II SA/Rz 131/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. S. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 7 października 2015 r. skarżąca domagała się ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci: K. S. i M. S. (obecnie dzieci noszą nazwiska C.). Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko K. S. na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. w wysokości 89 zł miesięcznie, oraz przyznał prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. w wysokości 185 zł miesięcznie, a także przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko M. S. na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. w wysokości 89 zł miesięcznie, oraz przyznał prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. w wysokości 185 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Wójt Gminy [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] z uwagi na fakt, że w okresie pobierania świadczenia znajdowały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ojciec dzieci był zatrudniony na terenie Wielkiej Brytanii). Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] znak: [...] Wojewoda działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. j), art. 11, art. 67, art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L Nr 166, str. 1 późn. zm.), art. 60 ust. 1 i 2, art. 90 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L Nr 284, str. 1 z późn. zm.), Decyzji H3 z dnia 15 października 2009 r. dotyczącej daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa w art. 90 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 (Dz. U. UE C 2010, Nr 106, str. 56) i Decyzji Nr F1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odnoszącego się do zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych (Dz. U. UE C 2010, Nr 106, str. 11) oraz art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 5, art. 6, art. 8, art. 21, art. 23, art. 23a, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej w skrócie: "u.ś.r."): I. odmówił przyznania skarżącej na dzieci K. i M. C. prawa do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 marca 2016 r., oraz prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 marca 2016 r.; II. przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków przy czym zawiesił uprawnienie do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo brytyjskie i określił wysokość dodatku dyferencyjnego dla sumy, która przekracza tę kwotę na dzieci: - K. C. w wysokości 90,48 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 października 2016 r., - M. C. w wysokości 152,54 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż: 1. M. C. - ojciec dzieci prowadzi działalność gospodarczą na terenie Wielkiej Brytanii w okresie od września 2006 r. do chwili obecnej; 2. skarżąca - matka dzieci w okresie od 21 maja 2013 r. do 3 grudnia 2014 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, natomiast od 4 grudnia 2014 r. do dnia wydania decyzji jest osobą nieaktywną zawodowo w Polsce; 3. skarżąca wraz z dziećmi zamieszkuje w Polsce; 4. zgodnie z odpisem zupełnym aktu urodzenia M. C. uznał ojcostwo dzieci K. i M. C. w dniu 3 stycznia 2017 r. Następnie Wojewoda wyjaśnił, że na gruncie niniejszej sprawy w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. ustawodawstwo brytyjskie ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Wojewoda wyjaśnił, że w celu ustalenia czy w Polsce wystąpi prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków należy sprawdzić czy rodzina spełnia kryteria ustawowe po przyznania wnioskowanych świadczeń w Polsce, ustalić okres i wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą oraz ustalić, czy wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą nie przekracza wysokości świadczeń możliwych do przyznania w Polsce oraz czy w Polsce może być przyznany dodatek dyferencyjny. Dalej Wojewoda stwierdził, że ustawodawstwo polskie przyznaje prawo do świadczeń rodzinnych po spełnieniu kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r., zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł na osobę, lub 764,00 zł na osobę w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 0,00 zł. Dalej Wojewoda wskazał, że w dniu 16 października 2017 r. podjęto decyzję tymczasową w sprawie zasad pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych i wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego został przesłany do instytucji właściwej w Wielkiej Brytanii, celem jego rozpatrzenia. Instytucja brytyjska w przewidzianym terminie nie zaprzeczyła swojego pierwszeństwa. Wysokość świadczeń przysługujących w Wielkiej Brytanii wynosi 89,95 GBP miesięcznie na pierwsze dziecko oraz 59,53 GBP miesięcznie na drugie i kolejne dziecko. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 68 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. należy zawiesić uprawnienie do świadczeń rodzinnych w Polsce (w tym przypadku do zasiłku rodzinnego) do wysokości kwoty świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo brytyjskie i ustalić czy w Polsce może być przyznany dodatek dyferencyjny. Sformułowanie "zawiesić uprawnienie" należy rozumieć jako pomniejszenie kwoty świadczeń rodzinnych należnych w Polsce o kwotę świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą. W celu porównania wysokości świadczeń należy stosować kurs wymiany opublikowany dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym następuje porównanie świadczeń. W związku z faktem, iż w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 marca 2016 r. miesięczna wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą przekracza wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Polsce, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków zostało zawieszone w całości, nie występuje również dodatek dyferencyjny. Natomiast ustalenie przysługujących kwot dodatku dyferencyjnego zostało zawarte w załączniku nr 1 do decyzji Wojewody. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że bezspornym jest, iż w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku na okres świadczeniowy 2015/2016 zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a to wobec prowadzenia działalności gospodarczej przez ojca dzieci na terenie Wielkiej Brytanii od września 2006 r. SKO wyjaśniło, że wbrew zarzutom skarżącej, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych nie uwzględniono dochodów uzyskanych przez ojca dzieci, a odmowa przyznania wnioskowanych świadczeń nie jest spowodowana przekroczeniem kryterium dochodowego, lecz wynika z przepisów regulujących przyznawanie świadczeń rodzinnych w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ocenie SKO, Wojewoda prawidłowo ustalił, iż w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. na zasadzie pierwszeństwa zastosowanie ma ustawodawstwo polskie (ojciec dziecka prowadził działalność gospodarczą, a matka była nieaktywna zawodowo - decydujący w tym wypadku jest kraj prowadzenia działalności gospodarczej). SKO wyjaśniło, że zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powoduje, że wnioskodawca nie może jednocześnie pobierać pełnej kwoty świadczeń rodzinnych w dwóch państwach członkowskich, jednak otrzyma najwyższą kwotę świadczeń rodzinnych przewidzianą w ustawodawstwie jednego z tych państw. Wnioskodawca nie może wybrać sobie państwa, z którego świadczenia będą pobierane, ponieważ ustalane jest to zgodnie z zasadami pierwszeństwa, ściśle określonymi przepisami unijnymi. SKO wskazało, że miesięczna wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Wielkiej Brytanii wynosi 89,95 GBP miesięcznie na pierwsze dziecko, oraz 59,93 GBP miesięcznie na drugie i kolejne dziecko, a w przeliczeniu na walutę polską odpowiednio 518,42 zł oraz 326,58 zł. Natomiast kwota świadczeń przysługujących w Polsce od listopada 2015 r. do marca 2016 r. wynosi na K. C. i M. C. po 274 zł miesięcznie (zasiłek rodzinny w wysokości 89 zł + dodatek do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 185 zł), zaś za okres od kwietnia 2016 r. do października 2016 r. wynosi na każde z dzieci po 774 zł miesięcznie (zasiłek rodzinny w wysokości 89 zł + dodatek do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 185 zł + świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł). SKO stwierdziło, że skoro kwota świadczeń przysługujących skarżącej w Polsce za okres od kwietnia 2016 r. do października 2016 r. jest wyższa od kwoty świadczeń przysługujących według ustawodawstwa brytyjskiego, należało przyznać dodatek dyferencyjny w wysokości stanowiącej różnicę między świadczeniami, tj. kwotę 90,48 zł na K. C. (774 zł – 518,42 zł = dodatek 255,58 zł z czego na świadczenia rodzinne przypada 90,48 zł) i kwotę 152,54 zł miesięcznie na M. C. (774 zł – 343,10 zł = dodatek 430,90 zł z czego na świadczenia rodzinne przypada 152,54 zł). Natomiast ponieważ kwota świadczeń przysługujących skarżącej w Polsce za okres od listopada 2015 r. do marca 2016 r. jest niższa niż kwota świadczeń przysługujących według ustawodawstwa brytyjskiego (w Polsce po 274 zł, w Wielkiej Brytanii dla K. C. 518,42 zł, a dla M. C. 345,10 zł), prawo do świadczeń rodzinnych za ten okres podlegało zawieszeniu w całości (stąd odmowa przyznania świadczenia) bez uprawnień do dodatku dyferencyjnego. Świadczenia rodzinne należne w Wielkiej Brytanii za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. podlegają natomiast wypłacie przez instytucję brytyjską niezależnie od tego, że wniosek złożony został w Polsce (w kraju nie mającym pierwszeństwa). W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję SKO, zaskarżając ją w całości. Decyzji SKO zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), a to: - naruszenie art. 7, 77 §1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego co doprowadziło do błędnego uznania, iż na okres świadczeniowy 2015/2016 zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, bowiem zachodzi kolizja ustawodawstw polskiego z brytyjskim, a to wobec prowadzenia działalności gospodarczej przez ojca dziecka na terenie Wielkiej Brytanii od września 2006 r., w sytuacji gdy w okresie świadczeniowym 2015/2016 ojcostwo nie było uznane przez M. C., a skarżąca samotnie wychowywała dziecko, brak jest więc podstaw do działania prawa wstecz i przyjmowania kolizji ustawodawstw, gdy na okres świadczeniowy 2015/2016 kolizja taka nie zachodziła, a zastosowanie powinny mieć wówczas tylko przepisy prawa polskiego. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: - naruszenie art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. j), art. 11 ust. 1 i 3 lit. a), art. 67, art. 68 ust. 1 lit. a), lit. b), ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 24.04.2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 60 ust. 1 i 2, art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okresie świadczeniowym 2015/2016 nie zachodziła kolizja ustawodawstwa polskiego i brytyjskiego, bowiem skarżąca samotnie wychowywała w tym okresie dziecko, ojciec dziecka w tym czasie był nieznany, uznanie ojcostwa nastąpiło dopiero w 2017 r., w związku z czym brak jest podstaw prawnych i faktycznych do ustalania kolizji ustawodawstw wstecz, kiedy nie było jeszcze ustalone ojcostwo co do małoletniego M. C., a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia pierwszeństwa ustawodawstwa brytyjskiego nad polskim. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowane nią decyzje naruszają przepisy prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie: art. 23a ust. 2 u.ś.r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Stosownie do postanowień art. 1 ust. 2 u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim oraz cudzoziemcom, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Rozpoznając niniejszą sprawę organy przyjęły, że powołane zastrzeżenie należy uwzględnić. Poczynione w sprawie ustalenia pozwoliły organom zająć stanowisko, że zastosowanie znajdzie art. 23a ust. 2 i ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda (ROPS), stosownie do postanowień art. 23a ust. 5 u.ś.r. ustalił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Podstawą faktyczną oceny organów było ustalenie, że w dniu 3 stycznia 2017 roku M. C. uznał ojcostwo dzieci skarżącej: K. i M. Przyjmując, że uznanie ojcostwa ma charakter wsteczny, od momentu urodzenia dzieci, oraz uwzględniając fakt, że M. C. od września 2006 roku prowadzi działalność gospodarczą na terenie Wielkiej Brytanii, organ wywiódł, że w dniu wydania decyzji oraz w okresie pobierania świadczenia przez skarżącą, członek jej rodziny przebywał w kraju, w którym znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji. Opierając się o art. 11, art. 67, art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wskazano że w sprawie, na zasadzie pierwszeństwa, będą mieć zastosowanie przepisy Wielkiej Brytanii. Stanowisko organów jest błędne, albowiem w sposób wadliwy określono skutki uznania przez M. C. ojcostwa dzieci skarżącej w dniu 3 stycznia 2017 roku. Wychodząc od pryncypiów: zakres stosowania art. 23a ust. 2 u.ś.r. obejmuje takie układy faktyczne, w których członek rodziny osoby uprawnionej, w chwili wydania decyzji, bądź w okresie pobierania świadczenia, przebywa w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Poprzez rodzinę, adekwatnie do definicji legalnej z art. 3 pkt 16 u.ś.r. rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna (...); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W konfiguracji niniejszej sprawy M. C. można kwalifikować, jako członka rodziny skarżącej zakładając, iż jest on "rodzicem dzieci skarżącej"; w sprawie nie ma sporu, że skarżąca i M. C. nie są małżeństwem. Do rozważenia pozostawała jedynie kwestia, z jakim momentem stał on się członkiem rodziny skarżącej: czy nastąpiło to z dniem uznania dzieci skarżącej, a więc z dniem 3 stycznia 2017 roku, czy też z mocą wsteczną, co z kolei pozwalałoby przyjąć, iż w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącej świadczenia – a więc w dniu [...] listopada 2015 r. – członek jej rodziny przebywał w kraju, w którym zastosowanie znajdują przepisy o koordynacji. Sąd stoi na pierwszym z wymienionych stanowisk. Sąd podziela prezentowaną w orzecznictwie argumentację, że uznanie dziecka ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz, co wynika z deklaratoryjnego charakteru uznania. Wsteczne skutki uznania (ex tunc) rozciągają się jednak jedynie na stosunki rodzinnoprawne między uznanym a uznającym, nie dotyczą natomiast stosunków prawnych innego rodzaju, w tym stosunków publicznoprawnych – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. OSK 1411/04, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. II SA/Wa 77/04 oraz z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. IV SA/Wa 2481/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. II SA/Kr 972/06. Oceniając zgodność kwestionowanej skargą decyzji w kontekście tak zajętego stanowiska, Sąd wyraża pogląd, że ani w dniu wydania decyzji przyznającej skarżącej świadczenia, ani w okresie pobierania tego świadczenia, M. C. nie mógł być uważany za ojca jej dzieci i w konsekwencji za członka jej rodziny w rozumieniu art. 23a ust. 2 u.ś.r. Konkluzja organów o stosowaniu przepisów o koordynacji była więc wadliwa. W uzupełnieniu trzeba dodać, że przyjęty sposób rozumienia "członka rodziny" nie koliduje z rozporządzeniem nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie do art. 1 ust. 1 lit i rozporządzenia określenie "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia. Tym samym prawodawca europejski, dla rozstrzygnięcia o zakresie znaczeniowym pojęcia "członek rodziny" odsyła do ustawodawstw wewnętrznych państw członkowskich, co w niniejszej sprawie przekłada się na obowiązek stosowania definicji z art. 3 pkt 16 u.ś.r. Rozpoznając ponownie sprawę organy podejmą czynności procesowe z uwzględnieniem zajętego przez Sąd stanowiska, że w sprawie nie zachodzą podstawy do stosowania przepisów koordynacyjnych. W tym stanie rzeczy Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.