III SA/Gl 1187/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" w O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz.2096 z późno zm., dalej: Kpa) po rozpatrzeniu odwołania "A" w O. (dalej: szpital, strona) z 14 sierpnia 2018 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w wyniku przeprowadzonej kontroli decyzją z [...] zobowiązał "A" w O. w pkt I do zapewnienia pracownikom [...] jadalnię o powierzchni nie mniejszej niż 8 m2, wyposażoną w umywalkę, zlewozmywak dwukomorowy, urządzenie do podgrzewania posiłku własnego, szafki do przechowywania w higienicznych warunkach posiłku własnego pracownika w terminie do 30.10.2018 r. W pkt II 1 i 2 w związku ze stwierdzoną podczas kontroli nieprawidłowością obciążono szpital kwotą 35 zł za przeprowadzone czynności kontrolne. Strona w złożonym odwołaniu wnioskowała o jej uchylenie w całości. Zarzucono naruszenie m.in. § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 1 rozdziału V załącznika nr 3 do rozporządzenia, poprzez uznanie przez organ, że szpital nie zapewnił pracownikom [...] jadalni o powierzchni nie niż 8 m2, wyposażonej w umywalkę, zlewozmywak dwukomorowy, urządzenie do podgrzewania posiłku własnego, szafki do przechowywania w higienicznych warunkach posiłku własnego pracownika, podczas gdy pracownicy [...] mają zapewnioną jadalnię na terenie "A" w O. Odwołujący twierdzi, że w Szpitalu znajduje się jadalnia posiłków własnych (typ I) na III piętrze budynku A, która jest wyposażona zgodnie z § 31 i § 34 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a żaden przepis prawa nie wskazuje, by dla poszczególnych komórek organizacyjnych pracodawca zobowiązany był do zapewnienia odrębnej jadalni. W zaskarżonej decyzji wskazano, że przeprowadzona 10 lipca 2018 r. przez upoważnionych przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. kontrola sanitarna wykazała nieprawidłowość (zapis protokole kontroli pkt III 3.a)): brak jadalni posiłków własnych dla pracowników Zespołu Usług Opieki Paliatywnej i Rehabilitacji, co stanowiło naruszenie § 34 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169 poz. 1650 z późn. zm.). Przywołano w protokole pkt III 2.7 zapis: " W pokoju śniadań (jadalni) aktualnie brak jest możliwości spożywania posiłków własnych - w pomieszczeniu magazynowane są na czas remontu - min. pieluchomajtki, pojemniki na odpady medyczne czyste, jednorazowa pościel, leki, zmodyfikowana żywność. W pomieszczeniu stół, miejsca siedzące przy stole, umywalka, czajnik i mikrofalówka. Brak zlewozmywaka dwukomorowego, brak ręczników jednorazowych lub suszarki do rąk przy umywalce." Protokół kontroli strona podpisała i nie wniosła uwag oraz zastrzeżeń do opisanego stanu faktycznego. Przed wydaniem decyzji strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w trakcie kontroli oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Strona z tego prawa nie skorzystała. Zgodnie z art. 207 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 z późn. zm.) pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, zobowiązany jest on stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym związanym wykonywaną pracą. Odnosząc się do zarzutu strony stwierdzono, że kontrolujący nie został poinformowany o jadalni dla pracowników znajdującej się na III piętrze budynku A, w którym znajduje się [...] wyposażony zgodnie z § 31 i § 34 załącznika nr 3 rozporządzenia o czym świadczy brak zapisu w protokole kontroli nr [...] z [...]. Strona poinformowana pismem z 24.08.2018 r. w trybie art. 10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji nie przestawiła swojego stanowiska. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wydając decyzję z 25.07.2018 r. wziął pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a w szczególności ustalenia zawarte w Protokole kontroli z [...] tzn. zapis o braku jadalni posiłków własnych dla pracowników [...]. Ustalenie stanu faktycznego zawarte w protokole kontroli ma wiążącą moc dla organu i dla podmiotu kontrolowanego, o ile nie wniósł zastrzeżeń, mimo takiej możliwości zarówno w postępowaniu pierwszo instancyjnym i odwoławczym. Zgodnie z art. 233 Kodeksu Pracy to pracodawca zapewnia pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne odpowiednie do liczby pracowników i rodzaju prowadzonej działalności. Stan sanitarny i techniczny pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych powinien być zgodny z § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenie higieniczno sanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Szczegółowe rozwiązania odnoszące się do jadalni zawarto w § 34 zał. nr 3 rozporządzenia, co zostało uwzględnione protokole kontroli i było podstawą decyzji organu pierwszej instancji. Organ II instancji rozpatrując odwołanie w pierwszej kolejności sprawdza jego dopuszczalność i terminowość, a następnie rozpatruje jego zasadność poprzez szczegółową analizę zgromadzonego materiału dowodowego, zaś wykonanie przez stronę nałożonego decyzją obowiązku nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Konieczność obciążenia Strony opłatą wynikała z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 z późn. zm.) zgodnie z którym za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wysokość opłaty za przeprowadzoną kontrolę sanitarną została ustalona na podstawie czasu kontroli określonego w Protokole kontroli z 10.07.2017 r. - 1 godziny oraz stawki za jedną roboczogodzinę - 21,00 zł, kosztów materiałów biurowych w kwocie 4 zł oraz kosztów pośrednich 40 % kosztów bezpośrednich zgodnie z Zarządzeniem nr 8 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w T. z 27.11.2017 r. w sprawie wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Strona za przeprowadzone czynności kontrolne została obciążona kwotą 35 zł, a rachunek za kontrolę sanitarną został wyliczony prawidłowo oraz zgodnie z powołanymi przepisami. Pismem z 12 października 2018r. Szpital wniósł skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania zmierzającego do ustalenia, czy na terenie kontrolowanego zakładu pracy znajduje się pomieszczenie do spożywania posiłków przez pracowników, jadalnia wymagane przez przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, b) oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na materiale dowodowym w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej w Szpitalu 10 lipca 2018 r., podczas gdy skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie wskazywał, że ustalenia zawarte w protokole kontroli są sprzeczne z rzeczywistym stanem pomieszczeń urządzeń higienicznosanitarnych w zakresie posiadania pomieszczenia do spożywania posiłków przez pracowników, c) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy i w rezultacie oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych, które są nieprawidłowe i niekompletne poprzez błędne przyjęcie, że Szpital nie zapewnia pracownikom [...] jadalni o wymaganej rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy powierzchni i wyposażeniu. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) naruszenie § 34 i § 29 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dla tej grupy pracowników Szpitala należy stworzyć odrębną jadalnię, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że wystarczające jest stworzenie i utrzymywanie przez pracodawcę jadalni znajdującej się na terenie zakładu pracy, niekoniecznie zaś na obszarze danej komórki organizacyjnej Szpitala b) § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której z przepisu tego wynika, że wystarczające jest, gdy stworzona przez pracodawcę jadalnia do spożywania posiłków przez pracowników znajduje się na terenie budynku lub budynku z nim połączonego i nie jest wymagane tworzenie odrębnych jadalni na terenie poszczególnych komórek organizacyjnych w zakładzie pracy. W uzasadnieniu skargi podtrzymano prezentowane w sprawie stanowisko. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zarzutów strony skarżącej w zakresie niepełnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w ślad za tym błędnej oceny prawnej, co skutkowało nałożeniem na stronę skarżącą obowiązku zapewnienia pracownikom [...] jadalni o powierzchni nie mniejszej niż 8 m2, wyposażonej w umywalkę, zlewozmywak dwukomorowy, urządzenie do podgrzewania posiłku własnego, szafki do przechowywania w higienicznych warunkach posiłku własnego pracownika. W sprawie zastosowanie znalazły ogólne przepisy kompetencyjne tj. art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017r., poz. 1261 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Zgodnie z treścią § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r., pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych określone są w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z § 30, 31, 34 załącznika nr 3, jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków własnych nie powinna mieć powierzchni mniejszej niż 8 m2. Dla każdego pracownika spożywającego posiłek w jadalni należy zapewnić indywidualne miejsce siedzące przy stole. Jadalnia powinna być wyposażona w umywalki w ilości nie mniejszej niż jedna umywalka na dwadzieścia miejsc siedzących w jadalni, lecz nie mniej niż jedna umywalka. Przy każdej umywalce powinny znajdować się ręczniki jednorazowe lub powinna być zainstalowana suszarka do rąk. W jadalni powinny być zainstalowane urządzenia do podgrzewania przez pracownika posiłku własnego oraz zlewozmywaki dwukomorowe w ilości jeden zlewozmywak na dwadzieścia miejsc w jadalni, ale nie mniej niż jeden zlewozmywak. W niniejszej sprawie podjęto działania kontrolne na skutek interwencji pracowników [...] "A" w O. W wyniku kontroli stwierdzono, że w pokoju śniadań, jadalni w trakcie kontroli dokonywanej w okresie trwającego remontu obiektu, nie było możliwości spożywania posiłków własnych. W czasie remontu w pomieszczeniu magazynowane były pielucho majtki, pojemniki na odpady medyczne czyste, jednorazowa pościel, leki, zmodyfikowana żywność. W pomieszczeniu tym znajdował się stół z miejscami siedzącymi, umywalka, czajnik i mikrofalówka. Brak było zlewozmywaka dwukomorowego, ręczników jednorazowych lub suszarki do rąk przy umywalce. Strona skarżąca protokół kontroli otrzymała w dniu jej przeprowadzenia wraz ze stosowanym pouczeniem, nie złożyła jednak do niego żadnych zastrzeżeń. W oparciu o powyższe ustalenia organ pierwszej instancji wydał zaskarżona decyzje. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wskazała, że zgodnie z § 1 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem. Zgodnie z § 29 załącznika pracodawca zatrudniający powyżej dwudziestu pracowników na jednej zmianie powinien zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania posiłków, zwane dalej "jadalnią". Podkreślono, że szpital posiada jadalnię dla pracowników przeznaczona do spożywania posiłków własnych na III piętrze budynku A, w którym znajduje się [...], a pomieszczenie to spełnia wymogi z § 31 i 34 załącznika. Do odwołania nie załączono dowodów wspierających twierdzenia strony skarżącej. Organ odwoławczy pismem z 24 sierpnia 2018r. w trybie art. 10 Kpa poinformował stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i wezwał do przedstawienia okoliczności, dowodów nieznanych organowi umożliwiających wydanie decyzji. Z możliwości tych strona nie skorzystała, a organ odwoławczy wydał decyzję w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał. W tym miejscu podkreślić trzeba, że w skardze strona powtórzyła zarzuty odwołania, nie przedkładając dowodów w tym zakresie. Wobec powyższego organ odwoławczy nie naruszył dyspozycji art. 136 § 1 k.p.a. W powyższym stanie rzeczy za niezasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia zasad postępowania. W rozpoznawanej sprawie do takiego naruszenia nie doszło, a oceny zarzutów skargi należało dokonać z uwzględnieniem obowiązków w zakresie gromadzenia materiału dowodowego spoczywających na organie, ale również na stronie postępowania. Zarzutu strony skarżącej w zakresie, w jakim twierdziła, że organy nie przeprowadziły wszystkich możliwych dowodów w celu ostatecznego wyjaśnienia sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie. W sprawie zebrano bowiem materiał dowody w pełnym zakresie objętym wynikami kontroli. Podkreślić należy, że w procedurze administracyjnej ciężar dowodu spoczywa na organach administracji publicznej, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W niniejszej sprawie stwierdzić trzeba, że to strona skarżąca posiadała wszelkie informacje o pomieszczeniach przeznaczonych do użytku przez personel placówki, nie wskazała na nie w toku kontroli, ani też w toku postępowania przed organami. Nie można bowiem uznać za takie wskazanie twierdzeń zawartych w odwołaniu, a nie popartych żadnymi środkami dowodowymi w postaci chociażby planów budynku, wnioskami o przeprowadzenie wizji lokalnej. Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała również by pomieszczenie wskazane w odwołaniu znajdujące się w budynku A na III piętrze spełniało warunki opisane w § 29, 30, 31, 34 załącznika nr 3 do rozporządzenia. Stąd też nie jest uzasadnione stawianie organowi zarzutu niezebrania całego materiału dowodowego przy jednoczesnym niepowoływaniu się na inne dowody, w sytuacji, w której w ocenie organu zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie ma bowiem obowiązku prowadzić postępowania podatkowego ponad weryfikacje przesłanek wskazanych w wyżej powołanych przepisach, ani docierać do materiału dowodowego, na który luźno powołuje się strona. Podkreślić również trzeba, że materiał pozwalający na odmienne ustalenia niż zawarte w protokole kontroli był w wyłącznej dyspozycji strony skarżącej, a jego ujawnienie leżało wyłącznie w jej gestii. Wobec powyższego należało stwierdzić, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na stronie skarżącej, a nie organie, czemu jednak skarżąca nie sprostała. Strona skarżąca nie wykazała, że dysponuje pomieszczeniem odpowiadającym warunkom wyżej opisanym, ani w [...], ani też w innym miejscu w kontrolowanym obiekcie, tym samym nie zasługiwały na uwagę twierdzenia o braku podstaw prawnych i faktycznych do tworzenia pomieszczeń na terenie poszczególnych komórek organizacyjnych zakładu pracy. Organy obu instancji nie naruszyły więc powoływanych w skardze dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zawartą w art. 7. Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie organy wykonały dyspozycję tego przepisu, gdyż z urzędu przeprowadziły wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu sprawy, zaś strona skarżąca zaniechała złożenia w tym zakresie jakichkolwiek wniosków dowodowych. Natomiast organ zrealizował dyspozycje art. 77 § 1 Kpa dokonując wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Mając powyższe na względzie na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 z późn. zm) skargę należało oddalić.