II SA/Go 511/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB), na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a), odmówił wznowienia postępowania w sprawie budowy bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia z siatki na słupkach, wygradzającego teren wokół plaży i pomostu, na terenie działki nr ewid. [...] od strony działki nr ewid. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że 27 marca 2014 r. wpłynął do niego wniosek R.M. o wznowienie postępowania dotyczącego "wygrodzenia terenu działki nr [...] w ten sposób, że uniemożliwiono dostęp do brzegu jeziora na długości 60m wykonując ogrodzenie z siatki na słupkach". Jako podstawę wznowienia postępowania R.M. powołał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, to jest to, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Organ zaznaczył, że zgonie z art. 28 k.p.a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem organu R.M. pokrywając koszty budowy ogrodzenia, w całości lub w części, był stroną w postępowaniu, niezależnie od tego czy nie jest członkiem Stowarzyszenia "J". Pismem z [...] lutego 2012 r. poinformowano R.M. o oględzinach [...] marca 2012 r., celem ustalenia stanu faktycznego. W piśmie tym R.M. został poinformowany, że nie jest stroną w postępowaniu, gdyż nie jest ani właścicielem ani inwestorem. R.M. nigdy nie zaprzeczył temu stwierdzeniu, nie poinformował też organu, że jednak jest inwestorem, gdyż pokrywał koszty budowy ogrodzenia. Dopiero po uzyskaniu wiadomości, po piśmie PINB z [...] stycznia 2014 r. o niekorzystnym dla niego zakończeniu postępowania to jest legalizacji ogrodzenia nagle stwierdził, że był stroną w postępowaniu. PINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z §2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. O zakończeniu postępowania wydaniem ostatecznego postanowienia nr [...] z [...] czerwca 2013 r. R.M. został poinformowany pismem z [...] stycznia 2014 r. Pismo to R.M. odebrał przed 3 lutego 2014 r., gdyż w tym dniu napisał skargę do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) na sposób załatwienia sprawy przez PINB. Wniosek o wznowienie postępowania R.M. złożył w Urzędzie Pocztowym 24 marca 2014 r. po upływie jednego miesiąca – terminu określonego w art. 149 § 1 k.p.a. W związku z powyższym – zdaniem organu pierwszej instancji – postępowanie wznowieniowe nie może być wszczęte. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.M.. W zażaleniu podniósł, że "cała procedura legalności wybudowanego ogrodzenia oparta jest w części na nieprawdzie, zawiera uchybienia prawne, jest tendencja, nie dająca wypowiedzieć się właściwemu gronu stron". Dodał, że oświadczenie złożone przez G.S. w toku postępowania jest nieprawdziwe. Nigdy nie wpłacił żadnych pieniędzy na budowę ogrodzenia. Wpłacił je dopiero po jego wybudowaniu. Nie uiszczenie opłaty skutkowałoby tym, iż nie mógłby wejść na plażę i pomost. W związku z powyższym wniósł o zmianę zapisów postanowienia oraz przyznanie mu prawa strony postępowania. WINB postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że poza sporem pozostaje, iż R.M. nie zostało doręczone postanowienie nr [...] PINB z [...] czerwca 2013 r., kończące postępowanie legalizacyjne. Z akt administracyjnych wynika jednakże, że fakt wydania tego postanowienia był znany żalącemu się co najmniej od 11 lutego 2014 r. Pismem nadanym w tej dacie w Urzędzie Pocztowym wniósł on do WINB skargę na PINB w związku ze sposobem załatwienia sprawy budowy ogrodzenia w [...]. Pismem z [...] marca 2014 r. znak: [...] organ ten udzielił odpowiedzi na ww. skargę, udzielając jednocześnie pouczenia o trybie nadzwyczajnym (o wznowieniu postępowania) służącym wzruszaniu decyzji ostatecznych (także w sprawie zakończonej zaskarżalnym postanowieniem). Pismo WINB z [...] marca 2014 r. zostało przesłane na adres R.M., a następnie skutecznie doręczone 18 marca 2014 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej ww. pismo. Organ zaznaczył, że wprawdzie PINB nie skierował do R.M. pisma wzywającego do podania daty, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia, niemniej jednak przywołane okoliczności, znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych wskazują, że strona uchybiła terminowi wynikającemu z art. 148 § 2 k.p.a. Postanowienie WINB stało się przedmiotem skargi R.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wnosząc o jego uchylenie skarżący opisał przebieg realizacji ogrodzenia oraz wskazał, że pismo PINB z [...] stycznia 2014 r. nie zawiera informacji o tym, że zostało wydane jakiekolwiek postanowienie w szczególności o numerze [...] z [...] czerwca 2013r. Skarżący zaznaczył, że po raz pierwszy o istnieniu ww. postanowienia dowiedział się z pisma WINB z [...] marca 2014 r. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Należy do nich m.in. wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przy tym przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Stosownie do art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W ocenie Sądu, w świetle art. 148 § 2 k.p.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy – niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi – jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Z kolei bez znaczenia z punktu widzenia zachowania terminu jest okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, LEX nr 574438; z 14 października 1999 r., IV SA 1662/97, LEX nr 48730; z 19 sierpnia 2010 r., II OSK 1296/09, LEX nr 746450; z 9 września 2011 r., II OSK 2407/10 LEX nr 1069058 i powołane tam orzecznictwo). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że postępowanie legalizacyjne które toczyło się w sprawie budowy bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia z siatki na słupkach, wygradzającego teren wokół plaży i pomostu na terenie działki nr ewid. [...], zakończyło się wydaniem przez PINB postanowienia z [...] czerwca 2013 r. nr [...] ustalającego dla inwestora – Stowarzyszenia "J" – opłatę legalizacyjną. Następnie skarżący pismem z [...] stycznia 2014 r. nr [...] poinformowany został przez PINB, m.in. iż "1. postepowanie w sprawie budowy, bez wymaganego zgłoszenia, ogrodzenia z siatki na słupkach, wygradzającego teren wokół plaży i pomostu, na terenie działki nr ewid. [...] od strony działki nr ewid. [...] zostało zakończone 2. postepowanie, którego stroną było Stowarzyszenie "J", zakończyło się w dniu 31 lipca 2013 r. po uregulowaniu przez w/w stowarzyszenie opłaty legalizacyjnej. Wniesienie opłaty legalizacyjnej zalegalizowało budowę w/w ogrodzenia". Bez wątpienia treść tego pisma nie wskazuje na powzięcie przez skarżącego wiadomości o postanowieniu z [...] czerwca 2013 r. nr [...]. W dniu doręczenia tego pisma skarżący dowiedział się tylko, że prowadzone było postępowanie legalizacyjne które zakończyło się 31 lipca 2013 r. po uregulowaniu opłaty legalizacyjnej. Nie można zatem podzielić stanowiska organów, iż fakt wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną z [...] czerwca 2013 r. był znany skarżącemu co najmniej od dnia 11 lutego 2014 r. kiedy to skarżący skierował do WINB skargę na sposób załatwienia sprawy przez PINB. Za dzień dowiedzenia się przez skarżącego o postanowieniu kończącym postepowanie uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jego istnieniu. O istnieniu postanowienia z [...] czerwca 2013 r. skarżący dowiedział się dopiero 18 marca 2014 r. kiedy doręczono mu pismo WINB z [...] marca 2014 r. nr [...]. W piśmie tym bowiem poinformowano skarżącego, iż PINB [...] czerwca 2013 r. wydał postanowienie którym ustalił opłatę legalizacyjną. Mając na uwadze powyższe dostrzec należy, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem ustalającym opłatę legalizacyjną, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, zawarty w piśmie skarżącego z [...] marca 2014 r., został złożony 24 marca 2014 r. Za dzień złożenia wniosku, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a, należało przyjąć datę nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, wynikająca ze stempla pocztowego uwidocznionego na kopercie przesyłki. Uwzględniając powyższe uznać zatem należało, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji powinien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152, zaś w pkt III na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.