VI SA/Wa 2120/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-28
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Jakub Linkowski, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa UOKiK nakazująca wycofanie z obrotu agregatów sprężarkowych i powiadomienie konsumentów o niezgodnościach była zgodna z prawem, w sytuacji gdy dystrybutor kwestionował zastosowanie przepisów ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku do wyrobów wprowadzonych do obrotu przed wejściem w życie tej ustawy oraz podnosił, że przedstawione dowody potwierdzają zgodność wyrobów z normami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi dystrybutora i producenta, uznając, że decyzje Prezesa UOKiK były zgodne z prawem. Stwierdzono, że wady spoin w zbiornikach agregatów sprężarkowych obniżają ich wytrzymałość, stwarzając zagrożenie dla użytkowników, co uzasadniało nakaz wycofania produktów z obrotu i powiadomienia konsumentów. Sąd uznał, że badania laboratoryjne potwierdziły niezgodność wyrobów z normami, a przedstawione przez skarżących certyfikaty nie podważały tych ustaleń. Ponadto, sąd potwierdził prawidłowość określenia strony postępowania (dystrybutora) oraz zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Stan faktyczny
W toku kontroli stwierdzono w agregatach sprężarkowych wady spawalnicze zbiorników, które zgodnie z opiniami ekspertów obniżają ich wytrzymałość i mogą prowadzić do zniszczenia, stwarzając zagrożenie dla użytkowników. Prezes UOKiK, po przeprowadzeniu postępowania, nakazał dystrybutorowi ('N.' Sp. z o.o.) wycofanie tych wyrobów z obrotu i powiadomienie konsumentów. Dystrybutor oraz producent ('F. S.P.A.') zaskarżyli tę decyzję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów prawnych, błędnej oceny dowodów i naruszenia procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi 'N.' Sp. z o.o. i 'F. S.P.A.' na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skarg "N." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i F. S.P.A. z siedzibą w [...], Włochy na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oddala skargi
W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku w C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w sklepie C.w B., stwierdzono w ofercie sprzedaży agregaty sprężarkowe: S. [...], oznaczone na opakowaniu: producent N. (S. . Sp. z o.o, ul. S.a 20a W., kraj pochodzenia: C..
Na tabliczce znamionowej S [...] umieszczono m.in, następujące dane: S. , oznakowanie C. S.p.A. - V., 6 [...] R. (TO) I., [...], CODE [...], [...], maksymalne ciśnienie robocze (bar = 8), pojemność zbiornika w litrach (24), MADE IN P.R.C.
Na tabliczce znamionowej S. [...] umieszczono m.in. następujące dane: S., oznakowanie C. S.p.A. - V., 6 [...] R. (TO) I. [...], [...], [...], [...], maksymalne ciśnienie robocze (bar = 8), pojemność zbiornika w litrach (50), MADE IN P.R.C.
Wyroby zostały zakupione przez kontrolowanego przedsiębiorcę od "N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wg faktury [...] z [...] czerwca 2016 r. - 15 sztuk wyrobów S. [...] oraz wg faktury [...] z [...] sierpnia 2016 r. - 4 sztuki wyrobów S. [...].
"N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zakupiła ww. wyroby od F. S.p.A. - v. 6 - [...] R. W., wg faktury nr [...] z 29 kwietnia 2016 r. (dokumenty SAD z 3 czerwca 2016 r.) - 290 sztuk wyrobów S. oraz wg faktury nr [...] z 22 marca 2016 r. (dokumenty SAD z 29 kwietnia 2016 r.) - 315 sztuk wyrobów S. [...], 360 sztuk wyrobów S. [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego S. [...] nie spełnia wymagań pkt 10.2.3.3, normy PN-EN 286-1:2001 Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia - w wyniku badań radiograficznych zbiornika stwierdzono pęknięcie w spoinie wzdłużnej, przyklejenia w obu spoinach obwodowych oraz brak przetopu (sprawozdanie z badań nr 2515/2016-LB/l z 21 listopada 2016 r., protokół badań radiograficznych nr 1 /RT/2515/2016).
Wykryte niezgodności spawalnicze: pęknięcia, przyklejenia brzegowe, braki przetopu są niedopuszczalne w spoinach zbiorników ciśnieniowych. Pomyślny wynik hydraulicznych prób ciśnieniowych (wykonanych przez wytwórcę oraz w czasie badań laboratoryjnych) w badanym zbiorniku świadczy o zachowaniu szczelności i wytrzymałości zbiornika w danym momencie. Jednak charakter pracy zbiorników sprężonego powietrza w agregatach sprężarkowych powoduje, że narażone są one na cykliczne zmiany obciążeń. Po osiągnięciu żądanego ciśnienia w zbiorniku następuje wyłączenie sprężarki, potem następuje pobór sprężonego powietrza i stopniowe obniżanie ciśnienia aż do ponownego załączenia sprężarki przez wyłącznik ciśnieniowy (presostat). Takie cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Nie są one groźne dla stanu technicznego zbiornika w przypadku spoin wykonanych poprawnie. Natomiast wszelkie wady w spoinach obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie (opinia dot. badań laboratoryjnych LB-612-1584/2998/16 z 2 grudnia 2016 r.).
Badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego S. [...] nie spełnia wymagań pkt 10.2.4.1. normy PN-EN 286-1:2001 Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia - w wyniku badania niszczącego spoiny wzdłużnej zbiornika (próba zginania poprzecznego z rozciąganiem grani) uzyskano wynik negatywny (sprawozdanie z badań nr 2515/2016-LB/2 z 21 listopada 2016 r., protokół badań radiograficznych nr 2/RT/2515/2016).
Negatywny wynik badania polegającego na zginaniu poprzecznym złącza spawanego świadczy o niewłaściwej jakości wykonania złącza. Pomyślny wynik hydraulicznych prób ciśnieniowych (wykonanych przez wytwórcę oraz w czasie badań laboratoryjnych) w badanym zbiorniku świadczy o zachowaniu szczelności i wytrzymałości zbiornika w danym momencie. Jednak charakter pracy zbiorników sprężonego powietrza w agregatach sprężarkowych powoduje, że narażone są one na cykliczne zmiany obciążeń. Po osiągnięciu żądanego ciśnienia w zbiorniku następuje wyłączenie sprężarki, potem następuje pobór sprężonego powietrza i stopniowe obniżanie ciśnienia aż do ponownego załączenia sprężarki przez wyłącznik ciśnieniowy (presostat). Takie cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Nie są one groźne dla stanu technicznego zbiornika w przypadku spoin wykonanych poprawnie. Natomiast wszelkie wady w spoinach obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie (opinia dot. badań laboratoryjnych LB-612-1585/2999/16 z 2 grudnia 2016 r.).
W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami akta kontroli przekazano do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK") celem wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z wymaganiami.
W ramach postępowania wyjaśniającego Prezes UOKiK pismem z dnia 17 stycznia 2017 r. zwrócił się do "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W. o poinformowanie, jaka jest rola Spółki w obrocie ww. wyrobami oraz przekazanie pozostałych faktur zakupu, w przypadku ich posiadania, oświadczenia o stanie posiadania wyrobów oraz listy kontrahentów.
N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. poinformowała, że jest importerem i dystrybutorem na terenie Polski agregatów sprężarkowych, a producentem wyrobów jest F. S.p.A. - v. 6, 10070 R., W.. Spółka wskazała, że wszystkie egzemplarze agregatu sprężarkowego typ [...] kod FCCC404STP005 dostarczone z F. wg faktury 402855 w ilości 360 sztuk zostały sprzedane w całości do sieci handlowej C., zaś wszystkie egzemplarze agregatu sprężarkowego typ [...] kod [...] dostarczone z F. wg faktury 404285 w ilości 290 sztuk zostały sprzedane w całości do sieci handlowej C..
Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. Prezes UOKiK zawiadomił "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także "strona postępowania") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu agregatów sprężarkowych: S. [...], S. [...], niezgodnych z wymaganiami określonymi w pkt 3 CZĘŚĆ III Procesy produkcji ZAŁĄCZNIK Nr 1 WYMAGANIA DOTYCZĄCE PROJEKTOWANIA I WYTWARZANIA ZBIORNIKÓW rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 812, dalej "rozporządzenie"), z uwagi na niezgodności w spoinach zbiorników agregatów sprężarkowych, które obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiorników poddanych obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiorników.
Ze względu na stwierdzone niezgodności oraz zagrożenie stwarzane przez przedmiotowe wyroby, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wycofanie zakwestionowanych wyrobów z obrotu i powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów w formie ogłoszenia zamieszczonego w prasie o zasięgu ogólnopolskim oraz na stronie internetowej. Wyjaśnił ponadto, iż dowodami potwierdzającymi podjęcie powyższych działań będą, w szczególności: faktury korygujące bądź podpisane oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu w ofercie sprzedaży wyrobów lub inne dowody świadczące o wycofaniu wyrobów z obrotu oraz dowody potwierdzające powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu (strona z gazety z zamieszczonym ogłoszeniem oraz wydruk ze strony internetowej z widocznym ogłoszeniem). Ponadto organ prowadzący postępowanie zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie rozbieżności dotyczącej ilości zakupionych agregatów sprężarkowych S. [...], gdyż ze znajdujących się w aktach sprawy faktur zakupu wynika, że strona zakupiła łącznie 605 sztuk wyrobów (wg faktury nr 404285 - 290 sztuk, wg faktury nr 402855 - 315 sztuk), a nie jak twierdzi w piśmie z 27 stycznia 2017 r. - 290 sztuk.
Strona postępowania pismem z dnia 22 lutego 2017 r. poinformowała, że przetłumaczone na język angielski zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu ww. wyrobów wraz ze sprawozdaniami z badań przesłała do producenta F. S.p.A R. W., który zajmie w sprawie stanowisko. Ponadto poinformowała, że jako Spółka zależna od producenta jest zobowiązana do pełnej współpracy z nim w zakresie niniejszego postępowania.
Pismem z dnia 8 marca 2017 r. strona poinformowała, że producentem wyrobów: agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], [...] jest F.S.p.A-V., 6 [...] R. W.. Zbiorniki ciśnieniowe zostały wyprodukowane przez zakład produkcyjny W.. Ltd w C.. Wskazała, że analiza ryzyka związana z produktem oraz typ certyfikatu WE wydanego przez Jednostkę Notyfikowaną 0036 TUV SUD Industrie Service GmbH Westendstrasse 199 D-80686 Monachium, Niemcy potwierdzają, że będące przedmiotem postępowania zbiorniki wyprodukowane zostały zgodnie z dyrektywą 2009/105/WE w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych i pozostałych obowiązujących przepisów w tym zakresie. Zgodność produktu jest w rzeczywistości potwierdzona certyfikatem WE wydanym przez Jednostkę Notyfikowaną 0036 TUV SUD Industrie Service GmbH, która przeprowadziła także z pozytywnym skutkiem zakładową kontrolę produkcji obu zbiorników (w załączeniu do pisma strona przesłała certyfikaty oraz raport z przeprowadzonych niezapowiedzianych kontroli). Prezes UOKiK jako organ nadzoru rynku powinien uwzględnić w trakcie postępowania załączone do pisma certyfikaty i sprawozdania z badań, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 19 - Środki Nadzoru Rynku rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r.
Strona postępowania poinformowała, że niezwłocznie po wszczęciu postępowania wyznaczyła inną Jednostkę Notyfikowaną aby przeprowadzić kolejne badania laboratoryjne w celu weryfikacji i potwierdzenia zgodności wyrobów z dyrektywą 2009/105/WE i braku zagrożenia dla użytkowników końcowych produktów. F. S.p.A. wymaga aby powtórne testy zlecone przez Jednostkę Notyfikowaną odbyły się w obecności swoich ekspertów technicznych. Ponadto F. S.p.A. formalnie wnosi aby być powołanym jako strona postępowania, jak również aby mieć możliwość bycia wysłuchanym zgodnie z art. 21 pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r.
Prezes UOKiK pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. poinformował stronę postępowania, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z wymaganiami, o którym mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego jest wyłącznie podmiot gospodarczy, wobec którego postępowanie zostało wszczęte (art. 79 ust. 1 ww. ustaw)')- Przepis art, 4 pkt 19 ww. ustawy stanowi, iż podmiotem gospodarczym jest producent, upoważniony przedstawiciel, importer, dystrybutor albo instalator. Zatem stroną wszczętego z urzędu przez Prezesa UOKiK postępowania jest dystrybutor "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W., który udostępnił wyroby na rynku w ramach działalności handlowej (po wprowadzeniu ich do obrotu). Celem wszczętego z urzędu postępowania jest wycofanie z obrotu wyrobów wyłącznie udostępnionych przez stronę postępowania dystrybutora "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W.na rynku polskim. Postępowanie to nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków producenta z W. F. S.p.A.
swoje stanowisko (bycie wysłuchanym) może przedstawić wyłącznie podmiot gospodarczy wobec którego postępowanie zostało wszczęte, czyli strona postępowania, przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 84 ww. ustawy. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w przypadku gdy organy nadzoru rynku danego państwa członkowskiego decydują o wycofaniu produktu wytworzonego w innym państwie członkowskim, wysyłają one zainteresowanemu podmiotowi gospodarczemu powiadomienie pod adres wskazany na produkcie lub w dokumentacji towarzyszącej produktowi. Prezes UOKiK poinformował, że w obecnym stanie postępowania nie została podjęta jeszcze decyzja o wycofaniu wyrobów z obrotu. Zaproponowano jedynie podjęcie działań dobrowolnych. Wskazał ponadto, że z uwagi na przedstawione przez stronę postępowania stanowisko zostanie przeprowadzone postępowanie dowodowe, w toku którego zostaną poddane analizie przesłane certyfikaty i sprawozdania, zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit 3 ww. rozporządzenia.
W związku z powyższym Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą o zidentyfikowanie na przesłanych dokumentach wyrobów: agregat sprężarkowy S. [...] [...] CODE [...], agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], [...].
Prezes UOKiK zawiadomił stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2017 r. nr DNR-2/143/2017 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów: agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], [...]:
1. na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 84 ust, 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r., poz. 542 ze zm.) nakazał "N." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie wycofanie z obrotu ww. wyrobów niezgodnych z wymaganiami określonymi w pkt 3 CZĘŚĆ III Procesy produkcji ZAŁĄCZNIK Nr 1 WYMAGANIA DOTYCZĄCE PROJEKTOWANIA I WYTWARZANIA ZBIORNIKÓW rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 812);
2. na podstawie art. 84 ust 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r., poz. 542 ze zm.) nakazuje "N." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim oraz na stronie internetowej nuair.pl poprzez zamieszczenie ogłoszenia (wielkość min. 7/7 cm) o treści: "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W. informuje, iż wprowadzone do obrotu wyroby: agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], [...] nie spełniają wymagań rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych, z uwagi na niezgodności w spoinach zbiorników agregatów sprężarkowych, które obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiorników poddanych obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiorników oraz stwarza niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Ogłoszenie publikuje się w związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DNR-2(143)2017 z dnia 12 czerwca 2017 r.".
3. na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r., poz. 542 ze zm.) zobowiązuje "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W. do przedstawienia dowodów wykonania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
4. na podstawie art. 84 ust, 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r., poz. 542 ze zm.) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał m.in., iż niezgodności w spoinach zbiorników agregatów sprężarkowych obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiorników poddanych obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiorników oraz stwarza niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w ich bezpośrednim sąsiedztwie. W związku z tym, organ uznał, iż niezbędne jest nakazanie stronie postępowania wycofanie udostępnionych przez nią wyrobów z obrotu. Ponadto w trosce o bezpieczeństwo użytkowników kwestionowanych wyrobów, które z uwagi na stwierdzone niezgodności może być zagrożone. Prezes UOKiK uznał, że zachodzi konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Mając na celu w szczególności usunięcie istniejącego zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników wyrobu, zastosowane środki organ uznał za adekwatne i proporcjonalne do stopnia zagrożenia powodowanego przez wyroby.
Na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes UOKiK decyzją z dnia 20 lipca 2017 r. nr DNR-2/174/2017 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1. w związku z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), utrzymuje w mocy decyzję z dnia 12 czerwca 2017 r.
Organ odnosząc się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów wyjaśnił że:
1) Zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r. poz. 542, z późn. zm., dalej: "usozinr") stroną postępowania jest wyłącznie podmiot gospodarczy, wobec którego postępowanie zostało wszczęte. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto wobec dystrybutora, który w świetle przepisu art. 4 pkt 19) usozinr jest podmiotem gospodarczym. Natomiast, według art. 4 pkt 8) usozinr dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, inna niż producent lub importer, która udostępnia wyrób na rynku w ramach działalności handlowej. Z kolei przepis art. 4 pkt 23) usozinr stanowi, że przez udostępnienie wyrobu na rynku należy rozumieć każde dostarczenie wyrobu w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w ramach działalności gospodarczej, odpłatnie lub nieodpłatnie. W sposób więc zgodny z przepisami usozinr postępowanie zostało wszczęte wobec strony postępowania jako dystrybutora przedmiotowych wyrobów. Organ II instancji nie dopatrzył się uchybień proceduralnych organu I instancji w kwestii określenia strony postępowania.
2) Zgodnie z art. 17 usozinr dystrybutor ma obowiązek m.in: działać z należytą starannością przy udostępnianiu wyrobu na rynku (pkt 1), nie udostępniać na rynku wyrobu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie spełniania wymagań (pkt 4), zapewnić niezwłoczne podjęcie działali w celu doprowadzenia do zgodności wyrobu, jego wycofania z obrotu lub odzyskania, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że wyrób jest niezgodny z wymaganiami (pkt 6), na żądanie organu nadzoru rynku współpracować w celu usunięcia zagrożenia, jakie stwarza wyrób, który udostępnił na rynku (pkt 9). W związku z powyższym, wbrew temu co twierdzi strona postępowania, jako dystrybutor wyrobu zobowiązana była podjąć działania zmierzające do wycofania z obrotu przedmiotowych wyrobów. Strona postępowania w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów wycofania wyrobów z obrotu lub wstrzymania ich dalszej dystrybucji, na co miała wystarczająco dużo czasu. Wszczęte z urzędu przez organ I instancji postępowanie miało na celu wycofanie z obrotu wyrobów wyłącznie udostępnionych przez stronę postępowania, o czym była informowana. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o podjęciu przez nią jakichkolwiek działań mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów.
3) Badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego STANLEY TYPE D 210/8/24 nie spełnia wymagań pkt 10.2.3.3. normy PN-EN 286-1:2001 "Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia". W wyniku badań radiograficznych zbiornika stwierdzono pęknięcie w spoinie wzdłużnej, przyklejenia w obu spoinach obwodowych oraz brak przetopu. W opinii ww. laboratorium dotyczącej badań laboratoryjnych LB-612-1584/2998/16 z 2 grudnia 2016 r., wykryte niezgodności spawalnicze: pęknięcia, przyklejenia brzegowe, braki przetopu są niedopuszczalne w spoinach zbiorników ciśnieniowych. Cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Z uwagi na wady w spoinach obniżające wytrzymałość złącza spawanego, w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym, może to doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Z kolei badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego S. [...] nie spełnia wymagań pkt 10.2.4.1. normy PN-EN 286-1:2001 "Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia". W wyniku badania niszczącego spoiny wzdłużnej zbiornika (próba zginania poprzecznego z rozciąganiem grani) uzyskano wynik negatywny. W opinii ww. laboratorium dot. badań laboratoryjnych LB-612-1585/2999/16 z 2 grudnia 2016 r., wykryte niezgodności spawalnicze: pęknięcia, przyklejenia brzegowe, braki przetopu są niedopuszczalne w spoinach zbiorników ciśnieniowych. Cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Z uwagi na wady w spoinach obniżające wytrzymałość złącza spawanego, w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym, może to doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika. Dodatkowo, należy wziąć pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Z uwagi na to, iż charakter i rodzaj niezgodności wyrobów nie pozwalał na usunięcie ich niezgodności z zasadniczymi wymaganiami, koniecznym było wycofanie wyrobu z obrotu, czego strona postępowania nie uczyniła.
4) Strona postępowania w toku prowadzonego postępowania, jak również po wydaniu decyzji przez organ I instancji przedstawiła m.in, świadectwa badania obu wyrobów, deklaracje zgodności dla obu wyrobów z certyfikacjami kwalifikacji technologii spawania, rysunkami modelu zbiornika, raporty z obserwacji wyrobów wystawione przez Organ Notyfikacyjny TÜV SÜD Industrie Service GmbH. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit 3 Rozporządzenia 765/2008, w przypadku gdy podmioty gospodarcze przedstawiają sprawozdanie z badań lub certyfikaty poświadczające zgodność, wydaną przez akredytowaną jednostkę oceniającą zgodność, organy nadzoru rynku należycie uwzględniają te sprawozdania lub certyfikaty. "Należyte uwzględnienie" takich sprawozdań lub certyfikatów nie jest jednak tożsame z akceptacją wniosków w nich zawartych. Podlegają one jak wszystkie inne dowody ocenie organu.
5) Strona postępowania miała możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. (doręczonym stronie postępowania w dniu 15 maja 2017 r.) organ I instancji zawiadomił stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie. Organ I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 21 ust. 3 Rozporządzenia 765/2008 podmiot gospodarczy przed wydaniem decyzji ma możliwość, w terminie nie krótszym niż 10 dni, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Termin na przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 25 maja 2017 r.
6) Wszczęte z urzędu przez organ postępowanie administracyjne miało na celu wycofanie z obrotu wyrobów udostępnionych przez stronę postępowania, o czym była ona wielokrotnie informowana. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o podjęciu przez nią jakichkolwiek działań dobrowolnych mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów. "Odnalezienie znajdujących się w obrocie wyrobów z zakwestionowanej partii", "wstrzymanie ich produkcji" oraz "zawieszenie sprzedaży" nie zostało udokumentowane, a co więcej, nie stanowiłoby także o podjęciu działań dobrowolnych mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu.
7) Wbrew twierdzeniom strony, w toku postępowania w I instancji nie składała ona wniosku o badanie próbki kontrolnej, o którym mowa w art. 72 ust. 6 usozinr. W piśmie z dnia 8 marca 2017 r. strona postępowania poinformowała jedynie, iż producent "wyznaczył inną Jednostkę Notyfikowaną, aby przeprowadzić kolejne badania laboratoryjne w celu weryfikacji i potwierdzenia certyfikatów" oraz "braku zagrożenia dla użytkowników końcowych produktów". Na żadnym etapie postępowania strona postępowania nie wnosiła o przebadanie próbki kontrolnej wyrobów. Zgodnie z art. 72 ust. 3 usozinr, równocześnie z pobraniem próbki wyrobu pobiera się dodatkową próbkę w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (próbka kontrolna). Próbka kontrolna jako odpowiednio zabezpieczona część tej samej partii może być na wniosek lub z urzędu w toku postępowania przed Prezesem UOKiK poddana badaniu w innym laboratorium niż laboratorium badające próbkę podstawową. Jednakże, sprawozdania z badań laboratoryjnych wykonywane z urzędu lub na wniosek, jak również samodzielnie przez strony postępowania lub producentów w innych laboratoriach podlegają ocenie organu jak każdy inny dowód.
Z uwagi jednak m.in. na brak możliwości weryfikacji tożsamości konstrukcyjnej wyrobów, których dotyczy postępowanie z wyrobami badanymi oraz kontroli zabezpieczenia próbki kontrolnej, takie dowody pełnią jedynie funkcję pomocniczą w procesie weryfikacji zgodności wyrobu z wymaganiami. W niniejszej sprawie, organ II instancji uznał za wiarygodne badania obu przedmiotowych wyrobów przeprowadzone przez Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu, Sprawozdania z tych badań wraz z załączonymi do nich opiniami dowodzą, iż wyroby stwarzają zagrożenie i powinny zostać wycofane z obrotu. Organ II instancji nie dopatrzył się w postępowaniu dowodowym organu I instancji naruszenia norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych,
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że decyzja Prezesa UOKiK nr DNR-2/143/2017 z dnia 12 czerwca 2017 r. powinna pozostać w obrocie prawnym.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa UOKiK złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 2120/17) oraz F. S.P.A. z siedzibą w R., W. (sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 868/18).
N. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła:
1) Wydanie decyzji z naruszeniem prawa, które daje podstawę do stwierdzenia nieważność decyzji tj.:
- Naruszenie art. 79 § 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku poprzez jego niewłaściwo zastosowanie i przyjęcie przez Prezesa UOKiK, że postępowanie dotyczy obowiązków skarżącej jako dystrybutora i uznanie jej za stronę podstępowania, podczas gdy wyprodukowania wyrobów, które nie spełniają wymagań Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwia 2016 r. w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych dotyczy wyłącznie obowiązków producenta, co doprowadziło do skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.
2) Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego i prawa procesowego - która miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- naruszenie przepisu art. 132 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 133 USOZiNR poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że do kontroli prostych zbiorników ciśnieniowych wprowadzonych da obrotu przed dniem 20 kwietnia 2016 r. stosuje się przepisy USOZiNR, w tym art. 5 i art. 12 pkt 1 oraz wydane na podstawie tej ustawy przepisy wykonawcze rozporządzenia MR, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 132 USOZiNR w zw. z art. 41 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/29/UE z dnia 26 lutego 2014 r. 201/ w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku prostych zbiorników ciśnieniowych, przepisów USOZiNR nie stosuje się do wyrobów wprowadzonych do obrotu przed dniem 20 kwietnia 2016 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania do kontrolowanych wyrobów, gdyż zostały one wprowadzone do obrotu przed wejściem w życie USOZiNR.
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 2 USOZiNR poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wyrób nie spełnia wymagań, pomimo, iż z przedstawionych organowi w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą dokumentów, w tym wyników przeprowadzonych badań zgodności oraz certyfikatów zgodności wynika, iż wyroby spełniają wymagania, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji o wycofaniu wyrobów z obrotu i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
- naruszenie przepisu art. 82 ust. 2 w zw. z art. 82 ust. 1 i 84 ust. 2 USOZiNR poprzez jego niezastosowanie i niewydanie przed wydaniem decyzji w sprawie postanowienia zobowiązującego skarżącą do dobrowolnego wycofania wyrobów z obrotu oraz do zawiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, pomimo iż wyznaczenie stronie terminu do dobrowolnego wykonania nakazów organu, przed wydaniem decyzji zobowiązującej do wykonania tych działań musi nastąpić w formie postanowienia, nie zaś - jak w niniejszej sprawie - z pominięciem obowiązku wydania postanowienia;
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 2 w zw. z art. 82 ust. 1 USOZiNR poprzez ich błędne zastosowanie i w rezultacie nałożenie na skarżącą obowiązków w postaci wycofania wyrobów ości z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów w postaci opublikowania ogłoszenia w ogólnopolskim dzienniku oraz zamieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej skarżącej, mimo że kwestionowane wyroby spełniają owo wymagania i nie stwarzają żadnego zagrożenia dla otoczenia;
- naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (dalej jako "UIH") oraz w związku z art. 72 ust. 6 USOZiNR poprzez ich niezastosowanie i niepoddanie badaniom próbki kontrolnej wyrobów, co doprowadziło do wydania decyzji w przedmiocie wycofania wyrobów z obrotu wyłącznie na podstawie wyników jednego badania laboratoryjnego, przeprowadzonego przez jednostkę nieupoważnioną do kontroli zgodności wyrobów z normą PN-EN 286-2:2001;
- naruszenie § 6 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie protokołu przyjęcia próbki do badań przez osobę kierującą Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu, co uniemożliwia zweryfikowanie, czy poddane zabezpieczonym w toku postępowania kontrolnego;
- naruszenie przepisu art. 19 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/39 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "zainteresowanym podmiotem gospodarczym" jest podmiot, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie administracyjne mające na celu wycofanie wyrobów z obrotu, czyli w niniejszej sprawie - dystrybutor wyrobów, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu, przemawia za uznaniem, iż za "zainteresowany podmiot gospodarczy" uznać należy producenta wyrobu, co doprowadziło do uniemożliwienia producentowi zakwestionowanych wyrobów przedstawienia swojego stanowiska w sprawie;
- art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w sprawie i całkowite pominięcie i nieuwzględnienie w wydanej decyzji stanowiska strony postępowania przekazanego pismem z dnia 12 czerwca 2017 r.;
- naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzania 765/2008 poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że wyroby nie spełniają wymagań, mimo że dowody przedstawione przez skarżącą potwierdzają spełnienie przez kontrolowane wyroby wszelkich wymogów wynikających z przepisów prawa;
- naruszenie przepisu art. 78 § 1 zw. z art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku
strony o przeprowadzenie dowodu w zakresie ponownych badań na okoliczność spełniania przez wyroby wymogów wynikających z ustawy, mimo że dowód ten miał istotne znaczenie dla sprawy;
- naruszenie przepisu art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej jako "USDG") poprzez brak zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, pomimo, iż zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli stanowiło obowiązek kontrolującego.
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 7 USOZiNR poprzez jego błędne zastosowanie i nałożeni« na decyzję rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo że interes użytkowników nie wymagał nadania takiegho rygoru,
- naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji mimo że decyzja ta narusza prawo,
Mając na uwadze wskazane zarzuty N. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK w całości oraz o stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej ewentualnie o ich uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postepowania.
F.S.P.A. z siedzibą w R., W., reprezentowana przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez zaniechanie wezwania do udziału w postępowaniu kontrolnym jako strony postępowania - skarżącej, będącej producentem kontrolowanych wyrobów (agregatów sprężarkowych) oraz uniemożliwienie skarżącej wzięcia aktywnego udziału w toku postępowania kontrolnego, w tym na etapie badań zgodności wyrobów z wymaganiami, pomimo, że skarżącą, jako producenta wyrobów, uznać należało za podmiot kontrolowany, tj. za stronę postępowania kontrolnego, sprawa w oczywisty sposób dotyczyła interesu prawnego producenta, jest on jedynym podmiotem odpowiedzialnym za zapewnienie zgodności zaprojektowanych i wytworzonych produktów z zasadniczymi wymaganiami, co doprowadziło do absencji strony w postępowaniu, bez jej winy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
- naruszenie przepisu art. 19 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/39 (dalej jako: "Rozporządzenie 765/2008) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "zainteresowanym podmiotem gospodarczym" jest podmiot, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie administracyjne mające na celu wycofanie wyrobów z obrotu, czyli w niniejszej sprawie - dystrybutor, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu, dokonana w świetle pozostałych przepisów Rozporządzenia 765/2008 przemawia za uznaniem, iż za "zainteresowany podmiot gospodarczy uznać należy producenta wyrobu, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia skarżącej przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w odpowiednim terminie oraz bycia wysłuchanym, a zatem do wyeliminowania producenta z udziału w postępowaniu mającym na celu wycofanie wyrobów z obrotu, jak również do zaniechania wysłania producentowi na adres wskazany na produkcie obligatoryjnego powiadomienia o podjęciu decyzji, co w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
- wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisu art. 132 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 133 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (dalej jako "USOZiNR") poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że do kontroli prostych zbiorników ciśnieniowych wprowadzonych do obrotu przed dniem 20 kwietnia 2016 r. stosuje się przepisy USOZiNR, w tym art. 5 i art. 12 pkt 1 oraz wydane na podstawie tej ustawy przepisy wykonawcze rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie prostych zbiorników ciśnieniowych (dalej jako: "Rozporządzenie MR") , podczas gdy zgodnie z przepisem art. 132 USOZiNR w zw. z art. 41 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/29/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku prostych zbiorników ciśnieniowych (dalej "Dyrektywa 2014/29") przepisów USOZiNR nie stosuje się do wyrobów wprowadzonych do obrotu przed dniem 20 kwietnia 2016 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji na podstawie przepisów, które nie mają zastosowania do kontrolowanych wyrobów, gdyż zostały one wprowadzone do obrotu przed wejściem w życie USOZiNR;
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 2 USOZiNR poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wyroby nie spełniają wymagań, pomimo, iż z przedstawionych organowi w toku postępowania administracyjnego przez Skarżącą dokumentów, w tym wyników przeprowadzonych badań zgodności oraz certyfikatów zgodności wynika, iż wyroby spełniają wymagania, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji o wycofaniu wyrobów z obrotu i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 2 w zw. z art. 82 ust. 1 USOZiNR poprzez ich błędne zastosowanie i w rezultacie nałożenie na NU AIR obowiązków w postaci wycofania wyrobów z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów w postaci opublikowania ogłoszenia w ogólnopolskim dzienniku oraz zamieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej NU AIR, mimo że kwestionowane wyroby spełniają wymagania i nie stwarzają żadnego zagrożenia dla otoczenia;
- naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej oraz w związku z art. 72 ust. 6 USOZiNR poprzez ich niezastosowanie i niepoddanie badaniom próbki kontrolnej wyrobów, co doprowadziło Prezesa UOKIK do wydania decyzji w przedmiocie wycofania wyrobów z obrotu wyłącznie na podstawie wyników jednego badania laboratoryjnego, przeprowadzonego przez jednostkę nieupoważnioną do kontroli zgodności wyrobów z normą PN-EN 286-2:2001 (której naruszenie zostało przez Prezesa UOKIK stwierdzone), a nadto w sposób wadliwy i budzący wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności;
- naruszenie przepisu art. 84 ust. 7 USOZiNR poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na decyzję rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo że interes użytkowników nie wymagał nadania rygoru;
- naruszenie § 6 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (dalej jako: "Rozporządzenie Prezesa RM") poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie protokołu przyjęcia próbki do badań przez osobę kierującą Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu, co uniemożliwia zweryfikowanie, czy poddane badaniom wyroby odpowiadają tym zabezpieczonym w toku postępowania kontrolnego;
- naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia 765/2008 poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że wyroby nie spełniają wymagań, mimo że dowody przedstawione przez skarżącą potwierdzają spełnienie przez kontrolowane wyroby wszelkich wymogów wynikających z przepisów prawa, co doprowadziło Prezesa UOKiK do wydania przedmiotowej Decyzji, mimo że wyroby spełniają wymogi Rozporządzenia MR.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. Sąd postanowił w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a połączyć obie sprawy o sygnaturze VI SA/Wa 2120/17 i VI SA/WA 868/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalszego prowadzenia pod sygnaturą VI SA/WA 2120/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (p. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Zdaniem Sądu, oba podmioty, które wniosły skargi w niniejszej sprawie były do tego uprawnione. Jednakże zdaniem Sądu skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lipca 2017 r. jak również utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia 12 czerwca 2017 r. nie naruszają prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ centralny, wydając kwestionowane decyzje administracyjne, posłużył się pełnym materiałem dowodowym i prawidłowo zastosowały odpowiednie przepisy prawa.
Zdaniem Sądu organ zasadnie orzekł, po przeprowadzeniu stosownego postępowania odnośnie urządzeń agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], agregat sprężarkowy S. [...] CODE [...], [...]: o nakazaniu wycofania z obrotu ww. wyrobów oraz nakazał powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów.
Prawidłowo organ wykazał m.in., że niezgodności w spoinach zbiorników agregatów sprężarkowych obniżają wytrzymałość złącza spawanego, co w trakcie eksploatacji zbiorników poddanych obciążeniom cyklicznym może doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiorników, co stwarza niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w ich bezpośrednim sąsiedztwie.
Sąd stwierdza, że w tych okolicznościach niezbędne było nakazanie stronie postępowania wycofanie udostępnionych przez nią wyrobów z obrotu. Organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na bezpieczeństwo użytkowników kwestionowanych wyrobów, które z uwagi na stwierdzone niezgodności mogło być zagrożone. Zasadnie także zdaniem Sądu, Prezes UOKiK uznał, że zachodziła konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Mając na celu w szczególności usunięcie istniejącego zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników wyrobu, zastosowane środki były adekwatne i proporcjonalne do stopnia zagrożenia powodowanego przez badane wyroby.
Sąd zauważa, że zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2016 r. poz. 542, z późn. zm., dalej: "usozinr") stroną postępowania jest wyłącznie podmiot gospodarczy, wobec którego postępowanie zostało wszczęte. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto wobec dystrybutora, który w świetle przepisu art. 4 pkt 19) usozinr jest podmiotem gospodarczym. Natomiast, według art. 4 pkt 8) usozinr dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, inna niż producent lub importer, która udostępnia wyrób na rynku w ramach działalności handlowej. Z kolei przepis art. 4 pkt 23) usozinr stanowi, że przez udostępnienie wyrobu na rynku należy rozumieć każde dostarczenie wyrobu w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w ramach działalności gospodarczej, odpłatnie lub nieodpłatnie. Sąd stwierdza, że zgodnie z przepisami usozinr postępowanie zostało wszczęte wobec strony postępowania jako dystrybutora przedmiotowych wyrobów. Nie można zatem dopatrzyć się uchybień proceduralnych organu w kwestii określenia strony postępowania. Co nie zmienia faktu, że również producent urządzeń może mieć interes prawny w zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego ( w niniejszej sprawie postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2018 r. sygn.. akt II GSK 32/18)
Zgodnie z art. 17 usozinr dystrybutor ma obowiązek m.in: działać z należytą starannością przy udostępnianiu wyrobu na rynku (pkt 1), nie udostępniać na rynku wyrobu, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie spełniania wymagań (pkt 4), zapewnić niezwłoczne podjęcie działali w celu doprowadzenia do zgodności wyrobu, jego wycofania z obrotu lub odzyskania, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że wyrób jest niezgodny z wymaganiami (pkt 6), na żądanie organu nadzoru rynku współpracować w celu usunięcia zagrożenia, jakie stwarza wyrób, który udostępnił na rynku (pkt 9).
W związku z powyższym, wbrew temu co twierdzi strona postępowania, jako dystrybutor wyrobu zobowiązana była podjąć działania zmierzające do wycofania z obrotu przedmiotowych wyrobów. Strona postępowania w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów wycofania wyrobów z obrotu lub wstrzymania ich dalszej dystrybucji, na co miała określony czas.
Wszczęte z urzędu przez organ administracji postępowanie miało na celu wycofanie z obrotu wyrobów wyłącznie udostępnionych przez stronę postępowania, o czym była informowana. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o podjęciu przez nią jakichkolwiek działań mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów.
Sąd stwierdza, że badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego S. [...] nie spełnia wymagań pkt 10.2.3.3. normy PN-EN 286-1:2001 "Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia". Należy podkreślić, że w wyniku badań radiograficznych zbiornika stwierdzono pęknięcie w spoinie wzdłużnej, przyklejenia w obu spoinach obwodowych oraz brak przetopu. W opinii ww. laboratorium dotyczącej badań laboratoryjnych LB-612-1584/2998/16 z dnia 2 grudnia 2016 r., wykryte niezgodności spawalnicze: pęknięcia, przyklejenia brzegowe, braki przetopu są niedopuszczalne w spoinach zbiorników ciśnieniowych. Cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Z uwagi na wady w spoinach obniżające wytrzymałość złącza spawanego, w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym, może to doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika.
Dodatkowo wzięto pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Sąd stwierdza, że nie ulega także wątpliwości, że badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu wykazały, że zbiornik agregatu sprężarkowego S. [...] nie spełnia wymagań pkt 10.2.4.1. normy PN-EN 286-1:2001 "Proste, nieogrzewane płomieniem zbiorniki ciśnieniowe na powietrze lub azot - Część 1: Zbiorniki ciśnieniowe ogólnego przeznaczenia". W wyniku badania niszczącego spoiny wzdłużnej zbiornika (próba zginania poprzecznego z rozciąganiem grani) uzyskano wynik negatywny. W opinii ww. laboratorium dot. badań laboratoryjnych LB-612-1585/2999/16 z 2 grudnia 2016 r., wykryte niezgodności spawalnicze: pęknięcia, przyklejenia brzegowe, braki przetopu są niedopuszczalne w spoinach zbiorników ciśnieniowych. Cykliczne wahania ciśnienia powodują odkształcenia sprężyste ścianek zbiornika. Z uwagi na wady w spoinach obniżające wytrzymałość złącza spawanego, w trakcie eksploatacji zbiornika poddanego obciążeniom cyklicznym, może to doprowadzić do utraty wytrzymałości złącza i w konsekwencji do zniszczenia zbiornika. Dodatkowo, należy wziąć pod uwagę proces korozji, jaki zachodzi we wnętrzu zbiornika w czasie jego użytkowania. Połączenie powyższych zjawisk może doprowadzić do niebezpiecznego uszkodzenia lub zniszczenia zbiornika, które niesie oczywiste niebezpieczeństwo dla osób znajdujących się w jego sąsiedztwie.
Za słuszne należy uznać stanowisko organu centralnego, że z uwagi na to, iż charakter i rodzaj niezgodności wyrobów nie pozwalał na usunięcie ich niezgodności z zasadniczymi wymaganiami, koniecznym było wycofanie wyrobu z obrotu, czego strona postępowania nie uczyniła.
Sąd zauważa, że Strona postępowania w toku prowadzonego postępowania, jak również po wydaniu pierwszej decyzji przez organ przedstawiła m.in, świadectwa badania obu wyrobów, deklaracje zgodności dla obu wyrobów z certyfikacjami kwalifikacji technologii spawania, rysunkami modelu zbiornika, raporty z obserwacji wyrobów wystawione przez Organ Notyfikacyjny TÜV SÜD Industrie Service GmbH. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit 3 Rozporządzenia 765/2008, w przypadku gdy podmioty gospodarcze przedstawiają sprawozdanie z badań lub certyfikaty poświadczające zgodność, wydaną przez akredytowaną jednostkę oceniającą zgodność, organy nadzoru rynku należycie uwzględniają te sprawozdania lub certyfikaty. "Należyte uwzględnienie" takich sprawozdań lub certyfikatów nie może być jednak uznane za tożsame z akceptacją wniosków w nich zawartych. Podlegają one jak wszystkie inne dowody ocenie organu. W niniejszej sprawie organ dokonał takiej oceny i uznał, że przedstawione przez stronę wyniki badań wykonanych przez TÜV SÜD Industrie Service GmbH, nie podważają wniosków wynikających z badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Centralnym Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu, które wykazały wady w urządzeniach mogące stanowić niebezpieczeństwo dla użytkowników.
Wszczęte z urzędu przez organ postępowanie administracyjne miało na celu wycofanie z obrotu wyrobów udostępnionych przez stronę postępowania, o czym była ona informowana. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o podjęciu przez nią jakichkolwiek działań dobrowolnych mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów.
Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w toku postępowania w I instancji nie składała ona wniosku o badanie próbki kontrolnej, o którym mowa w art. 72 ust. 6 usozinr. W piśmie z dnia 8 marca 2017 r. strona postępowania poinformowała jedynie, iż producent "wyznaczył inną Jednostkę Notyfikowaną, aby przeprowadzić kolejne badania laboratoryjne w celu weryfikacji i potwierdzenia certyfikatów" oraz "braku zagrożenia dla użytkowników końcowych produktów". Na żadnym etapie postępowania strona postępowania nie wnosiła o przebadanie próbki kontrolnej wyrobów. Zgodnie z art. 72 ust. 3 usozinr, równocześnie z pobraniem próbki wyrobu pobiera się dodatkową próbkę w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (próbka kontrolna). Próbka kontrolna jako odpowiednio zabezpieczona część tej samej partii może być na wniosek lub z urzędu w toku postępowania przed Prezesem UOKiK poddana badaniu w innym laboratorium niż laboratorium badające próbkę podstawową. Jednakże, sprawozdania z badań laboratoryjnych wykonywane z urzędu lub na wniosek, jak również samodzielnie przez strony postępowania lub producentów w innych laboratoriach podlegają ocenie organu jak każdy inny dowód.
Z uwagi jednak m.in. na brak możliwości weryfikacji tożsamości konstrukcyjnej wyrobów, których dotyczy postępowanie z wyrobami badanymi oraz kontroli zabezpieczenia próbki kontrolnej, takie dowody pełnią jedynie funkcję pomocniczą w procesie weryfikacji zgodności wyrobu z wymaganiami.
Zdaniem Sądu Prezes UOKiK zasadnie uznał za wiarygodne badania obu przedmiotowych wyrobów przeprowadzone przez Centralne Laboratorium Dozoru Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego w Poznaniu. Sprawozdania z tych badań wraz z załączonymi do nich opiniami dowodzą, iż wyroby stwarzają zagrożenie i powinny zostać wycofane z obrotu. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu dowodowym organu administracji naruszenia norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych.
Mając na uwadze stwierdzone niezgodności wyrobów oraz zagrożenie stwarzane przez zakwestionowane urządzenia, w ocenie Sądu uzasadnione było nakazanie wycofania wyrobów z obrotu, powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu.
W trosce o bezpieczeństwo potencjalnych użytkowników kwestionowanych wyrobów, które z uwagi na stwierdzone niezgodności wyrobów może być zagrożone zasadne było również w interesie użytkowników nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy administracji, w kontrolowanym postępowaniu, nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez uzasadnienia faktyczne i prawne organ nie naruszył też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie 107 k.p.a. Uzasadnienie zawiera bowiem wskazane prawem elementy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło