I SA/Rz 54/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "H." sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT za październik 2015 roku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej "H." sp. z o.o. w R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Skarżąca, Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], wydane w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji VAT za październik 2015 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 9 listopada 2015 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7 za październik 2015 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 55.926 zł. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego (dalej: NUS) wszczął kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2015 r. W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli, NUS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], NUS przedłużył termin zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2015 r., do czasu zakończenia weryfikacji przedmiotowego rozliczenia dokonywanego w ramach postępowania podatkowego, nie później niż do dnia 30 czerwca 2017 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], NUS określił Spółce kwotę zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 0 zł oraz kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2015 r. w wysokości 18.983 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, DIAS decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], NUS przedłużył termin zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2015 r., do czasu zakończenia weryfikacji przedmiotowego rozliczenia dokonywanego w ramach postępowania podatkowego, nie później niż do dnia 30 września 2018 r. Na to postanowienie zażalenie wniosła Spółka, podnosząc, że nie można przedłużyć terminu zwrotu, który już upłynął. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że po uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pozostawała w mocy deklaracja VAT-7 za październik 2015 r. W związku z powyższym NUS postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. zasadnie przedłużył terminu zwrotu różnicy podatku, a rozstrzygnięcie to skutecznie przedłużyło termin zwrotu podatku. DIAS zwrócił uwagę, że organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie podatkowe w wyniku uchylenia decyzji, miał uzasadnione wątpliwości co do zasadności tego zwrotu. Nadto DIAS wyraził stanowisko, że nie można uznać, że termin na dokonanie zwrotu podatku VAT upłynął. Spółka skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane na wstępie postanowienie DIAS z dnia [...] listopada 2018 r., wnosząc o jego uchylenie i zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu, który już upłynął, z powodu uchylenia decyzji kwestionującej rozliczenia podatkowe Spółki i braku jakiegokolwiek aktu prawnego stanowiącego podstawę przetrzymywania środków należnych Spółce. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ powinien jej zwrócić należną różnicę podatku, gdyż termin na dokonanie tej czynności już upłynął. Natomiast organ przedłuża postępowanie w sposób sztuczny, po to, by wstrzymać należny zwrot VAT. Spółka podkreśliła, że środki stosowane przez organ nie mogą godzić w fundamentalną zasadę neutralności podatku VAT, do czego dochodzi w przypadku utrudnień w otrzymaniu zwrotu nadwyżki. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 zdanie 1 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju (...). Punktem wyjścia dla rozważań w przedmiotowej sprawie jest art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, który stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, lub postępowania podatkowego. Z brzmienia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT wynika obowiązek organu dokonania na rzecz podatnika zwrotu podatku w sytuacji upływu określonego przez ustawodawcę terminu, który to termin organ może przedłużyć w sytuacji wystąpienia określonych w tym przepisie przesłanek. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że nie można przedłużyć terminu, który już upłynął. Pojęcie "przedłużenie" odnosi się tylko do sytuacji gdy dany termin nadal biegnie. Ustanowiony w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT termin jest terminem prawa materialnego, zatem jego upływ wywołuje materialnoprawny skutek w postaci nabycia przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej. Po upływie tego terminu organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2001 r. sygn. akt III SA 2803/99). Przenosząc powyższe rozważania do realiów sprawy stwierdzić należy, że – jak wynika z wydanych rozstrzygnięć (w aktach brak przedmiotowej deklaracji) w dniu 9 listopada 2015 r. Spółka złożyła deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2015 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 55.926 zł i wniosła o jej zwrot na rachunek bankowy w terminie 60 dni. W związku z powyższym termin zwrotu VAT za październik 2015 r. upływał w dniu 8 stycznia 2016 r. (60 dni). Natomiast organ przedłużył termin zwrotu różnicy podatku dopiero postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu podatku, gdyż ww. postanowienia, w tym przedmiocie zostały doręczone Skarżącej w momencie, gdy termin ten już upłynął. Na bieg terminu zwrotu nie ma wpływu toczące się postępowanie podatkowe czy kontrolne, gdyż niezbędne jest, w celu przedłużenia terminu zwrotu, wydanie postanowienia o jego przedłużeniu. Ponieważ termin na dokonanie zwrotu podatku upłynął, dlatego nie było możliwe jego przedłużenie i w konsekwencji organ powinien dokonać należnego Spółce zwrotu. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia przez organy obu instancji art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł.