 § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie sprawy bez dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, mimo że przeprowadzenie takiego dowodu było konieczne z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych; b) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak właściwego rozpatrzenia i oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy, a także przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przez nieprzesłuchanie w charakterze świadka P. S., który miał wiedzę istotną dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a także przez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego wydanej decyzji. Skarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 3 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 u.p.w. przez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do niewłaściwego wniosku, że po stronie skarżącego nie powstała szkoda, a w konsekwencji do błędnego rozstrzygnięcia sprawy polegającego na niedostrzeżeniu przez Sąd, że organy administracji orzekające w sprawie były zobligowane nałożyć na użytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 u.p.w. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą stanowić podstawę do przyjęcia, że zarzuty kasacyjne są zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych. Dokonując zbiorczej oceny zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 3 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 u.p.w., Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że wadliwa jest ocena Sądu Wojewódzkiego w zakresie pozytywnej kwalifikacji legalności postępowania zakończonego kontrolowanymi rozstrzygnięciami administracyjnymi. Nie jest uzasadniony zarzut błędnej oceny prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (w tym niedopuszczenia dowodu z zeznań świadka oraz opinii biegłego) oraz jego ewaluacji. Nie znajduje także uzasadnionych podstaw zarzut błędnej oceny prawidłowości uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji. Nie może zostać również uwzględniony zarzut błędnej wykładni art. 29 ust. 3 u.p.w. w zakresie sposobu rozumienia przesłanki szkody wywodzonej z powyższego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne i interpretacyjne oraz oceny prawne sformułowane przez Sąd Wojewódzki. Uzupełniając rozważania Sądu pierwszej instancji, należy przypomnieć, że w świetle podlegającego zastosowaniu w przedmiotowej sprawie przepisu art. 29 ust. 3 u.p.w. (jego aktualnym odpowiednikiem jest art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne) ustalenia faktyczne oraz rozważania organów orzekających w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych muszą obejmować następujące okoliczności: 1) działania lub zaniechania właściciela gruntu, które spowodowały zmianę stany wody na gruncie; 2) zakres, sposób i istotność zmiany stosunków wodnych będącej konsekwencją zachowania właściciela gruntu; 3) wystąpienie będącej wynikiem zmiany stosunków wodnych szkody na gruntach sąsiednich; 4) istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniami właściciela gruntu, który spowodował zmianę stosunków wodnych, a powstałą szkodą. Ustalenia faktyczne w zakresie powyższych przesłanek materialnoprawnych mają charakter sekwencyjny, koniunkcyjny i eliminacyjny. Ta ostatnia cecha oznacza, że brak pozytywnego ustalenia okoliczności świadczących o spełnieniu wcześniejszej przesłanki eliminuje konieczność badania przesłanki dalszej (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., II OSK 211/17). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy, trzeba zauważyć, że nie budzi wątpliwości fakt, że właściciele działki nr [...] dokonali podwyższenia jej poziomu względem działki nr [...] należącej do strony skarżącej kasacyjnie. Organy orzekające w sprawie (m.in. na podstawie oględzin nieruchomości oraz dokumentacji fotograficznej) oraz Sąd pierwszej instancji zgodnie jednak uznały, że sam fakt podwyższenia działki nr [...] (m.in. w świetle "spadkowego charakteru" działki nr [...] względem działki nr [...], istnienia obniżenia terenu pomiędzy tymi działkami oraz możliwości swobodnego wsiąkania wód opadowych i roztopowych do gruntów) nie może być uznany za spełnienie przesłanki zmiany stosunków wodnych przez właściciela tej działki. O ile bez szczegółowej i fachowej oceny biegłego z zakresu specjalności hydrologicznej, hydrogeologicznej, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych lub melioracji wodnych oraz przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń definitywne przesądzenie, czy i w jakim zakresie podwyższenie działki nr [...] miało wpływ na stan stosunków wodnych na działce nr [...], mogło rzeczywiście budzić wątpliwości, o tyle w świetle dalszych ustaleń faktycznych organów i Sądu Wojewódzkiego – niekwestionowanych przez autora skargi kasacyjnej – nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła szkoda w rozumieniu art. 29 ust. 3 u.p.w. Strona skarżąca kasacyjnie błędnie bowiem upatruje "szkodliwego oddziaływania" – jak zakłada – zmian dokonanych na działce nr [...] jedynie w potencjalnej konieczności – niewykazanej zresztą – poniesienia kosztów aktualizacji (lub sporządzenia nowego) operatu wodnoprawnego w związku z procesem inwestycyjnym na działce nr [...]. Tego rodzaju potencjalna "szkoda" nie może być uznana za przejaw szkodliwego oddziaływania (wpływu) na grunty sąsiednie. W tym zakresie konieczne jest bowiem ustalenie realnych i skonkretyzowanych szkód na gruncie (analizowany przepis stanowi, że "zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie"), które mają określony wymiar majątkowy, powodując negatywne skutki w sytuacji majątkowej właściciela sąsiedniego gruntu. Jeżeli więc właściciel danego gruntu, żądający uregulowania stosunków wodnych nie wskazał żadnych okoliczności świadczących na określony uszczerbek majątkowy, będący konsekwencją negatywnego oddziaływania na jego grunt zmiany stanu wody na innym gruncie, to nie można przyjąć, że zmiany te wywołują szkodę. Istotne jest bowiem odziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunt sąsiedni, powodujące szkodę na tym gruncie (np. zalewanie upraw, uszkodzenie budynków, niszczenie urządzeń), która z kolei powoduje uszczerbek w stanie majątkowym właściciela tego gruntu. Bez "szkody na gruncie" nie można mówić o "szkodliwym wpływie" zmian stanu wody i szkodzie w rozumieniu art. 29 ust. 3 u.p.w. (obecnie 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne). Z tego względu sama możliwość powstania po stronie właściciela nieruchomości sąsiedniej wydatków związanych z koniecznością aktualizacji operatu wodnoprawnego nie może być uznana za spełniającą przesłankę "szkodliwego wpływu", o której mowa w art. 29 ust. 3 u.p.w. Brak okoliczności świadczących o realizacji powyższej przesłanki wyeliminował nie tylko konieczność badania przesłanki związku przyczynowego, lecz także szerszej i definitywnej oceny przesłanki związanej z zakresem, sposobem i istotnością zmiany stanu wody jako konsekwencji działań właścicieli działki nr [...]. W konsekwencji zbędne były dalsze czynności procesowe zmierzające do dopuszczenia dowodów z opinii biegłego lub zeznań świadka, będącego "architektem współpracującym" ze stroną skarżącą. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.