II SA/Po 967/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-07
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zatrzymać prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim UE polskiemu obywatelowi, który przekroczył dopuszczalną liczbę punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zatrzymać polskiemu obywatelowi prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim UE, jeśli przekroczył on dopuszczalną liczbę 24 punktów karnych. Zasada terytorialności, o której mowa w art. 11 ust. 2 Dyrektywy 2006/126/WE, pozwala państwom członkowskim na stosowanie własnych przepisów krajowych w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami wobec posiadaczy praw jazdy wydanych w innych państwach członkowskich, zwłaszcza jeśli są oni polskimi obywatelami. Jednakże, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy musi precyzyjnie identyfikować dokument, którego dotyczy.Stan faktyczny
Starosta zatrzymał R. I. prawo jazdy kategorii B z powodu przekroczenia 30 punktów karnych. R. I. odwołał się, podnosząc, że mieszka w Hiszpanii i tam posiada prawo jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. R. I. złożył skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając błędy proceduralne i merytoryczne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu błędnego oznaczenia numeru prawa jazdy, mimo że co do meritum uznał zatrzymanie za zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 roku nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541), a także Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20.12.2006 r., 1. zatrzymał R. I., PESEL: [...], zam. [...], ul. [...]; uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, nr [...]/07, wydane na druku [...] przez [...], 2. decyzji nadając rygor natychmiastowej wykonalności oraz 3. zażądał zwrotu prawa jazdy kategorii: B, nr [...]/07 do depozytu tut. urzędu w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2016 r. wpłynął do organu wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 13 kwietnia 2016 r. o zatrzymanie prawa jazdy R. I. ze względu na wielokrotne naruszenie przez niego w okresie od 1 grudnia 2014r. do 8 sierpnia 2015r. przepisów ruchu drogowego i otrzymaniu łącznie 30 punktów karnych. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d.). Zaznaczono, że 4 maja 2016 r. wpłynął do organu wniosek R. I. o umorzenie postępowania, w którym podniósł fakt zamieszkiwania na terenie Hiszpanii powyżej 185 dni w roku, podając, że na terenie powiatu w. jest zameldowany ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ wezwał R. I. do złożenia oświadczenia (zgodnie z art 12 Dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy), pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań o tym, iż z miejscem zamieszkania w Hiszpanii łączą go więzi osobiste i z tego względu za miejsce swojego zamieszkania, do którego ciągle powraca uważa Hiszpanię. Okazało się, że więzi osobiste (korespondencja do R. I. odebrana została przez M. G., która podpisała się na zwrotce jako konkubina) łączą kierowcę z miejscowością N.. Organ ustalił nadto, że R. I. jest zameldowany w N. na pobyt stały, co potwierdza fakt jego przebywania w tej miejscowości. Stwierdzono do dnia wydania decyzji R. I. nie udowodnił, aby przebywał w Hiszpanii ze względu na więzi osobiste. W tym stanie rzeczy orzeczono jak wyżej.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. I. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach odwołania podniesiono, że korespondencja skierowana do R. I. rzeczywiście odebrana została przez M. G., nie jest ona jednak - jak wynika z ustaleń organu I instancji - konkubiną R. I.. Zgodnie z oświadczeniem M. G. nie pozostaje ona w związku ze strona, a jedynie jest matką jego dziecka. Co więcej, odbierając skierowaną do niego korespondencję, nie podpisała się jako konkubina, a adnotacja taka wbrew stanowi faktycznemu została uczyniona przez doręczającego korespondencję listonosza już po fakcie doręczenia. Wobec ustalenia przez organ I instancji, że R. I. zameldowany jest w N. na pobyt stały, wskazano, że R. I. posiadał zameldowanie w Polsce wyłącznie dla celów prowadzenia na terenie kraju swojej drugiej działalności gospodarczej, a co więcej - w ciągu ostatnich kilku lat - kilkukrotnie zmieniał miejsce zameldowania. Był w tym czasie zameldowany na stałe w D. K., a także na pobyt czasowy w N.. Nadto nie posiada obecnie zameldowania na terenie Polski, gdyż został wymeldowany z dotychczasowego miejsca zameldowania w N.. Podniesiono też, że sam fakt zameldowania danej osoby nie przesądza jeszcze o tym, że osoba taka faktycznie zamieszkuje (przebywa) pod tym adresem na stałe, niezależnie od tego czy jest to zameldowanie na pobyt stały, czy czasowy. Z art. 25 k.c. wynika, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oznacza to, że wymaga się spełnienia dwóch przesłanek, zgodnie z którymi musi zaistnieć faktyczne przebywanie osoby w danej miejscowości i zamiar wewnętrzny takiej osoby związania się z taką miejscowością. Tymczasem R. I. zamieszkuje na stałe na terytorium Hiszpanii, gdzie jest również zameldowany na pobyt stały. Przebywa tam łącznie ponad 185 dni w roku, wobec czego zgodnie z przepisami Dyrektywy 2006/126/WE, a konkretnie art. 12, jego miejsce zamieszkania znajduje się w Hiszpanii. Ponadto strona nie tylko zamieszkuje na terenie tego kraju, ale również prowadzi tam działalność gospodarczą, o czym świadczy dołączone zaświadczenie. Dlatego należało uznać, że R. I. łączą z Hiszpanią nie tylko więzi osobiste, ale również zawodowe. Wskazano też, że organ I instancji nie przesłuchał ani strony postępowania, ani rzekomej konkubiny R. I., by ustalić faktyczne miejsce zamieszkania strony i tym samym postawić tezę, jak w zaskarżonej decyzji. Z tych powodów zdaniem strony decyzja jest wadliwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło na wstępie, że materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541, dalej: ustawa). W myśl ww. przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Brzmienie powołanego wyżej przepisu jest kategoryczne i nie pozostawia organowi zobowiązanemu do jego stosowania jakiejkolwiek swobody w podejmowaniu rozstrzygnięcia. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych ma w ocenie Kolegium charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ nie może kierować się tzw. uznaniem administracyjnym. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie, w tym ustalenia, że osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami przekroczyła liczbę 24 punktów karnych, właściwy organ jest zobowiązany zatrzymać tej osobie posiadane przez nią prawo jazdy. Dokumentem wystarczającym do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jest wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje, ponieważ wniosek ten zawiera dane o wykroczeniach popełnionych w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 8 sierpnia 2015 r., za które to wykroczenia nałożono na R. I. punkty karne oraz o liczbie tych punktów.
Kolegium wskazało, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z 13 kwietnia 2016 r. o sprawdzenie kwalifikacji R. I. w sposób jednoznaczny wynika, iż R. I. (PESEL [...] w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 8 sierpnia 2015 r. naruszył wielokrotnie przepisy ruchu drogowego (4 wykroczenia), za które to naruszenia otrzymał łącznie 30 punktów karnych. Okoliczności te nie zostały przez odwołującego zakwestionowane. Kolegium podkreśliło, że organy administracji publicznej są związane wskazaną przez Policję w ewidencji liczbą punktów przypisanych za stwierdzone naruszenia przepisów ruchu drogowego, w tej sytuacji stwierdzić należy, że Starosta [...] prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy decydując o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że R. I. przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów i z tego powodu spełnione zostały wymogi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, uzasadniające wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Podano, że przepis art. 130 ust. 2 p.r.d. stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 pkt.
Równocześnie organ odwoławczy stwierdził, że na rozstrzygnięcie o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma wpływu fakt, że dokument prawa jazdy wydany został przez hiszpański organ komunikacyjny. Przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2342/14, w którym wskazano, że choć regulacja przewidująca sankcję za przekroczenie ustalonego limitu punktów za wykroczenie drogowe, polegająca na skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie jest środkiem stricte prawnokarnym, to przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym), poddanym nadzorowi policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące policji. To bowiem organy policji dokonują kontroli i ewidencji tych wykroczeń i takie też rozumienie wniosek zasady terytorialności mieści się w zakresie dyspozycji art. 11 ust. 2 2006/126/WE. Ponadto podkreślenia wymaga, że wprawdzie dyrektywy wiążą państwo członkowskie, do którego są skierowane, to pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków wskazanych w dyrektywie celów. Oznacza to, że wskazana dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych. Tym samym za słuszne przyjąć trzeba stanowisko (...), że art. 114 ust 1 pkt 1 lit b p.r.d. znajduje zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie, szczególnie, jeśli kierowcy ci są także obywatelami polskimi." Kolegium stwierdziło, że wprawdzie wyrok ten dotyczy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, który przekroczył punkty karne ale ta sama zasada dotyczy zatrzymania prawa jazdy (np. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 1769/10). R. I. składając odwołanie zwrócił się o wstrzymanie wykonania
sytuacji zaskarżonej decyzji Starosty, jednak Kolegium nie znalazło podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji. Kolegium zwróciło również uwagę na fakt, że odbiór zaskarżonej decyzji Starosty [...] potwierdził osobiście R. I. w dniu 7 lipca 2016 r. Podobnie R. I. potwierdził odbiór zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Korespondencja ta była wysyłana na adres w N. ul. [...]. Tak więc R. I. wiedział o toczącym się postępowaniu w sprawie i w tym w postępowaniu uczestniczył. Organ II instancji zaznaczył, że M. G. potwierdziła jedynie odbiór wezwania do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania z dnia 25 maja 2016 r.
R. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego poprzez błędne:
1. zaakceptowanie stanowiska organu I instancji o skutecznym doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez organ I instancji skarżącemu jako stronie postępowania na adres w N., podczas gdy pod tym adresem on nie zamieszkiwał, lecz mieszkał stale w Hiszpanii,
2. pominięcie faktu, iż skarżący przez ponad 180 dni przebywa poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i wobec tego błędne zaakceptowanie stanowiska organu I instancji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy,
3. niezbadanie tego, czy odwołujący ma prawo jazdy o parametrach określonych w decyzji, albowiem skarżący talom dokumentem nie posługuje się i wobec tego wnoszę o przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentu prawa jazdy odwołującego,
4. a wobec tego rażące naruszenie przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 6-10 k.p.a. oraz art. 40 § 1, art. 42 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. oraz przepisów Dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych.
W motywach skargi powtórzono argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone do rąk M. G. jako konkubiny skarżącego, która nią nie jest. W związku z tym bezpodstawnie przyjęto, że odbierająca korespondencję jest dorosłym domownikiem i w świetle tego doręczenie było nieskuteczne. Powinno być bowiem dokonane do rąk skarżącego (art. 40 § 1 i art. 42 § 1 k.p.a.).
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co do odebrania korespondencji kierowanej do skarżącego przez organ I instancji Kolegium wskazało, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane osobiście przez stronę pod adresem w N. ul. [...], a zatem strona wiedziała o toczącym się postępowaniu i w nim uczestniczyła. Wskazano, że M. G. odebrała jedynie wezwanie z 25 maja 2016 r. do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania, nie miało to jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Na rozprawie sądowej w dniu 7 grudnia 2017 r. stawił się pełnomocnik skarżącego, który ponad argumentację powołaną w skardze podał, że nieprawidłowo określono numer prawa jazdy. W dowód tego przedłożył pismo Komendy Wojewódzkiej Policji z 10 listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że chybione okazały się zarzuty skargi.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w P. z dnia [...] 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. o zatrzymaniu R. I., PESEL: [...], zam. [...], ul. [...]; uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, nr [...]/07, wydane na druku [...] przez [...], przy jednoczesnym nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i zażądaniu zwrotu prawa jazdy kategorii: B, nr [...]/07 do depozytu organu I instancji w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.
Powodem zatrzymania R. I. prawa jazdy kat. B było przekroczenie przez niego jako kierowcę liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Osią sporu pomiędzy skarżącym a organami orzekającymi była kwestia zasadności zatrzymania prawa jazdy R. I. w sytuacji, gdy posiada on miejsce zamieszkania na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej – w Hiszpanii i legitymuje się prawem jazdy wydanym w Hiszpanii.
W ocenie Sądu okoliczności zamieszkiwania R. I. w Hiszpanii i legitymowania się prawem jazdy wydanym w tym kraju członkowskim Unii Europejskiej, z racji posiadania przez skarżącego polskiego obywatelstwa, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zważyć należy, iż materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Trafnie organy orzekające uznały, że ów przepis oznacza bezwzględny obowiązek ciążący na organach administracji publicznej, w przypadku ziszczenia się przesłanek przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów karnych zatrzymania mu prawa jazdy. Organom nie pozostawia się jakiejkolwiek swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięć w oparciu o tę podstawę prawną. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych ma charakter związany.
Oznacza to, że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie, w tym ustalenia, że osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami przekroczyła liczbę 24 punktów karnych, właściwy organ jest zobowiązany zatrzymać tej osobie posiadane przez nią prawo jazdy.
Zgodnie natomiast z treścią art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W myśl art. 130 ust. 4 p.r.d. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;
4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
Na podstawie wyżej powołanej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488, dalej: rozporządzenie). W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem". Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia określa, że wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Z brzmienia ostatnio powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzona jest również w stosunku do kierowców będących obywatelami polskimi, choć zamieszkałymi poza terenem Polski (a contrario § 2 ust. 2 rozporządzenia, por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 maja 2014 r., sygn. kat II SA/Go 252/14, dostępny na stronie internetowej: http://orrzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe wynika również z dalszych przepisów rozporządzenia. Otóż zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Z wnioskiem tym nie występuje się w stosunku do osoby niebędącej obywatelem polskim i nieposiadającej karty pobytu (§ 7 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia). W myśl zaś § 7 ust. 4 rozporządzenia w przypadku kierowców będących obywatelami polskimi niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy kieruje komendant wojewódzki Policji według właściwości wynikającej z przepisów k.p.a.
Ponadto zważyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm., dalej: u.k.p.) dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 u.k.p.). Regulacje te stanowią implementację Dyrektywy 2006/126/WE. Wystarczy wskazać na przepis art. 2 ust. 1 Dyrektywy, który stanowi, że prawa jazdy wydawane przez państwa członkowskie są wzajemne uznawane. Jednocześnie przepis art. 11 ust. 2 Dyrektywy określa, że przy zachowaniu zasady terytorialności przepisów prawa karnego i przepisów dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy.
Zdaniem skarżącego okoliczność zamieszkiwania przez niego na terytorium Hiszpanii powoduje, że brak jest – w świetle art. 11 ust. 2 Dyrektywy – do nałożenia na niego obowiązków wynikających z prawa polskiego.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie. Punkt widzenia skarżącego zdaje się pomijać okoliczność, że w przypadku regulacji karnych i administracyjno-karnych art. 11 ust. 2 wspomnianej Dyrektywy statuuje zasadę terytorialności, będącej jednak wyjątkiem od ogólnej reguły właściwości prawa i organów miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy. Wprawdzie przepisy powołanej Dyrektywy wiążą państwo członkowskie, do którego są skierowane, to pozostawiają organom krajowym swobodę wyboru formy i środków wskazanych w Dyrektywie celów. Tym samym Dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych. Słusznie zatem przyjmuje się, że art. 114 ust 1 pkt 1 lit b p.r.d., który określa kto podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, znajduje zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie, szczególnie, jeśli kierowcy ci są także obywatelami polskimi (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., I OSK 2342/14 oraz wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 1769/10, dostępne – j.w.).
W świetle powyższego w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo przyjęły, że dopuszczalne jest orzeczenie o zatrzymaniu skarżącemu będącemu polskim obywatelem prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim (w Hiszpanii), zważywszy, że bezsporne było, że popełnił on wykroczenia drogowego, za które nałożono nań 30 punktów karnych. Dokumentem potwierdzającym owe fakty był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia 13 kwietnia 2016 r., w którym wskazano, że R. I. wielokrotnie w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 8 sierpnia 2015 r., a więc w okresie krótszym niż rok, wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w wyniku czego otrzymał łącznie 30 punktów karnych. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że R. I. przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów i z tego powodu spełnione zostały wymogi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw uzasadniające wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy.
Niemniej jednak Sąd pragnie zwrócić uwagę, że skądinąd trafne co do meritum rozstrzygnięcia organów orzekających nie ustrzegły się uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w swej decyzji z [...] 2016 r. Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B nr [...]/07 wydane na druku [...] przez Królestwo Hiszpanii. Jednocześnie w punkcie 3. decyzji zażądano zwrotu tegoż dokumentu do depozytu organu.
Jak wynika zaś z załączonej do akt administracyjnych kserokopii przedmiotowego prawa jazdy, co znalazło potwierdzenie w przedłożonym przez pełnomocnika skarżącego piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji w P. z dnia 10 listopada 2017 r., skarżący legitymował się dokumentem prawa jazdy o innym numerze, a mianowicie o numerze [...] ( pkt 5. - "numero"). Organy tymczasem jako numer prawa jazdy wpisały datę od której prawo jazdy było ważne (pkt 4a. - "valido desde"). W związku z powyższym zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy kat. B "nr [...]/07, wydanego na druku [...]" i zażądanie zwrotu tegoż dokumentu, nie dotyczy rzeczywistego dokumentu prawa jazdy, którym posługuje się skarżący. Uchybienie to świadczy o błędach w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i nierzetelnym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Zważywszy, że wady te doprowadziły do błędnego rozstrzygnięcia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt I. wyroku). Sąd kierując się zasadą ekonomiki procesowej uznał, że niecelowego, albowiem bezzasadnie wydłużające postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, byłoby uchylenie również decyzji organu I instancji, tym bardziej, że – jak wyżej stwierdzono – organy orzekającego prawidłowo co do meritum uznały, że skarżącemu z uwagi na uzyskanie przeszło 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego winno się odebrać prawo jazdy.
Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do nieprawidłowości organu I instancji w zawiadomieniu skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Akta sprawy wskazują, że zawiadomienie Starosty [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. o wszczęciu postępowania odebrał osobiście R. I. w dniu 22 kwietnia 2016 r., pod adresem ul. [...] w N.. Jedynie wezwanie Starosty z dnia 25 maja 2016 r. do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania, adresowane do skarżącego, odebrała pod tym samym adresem M. G.. Bez potrzeby badania, czy osoba ta stanowiła dorosłego domownika upoważnionego do odbioru przesyłki i przekazania jej skarżącemu (w rozumieniu art. 43 k.p.a.), Sąd pragnie zważyć, że okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, albowiem R. I. odpowiedział na powyższe wezwanie przesyłając drogą elektroniczną oświadczenie z dnia 6 czerwca 2016 r. o jego miejscu zamieszkania (w aktach).
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy – związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wytycznymi Sądu co do uchybień w zakresie numeru druku prawa jazdy skarżącego - usunie wykazane uchybienie.
Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]zł jako sumę uiszczonego wpisu od skargi - [...] zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – [...] zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika – [...] zł (pkt II. wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło