I SA/Wa 2220/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-03

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Prezydenta o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę?
Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę, ponieważ organ pierwszej instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy, a wątpliwości Wojewody co do tytułu własności i granic nieruchomości mogły zostać wyjaśnione w ramach postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy, a nie poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za część dawnej nieruchomości rolnej, która przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 1945 r. Prezydent umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając brak dowodów na prawa wnioskodawców. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę ustalenia tytułu własności i granic nieruchomości. WSA rozpoznał sprzeciw od decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala sprzeciw Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja Wojewody [...] została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy: Wskazano, że nieruchomość położona w Warszawie w rejonie "Trasy [...]", stanowiąca część dawnego gospodarstwa rolnego zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta Warszawy, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność Gminy [...], a następnie, z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), stały się własnością Skarbu Państwa. Z dniem 27 maja 1990 r. przedmiotowy grunt stał się własnością Dzielnicy-Gminy [...]. Obecnie, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2016, poz. 1438), grunt przedmiotowej nieruchomości wchodzący w skład działek ewidencyjnych o nr: [...] z obrębu [...] stanowi własność [...]. Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa. Zgodnie z wykazem likwidacyjnym osiedla [...] z akt sprawy Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział [...], na podstawie Dekretów [...] z [...] lutego 1864 r. gospodarstwo o pow. [...] przeszło na własność [...]. Jak wynika z zaświadczenia z dnia [...] stycznia 1949 r. Zarządu Związku Samopomocy Chłopskiej nr [...] część osady włościańskiej byłej wsi [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] stanowiło gospodarstwo rolne będące własnością [...]. Ponadto wskazano, że pismem z dnia [...] stycznia 1949 r. [...] złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1957 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło w/wym. wnioskodawcom prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] - przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową indywidualną. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważność orzeczenia PRN w [...] z dnia [...] marca 1957 r. w części dotyczącej działek ewidencyjnych o nr: [...]. z obrębu [...] i [...]. z obrębu [...]. Pismem z dnia [...] września 2015 r. [...] wystąpili do Urzędu [...] z wnioskiem o odszkodowanie za część dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] Nr [...], stanowiącej obecnie część działek ew. o nr: [...] z obrębu [...], w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018r.,nr 2204 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.g.n.". W ww. piśmie pełnomocnik wnioskodawców oświadczył, że wycofuje wniosek, złożony dnia [...] lutego 1949 r., o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości w części dotyczącej działki ew. o nr [...] z obrębu [...]. Organ wskazał, że następstwo prawne ww. osób ustalono na podstawie: - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabył syn [...] w całości, - postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 1969 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] nabyli synowie [...] oraz córki [...] po [...] części każde z nich, natomiast spadek po [...] nabyła żona [...] w [...] części oraz rodzeństwo [...] po [...] części każde z nich, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] maja 1980 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyło rodzeństwo: [...] po [...] części każde z nich, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabył syn [...] w całości, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...], na podstawie testamentu, nabyła siostrzenica [...], - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyła córka [...] w całości, - postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] marca 1995 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyła córka [...] w całości. Po rozpoznaniu ww. wniosku z dnia [...] września 2015 r. Prezydent [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za część dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], położonej w rejonie "Trasy [...] ", stanowiącej obecnie działki ewidencyjne o nr: [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent wskazał, że wnioskujący nie przedłożyli żadnego dokumentu potwierdzającego ich prawa do występowania z roszczeniem o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...] złożyli [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że osoby występujące z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za część dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], położonej w rejonie "Trasy [...] ", stanowiącej obecnie działki ewidencyjne o nr: [...] z obrębu [...] udowodniły, że są następcami prawnymi [...], jednakże Prezydent [...] nie ustalił, w sposób niebudzący wątpliwości, komu przysługiwał tytuł własności do dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], Z powołanego wykazu likwidacyjnego osiedla [...] z akt sprawy Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] wynika, że na własność [...] przeszedł grunt o pow. [...], natomiast brak jest zdaniem organu dokumentu świadczącego o tym, że grunt ten był zapisany w tabeli likwidacyjnej wsi [...]. W aktach sprawy brak jest również załącznika graficznego, w postaci mapy, z zakreślonymi granicami nieruchomości warszawskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] oraz z naniesionymi aktualnymi numerami działek ewidencyjnych, przez co niemożliwym jest zdaniem Wojewody stwierdzenie, jakim aktualnie działkom odpowiada ww. nieruchomość objęta roszczeniem. Wskazano, że wprawdzie Prezydent [...] w zaskarżonej decyzji stwierdził, że numery działek ewidencyjnych, będących przedmiotem niniejszego postępowania, ustalono na podstawie opracowania geodezyjnego z marca 2017 wykonanego przez uprawnionego geodetę, jednak nie wskazał, na czyje zlecenie została wykonana w/pow. opinia geodezyjna. Ponadto powyższe opracowanie także nie zawiera mapy z zakreślonymi granicami nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] oraz z naniesionymi granicami aktualnych działek ewidencyjnych. Stwierdzono, że brak ustaleń w ww. kwestiach uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji w zakresie zasadności wniosku o ustalenie odszkodowania i czyni postępowanie w tym zakresie przedwczesnym. W związku z tym wskazano, że Prezydent [...], przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, winien ustalić, w sposób bezsporny, komu przysługiwał tytuł własności do części nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] i objętej roszczeniem o odszkodowanie, na dzień wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] i przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność, czy osoby składające wniosek o odszkodowanie, jako następcy prawni [...], posiadają tytuł prawny do nieruchomości stanowiącej przedmiot wniosku. W ocenie Wojewody organ I instancji powinien również pozyskać mapę z zaznaczonymi granicami dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], a następnie winien zlecić uprawnionemu geodecie wytyczenie na tej mapie aktualnych granic działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Wskazano, że dopiero po poczynieniu ustaleń w powyższym zakresie organ będzie mógł orzec, czy postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działki ew. o nr: [...] z obrębu [...] jest bezprzedmiotowe. Od decyzji Wojewody [...] sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj.: I. art, 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny:  1. komu przysługiwał tytuł własności do dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], w tym także na dzień wejścia dekretu w życie, 2. że grunt, który otrzymał na własność [...] zapisany był w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], 3. jakim obecnie działkom i w jakim obszarze odpowiada nieruchomość objęta roszczeniem o odszkodowanie, a w konsekwencji, wbrew twierdzeniom Wojewody [...] nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie; II. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne przyjęcie przez Wojewodę [...], że nie został ustalony konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy - tj. ustalenie interesu prawnego skarżących, ustalenie tytułu własności do nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu, ustalenie jakie obecnie działki odpowiadają dawnej nieruchomości warszawskiej - podczas gdy przedmiotowe okoliczności wynikają z materiału dowodowego sprawy, tj. wykazu likwidacyjnego osiedla [...], zaświadczenia Zarządu Związku [...], postanowień sądów o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, opinii geodety uprawnionego [...] z marca 2017r. III. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności dopuszczające wydanie decyzji kasacyjnej, tj. okoliczność, gdy organ administracji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozpatrzenia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., podczas gdy żadna z ww. okoliczności nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, wszystkie powołane dalej orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ostatnia nowelizacja k.p.a. znacznie ograniczyła możliwość wydawania decyzji kasacyjnych przez organ odwoławczy. Decyzja kasacyjna może być zatem wydana przez organ odwoławczy tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1427/16). Wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ II instancji ma obowiązek ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć, zatem nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, w tym na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że sprzeciw nie mógł odnieść zamierzonego celu, gdyż rozstrzygnięcie organu II instancji jest prawidłowe, bowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ I instancji nie miał wątpliwości co do określenia przedmiotu postępowania oraz wskazał na wykazanie następstwa prawnego po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji nie podniósł przy tym w uzasadnieniu swojej decyzji argumentów natury prawnej, które zdecydowały o treści rozstrzygnięcia. Jednocześnie przywoływanie rozstrzygnięcia administracyjnego - decyzji Prezydenta [...] z [...] września 1998 r., znak nr [...] i postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 1999 r. (sygn. akt [...]), które nie mają związku z niniejszą sprawą nie może stanowić argumentu na poparcie sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zważywszy na okoliczność, że Sąd w niniejszym postępowaniu rozpoznaje sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. i wobec treści art. 64 e p.p.s.a. Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art.138 §.2 k.p.a. Tym niemniej podkreślić należy ze względu na zasadę ekonomiki procesowej, choć jedynie na marginesie rozważań, że mimo prawidłowości rozstrzygnięcia wskazać należy na wadliwość argumentów uzasadnienia organu II instancji. W ocenie Sądu skarżący mają rację, że Wojewoda [...] uchylając rozstrzygnięcie Prezydenta i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia błędnie sformułował wytyczne dla organu I instancji. Analizując odwołanie oraz działając w sposób nienaruszający zasady dwuinstancyjności, Wojewoda winien wskazać organowi I instancji, że wobec zgromadzonego wszechstronnie materiału dowodowego nie rozpoznał on i nie rozstrzygnął merytorycznie przedmiotowej sprawy bez uzasadnionej przyczyny. Organ I instancji nie zweryfikował i nie przeprowadził oceny zebranych w sprawie dowodów. Argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego świadczą jednocześnie o pominięciu w jego rozważaniach kwestii, które powinny zostać uznane za udowodnione i nie- budzące wątpliwości. Należy do nich okoliczność prawidłowego wykazania następstwa prawnego po pierwotnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości [...] oraz jego następcach prawnych. Sąd zauważa, że w Prezydent [...] nie miał w przedmiotowym zakresie żadnych wątpliwości wydając decyzję uwzględniającą ten sam wniosek z [...] lutego 1949 r., złożony przez poprzedników prawnych skarżących, a dotyczący części oznaczonej przedmiotowej nieruchomości [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] (decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] – w aktach sprawy administracyjnej). Kolejną kwestią, która nie powinna budzić wątpliwości to dokładne sprecyzowanie przedmiotu niniejszego postępowania. Służyć miał temu celowi dowód przeprowadzony w toku postępowania w postaci opinii geodezyjnej i sporządzonej w jej ramach mapy wraz ze szczegółowym, tabelarycznym opisem. Dowód ten został starannie i prawidłowo przeprowadzony, a organowi pozostało zapoznanie się z nim i jego ocena. Do uwag natury ogólnej, mającej jednak w niniejszej sprawie zastosowanie należy dołączyć i tę, że nieuzasadnione winny pozostać obawy, że nieustalenie powyższych okoliczności przez organ pierwszej instancji spowoduje, że ciężar postępowania dowodowego spocznie na organie odwoławczym. Zgodnie bowiem z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może z urzędu nie tylko przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ale może również zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie niepełnego postępowania wyjaśniającego, w zakresie określonym w decyzji kasatoryjnej nie powoduje, że spełniona została przesłanka do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wykazane wątpliwości w decyzji kasatoryjnej były bowiem możliwe do wyjaśnienia przez organ odwoławczy przy zastosowaniu środków dowodowych, które dla potrzeb postępowania organ uznałby za najbardziej właściwe, a także przydatne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej wskazał konkretne kwestie - dokumenty jakie organ pierwszej instancji powinien przeanalizować i włączyć do materiału dowodowego sprawy oraz wskazał podmiot – biegłego geodetę, do którego należałoby się zwrócić w celu ewentualnego uzupełnienia dokumentów przydatnych w prowadzonym postępowaniu. Nie można jednocześnie zgodzić się z twierdzeniami, że prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. przez organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności. Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Obowiązki wynikające z art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. – stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Podkreślenia wymaga to, że na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Jeżeli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Na uwagę zasługuje jeszcze jeden aspekt, a mianowicie ten, że na tle art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Innymi słowy, co do zasady przyczyny kasacyjnego rozstrzygnięcia nie może stanowić naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 80 k.p.a. Decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1256/13). W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego uznając, że sprawa jest bezprzedmiotowa. W tej sytuacji, po ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego, organ odwoławczy mógłby zawrzeć własną ocenę prawną co do istoty sprawy i odnieść się do tak sformułowanej oceny organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło