II SA/Gl 1035/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-04-03
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości na cele realizacji narodowych planów gospodarczych, w tym budowy miasta, został zrealizowany, jeśli nieruchomość przez wiele lat stanowiła teren zielony, a następnie częściowo zagospodarowano ją pod parking podziemny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób dostateczny, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Samo istnienie terenu zielonego lub jego częściowe zagospodarowanie nie jest wystarczające do uznania celu wywłaszczenia za zrealizowany, jeśli nie wykazano celowych działań w tym kierunku, zgodnych z pierwotnym zamierzeniem. W szczególności, jeśli teren miał stanowić zieleń izolacyjną, a linia kolejowa biegnie w wykopie, co samo w sobie stanowi barierę.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Organy administracji (Prezydent Miasta, Starosta, Wojewoda) kolejno odmawiały zwrotu, uznając cel wywłaszczenia (budowa miasta, w tym zieleń izolacyjna) za zrealizowany, mimo że nieruchomość przez lata była terenem zielonym, a następnie częściowo zagospodarowano ją pod parking podziemny. Skarżący zarzucali organom dowolne ustalenia faktyczne i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K., M. J., M. G. i M. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2008 r., sprecyzowanym i uzupełnionym 1 grudnia 2008 r. J.G., A. K. i M. G., reprezentowani przez pełnomocnika R. K., wystąpili do Prezydenta Miasta T. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o zwrot "niezabudowanych i niezagospodarowanych nieruchomości gruntowych położonych w T. po południowej i północnej stronie wykopu kolejowego wzdłuż ulic [...] wywłaszczonych od A. i K. G.
W toku prowadzonego postępowania prowadzący sprawę Prezydent Miasta T. ustalił, iż wniosek o zwrot dotyczy dawnych działek nr 1 i nr 2 wywłaszczonych od J. G. decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...]. znak [...] oraz dawnej działki nr 3 wywłaszczonej od A. G., J. G., A. G. i M. G., decyzją Prezydenta Miasta T. z [...] nr [...] po zmianach geodezyjnych obejmujące działki nr 4 oraz części działek nr 5 i nr 6
Decyzją z [...] nr [...] Prezydent Miasta T. odmówił uwzględnienia wniosku o zwrot powyższych nieruchomości, wskazując, że nie stanowią one własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, bowiem gmina [...], aktem notarialnym z [...] Rep. A nr [...] dokonała przeniesienia prawa ich własności na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B".
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez wnioskodawców odwołania Wojewoda Śląski (dalej też jako Wojewoda) decyzją z [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając, iż z uwagi na stosunki prawne występujące pomiędzy Prezydentem Miasta T., a spółką "B" w sprawie zachodzi konieczność wyłączenia Prezydenta Miasta T. od orzekania.
Następnie postanowieniem z [...] Wojewoda wyznaczył do rozpatrzenia sprawy Starostę [...] (dalej jako Starosta).
Następnie w związku z toczącym się przed sądem cywilnym postępowaniem w sprawie z powództwa J. G., A. K. i M. G. o ustalenie nieważności w/w czynności prawnej zawartej w formie aktu notarialnego (umowy z [...]) postępowanie w sprawie zostało zawieszone. Jego podjęcie nastąpiło postanowieniem organu pierwszej instancji z [...] w związku z wydaniem przez Sąd Apelacyjny w K. wyroku z [...] sygn. akt [...] oddalającego apelację Gminy T. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] sygn. akt [...] orzekającego o unieważnieniu umowy z [...] w części, w jakiej ta czynność prawna zmierzała do przeniesienia na Spółkę prawa własności nieruchomości stanowiącej w dacie zawierania umowy część działki nr 7 oznaczoną zgodnie z projektem podziału stanowiącym załącznik do sporządzonej na potrzeby sprawy opinii biegłego, jako działka nr 8 (odpowiadająca dawnej działce nr 2).
Po podjęciu zawieszonego postępowania decyzją Starosty z dnia [...] zostało ono zgodnie z żądaniem wnioskodawców (zawartym w piśmie z dnia 20 czerwca 2016 r.) umorzone w części dotyczącej żądania zwrotu działek oznaczonych w dacie wywłaszczenia nr 1 i nr 3. W piśmie tym podtrzymali jednocześnie żądanie zwrotu działki nr 8 o pow. 218 m2 (pochodzącej z dawnej działki nr 2).
Decyzją z [...] Starosta orzekł o zwrocie na rzecz A. K., M.G., oraz spadkobierców J.G. tj. M. J. i M.G. (dalej też jako skarżący) działki nr 8 o pow. 2180m2, objętej księgą wieczystą [...] oraz o rozliczeniach z tego tytułu. W uzasadnieniu wskazano, że wobec ustalenia na podstawie zdjęć lotniczych z lat 2003, 2009 i 2013, iż przedmiotowa działka pozostawała niezabudowana, w ocenie orzekającego organu, cel wywłaszczenia wskazany w decyzji [...] z [...] nr [...] (realizacja narodowych planów gospodarczych – budowa miasta T.) nie został zrealizowany.
Po rozpoznaniu odwołania Gminy T. decyzja ta została uchylona w całości, a sprawa przekazana Staroście do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody z dnia [...] nr [...] W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda zarzucił organowi pierwszej instancji oparcie jego orzeczenia na niepełnych ustaleniach oraz przyjęcie błędnego (bardzo ścisłego) rozumienia pojęcia "budowa miasta" utożsamianego wyłącznie z realizacją obiektów kubaturowych w postaci budynków, bez zieleni i niezbędnej infrastruktury. Zwrócił również uwagę, iż co do zasady ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej. Jednak w sytuacji, gdy cel ten określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, organ prowadzący postępowanie o zwrot jest zobowiązany do jego doprecyzowania w toku postępowania dowodowego (przy pomocy wszelkich dopuszczalnych prawem środków dowodowych) pamiętając jednocześnie, iż pojęcie "prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia" nie ogranicza się wyłącznie do technicznego aspektu realizacji inwestycji (robót budowlanych), lecz obejmuje także akty i czynności prawne. W przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń (jak ma to miejsce w przypadku budowy miasta) oceny przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie można dokonywać odrębnie, w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości. Integralność obiektów, objętych jednym zadaniem inwestycyjnym nie dopuszcza bowiem partykularnych ocen w zakresie zrealizowania, bądź niezrealizowania celu wywłaszczenia.
Orzekając w sprawie ponownie decyzją z [...] nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz skarżących działki nr 8 o pow. 2180 m2 uznając, że cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany. Była nim bowiem budowa miasta. Cel ten obejmuje zatem również realizację infrastruktury, zieleni osiedlowej i izolacyjnej. Objęta żądaniem zwrotu działka położona jest zaś pomiędzy ul.[...] , a torami kolejowymi, stanowi teren porośnięty trawą, na 1/3 jej części usytuowany jest parking podziemny, usytuowany jest na niej słup reklamowy i wyasfaltowany chodnik, wzdłuż położonego obok nasypu rosną drzewa stanowiące naturalną zaporę przed szkodliwym działaniem kolei (wykopu kolejowego). Zgodnie bowiem z ustawą z 2003 r. o transporcie kolejowym odległość budowli i budynków od skrajnego toru nie może wynosić mniej niż 20 metrów.
W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty reprezentowani przez adwokata skarżący zarzucili, że została ona wydana w oparciu o dowolne ustalenia faktyczne i ich brak w odniesieniu do faktycznego celu wywłaszczenia i jego realizacji. Podniesiono sprzeczność pomiędzy ustaleniem, że teren stanowi pas zieleni izolacyjnej, a treścią planu zagospodarowania z 2001 r. zgodnie z którym jest to teren przeznaczony na cenotwórcze usługi komercyjne i publiczne.
Wojewoda Śląski odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 9a i art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., zwanej też dalej u.g.n.) decyzję Starosty utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że objęta żądaniem zwrotu działka nr 8 pochodzi z działki nr 2 do wywłaszczenia której doszło w dwóch etapach tj. decyzjami:
1. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Państwa - Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w S. nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako parcele nr 9, nr 10, nr 2i nr1 , objętej księgą wieczystą Lwh 24 tom. I, stanowiącej własność J. G. oraz o ustaleniu odszkodowania w kwocie 1.668,49 zł.
2. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa –[...] . nieruchomości położonej w T., oznaczonej m.in. jako parcela nr2, objętej księgą wieczystą Lwh 27 tom I, stanowiącej własność J. G., za którą odszkodowanie zostało ustalone odrębnym orzeczeniem.
Obydwie te decyzje zostały wydane na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) i taki też cel ich wywłaszczenia (realizację narodowych planów gospodarczych) wskazano w ich uzasadnieniach.
Jak wynika z opinii biegłego S. C. sporządzonej dla potrzeb postępowania cywilnego (sygn.[...] ), działka nr 8 pochodzi z działki 2wywłaszczonej drugą z tych decyzji tj. z [...] nr [...] W orzeczeniu tym cel wywłaszczenia nie został wyraźnie sprecyzowany. Wskazano jedynie, iż objęta nim nieruchomość przeznaczona zostaje na realizację narodowych planów gospodarczych. Mając jednak na uwadze, że wnioskodawcą wywłaszczenia była [...] wnioskować należy, iż celem tym była budowa miasta.
Jak ustalono na podstawie zdjęć lotniczych z lat 2003, 2009 i 2013 oraz oględzin przeprowadzonych 14 września 2016 r., działka ta położona w T. pomiędzy ulicą[...] , a torami kolejowymi, od momentu wywłaszczenia do zakończenia budowy znajdującego się na niej obecnie parkingu wielopoziomowego stanowiła w całości teren zielony, niezbudowany. Obecnie w jej wschodniej części (zajmując około 1/3 powierzchni) znajduje się parking podziemny wybudowany w latach 2011 -2014 , przez jej część południową przebiega chodnik, pozostała część nadal stanowi teren zielony.
Dalej Wojewoda powołując się na wyroki sądów administracyjnych podniósł, że realizacja celu wywłaszczenia jakim jest budowa miasta obejmuje nie tylko budowę bloków mieszkalnych, ale także całą infrastrukturę potrzebną do prawidłowego funkcjonowania miasta i zaspokajania potrzeb jego mieszkańców, do której zaliczyć należy budynki handlowe i usługowe, obiekty służące rozrywce, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i izolacyjną oraz urządzenia i sieci przesyłowe. Budowa miasta stanowi bowiem realizację szerokiego założenia urbanistycznego, w którym cel w postaci zapewnienia dużej ilości mieszkań nie wyklucza przyjęcia kompleksowych rozwiązań komunikacyjnych, czy też zakładania oraz utrzymania terenów zielonych (nawet zieleni nieurządzonej) i innych obiektów spełniających różne funkcje. W ramach narodowych planów gospodarczych realizowanych było wiele różnych zadań i o tym, czy plan został w określonym zakresie wykonany, decydowało dopiero zrealizowanie ujętego w nim przedsięwzięcia, jakim w przedmiotowej sprawie była budowa [...] przy czym na uwadze należy mieć także, iż w przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania.
W ocenie organu odwoławczego, fakt, iż przedmiotowa działka pozostawała przez wiele lat terenem zielonym znajdującym się (co istotne) pomiędzy ruchliwym ciągiem komunikacyjnym - ul. [...] i linią kolejową, nie przesądza o jej zbędności na cel wywłaszczenia we wskazanym wyżej rozumieniu. Przeciwnie, uznać należy, iż teren ten stanowił przez wiele lat pas zieleni, który winien być traktowany jako jeden z czynników układu przestrzennego jakim jest miasto, stanowiącym naturalną barierę izolacyjną od linii kolejowej oraz zapewniającym przestrzeń wpływającą na komfort mieszkania w mieście. Tym samym, skoro nieruchomość wywłaszczona przed 27 maja 1990 r. została wykorzystana na cel wywłaszczenia jakim była budowa [...] a zanim to się stało spadkobiercy nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości, to ich prawo do żądania zwrotu wygasło z chwilą skutecznej realizacji inwestycji.
Nadto Wojewoda podniósł, że sprawa dotyczy przejęcia własności nieruchomości, którego dokonano w latach 50-tych ubiegłego wieku, a zatem w porządku prawnym całkowicie innym niż aktualnie obowiązujący. Obecnie wywłaszczenie to akt indywidualny z jasno i precyzyjnie określonym celem publicznym. Tymczasem w przeszłości było ono często aktem zbiorowym - skierowanym do wielu podmiotów, a cel na jaki go dokonywano, określany był w sposób bardzo ogólnikowy. Interpretacja pojęcia celu wywłaszczenia musi zatem uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia, z którym wiąże się niniejsze postępowanie (co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki), cel ten nie musiał być precyzyjnie określony, a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w jego realizacji. Jeżeli organ uznał, iż celem wywłaszczenia danej nieruchomości miała być budowa miasta T., nie musiał ustalać, czy określona działka bądź jej część miała podlegać jakiemuś szczególnemu, konkretnemu zagospodarowaniu, ówczesne uregulowania prawne takich wymogów bowiem nie przewidywały. Dla wykazania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wystarcza zatem ustalenie, iż wywłaszczony teren został zagospodarowany, jako fragment miejskiej infrastruktury, do której niewątpliwie zaliczyć należy nie tylko zabudowę, lecz także tereny zielone dające organizmowi jakim jest miasto niezbędną przestrzeń.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody skarżący wnieśli o jej uchylenie i o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Podobnie jak w odwołaniu zarzucili, że organy nie dokonały dokładnych ustaleń co do rzeczywistego celu wywłaszczenia, zaś poczynione w tym względzie ustalenia uznali za błędne. Zwrócili uwagę na sprzeczność gdy chodzi o przyjęty cel wywłaszczenia (pod zieleń izolacyjną), a faktycznym obecnym zagospodarowaniem nieruchomości i w konsekwencji dokonaną przez organy wybiórczą oceną dowodów. Zaprzeczyli aby teren stanowił barierę izolacyjną od torów kolejowych, bo te na tym terenie usytuowane są w wykopie. Ich zdaniem istotne wady posiada też sama decyzja wywłaszczeniowa. Podnieśli też, że w podobnym stanie faktycznym i prawnym doszło do zwrotu położonych w niedalekiej odległości nieruchomości, w tym i działki sąsiedniej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zostały w niej powtórzone zarzuty z odwołania, do których odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo powołał się na dołączone do odpowiedzi, pozyskane z Muzeum Miejskiego w T. oryginalne plansze planu zagospodarowania miasta [...] z 1961 r., które jego zdaniem potwierdzają, że znaczny (biorąc pod uwagę skalę mapy) teren po obu stronach linii kolejowej miał pozostać terenem zielonym. Przy czym terenu takiego nie można w każdym przypadku utożsamiać wyłącznie z zielenią zorganizowaną w postaci parku lub zorganizowanego terenu rekreacyjno-wypoczynkowego. Podobnie zdaniem Wojewody, stopniowe zabudowanie w ostatnich latach pasa zieleni przez wybudowanie na części działki nr 8 podziemnego parkingu, po kilkudziesięcioletnim okresie jego istnienia w stanie niezmienionym, nie może prowadzić do wniosku, iż nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia, którym była budowa miasta, jako żywego organizmu, który rozwija się i dostosowuje do zmieniających się potrzeb jego mieszkańców.
W odniesieniu do tego nowego, powołanego w odpowiedzi na skargę dowodu, pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2019 r. stwierdził, że powoływane plansze stanowią jedynie "plansze studialną" z 1961 r. – wielokrotnie zmienianą, a nie "plan zagospodarowania spornej działki". Przedmiotowe plansze nie były nigdy częścią żadnego obowiązującego projektu zagospodarowania lub projektu realizacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. konieczną przesłanką realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest wykazanie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W pierwszym rzędzie dla prawidłowego załatwienia sprawy o zwrot takiej nieruchomości jest ustalenie celu wywłaszczenia w odniesieniu do którego należy poczynić następnie ustalenia co do jego realizacji. W niniejszej sprawie, jak to zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, w ówczesnych realiach prawnych i politycznych cel wywłaszczenia nie zawsze był określany precyzyjnie. Taka też sytuacja miała miejsce w odniesieniu do objętej postępowaniem w niniejszej sprawie nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] na rzecz Państwa –[...] w T. W świetle całego zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego należy podzielić stanowisko organów orzekających, że celem wywłaszczenia była budowa miasta [...] Sąd podziela też sformułowane w oparciu o powołane szeroko orzecznictwo stanowisko Wojewody, że budowa miasta obejmuje szerokie spektrum działań i realizację wielu celów, celem realizacji szerokiego w takim przypadku założenia urbanistycznego oraz, iż z uwagi na skalę przedsięwzięcia może i najczęściej też jest ono realizowane etapami. W konsekwencji możliwe są też zmiany w koncepcjach zagospodarowania.
Takie zapatrywanie nie może jednak doprowadzić do konkluzji, zaprezentowanej praktycznie w zaskarżonej decyzji, że przy tak szeroko pojętym celu wywłaszczenia objęty nim teren został, czy też jest wykorzystywany zgodnie z tym celem, jeżeli znajduje się na terenie miasta, niezależnie od tego czy faktycznie na jego potrzeby został w konkretny sposób zagospodarowany. Gdyby przyjąć taką wykładnię celu wywłaszczeń terenów położnych na obszarze miasta Tychy to wywłaszczeniem powinien być objęty cały jego obszar, co przecież nie miało miejsca, a co w praktyce prowadziłoby do tego, że obszar ten po wywłaszczeniach dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowiłyby wówczas własność Państwa. To zaś oznacza, że każde realizowane wówczas wywłaszczenie miało lub powinno mieć jakiś konkretny cel gdy chodzi o realizację zadań związanych z budową Miasta T. W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości cel ten powinien być zatem przez organy orzekające skonkretyzowany. W kontrolowanym postępowaniu organy orzekające przyjęły, że objęta postępowaniem działka miała zgodnie z celem wywłaszczenia wchodzić w obszar terenu zielonego stanowiącego naturalną zaporę przed szkodliwym oddziaływaniem kolei na tereny zabudowane i tak też została wykorzystana. Ustalenie to nie zostało jednak w dostatecznym stopniu uzasadnione, gdy zważy się, że zgodnie z twierdzeniami skarżących, które przez organy orzekające nie zostały zakwestionowane, w sąsiedztwie tej działki linia kolejowa biegnie w wykopie, który sam przez się stanowi barierę dla takiego oddziaływania. Gdyby zaś przyjąć, co zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że zgodnie z celem wywłaszczenia działka miała wchodzić w skład terenu zielonego niezabudowanego w ramach terenu miejskiego, to jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "("..) realizacja celu wywłaszczenia określonego jako tereny zieleni (...) musi polegać na działaniu zamierzonym, planowym, celowym, polegającym na przekształcaniu dotychczasowego stanu nieruchomości w teren zielony (...)" (wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. I OSK 1170/15). W niniejszej sprawie faktu podjęcia takich celowych działań organy nie wykazały. Sam fakt istnienia np. drzew na danym obszarze o niczym nie może przesądzać, jeśli nie zostały one posadzone celowo, a są tylko tzw. samosiejkami (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 229/15). Ewentualnie nie można też wykluczyć, że drzewa bądź krzewy "samosiejki" mogłyby zostać w zamierzony sposób otoczone alejkami, chodnikami, odchwaszczane itp., byleby widoczne było tu jakiekolwiek celowe działanie, wpisujące się w cel wywłaszczenia. Dopiero ono świadczyć może o zrealizowaniu tego celu. Takiego zaś celowego działania organy orzekające nie wykazały. Nadto przyjęciu takiego celu wywłaszczenia przeczy fakt objęcia tego terenu (zgodnie z twierdzeniami skarżących) w planie zagospodarowania z 2001 r. obszarem przeznaczonym pod zabudowę cenotwórczych usług komercyjnych i publicznych oraz fakt jego wniesienia przez Miasto T. do utworzonej przez tę Gminę spółki "B", która też na części działki nr 8 wybudowała parking podziemny. Okoliczności te, których organy orzekające w dostateczny stopniu nie wzięły pod uwagę, zdają się wbrew stanowisku Wojewody, przeczyć ich ustaleniom, że celem wywłaszczenia tej działki było przeznaczenie jej na nieurządzoną zieleń izolacyjną. Gdy zaś chodzi o powoływane dla poparcia takiego ustalenia dołączone do odpowiedzi na skargę plansze, to nie zostało dotychczas wykazane, a co podniósł pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2019 r., że stanowiły one część graficzną obowiązującego planu zagospodarowania (pomijając już ich czytelność z uwagi na skalę mapy).
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że sprawa z naruszeniem treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa nie została wyjaśniona dotychczas w wystarczającym stopniu do jej końcowego zakończenia, co skutkuje uchyleniem decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonają organy orzekające ponownie ustalenia celu wywłaszczenia objętej żądaniem zwrotu działki oraz zakresu jego realizacji przy uwzględnieniu przedstawionego wyżej zapatrywania Sądu i ewentualnie przy uwzględnieniu nowych dokumentów, jeżeli takie uda im się uzyskać. Następnie po wszechstronnej ocenie tego materiału w odniesieniu do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. ponownie orzekną w przedmiocie wniosku skarżących o zwrot działki nr 8
O kosztach postępowania sądowego obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło