II SA/Sz 1341/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Strosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku [...] wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K. na działkach nr [...] i [...] obręb [...] Powyższa decyzja z dniem [...] r. stała się ostateczna. W dniu 12 kwietnia 2018 r. J. J. – Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej “[...]" przy ul. [...] w K. wystąpił do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego rzeczoną decyzją Starosty K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest Zarządcą nieruchomości położonej w K. na działce nr [...], obręb [...] i posadowionego na niej budynku wielorodzinnego. Nieruchomość ta położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami ew. nr [...] i [...] obr. [...], w stosunku do których wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, w związku z czym on -jako Zarządca nieruchomości sąsiadującej- legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym przyznanie mu przymiotu strony w kwestionowanym postępowaniu. Według wnioskodawcy planowana inwestycja poprzez niezachowanie wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, doprowadzi do znacznego ograniczenia naturalnego oświetlenia wielu mieszkań w zarządzanym obiekcie, ponadto planowany zakres prac budzi uzasadnione obawy o bezpieczeństwo budynku, w szczególności nienaruszalność konstrukcji budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne. Prowadzenie głębokich prac ziemnych w tak bliskim sąsiedztwie według wnoszącego może grozić katastrofą budowlaną. J. J. zanegował również zgodność planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jako okoliczność stanowiącą podstawę złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazał fakt umożliwienia mu przez Z. C. wglądu w dokumenty znajdujące się w Urzędzie Województwa Delegatura w K.. Wgląd w dokumenty był możliwy dopiero po udzieleniu pełnomocnictwa do takiego wglądu, a jego termin wyznaczono na dzień 16 marca 2018 r. W związku z opisanym wnioskiem, Starosta K. zobowiązał wnioskodawcę do wskazania jednoznacznie daty, kiedy dowiedział się o wydanej w dniu [...] r. decyzji nr [...] będącej przedmiotem wniosku. W odpowiedzi na powyższe J. J. podał, że o przedmiotowej decyzji dowiedział się w roku 2015, dokładnej daty nie pamięta, a o nowych okolicznościach w dniu [...] r. Starosta K. postanowieniem wydanym w dniu [...] r., nr [...] w oparciu o przepis art. 123 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej “k.p.a.") odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] r., nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku [...] wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K. na działkach nr [...] i [...] obr. [...]. Starosta wyjaśnił, że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowiącego lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., ani Zarządca nieruchomości J. J., ani Wspólnota Mieszkaniowa nie byli uznani za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. W przywołanym przepisie zawężony został krąg stron w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Celem tego przepisu jest przyznanie statusu stron jedynie tym podmiotom dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikając z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania w tym zabudowy ich nieruchomości. Zgodnie z zebranymi dowodami w sprawie nie zostały spełnione warunki określone w art. 148 k.p.a., tj. wnioskodawca nie dopełnił jednomiesięcznego terminu odkąd dowiedział się o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przywołany przez J. J. dowód w postaci analizy nasłonecznienia jednego z lokali w budynku przy ul. [...] w K. sporządzonej w lutym 2018 r. na żądanie Urzędu Wojewódzkiego wykonany został dla celów postępowania odwoławczego i nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania. W ocenie organu ww. podstawa do wznowienia postępowania mogłaby zostać zastosowana jedynie dla dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Dowód ten zaś nie istniał w dniu [...] r. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. J. zarzucił naruszenie art. 149 § 3 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] r., nr [...], podczas gdy w sprawie zrealizowane zostały przesłanki wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W ocenie skarżącego w sprawie została zrealizowana przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ okoliczność jaką jest to, że na skutek powstania planowanej inwestycji dojdzie do zacienienia części budynku i mieszkań wchodzących w skład nieruchomości, której jest zarządcą, istniała od samego początku, natomiast nie była ona znana organowi, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Ujawniła się ona bowiem dopiero na podstawie przeprowadzonej po wydaniu decyzji analizy nasłonecznienia wykonanej w lutym 2018 r. Ponadto organ błędnie zastosował art. 148 § 1 k.p.a. wskazując, że miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania należy liczyć od daty w której powzięto informację o decyzji. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie w związku z powołaniem się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zaczął biec od dnia 16 marca 2018 r., tj. od powzięcia przez niego informacji o okoliczności jaką jest planowany stopień zacienienia budynku przy ul. [...] przez mającą powstać inwestycję. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przywołując przepisy regulujące instytucję wznowienia postępowania, Wojewoda wyjaśnił, że okolicznością bezsporną jest niedochowanie ustawowego terminu przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania J. J. – Zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej “[...]". Ze złożonych przez niego wyjaśnień wynika, bowiem, że o wydanej decyzji Starosty K. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. dowiedział się w roku [...], zatem wniosek o wznowienie postępowania zostal złożony po upływie ok. 3 lat od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tym samym miesięczny termin o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. nie został dochowany, co uzasadniało odmowę wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do przywołanej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącego sporządzona analiza nie stanowi nowego, istotnego dowodu dla sprawy o jakim mowa w tym przepisie. Jest to dodatkowy dokument sporządzony w toku wznowionego postępowania prowadzonego z wniosku Z. C., zakończonego odmową uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r. Powyższe postanowienie Wojewody Wspólnota Mieszkaniowa “[...]" w K. działająca przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o uchylenie kwestionowanego postanowienia oraz porzedzającego go postanowienia Starosty K. , zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji pomimo, że obarczone ono jest wadliwościami, które powinny skutkować jego uchyleniem, a to w szczególności pomimo tego, że wydane zostało z naruszeniem: - art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie dochował terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania liczonego od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia podczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie krótszym niż miesiąc licząc od dnia, w którym skarżący powziął wiadomość o zaistnieniu przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, - art. 149 § 3 k.p.a – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę podczas, gdy w sprawie zostały zrealizowane przesłanki wznowienia postępowania, - art. 7 w zw. Z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że przedstawiona analiza nasłonecznienia potwierdza zgodność inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności § 13 oraz § 60 podczas, gdy analiza ta wykazuje jasno, że planowana inwestycja prowadzić będzie do niezgodnego z prawem przysłonienia i zacienienia części budynku położonego przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu strona powtórzyła argumentację z zażalenia dotyczącą dochowania miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania oraz spełnienia jego przesłanki. Ponadto wywiodła, iż twierdzenie organów, że przedłożona analiza nasłonecznienia potwierdziła brak naruszeń w zakresie przepisów wynikających z przywołanego rozprządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. można uznać za prawdziwe jedynie w stosunku do lokalu mieszkalnego nr [...], z uwagi na jego usytuowanie na jednej z wyższych kondygnacji, tj. V piętrze. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zarzuty i argumenty w niej podniesione nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Wojewody z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty K. z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku [...] wraz zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K. na działkach nr [...] i [...] obr. [...]. W kontekście powyższego należy na wstępie wskazać, że instytucja wznowienia postępowania, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Zgodnie z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na odmowę wznowienia postępowania służy zażalenie. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Brzmienie art. 149 k.p.a. wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę, zakończony może być wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Drugi etap - po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do przejścia do fazy postępowania rozpoznawczego, gdyż wznowienie postępowania okazało się w ocenie organów niedopuszczalne z uwagi na uchybienie terminu do zgłoszenia tego żądania przez podmiot, który posiadał – w jego przekonaniu- status strony postępowania, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten dotyczy m.in. podstaw wznowienia wskazanych przez stronę w sprawie niniejszej, tj. w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Przywołana przez skarżącą przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie mogła być przedmiotem rozpoznania przed ustaleniem przez organ, czy istnieją - w oparciu o wniosek skarżącej - przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W rozpoznawanej sprawie ewidentnie termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. nie został dochowany, co skutkowało odmową wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle przepisu art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy – niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi – jest po pierwsze fakt wydania decyzji, a po drugie przedmiot objętego nią rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA Gorzowie Wlkp. z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 511/14). W wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13 (CBOSA), NSA precyzyjnie wyjaśnił, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć jako uzyskanie informacji pozwalających zidentyfikować decyzję, której stronie nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. W odniesieniu natomiast do tej ostatniej informacji, zauważyć należy, że wystarczające jest posiadanie informacji o tym, czego dana decyzja dotyczy. Skoro skarżący w postępowaniu wyjaśniającym jednoznacznie oświadczył, że o wydaniu decyzji z dnia [...] r. dowiedział się w roku [...] to słusznie organy uznały, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 12 kwietnia 2018 r., tj. po upływie około 3 lat od dnia w którym powziął wiadomość o wydaniu rzeczonej decyzji, został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zbędne stają się rozważania, czy Wspólnocie w istocie status ten przysługiwał. Oznacza to również, że przedmiotem rozpoznania nie mogą być kwestie dotyczące meritum sprawy, w tym zarzuty oparte o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą to okoliczność Sąd już wyżej wskazywał. Kwestie materialnoprawne, które skarżąca chciała uczynić przedmiotem postępowania wznowieniowego na podstawie wniosku z dnia 12 kwietnia 2018 r., zdaniem Sądu, w istocie nie dotyczą ostatecznej decyzji z dnia [...] r., lecz innej decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, z wniosku członka Wspólnoty, odnoszącym się również do decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Tym niemniej organ był związany wnioskiem skarżącej z 12 kwietnia 2018 r. i prawidłowo procedował zgodnie z zawartym w nim żądaniem. Podsumowując, w wyniku dokonanej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do naruszenia przywołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie przed organami przeprowadzone zostało w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a także- co do zasady- prawidłowo zinterpretowano przepisy prawa stanowiące podstawę zapadłego rozstrzygnięcia. Sąd nie doszukał się także innych naruszeń przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.