II SA/Gl 953/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-04-05

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt o wymiarach 2,6 x 6,2 m, w którym znajdują się meble biurowe, segregatory, czajnik i mikrofalówka, może być uznany za budynek gospodarczy zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a jego realizacja na terenie zieleni nieurządzonej, z naruszeniem przepisów o odległości od granicy, nie stanowi samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporny obiekt nie może być uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów, ze względu na jego wyposażenie (meble biurowe, segregatory, czajnik, mikrofalówka). Ponadto, nawet gdyby został uznany za budynek gospodarczy, jego wzniesienie bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Lokalizacja obiektu na terenie zieleni nieurządzonej oraz naruszenie przepisów o odległości od granicy uniemożliwiają jego legalizację. W związku z tym, decyzja nakazująca rozbiórkę była zasadna.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu biurowego o wymiarach 2,6 x 6,2 m na działce oznaczonej symbolem 67Z (tereny zieleni nieurządzonej). Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Obiekt został zrealizowany w odległości ok. 1,34-1,43 m od granicy działki. PINB nakazał rozbiórkę obiektu. Inwestor odwołał się, twierdząc, że obiekt jest budynkiem gospodarczym zwolnionym z pozwolenia. SKO utrzymało decyzję PINB. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację obiektu jako biurowego zamiast gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. prowadził postępowanie w sprawie samowolnej realizacji budynku na działce nr [...], położonej w M.. W trakcie czynności kontrolnych organ ustalił, że na nieruchomości tej posadowiony jest budynek pełniący funkcję biurową, o wymiarach 2,6 x 6,2 m i wg oświadczenia właściciela K.Z. (nazywanego dalej inwestorem) został zrealizowany ok 2013 r. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę spornego obiektu ani zgłoszenia. Obiekt zrealizowano w odległości od 1,34 do 1,43 m od granicy z sąsiednią nieruchomością. Organ pierwszej instancji uznał, że sporny budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej i wszczął wobec niego postępowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W ramach prowadzonego postępowania organ ustalił, że sporny obiekt posadowiony jest na terenie oznaczonym w obowiązującym dla miejsca jego posadowienia planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 67Z, który ma przeznaczenie podstawowe - tereny zieleni nieurządzonej oraz przeznaczenie dopuszczalne - tereny rolnicze, tereny łąk i pastwisk, tereny wód powierzchniowych śródlądowych, tereny zieleni izolacyjnej, infrastruktura techniczna, a na terenie tym istnieje obowiązek utrzymania istniejącej zieleni łęgowej. Biorąc pod uwagę powyższe PINB w M. decyzją nr [...] z [...] r. nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku o wymiarach 2,6 x 6,2 m, zlokalizowanego na działce nr [...] , położonej w M. . Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów w tym zarówno materialnych, jak i proceduralnych. Odwołujący się wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował sporny obiekt jako obiekt biurowy, podczas gdy obiekt ten jest obiektem o charakterze gospodarczym, w którym inwestor przechowuje nieużywane przez niego przedmioty prywatne, jak też związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Według inwestora sporny obiekt, jako wolnostojący budynek gospodarczy o powierzchni nie przekraczającej 35 m2, jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc niedopuszczalne jest prowadzenie wobec tego obiektu postępowania w oparciu o art. 48 tej ustawy. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że trafnie PINB w M. uznał, że realizacja spornego obiektu, wymagała pozwolenia na budowę. W świetle zgromadzonych akt sprawy podzielił pogląd wyrażony przez PINB wskazując, że realizacja obiektu o takim przeznaczeniu nie została objęta zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom inwestora, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można spornego obiektu uznać za obiekt o charakterze gospodarczym. Definicja legalna obiektów gospodarczych zawarta jest w § 3 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. 2015, poz. 1422 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem budynku gospodarczego należy rozumieć: "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętów służących do obsługi budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej, rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej również do przechowywania środków i sprzętu do produkcji rolnej oraz płodów rołnych" Z dokumentacji zdjęciowej spornego obiektu, wykonanej podczas przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin wynika, że w obiekcie tym znajduje się wyposażenie i meble biurowe, są w nim przechowywane segregatory, znajduje się tam także czajnik i mikrofalówka. Nie pozwala to na uznanie, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania, jest obiektem gospodarczym w świetle przytoczonej wyżej definicji legalnej takiego obiektu. Zatem jego wzniesienie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadne było zatem podjęcie przez organ naprawczy procedury, na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jak uznał organ z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy obiekt nie mógł podlegać procedurze legalizacyjnej, z dwóch powodów. Przede wszystkim został wzniesiony na terenie przeznaczonym w planie miejscowym na zieleń nieurządzoną, tereny rolnicze, łąki i pastwiska itp. Narusza on również przepisy techniczno-budowlane, dotyczące dopuszczalnej odległości ściany budynku od granicy nieruchomości, gdyż jest zlokalizowany w odległości ok 1,34 do 1,43 m od tej granicy, podczas gdy dopuszczalna odległość dla ściany pozbawionej otworów okiennych i drzwiowych wynosi 3 m, zaś ściany z otworami okiennymi 4 m. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył inwestor domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r., przeprowadzenia dowodu uzupełniającego w postaci dokumentacji fotograficznej przedstawiającej odległość obiektu od granicy sąsiedniej działki, na okoliczność usytuowania spornego obiektu zgodnie z warunkami technicznymi oraz akt sprawy o sygnaturze II SA/Gl 56/18, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przez co: - błędnie ustalono odległość spornego obiektu od granicy działki; - powielono błąd organu pierwszej instancji, co do odległości spornego obiektu od granicy działki, podczas, gdy na organie administracji ciążył obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy - oparto rozstrzygnięcia na wadliwie zebranym materiale dowodowym, - załatwiono sprawę sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i w konsekwencji wydano błędną decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz zasadę równego traktowania. 2) art. 3 pkt 2 w zw. z załącznikiem do ustawy - Prawo budowlane (poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt znajdujący się na spornej działce jest budynkiem biurowym w rozumieniu powołanego przepisu oraz treści załącznika (kategoria XVI - budynki biurowe i konferencyjne), podczas, gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że obiekt ten jest wolno stojącym budynkiem gospodarczym o pow. zabudowy do 35 m kw., który należało zakwalifikować z uwzględnieniem kategorii III Załącznika do ustawy, 3) art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że w stosunku do przedmiotowego obiektu - kontenera istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, podczas, gdy obiekt ten korzystał ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy, 4) art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie na tej podstawie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, podczas, gdy względem przedmiotowego obiektu nie istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, co wykluczało wydanie decyzji z zastosowaniem w/w przepisu Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sporu w rozstrzyganej sprawie są dwie kwestie. Pierwsza, to ustalenie, czy przedmiotowy obiekt może zostać uznany za budynek gospodarczy, co zwalniałoby inwestora od konieczności uzyskania na budowę. Z zebranego materiału dowodowego wynika niezbicie, że nie. Dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin dokonanych przez organ I instancji wskazuje, iż w pomieszczeniu znajdowały się między innymi segregatory, związane z dokumentacją prowadzonej przez inwestora działalności. Na ścianach znajduje się kalendarz i plakat informacyjny. Widoczne są również stół, kuchenka mikrofalowa oraz czajnik. Trudno więc przyjąć, że jest to budynek gospodarczy, w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nawet przyjęcie, że jest to budynek gospodarczy, nie powoduje, iż nie powstał on w ramach samowoli budowlanej. Inwestor nie dokonał bowiem zgłoszenia zamiaru jego wzniesienia. Zasadne zatem, w ocenie Sądu, było wdrożenie procedury, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Należy zgodzić się także z organami administracji, że legalizacja samowoli budowlanej w tym przypadku nie była możliwa. Działka (o nr [...]) położona w M. znajduje się na obszarze planu oznaczonym jako 67Z (Uchwała Rady Miasta w M. z dnia [...]r. nr [...]), który ma przeznaczenie podstawowe - tereny zieleni nieurządzonej oraz przeznaczenie dopuszczalne - tereny rolnicze, tereny łąk i pastwisk, tereny wód powierzchniowych śródlądowych, tereny zieleni izolacyjnej, infrastruktura techniczna. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje. Posadowienie tam budynku pełniącego funkcję biurową jest niedopuszczalne. Skarżący nie zdołał wreszcie skutecznie zakwestionować pomiarów obrazujących lokalizację budynku. Zasadne jest zatem przyjęcie ustaleń organów nadzoru budowlanego, które uzasadniając nakaz rozbiórki wskazały, iż sporny obiekt w tym zakresie narusza warunki rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe okoliczności wskazują, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd dokonał tego wyżej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło