I OSK 2335/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie NSA Tamara Dziełakowska del. WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2017/18 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt SA/Wa 2017/18, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie odmowy częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, oddalono skargę. Wyrok ten wydany został w poniżej przedstawionym stanie faktycznym i prawnym. Kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją, Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] r., którą odmówiono K. M. (dalej –"skarżąca") częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zakwestionowała stanowisko organu co do wysokości kwoty jaka pozostaje w jej posiadaniu po dokonaniu opłaty za pobyt w placówce. Stwierdziła, że w rzeczywistości jest to [...] zł, a nie [...] zł, jak podaje organ i nie jest to wystarczające na pokrycie osobistych jej potrzeb, w szczególności z zakresu protetyki i stomatologii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i stwierdzając, że większość potrzeb zgłaszanych przez skarżąca jest realizowana w ramach świadczeń oferowanych przez dom pomocy społecznej. Usługi z zakresu protetyki są bezpłatnie realizowane raz na pięć lat przez NFZ. Udokumentowane wydatki strony nie przekraczają kwoty pozostającej do jej dyspozycji po wniesieniu opłaty za pobyt w placówce. W dodatkowym piśmie sporządzonym przez pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu zarzucono naruszenie art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez przekroczenie uznania administracyjnego oraz nienależyte wyważenie interesu społecznego i strony. Zarzucono także uchybienia procesowe organowi odwoławczemu, który nie dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych utrzymując w mocy błędna decyzję wydaną przy niepełnych ustaleniach faktycznych. Zdaniem pełnomocnika, skarżąca jest osoba długotrwale chorą [...], niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, przeszła [..] operacji. Z powodu stanu zdrowia korzystać powinna z opieki lekarzy specjalistów i specjalistycznych leków. Jej potrzeby zależne są od aktualnego samopoczucia i stanu zdrowia. Kwota, która pozostaje jej po wniesieniu opłaty za pobyt w DPS i wykupieniu leków nie wystarcza na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb osobistych. Sąd I instancji uznał skargę za nieskuteczną orzekając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako P.p.s.a.). Jako materialnoprawną podstawę kwestionowanych decyzji Sąd wskazał przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 dalej - u.p.s.). Wyjaśnił, że postępowanie o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu opieki społecznej jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i jej wysokości. Wskazał na wynikającą z art. 60 ust 1 u.p.s. ogólną zasadę odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Odpłatność ta ustalana jest do wysokości średniego kosztu utrzymania, a art. 61 u.p.s. określa zasady tej odpłatności. Sąd stwierdził, że skarżąca nie zakwestionowała decyzji Prezydenta m.st. Warszawy o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt w DPS, do którego została skierowana. Natomiast, korzystając z możliwości jaką daje z art. 64 pkt 2 u.p.s., wystąpiła o zwolnienie z obowiązku wnoszenia tej odpłatności. Zgodnie z art. 64 pkt 2 u.p.s. zwolnienie takie jest możliwe w szczególności, gdy występują uzasadnione okoliczności - zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Sąd uznał za trafne stanowisko organów co do tego, że decyzja wydawana na podstawie art. 64 ma charakter uznania administracyjnego Tym samym wybór sposobu załatwienia tego rodzaju wniosku zależy od woli organu właściwego do ustalenia tej opłaty, co nie może jednak oznaczać dowolności wydanego w wyniku jego rozpatrzenia rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola uznania administracyjnego jest natomiast ograniczona wyłącznie do oceny, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Sąd zauważył, że w wypadku postępowań prowadzonych w oparciu o art. 64 u.p.s. o pomocy społecznej wydanie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu powinno być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy, w szczególności zaś przesłanek wymienionych w pkt 2 tego przepisu oraz analizą zebranego materiału z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w procedurze administracyjnej. Organ powinien zatem szczegółowo rozważyć kwestię istnienia bądź nie istnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Przechodząc do oceny wypełnienia obowiązków organu w kontrolowanej sprawie Sądu uznał, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy i jego ocena nie daje podstaw do stwierdzenia uchybienia tym obowiązkom. Organ rozpatrując wniosek skarżącej o częściowe zwolnienie z opłaty dokonał zasadnie zestawienia dochodów skarżącej i jej wydatków. Wskazał, że łączny dochód netto skarżącej wynosi [...] zł, na który składa się kwota [...]zł z tytułu emerytury, [...] zł alimentów i [...]zł zasiłku pielęgnacyjnego. Kwota pozostająca po wniesieniu opłaty w wysokości [...]zł za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi [...]zł. Organ podniósł, że dom pomocy społecznej zapewnia swoim mieszkańcom całodzienne wyżywienie, odzież i obuwie oraz środki czystości (mydło, szampon, płyn do prania odzieży) a także leki. W drodze wywiadu środowiskowego ustalono, że udokumentowane wydatki strony związane z zakupem leków, witamin i leczenie wynosiły za okres od stycznia do maja [...] r. [...]zł, czyli [...]zł miesięcznie. W roku [...] wydatki te wynosiły [...] zł (sprzęt rehabilitacyjny, produkty lecznicze), w [...] na kwotę [...]zł (okulary, witaminy), w [...] w wysokości [...]zł (witaminy, leki oraz proteza zębowa). Koszty te, odnosząc się zwłaszcza do ostatniego okresu, nie przekraczają kwoty pozostającej skarżącej po wniesieniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Pozostałe obciążenia skarżącej, przedstawione przez nią podczas wywiadu środowiskowego, stanowią wydatki na pedicure, manicure czy fryzjera. Podkreślono jednocześnie w uzasadnieniu decyzji, że zakupywane przez skarżącą produkty żywieniowe zakupywane są wyłącznie z uwagi na jej własne preferencje, ponieważ nie korzysta ze wszystkich posiłków przygotowywanych przez dom pomocy. Odnosząc się do zgłoszonej przez skarżącą potrzeby wykonania protez zębowych, organ wyjaśnił, że istnieje możliwość ich wykonania raz na pięć lat, w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Biorąc zatem pod uwagę zakres świadczeń oferowanych przez dom pomocy społecznej, wyszczególniony w uzasadnieniu decyzji, czego skarżąca nie zakwestionowała oraz zgłaszane przez skarżącą potrzeby, po analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym dokumentacji medycznej, faktur, wywiadu środowiskowego, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że po stronie skarżącej nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia jej wniosku, ponieważ nie zachodzą szczególne okoliczności z art. 64 pkt 2 u.p.s. Za zasadne uznał Sąd twierdzenie organu, że większość potrzeb – wyżywienie, środki higieny osobistej, leki - jest realizowana w ramach świadczeń oferowanych przez Dom Pomocy Społecznej. Twierdzenie to potwierdzają faktury za zakup leków przedstawionych przez skarżącą, w której wskazywana jest kwota dopłaty realizowanej przez dom pomocy. Odnosząc się do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej okoliczności dotyczących stanu zdrowia i sytuacji życiowej Sąd podniósł, że okoliczności te datują się od wielu lat – co najmniej od [...]r.- i z tego powodu skarżąca korzysta właśnie z usług oferowanych przez dom opieki społecznej od [...]r., w którym są zaspokajane bieżące i podstawowe jej potrzeby. Natomiast złożona przez skarżącą do akt dokumentacja lekarska dotyczy lat [...]r, [...]r. [...]r. [...]r. oraz [...]–[...], a wartość przedstawionych faktur z ostatniego okresu, w szczególności za okres styczeń – maj [...]r., nie przekracza kwoty, która pozostaje do dyspozycji skarżącej. Reasumując Sąd I instancji uznał, że prawidłowo interpretując treść art. 64 u.p.s. organy dokonały również prawidłowych ustaleń faktycznych zgodnie z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej nie przekraczając, wbrew zarzutom skargi, granic uznania administracyjnego. Ustalenia te dokonane na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wywiadu środowiskowego obejmujące stanu zdrowia skarżącej, jej niepełnosprawności oraz koszty ponoszone w związku ze stwierdzonymi schorzeniami pozwalały stwierdzić, że po stronie skarżącej, zwłaszcza w ostatnich latach [...]–[...], nie zaistniały żadne szczególne okoliczności i potrzeby, w tym te wymienione explicite w treści przepisu art. 64 u.p.s., które znacząco pogorszyłyby sytuacje zdrowotną i materialną skarżącej, a w konsekwencji uzasadniały zwolnienie z części opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w którym zaspokajane są jej podstawowe potrzeby i w którym ma zapewnioną opiekę, czego nie zakwestionowała. W skardze kasacyjnej, wniesionej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, zaskarżono wyrok Sądu I instancji w całości wnosząc o jego uchylenie (bez wskazania na tego zakres) i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jako uchybienia o charakterze materialnoprawnym wskazano naruszenie art. 64 pkt 2 u.p.s. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wybór sposobu załatwienia wniosku o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w części zależy wyłącznie od woli organu właściwego do ustalenia opłaty oraz poprzez przyjęcie, że sądowa kontrola uznania administracyjnego ogranicza się wyłącznie do oceny czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem, co skutkowało naruszeniem przez Sąd art. 151 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. i oddaleniem skargi. W ramach zarzutów procesowych, które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - miały istotny wpływ na wynik sprawy, wskazano art. 151 P.p.s.a. naruszony poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracyjny prawa materialnego tj. art. 64 pkt. 2 u.p.s. oraz przepisów postępowania m.in. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 15 K.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 11 K.p.a., co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego oraz naruszeniem przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. i oddaleniem skargi. Uzasadniając przedstawione zarzuty autor skargi kasacyjnej stwierdził, że wbrew twierdzeniom Sądu oraz organu I instancji przesłanki z art. 64 pkt 2 u.p.s. spełniły się w sprawie, a organ I instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń co do podstawowych potrzeb skarżącej kasacyjnie. Organ potwierdzając, że zgłasza ona konieczność wykonania protezy zębów wskazał, że usługa taka finansowana jest raz na pięć lat ze środków NFZ. Nie dokonał jednak ustaleń czy potrzeba ta nie jest dla skarżącej niezwłoczna i czy w takim razie ma ona faktyczną możliwość wykonania protezy w odpowiednim dla niej czasie. W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie, proteza ta konieczna była natychmiast. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że sądowa kontrola decyzji o charakterze uznania administracyjnego nie może ograniczać się wyłącznie do oceny czy w sprawie zachodzą warunki materialne prawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem. Jego zdaniem uznanie administracyjne to uprawnienie organów państwowych do podejmowania decyzji w sposób swobodny, czyli nieskrępowany konkretnymi przepisami prawa. Nie oznacza to jednak możliwości wydania decyzji w sposób dowolny, uzależnionym jedynie od woli organu właściwego do wydania decyzji. Decyzję organ powinien podjąć w oparciu o zasady słuszności, sprawiedliwości oraz etyki. Zakres uznania jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności tymi określonymi w art. 7, art. 8 oraz 11 K.p.a, czyli zasadami uwzględniania i interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważyć interesy przeciwstawnych stron - interesu obywatela z interesami publicznymi, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd niezasadnie ograniczył kontrolę decyzji o charakterze uznania administracyjnego wyłącznie do oceny czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem Autor skargi kasacyjnej uznał za arbitralne stwierdzenie, że kwota [...]zł jest wystarczająca na zaspokojenie potrzeb życiowych skarżącej kasacyjnie. Tak jak w piśmie uzupełniającym skargę, opisał szczegółowo jej stan zdrowia i dolegliwości, na które cierpi. Stwierdził, że okoliczności te potwierdzają istnienie w sprawie przesłanki w postaci szczególnych okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Co do zasady, gdy autor skargi kasacyjnej stawia zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznawany jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jednak w rozpoznawanej sprawie, ze względu na przypisywaną Sądowi I instancji błędną wykładnię prawa materialnego, najpierw należy rozważyć, czy zarzut ten jest skuteczny, ponieważ prawidłowa interpretacja art. 64 pkt 2 u.s.p. determinuje zakres ustaleń, które powinny być poczynione przez organy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wyjaśniając granice uznania administracyjnego, Sąd I instancji przyznał organom w tym zakresie całkowitą dowolność, nie uwzględniając konieczności każdorazowego wyważania interesu obywatela z interesami publicznymi. Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, Sąd nie charakteryzował decyzji o charakterze uznania administracyjnego jako rozstrzygnięcia całkowicie dowolnego. Sąd stwierdził, że wybór sposobu załatwienia sprawy decyzją o charakterze uznania administracyjnego należy do organu, jednak nie może oznaczać dowolności wydanego w wyniku rozpatrzenia sprawy rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa polega na tym, by sprawdzić czy wydanie takiej decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej i czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne przyznające organowi dyskrecjonalne uprawnienie w ramach rozstrzygnięcia sprawy. Pogląd wyrażony przez Sąd I instancji jest trafny i pozostaje w zgodności z utrwaloną wykładnią dokonywaną w orzecznictwie. Uznanie administracyjne pozwala bowiem organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe, a kontrola sądu dotyczy nie tyle samej treści podjętego przez organ rozstrzygnięcia (stanowiłoby to bowiem ingerencję w powierzony organowi luz decyzyjny), co prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności kontrola sądowa polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym prowadzącym do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 K.p.a. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji poprzez błędną interpretację "uznania administracyjnego" zwolnił organ z obowiązku szczegółowego zbadania stanu faktycznego sprawy, a także zastosowania się do reguł wynikających z art. 7 K.p.a. Jak zauważa się w orzecznictwie, art. 64 (pkt 1 - 4) P.p.s.a. stanowi podstawę wykonywania przez właściwe organy kompetencji uznaniowej, której istota polega na tym, że organ administracji publicznej zachowuje, w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa oraz cel upoważnienia ustawowego, swobodę w zakresie wyboru rodzaju podejmowanego rozstrzygnięcia lub wariantu następstw prawnych określonych w dyspozycji konkretyzowanej normy. Swoboda decyzyjna organów w sprawie, o której mowa w art. 64 ustawy o pomocy społecznej jest związana nie tylko z orzekaniem w warunkach uznania administracyjnego, lecz także z upoważnieniem do swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji (osobistej, majątkowej, dochodowej, rodzinnej) osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej i ubiegającej się o całkowite lub częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia tej opłaty. W sprawie o częściowe lub całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej właściwe organy dysponują więc podwójną swobodą decyzyjną, której zakresem są objęte ocena prawna stanu faktycznego sprawy oraz wybór rodzaju rozstrzygnięcia sprawy - decyzja pozytywna albo decyzja negatywna (por. wyrok z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 4094/18, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny uznaje także za chybiony zarzut procesowy, który, w istocie, skarżący kasacyjnie łączy z jedną tylko błędnie, jego zdaniem, zbadaną okolicznością. Okolicznością tą jest niedoniesienie się do natychmiastowej konieczności interwencji protetyka w sytuacji zdrowotnej skarżącej kasacyjnie. Konieczność bezzwłocznej usługi protetycznej stanowi niewątpliwie potrzebę o charakterze szczególnym, mieszczącą się przedmiotowo w obszarze pomocy społecznej. Jednak, jak zauważa się zarówno w skardze skierowanej do Sądu I instancji jak i w skardze kasacyjnej, jest to potrzeba jednorazowa. Nie uzasadnia ona ulgi w dotychczasowo ponoszonej opłacie za pobyt w DPS, która nie jest zdarzeniem jednorazowym lecz ma charakter permanentny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzając, że organy orzekając odmownie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt skarżącej kasacyjnie w DPS zachowały wymogi procedury administracyjnej nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organy rozważyły istotne (w tym podnoszone przez skarżącą w toku postępowania) okoliczności związane z jej sytuacją majątkową, osobistą i zdrowotną, zaś dokonane ustalenia prawidłowo zostały ocenione przez Sąd I instancji jako niewystarczające do przyjęcia, że na tle ustalonego stanu faktycznego zaistniały szczególnie uzasadnione okoliczności, które przemawiałyby za zwolnieniem skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że zarzuty naruszenia art. 151 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 11 i art. 138 § 1 K.p.a. w zw. art. 64 pkt 2 u. p.s. były niezasadne i skarga kasacyjna powinna zostać oddalona. Wyłącznie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których beneficjenci pomocy społecznej nie są w stanie pokonać samodzielnie. Celem pomocy społecznej jest umożliwienie takim osobom czy rodzinom życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s.). Ignorowanie potrzeb pensjonariuszki domu pomocy społecznej, które są potrzebami umożliwiającymi godne życie, nie zasługuje na akceptację. Rolą organów administracji jest czuwać, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W szczególności dotyczy to organów pomocowych, których rola w zakresie dbania o indywidualny interes beneficjenta jest bezwzględnie konieczna. Z tej przyczyny, mimo braku podstaw do uwzględnienia wniosku sformułowanego jako zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej, zgłaszana przez skarżącą kasacyjnie potrzeba powinna być rozważona wszechstronnie, także pod kątem, czy nie powinna być zaspokojona poprzez odpowiednie wsparcie finansowe w formie zasiłku celowego (czy na podstawie art. 39 ust. 1 czy też art. 40 ust. 3 u.p.s.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. nie orzekając o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie z urzędu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.