I SA/Wa 1837/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-04
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Anna Falkiewicz-Kluj, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają legitymację czynną do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, jeśli ich tytuł prawny do nieruchomości wynika z wyroku sądu cywilnego kwestionującego wpisy w księdze wieczystej, a organ administracji opiera się na domniemaniu zgodności wpisów z prawem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 8, 107 § 3 K.p.a., poprzez niepełne postępowanie dowodowe. Sąd uznał, że organ powinien dokonać szczegółowych ustaleń dotyczących tytułu prawnego do nieruchomości na datę komunalizacji, oceniając, czy wyrok sądu cywilnego obalił domniemanie zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Bez tych ustaleń ocena legitymacji czynnej skarżących jest przedwczesna.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1991 r., która przeniosła własność nieruchomości na rzecz Miasta. Twierdzili, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów, a nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa w dacie komunalizacji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia organu dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości i ich legitymacji czynnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2017 r. i zasądził od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. 2017, poz. 1257 ze zm.), dalej K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2017 r., znak: [...]. Decyzją tą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 1991 r. [...], którą stwierdzono nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], obr. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
WW decyzją Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], obr. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.
T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A., dalej "skarżący" wnieśli, pismem z [...] lipca 2008 r., o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. Zdaniem Skarżących decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (D.U. 1990, Nr 32, poz. 191 ze zm.), dalej "ustawa", poprzez wydanie jej w sytuacji gdy nieruchomość której decyzja dotyczyła nie stanowiła [...] maja 1990 r., w części odpowiadającej udziałowi K. A. tj. w udziale [...] części, własności Skarbu Państwa, skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, niezawiadomienie o sprawie i niedoręczenie decyzji stronie (naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a.; niedoręczenie decyzji [...][...], naruszenie art. 7,77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie pozwala na jej kontrolę.
Zdaniem skarżących nieruchomość została bezprawnie przejęta przez Skarb Państwa na podstawie przepisów dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (D.U.1945, Nr 3 poz 13), dalej "dekret". Potwierdza to wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2005 r. [...] [...] i wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] grudnia 2005 r, [...] [...], dalej "wyroki ustalające". Wynika z nich, że nieruchomości należące do K. A. nie mogły z mocy prawa przejść na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący przyznali, że księgi wieczyste nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości to jednak nie zwalniało Wojewody [...] od zbadania czy stan ujawniony w księgach wieczystych jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Organ, rozpoznając sprawę przyznał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające tylko mienie ogólnonarodowe (państwowe) stawało się z dniem wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jeżeli nieruchomość stanowiła własność osób fizycznych lub prawnych była ona wyłączona z komunalizacji. Istotny był stan na datę wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r.
Zdaniem organu skarżący nie mają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa gmina, która w wyniku komunalizacji staje się właścicielem danej nieruchomości. Inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym gdy wykażą, że mienie to stanowi ich własność i nie podlega komunalizacji.
W niniejszej sprawie z karty inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej część decyzji komunalizacyjnej wynika, że tytuł Skarbu Państwa wynikał z zapisów w księdze wieczystej KW [...]. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego w [...] wynikało że księga ta (obecny nr [...]) w dziale [...] ujawniała własność Skarbu Państwa na wniosek z [...] stycznia 1961 r. na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości. Orzeczenie Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1961 r. dotyczyło wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomości objętej [...], oznaczonej [...] stanowiącej własność J. M. w [...] części, W. z M. w [...] części, K. H. w [...] części, H. M. w [...], O. z M. w [...] części. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej jako właściciel w księdze wieczystej figurował Skarb Państwa.
Z zapisów w księdze wieczystej nie wynika aby tytułem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa były przepisy dekretu o reformie rolnej. Były nimi przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (D.U. nr 17, poz. 70 z 1958 r.). Organ nie kwestionuje, że działka [...] powstała częściowo z nieruchomości należącej w udziale [...] części do poprzedniczki prawnej skarżących ale organ administracji orzekał na datę [...] maja 1990 r. kiedy to w księdze wieczystej figurował Skarb Państwa.
Zdaniem organu, skarżący nie wykazali żadnym dowodem, który potwierdzałby ich tytuł prawny do nieruchomości. Nie jest nim wyrok Sądu Apelacyjnego w [...]. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (D.U: 2017, poz. 1007) domniemuje się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to wiąże organy i sąd. Domniemanie to nie może być obalone w wyniku postępowania administracyjnego a jedynie w procesie w trybie art. 10 tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości) organ stwierdził, że stan ten został ustalony w sposób prawidłowy.
W tym świetle, zdaniem organu, skoro skarżący nie posiadają tytułu prawnego do ww. nieruchomości, nie przysługuje im legitymacja czynna do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego i dlatego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie należało umorzyć, co prawidłowo uczynił Minister.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli skarżący. Zarzucili naruszenie:
-art. 7, 8, 28, 77, 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej oraz losów nieruchomości od daty przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej do daty komunalizacji, zaniechanie zebrania dostępnych dowodów oraz błędną ocenę zebranych w sprawie dokumentów; błędne ustalenie że skarżącym nie przysługują żadne prawa do nieruchomości a zatem nie przysługuje im przymiot strony postępowania nieważnościowego; zaniechanie wyjaśnienia istotnego dla wydania rozstrzygnięcia obecnego stanu prawnego nieruchomości.
-art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a., art. 157 § 2 K.p.a. i 105 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej i uznanie, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej i błędne uznanie, że Skarb Państwa nabył własność nieruchomości objętej żądaniem wniosku w okresie po [...] września 1944 r. do [...] maja 1990 r. na podstawie innego zdarzenia prawnego niż to jakie zostało wskazane we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne.
Wniesiono o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzą, że orzeczenie wywłaszczeniowe z 1961 r. na które powołuje się organ dotyczyło parceli [...] a więc innej niż ta z której została wydzielona działka [...]. Działka ewidencyjna [...] z której została następnie wydzielona działka [...] była ujawniona w księdze wieczystej [...] i nie dotyczyła jej decyzja wywłaszczeniowa z 1961 r. Organ nie wziął pod uwagę znajdujących się w aktach dokumentów w postaci opinii z badania ksiąg hipotecznych ani dokumentów stanowiących postawę do tych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ naruszył art. 7,7, 77 § 1, 8, 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone przez organy postępowanie jest niepełne gdyż organy nie dokonały oceny dowodów w postaci dokumentacji geodezyjnej i opinii geodezyjnej, które miały istotny wpływ na ocenę czy skarżącym przysługiwała legitymacja czynna w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Zgodnie z art. 61 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. wszczęcie postępowania uzależnione jest od wniosku strony (poza możliwością wszczęcia postępowania z urzędu). Stroną jest podmiot, który wykaże że ma interes prawny we wszczęciu takiego postępowania. Pojęcie interesu prawnego, użyte w przepisie art. 28 k.p.a. należy rozumieć jako interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne korzyści (uprawnienia albo obowiązki). W niniejszej sprawie jak zresztą wskazywał sam organ, strona musi wykazać stosownymi dokumentami, że to nie Skarbowi Państwa a stronie przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia.
Skarżący swe prawa wywodzą z wyroku SO w [...] z [...] kwietnia 2005r. w którym, Sąd ten ustalił, że wymienione w nim parcele budowalne nie podpadały pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (D.U. R.P. nr 3, poz. 13/45), dalej "dekret", kwestionując tym samym zapisy w księgach wieczystych z których wynika podstawa prawna wpisu Skarbu Państwa.
Niniejsza sprawa dotyczy działki o obecnym nr ew. [...], obręb [...]. Organ nie zaprzecza, że działka ta powstała z działki o nr ew. [...]. Tytuł prawny Skarbu Państwa na datę wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r Przepisy wprowadzające tj. 27 maja 1990 r. wynika, zdaniem organu, z orzeczenia wywłaszczeniowego Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] stycznia 1961 r. oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (D.U. nr 17 poz. 70 z 1958 r.) oraz zapisów z [...]. Z zapisów tych nie wynika aby tytuł nabycia przez Skarb Państwa wynikał z dekretu o reformie rolnej.
Aby prawidłowo rozstrzygnąć kwestię legitymacji czynnej skarżących jako następców prawnych K. z H., w świetle uzyskanego przez nich wyroku ustalającego organ powinien dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń czy rzeczywiście działka o obecnym nr ew. [...] odpowiada w części lub całości parceli [...] z [...] czy też nie i czy nie nastąpiły jakiekolwiek zdarzenia prawne, które dawały podstawy do wpisu Skarbu Państwa na innej podstawie prawnej niż to wynika z zapisów w księgach wieczystych. Ustalenia te należy poczynić na datę 27 maja 1990 r. tj datę wejścia w życie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r Przepisy wprowadzające. Konieczne jest ustalenie czy skarżący nie obalili domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Nie jest tak, jak wywodzi organ, że obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece możliwe jest jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym w trybie art. 10 tej ustawy.
Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko temu domniemaniu jest zagadnieniem prawa cywilnego co istotnie oznacza, że nie jest to możliwe w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., I OSK 2100/14). Oznacza to jednak tyle, że to sąd powszechny ma wyłączne prawo do wydania rozstrzygnięcia, które mogłoby stanowić podstawę do obalenia tego domniemania. Dokument na tę okoliczność musi zatem pochodzić od sądu powszechnego a nie administracyjnego. Wbrew wywodom organu obalenie tego domniemania nie następuje wyłącznie na podstawie art. 10 u.k.w.i.h. Dopuszczalne jest obalenie tego domniemania w każdym innym postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym jako przesłanka merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd w tym zakresie w pełni podziela te poglądy doktryny i orzecznicze z których wynika, że strona może w postępowaniu przed sądem powszechnym (nie tylko w trybie art. 10 u.k.w.i.h) obalać domniemanie z art. 3 ust. 1 u.k.w.i.h gdy jest to przesłanka do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. Stanisław Rudnicki Własność nieruchomości Wydawnictwo Prawne LexisNexis Warszawa 2007, str. 283, wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r. I OSK 1909/15, wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., I OSK 6’504/16, wyrok NSA z 16 czerwca 2016 r.,I OSK 2205/14 ).
Strony postępowania w związku z tym uzyskały wyroku ustalający z którego wynika, że określone w nim parcele nie podlegały działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Organ w takiej sytuacji, badając legitymację czynną skarżących, powinien ustalić czy rzeczywiście w świetle tych ustaleń, doszło do obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 U.k.w.i.h. To bowiem skutkowałoby przyjęciem po stronie skarżących istnienia legitymacji czynnej o ile nie nastąpiłyby po tym zdarzeniu inne, które wskazywałby że Skarb Państwa z innej podstawy prawnej stał się właścicielem ww nieruchomości gruntowej.
Odnosząc te wywody do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że organ uznał, że działka o nr ew. [...] została przejęta przez Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] lipca 1961 r. Nr [...] wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (D.U. Nr 18, poz. 94 z 1961 r.). W związku z tym brak jest podstaw do twierdzenia, że nieruchomość ta podlegała działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej i wyrok ustalający nie ma wpływu na treść zapisów w księdze wieczystej.
Orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] lipca 1961 r. na które powołuje się organ dotyczyło [...],[...] o pow. [...] m.kw. i udziału K. H. w wysokości [...] części. Z analizy dokumentacji geodezyjnej na potrzeby postępowania przed Sądem Okręgowym w N. została sporządzona analiza geodezyjno hipoteczna z której wynika, że [...] w której skład wchodziła tylko parcela [...] miała powierzchnię [...] ha. Z dalszych informacji tej dokumentacji (Grupa [...]) wynika, że [...] o pow. [...] ha objętej [...] zmieniła konfigurację i powierzchnię z [...] ale bez zmiany oznaczenia i przyjęła powierzchnię [...] ha. Następnie po dołączeniu objętych [...]: [...], [...], [...], [...], [...], [...] utworzone zostały: część ([...] ha) działki [...] i działka [...] o pow. [...] ha, obr. [...] która została zniesiona na działki [...] o pow. [...] ha, obr. [...] ([...]), która następnie zmieniła oznaczenie na [...]. Kolejne podziały doprowadziły do podziału tej działki na działki o nr ew. [...], [...] i [...].
Jednocześnie jak wynika z opisu nieruchomości Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] (załącznik nr [...] [...] – teczka) dołączonej do opinii geodezyjnej powierzchnia [...] m2. odpowiadała działce [...] przed jej połączeniem i stanowiła drogę. Natomiast [...] stanowiły m.inn. parcele [...], [...], [...], [...]. Potwierdza to analiza wpisów w dziale [...] z których wynika, że [...] obejmowało [...] o pow. [...] m.kw. z [...] i [...] o pow. [...] ha objętą [...].
Z kolei z mapy uzupełniającej z projektem podziału działki [...], obr. [...] wynika, że działka ta o pow. [...] m2 wchodziła w skład [...]. Działka ta została następnie podzielona na działki o nr ew. [...], [...] i [...]. (załącznik nr [...] k. [...]). Powstają zatem poważne wątpliwości co do tego czy rzeczywiście obecna działka [...] pochodzi z [...], która była przedmiotem decyzji wywłaszczeniowej z 1961 r. Istotne jest przy tym to, że jak wynika z analizy hipoteczno geodezyjnej nie zostały wprowadzone do ksiąg wieczystych zmiany powierzchni i konfiguracji dotychczasowych parcel z [...] sierpnia 1954 r. podczas gdy zmiany te były uwzględniane w dalszej dokumentacji geodezyjnej (k [...] akt administracyjnych z dokumentami ze sprawy przed sądem powszechnym). Konsekwencją dokonanych zmian ewidencyjnych m.in. z [...] stycznia 1980 r. (geodeta Z. O.- wykaz zmian gruntowych - k [...] j.w.) było utworzenie działki [...] o pow. [...] ha obr. [...], która została odłączona do [...] do działki [...], która po zmianie konfiguracji granic z działką [...] zmieniała oznaczenie na działkę [...] o pow. [...] ha. Ta z kolei została podzielona na działki [...]-[...].(k [...] akta adm. teczka z badaniami KW). Jak wynika z informacji na temat zestawienia działek ewidencyjnych utworzonych m.in. z parceli [...] z [...] działka [...] powstała z działki [...], obr. [...], zniesionej do działki [...].
W związku z tym organ powinien dokonać, na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji geodezyjno-hipotecznej ustaleń czy rzeczywiście orzeczeniem wywłaszczeniowym z 1961 r. została objęta nieruchomość stanowiąca współwłasność poprzedniczki prawnej skarżących a obecnie odpowiadająca działce o nr ew. [...] i czy rzeczywiście jej położenie pokrywa się z nieruchomością opisaną w [...] , [...] czy też z [...]. Organ w ogóle się do tych kwestii nie odniósł wskazując jedynie na orzeczenie z [...] lipca 1961 r. jako podstawę wpisania Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości. Wskazać także należy, że w dokumentacji geodezyjnej w ogóle nie pojawia się parcela [...] podczas gdy w orzeczeniu wywłaszczeniowym mowa jest o niej ze wskazaniem powierzchni odpowiadającej parceli [...] i [...] – jak to wynika z wyrysu z mapy Miasto [...] z [...] sierpnia 1954 r. (k [...] dok.jw). Poza tym, co istotne, jak wynika z badania [...] K. z H. była także współwłaścicielką parceli [...] która została uwidoczniona w wyrysie z mapy z [...] sierpnia 1954 r. jako tworząca wraz z działką [...] i [...] w dalszym ciągu działkę [...] o pow.- [...] ha.
Zwrócić także należy uwagę na znajdujące się w aktach sprawy (co prawda w xero) zaświadczenia z ksiąg wieczystych, mające moc dokumentów urzędowych:
- zaświadczenie z [...] czerwca 1946 r. z którego wynika, że nieruchomości objęte m.in. [...] co do których jako jedna ze współwłaścicielek ujawniona była K. z H. została przejęta przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej
-zaświadczenie z [...] października 1999 r.;
-zaświadczenie z [...] grudnia 1999 r. z którego wynika, że księga gruntowa [...] obejmowała parcelę [...].
Dokumenty te powinny być ocenione zgodnie z art. 80 K.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na uwadze ocenę prawną Sądu i ustali przede wszystkim na podstawie dokumentacji geodezyjnej i dokumentacji z badania ksiąg wieczystych – z postępowania przed sądem powszechnym oraz znajdujących się w aktach zaświadczeń, stan faktyczny i prawny nieruchomości odpowiadającej obecnej działce o nr ew. [...] i oceni czy ww wyrokiem ustalającym nie doszło do obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 u.k.w.i.h. Ponieważ ustalenia w tym zakresie są skomplikowane i wymagają wiedzy specjalistycznej być może konieczne stanie się zwrócenie się do biegłego sądowego J. P. (o ile jest jeszcze biegłym lub wykonuje tego rodzaju działalność w zakresie badania ksiąg wieczystych) o wyjaśnienie wątpliwości co do przekształceń własnościowych na datę komunalizacji.
Wobec braku ustalenia przez organ istotnych okoliczności sprawy przedwczesna jest ocena zarzutu naruszenia art. 28 i 105 § 1 K.p.a Zarzut naruszenia art. 156 K.p.a. w ogóle nie może być na tym etapie postępowania rozważany gdyż organ dokonywał jedynie oceny wniosku w aspekcie legitymacji czynnej skarżących. Na tym etapie postępowania w ogóle nie mógł odnosić się do przesłanek merytorycznych uzasadniających lub nie stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2015, poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło