II SA/Ol 103/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-04-09
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera niejednoznaczne i sprzeczne postanowienia dotyczące istniejącego sposobu zagospodarowania nieruchomości, może zostać uznana za legalną?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ zawierała ona niejednoznaczne i sprzeczne postanowienia dotyczące możliwości prowadzenia przez skarżącego dotychczasowej działalności hodowlanej. Brak spójności i jasności zapisów planu, przy jednoczesnym wymogu precyzji oraz konieczności uwzględnienia zasady praw nabytych, skutkował stwierdzeniem nieważności całości planu, gdyż dotyczyły one większości obszaru objętego planem.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na uchwałę wniósł właściciel działki, zarzucając szereg naruszeń przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym niezgodność z ustaleniami studium, wewnętrzną sprzeczność planu, nieprecyzyjne określenie parametrów zabudowy oraz naruszenie konstytucyjnych praw własności. Skarżący podniósł, że jego nieruchomość jest wykorzystywana na cele chowu zwierząt inwentarskich w liczbie 360 DJP, co przekracza wielkość określoną w zaskarżonej uchwale.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy i zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł. O. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszar działek położonych w sąsiedztwie drogi powiatowej nr "[...]" w obrębie "[...]" gmina 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżącego kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu "[...]", Rada Gminy "[...]" podjęła uchwałę Nr "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszar działek położonych w sąsiedztwie drogi powiatowej nr "[...]" w obrębie "[...]", gmina "[...]", zwanego dalej również "Planem".
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie wniósł Ł. O.
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił:
I. naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.p.z.p.", poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały o jej zgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...]", zwanego dalej: "Studium", co stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu;
II. naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., poprzez uchwalenie planu, mimo jego niezgodności ze studium w zakresie przeznaczenia terenu, tj. pas zieleni urządzonej (2.ZP) umieszczonego pomiędzy terenami obsługi produkcji
w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (1.RU) i terenem rolnym (1.R). Po pierwsze, pas zieleni nie został przewidziany przez Studium, w którym teren działki nr "[...]" oznaczony jest jako istniejące tereny składów, przemysłu, hodowli, urządzeń obsługi rolnictwa; po drugie – jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego terenu oraz nie odpowiada dotychczasowemu przeznaczeniu tego terenu oraz nie odpowiada dotychczasowemu przeznaczeniu terenu pod obiekty produkcji rolnej i zwierzęcej w zw. z istniejącą fermą;
III. naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. przez:
1) zawarcie w uchwale sformułowań skutkujących wewnętrzną sprzecznością,
tj. adaptację istniejących obiektów budowalnych dla terenu oznaczonego symbolem 1.RU przy jednoczesnym wprowadzeniu zasad kształtowania zabudowy
i zagospodarowania terenu w sposób uniemożliwiający adaptację istniejącej zabudowy na tym terenie (§ 13 1.RU pkt 3 i 4 uchwały) tj.:
- na działce nr "[...]" istniejące obiekty nie odpowiadają wskazanym w planie
zasadom kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie rodzaju
i nachylenia dachu dla głównej połaci dachowej, które w planie są dwuspadowe
o kącie nachylenia głównej połaci dachowej w przedziale 15-45 stopni,
podczas gdy w rzeczywistości dachy są jednospadowe o kącie nachylenia
<15 (poniżej 15 stopni), (§13 l.RU pkt 4 lit. a. uchwały),
wskazany zapis planu jest zatem wewnętrznie sprzeczny z zapisem § 13 l.RU pkt 4 lit. a uchwały, stanowiącym o adaptacji istniejących obiektów budowlanych;
- istniejące budynki inwentarskie przekraczają ustaloną w planie maksymalną szerokość elewacji frontowej budynków inwentarskich, które w rzeczywistości wynoszą 21,5 m, podczas gdy w planie ustalono 20 m (§ 13 l.RU pkt 4 lit. c. uchwały), wskazany zapis planu jest zatem wewnętrznie sprzeczny z zapisem § 13 l.RU pkt 4 lit. a. uchwały stanowiącym o adaptacji istniejących obiektów budowlanych;
- na działce nr "[...]" istniejące obiekty budowlane nie odpowiadają również wskazanej w miejscowym planie kolorystyce materiałów pokrycia dachu dla tych budynków, które w rzeczywistości są w kolorze białym i szarym, natomiast plan przewiduje wyłącznie kolor czerwony (§ 13 l.RU pkt 4 lit f. uchwały), wskazany zapis planu jest zatem wewnętrznie sprzeczny z zapisem § 13 1.RU pkt 4 lit. a. uchwały stanowiącym
o adaptacji istniejących obiektów budowlanych;
zawarcie w treści zaskarżonej uchwały sformułowań skutkujących wewnętrzną
sprzecznością jej postanowień, tj. dla terenów obsługi produkcji w gospodarstwach
rolnych, hodowlanych i ogrodniczych ustalenie przeznaczenia podstawowego: "produkcja w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych" (§ 13 l.RU pkt l) przy jednoczesnym wprowadzeniu ograniczenia w postaci zapisów "zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć zaliczanych do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, za wyjątkiem infrastruktury technicznej stanowiącej inwestycję celu publicznego" (§ 8 pkt 3) oraz zapisu: "ustala się maksymalną obsadę inwentarza w granicach terenu: poniżej 210 DJP oraz zgodnie
z przepisami odrębnymi"(§ 13 ust. "l.RU" pkt. 3 lit. b), podczas gdy nakładanie tego obowiązku pozostaje poza sferą regulowaną ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
zawarcie w treści uchwały sformułowań skutkujących wewnętrzną
sprzecznością jej postanowień, poprzez posłużenie się pojęciem: "zabudowy produkcji
fermowej" (§ 13 l.R 2.R ust. 3 lit. b. uchwały), bez jednoczesnego wyjaśnienia definicji
ww. pojęcia, w sytuacji gdy użyte przez organ sformułowanie budzi wątpliwości, czy
"ustala się zakaz lokalizowania zabudowy produkcji fermowej" obejmującego zespół
budynków wykorzystywanych przy produkcji rolnej, w tym również budynków
gospodarczych i budynków magazynowych związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym (wówczas zapis jest sprzeczny z treścią § 13 l.R 2.R ust. 3 lit. a. uchwały), czy też chodzi wyłącznie o budynki inwentarskie, w konsekwencji czego wprowadzenie do treści zaskarżonej uchwały sformułowań wieloznacznych, nieprecyzyjnych, umożliwiających stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego
z prawem luzu interpretacyjnego;
przez ograniczenie DJP do 210 w granicach terenu 1.RU, podczas gdy nakładanie tego obowiązku pozostaje poza sferą regulowaną ustawą o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym;
IV. art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003, nr 164, poz. 1587 z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem", polegające na nieokreśleniu zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu w sposób precyzyjny
i jednoznaczny, poprzez posłużenie się pojęciem "wielkości powierzchni zabudowy
w stosunku do powierzchni terenu" zamiast "powierzchni całkowitej zabudowy
w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej" (zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.), podczas gdy są to dwa odrębne parametry zabudowy: powierzchnia zabudowy to powierzchnia liczona po obrysie zewnętrznym ścian kondygnacji nadziemnej budynku, zaś powierzchnia całkowita budynku to suma powierzchni wszystkich kondygnacji (odnoszona jednak w tym kontekście do kondygnacji naziemnych),w konsekwencji czego wprowadzenie do treści zaskarżonej uchwały zapisów zezwalających na samodzielne kształtowanie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy, co stanowi o niewypełnieniu dyspozycji tego przepisu;
V. art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 9 lit. a. rozporządzenia, poprzez nieustalenie w planie miejscowym zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, które powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym, wskaźniki w zakresie komunikacji sieci infrastruktury technicznej;
VI. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i ust. 3 u.p.z.p., poprzez ustalenie przeznaczenia terenu oraz sposobu jego zagospodarowania i korzystania z terenu w sposób sprzeczny z istniejącym stanem zagospodarowania terenu, a także bez rozważenia interesu prywatnego właściciela nieruchomości zgłoszonego w postaci wniosków i uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie:
zapis w brzmieniu: "zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć zaliczanych do mogących
zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących
potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, za wyjątkiem infrastruktury technicznej stanowiącej inwestycję celu publicznego" oraz zapis: "ustala się maksymalną obsadę inwentarza w granicach terenu: poniżej 210 DJP oraz zgodnie z przepisami odrębnymi" (§ 13 ust. l.RU pkt 3
lit. b), są niezgodne z istniejącym stanem zagospodarowania terenu, albowiem:
- działka o nr ewidencyjnym "[...]" o powierzchni "[...]" w obrębie "[...]"
w gminie "[...]" w całości wykorzystywana jest na cele chowu ściółkowego zwierząt inwentarskich w liczbie 360 DJP,
- na ww. nieruchomości znajdują się budynki inwentarskie i gospodarcze, budynki
o funkcji biurowo- socjalnej oraz zaplecze infrastruktury technicznej wybudowane
w latach70-tych XX, w których prowadzony był (przez poprzedniego właściciela) chów
i hodowla trzody chlewnej, zaś od 30 stycznia 2015 r. nieruchomość wykorzystywana jest na cele chowu ściółkowego zwierząt inwentarskich w liczbie 360 DJP;
VII. naruszenie art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, art. 64 ust. 1-3,
art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. oraz art. 7
ust. 1 pkt l ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", polegające na pominięciu stanu prawnego i faktycznego nieruchomości objętych planem, istniejącego w dacie jego uchwalania, stanowiące naruszenie sfery wykonywania prawa własności z całkowitym pominięciem interesu indywidualnego właściciela, którego prawo własności obejmuje przeważającą większość powierzchni terenu ("[..]") objętego procedurą planistyczną (‘[...]"), skutkujące oczywistym przekroczeniem granic władztwa planistycznego.
VIII. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw.
z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. w zw. z art. 72 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawa ochrony środowiska (Dz.D. z 2018 r., poz. 799 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez ograniczenie maksymalnej obsady inwentarza w granicach terenu 1.RU poniżej 210 DJP oraz wprowadzenie zakazu lokalizacji przedsięwzięć zaliczanych do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, za wyjątkiem infrastruktury technicznej stanowiącej inwestycję celu publicznego (§ 13 ust. l.RU pkt. 3 lit. b), podczas gdy nakładanie tego obowiązku pozostaje poza sferą regulowaną ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponadto nie jest to usprawiedliwione żadnymi obiektywnymi czynnikami o których wart. 1 ust. 2 u.p.z.p., tym samym stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
IX. naruszenie art. 93 ust. 2 w zw. z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz.2204 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1
ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2018 r., poz. 908 ze zm.) poprzez:
- ustalenie zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości bez wyszczególnienia
parametrów działek gruntu i oddzielnie działek budowlanych;
- ustalenie jednolitej dla wszystkich działek (zabudowanych i niezabudowanych),
maksymalnej szerokości frontu działki: maks. 250 m. (§ 12 ust. 3 pkt c) bez uwzględnienia ich oznaczenia terenu w miejscowym planie, podczas gdy jeżeli
w wyniku podziału nieruchomości miałyby powstać działki, których nie da się zagospodarować zgodnie z funkcją przewidzianą w planie miejscowym, to taki sposób podziału nie będzie spełniał warunku zgodności z planem miejscowym.
x. naruszenie art. 17 pkt 13 w zw. z art. art. 19 ust. 1 u.p.z.p., polegające na
nierozpatrzeniu wszystkich wniesionych uwag do projektu miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego i w konsekwencji tego niedokonania zmian
w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego i nie ponowienia czynności, o których mowa wart. 17 u.p.z.p., w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian, podczas gdy wszystkie ww. zarzuty skargi były przedmiotem uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym § 8 pkt. 3, § 12 ust. 3, § 13 1.RU ust. 3 lit. b., e.,
§ 13 1.RU ust. 4 lit. a, c, f., § 13 1.R 2.R ust. 3 lit. b., oznaczenie terenu 2.ZP na działce o nr ewidencyjnym "[...]" oraz oznaczenie terenu 1.R na działce o nr ewidencyjnym ‘[...]". Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ nie zgodził się z jej zarzutami. Wskazał, że regulacja u.p.z.p. nie przewiduje wprost obowiązku podjęcia odrębnej uchwały
w sprawie stwierdzenia zgodności planu ze studium, a w zaskarżonej uchwale Rada Gminy "[...]" stwierdziła, że przedmiotowy plan nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...]".
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, organ stwierdził, że studium jest aktem ogólniejszym od planu, który nie musi być wierną kopią studium. Zaskarżony plan nie narusza Studium, które wiąże organ co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy. Wskazana zieleń, pełniąca funkcję izolacyjną została zaprojektowana w celu ograniczenia istniejących uciążliwości na terenie RU dla sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p., Rada Gminy zauważyła, że Plan wprowadza obowiązkowe i fakultatywne zapisy wynikające z art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. W § 13 w pkt. 3 i 4 uchwały, dla terenu elementarnego 1.R parametry zostały określone. W § 8 ust. 7 obowiązujący plan adaptuje zaś istniejące obiekty budowlane (§ 13 1.RU pkt 1). Zapisy Planu nie są wewnętrznie sprzeczne, gdyż poprzez adaptację budynku lub obiektu budowlanego należy rozumieć przystosowanie istniejącego budynku do aktualnych potrzeb użytkownika poprzez: remont, przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania pod warunkiem, że zasady kształtowania zabudowy
i zagospodarowania działki są zgodne z ustaleniami określonymi dla poszczególnych terenów elementarnych zawartych w uchwale lub zachowują stan istniejący pod względem gabarytów obiektów.
Organ nie podzielił też stanowiska skarżącego dotyczącego § 8 pkt 3 uchwały, odnoszącego się do zakazu lokalizacji przedsięwzięć zaliczanych do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazano, że Gmina może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu i wprowadzenie
w uchwale górnego limitu hodowli zwierząt oraz powyższych zakazów miało podstawę prawną w art. 15 ust. 2 pkt 9 oraz art. 1 ust. 2 u.p.z.p., Także przepisy ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przewidują, że plan miejscowy zapewnia warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska. Dopuszczenie możliwości realizacji inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stoi w konflikcie z istniejącą i projektowaną sąsiednią zabudową mieszkaniową.
Odnosząc się do zarzutu posługiwania się w Planie pojęciem" zabudowy produkcji fermowej", organ wskazał, że wprowadzenie zakazu lokalizowania zabudowy produkcji fermowej dla terenu elementarnego 1.R i 2.R nie zakazuje pozostałej nieuciążliwej działalności rolniczej. Nie dotyczy ono budynków gospodarczych, czy magazynowych.
W ocenie organu, zaskarżony Plan właściwie podaje też parametry i wskaźniki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.
Organ nie zgodził się też z zarzutem skargi, dotyczącym nieustalenia w Planie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury, uznając go za niezasadny, bowiem zasady te określa § 5 uchwały, natomiast § 6 – zasady obsługi komunikacyjnej, a w § 13 określone zostały szczegółowe ustalenia dla terenu oznaczonego symbolem KDW – drogi wewnętrzne.
Organ stwierdził też, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, dotyczący ograniczenia DJP do 210 w granicach terenu 1.RU. Wprowadzenie tych ograniczeń znajduje uzasadnienie w szczególności w przepisach art. 72 ust. 1-4 Prawo ochrony środowiska. Gmina podniosła, że uwzględniła i wyważyła zarówno wymagania ochrony środowiska oraz bezpieczeństwo ludzi i mienia, jak i prawo własności. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący nieruchomość nr "[...]" ma na celu zachowanie równowagi pomiędzy istniejącą produkcją fermową a funkcją mieszkalną wsi "[...]". Usunięcie zapisów, dotyczących wielkości maksymalnej obsługi inwentarza – 210 DJP oraz zapisów zakazujących lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko mogłoby powodować powstanie inwestycji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko i prowadzić do zachwiania równowagi środowiska. Zaznaczono, że ograniczenia nie objęły już istniejącej hodowli, ale skierowane zostały do przyszłych zamierzeń, to znaczy nie odnoszą się do stanu istniejącego w dacie uchwalania Planu. Nie wykluczają w całości korzystania z prawa własności. Zapisy Planu nie zamieszczają nakazów lub zakazów likwidacji istniejących obiektów - § 8 pkt 7 Planu.
Gmina wskazała też, że kreowanie polityki przestrzennej na szczeblu gminy niejednokrotnie wymaga rozstrzygnięcia konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym. W trakcie ich rozwiązywania należy uwzględnić ogólne zasady konstytucyjne, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności. W ocenie organu, interes każdej ze stron został w przedmiotowej sprawie rozważnie wyważony. Stąd też nieuzasadnione są zarzuty, dotyczące naruszenia Konstytucji RP. Wskazano, że z dokumentów będących w posiadaniu organu nie wynika, aby zostały wydane kiedykolwiek zgody na prowadzenie produkcji rolniczej o deklarowanej obsadzie 360 DJP.
Organ stwierdził też, że projekt Planu nie zmienia stosunków własnościowych na terenach nim objętych, ustala wyłącznie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów ze szczególnym wyważeniem interesów prywatnych oraz publicznych
i społecznych.
Bezzasadny jest także, zdaniem Gminy, zarzut dotyczący scalania
i podziału gruntów, bowiem ustalenia wypełniają normy prawne, wynikające z ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Wskazano też, że wszystkie uwagi, złożone do projektu Planu zostały przeanalizowane, rozpatrzone oraz pojedynczo przegłosowane przez Radę Gminy. Wszystkie uwagi nie zostały uwzględnione i stanowią one załączniki nr 2 i 3 do uchwały.
W dniu 21 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu pismo procesowe, w którym uzupełnił wniesione zarzuty.
Dodatkowo skarżący zarzucił:
I. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 21, 31 i 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, ograniczenie prawa własności Ł. O. korzystania
z nieruchomości, wyrażające się w braku możliwości utrzymywania na nieruchomości budynków i budowli, ich użytkowania, zgodnie z ich funkcją i przeznaczeniem, wybudowania bądź przebudowania dodatkowych budowli; nieuwzględnienie
w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sposobu wykonywania prawa własności przez Ł. O., w tym możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz nieuwzględnienie wyników toczącego się od wielu lat postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, przekroczenie granic tzw. władztwa planistycznego; bezzasadne różnicowanie sytuacji skarżącego w porównaniu do sposobu wykorzystywania i przeznaczenia nieruchomości, znajdujących się w odległości kilu kilometrów;
II. naruszenie § 4 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia w zw. z art. 71 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskutek postanowień § 8 pkt 3 Planu, pomimo, iż wskazany teren nie jest objęty formą ochrony przyrody, z uwagi na którą obowiązuje ograniczenie, czy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, wbrew powołanym wyżej regulacjom;
III. naruszenie art. 14 ust. 8 u.p.z.p., poprzez uchwalenie planu nie mającego charakteru aktu prawa miejscowego, wobec zindywidualizowanego charakteru zawartych w nim norm, ustanowienie kryteriów w istocie dla ściśle określonej nieruchomości;
IV. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., poprzez zawarcie w Planie przepisów sprzecznych, nieprecyzyjnych w zakresie ochrony środowiska, tj. § 8 pkt 3 i § 8 pkt 7,
przy jednoczesnym dopuszczeniu do użytkowania budynków, będących następstwem wykonania prawomocnych decyzji administracyjnych;
naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 11, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 10 rozporządzenia, poprzez niedokonanie obligatoryjnego ustalenia dotyczącego sposobów terminów tymczasowego urządzenia terenów, poprzestając jedynie na ustaleniu w zakresie tymczasowego zagospodarowania i użytkowania terenów;
VI. naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 11, art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 pkt 10 rozporządzenia, poprzez niedokonanie obligatoryjnego ustalenia dotyczącego terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie i użytkowanie może być wykonywane;
VII. naruszenie art. 15. ust. 1 pkt 11, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 10 rozporządzenia, poprzez dokonanie ustalenia w drugim zdaniu § 11 Planu jedynie co do użytkowania, bez uregulowania kwestii zagospodarowania i urządzenia;
VIII. naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z §4 pkt 12 rozporządzenia - nie dokonano uregulowania kwestii "terenów rekreacyjno- wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych", której obowiązek uregulowania wynika wprost z § 4 pkt 12 powoływanego rozporządzenia;
IX. naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 9 u.p.z.p., poprzez nieokreślenie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym
zakazu zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, w tym np.
nieuwzględnienie przepisów przeciwpożarowych (m.in. odnoszących się
do ścian budynków) oraz niezapewnienie należytej ilości miejsc
parkingowych, w tym bez uwzględnienia miejsc dla osób niepełnosprawnych, wynikających z § 18 ust. 1 i 2 oraz § 271 i n. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; uniemożliwienie korzystania ze studni dostarczających wodę w § 5
ust. 5, wbrew § 31 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.;
naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 2 rozporządzenia - nie dokonano uregulowania kwestii "zasad i ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w tym określenia cech elementów zagospodarowania przestrzennego, które wymagają
ochrony, określenia cech elementów zagospodarowania przestrzennego,
które wymagają ukształtowania lub rewaloryzacji", której obowiązek uregulowania wynika wprost z § 4 pkt 2 tego rozporządzenia; 5
XI. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym w zw. z art. 21, 31 i 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej art. 140,
art. 144, art. 148 i n. Kodeksu cywilnego, poprzez ustanowienie w § 8 pkt 5 Planu nieprecyzyjnego zakazu, o charakterze zalecenia, a także wprowadzenia zaostrzenia
kryteriów w stosunku do obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego, zwłaszcza to art. 144 k.c., a w związku z tym przekroczenie przez Radę Gminy kompetencji ustawowych poprzez umieszczenie w planie nakazu i zakazu nieznajdującego podstaw w przepisach określających zawartość planu, a sprzecznych z inną ustawą, czy mających charakter przepisów szczególnych w stosunku do Kodeksu cywilnego.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2019 r., pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 25a u.s.g., poprzez udział w głosowaniu nad uchwałą radnych, pomimo, że Plan dotyczy ich interesu prawnego oraz art. 25 i art. 27 § 1 k.p.a., polegające na niewyłączeniu organu bądź poszczególnych pracowników od załatwienia sprawy dotyczącej ich interesów majątkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola administracji jest wyłącznie kontrolą legalności zaskarżonych do sądów aktów, bowiem sądy administracyjne nie są powołane do kontroli słuszności, czy też celowości działań organów administracji publicznej. Oznacza to, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały wykazała,
że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, chociaż na uwzględnienie nie zasługuje większość zarzutów skargi.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że skarga została oparta na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 594), dalej zwanej u.s.g. W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przesłanką konieczną do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy jest wykazanie przez stronę skarżącą, że podważana uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie.
Do wniesienia skargi legitymowany jest bowiem jedynie podmiot, który wykaże istnienie interesu prawnego oraz - co istotne – wykaże naruszenie podjętą przez organ uchwałą prawem chronionego interesu skarżącego. Oznacza to, że podmiot wznoszący skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko interesem prawnym, ale też jego naruszeniem.
Niewątpliwie, określona powyżej przez ustawodawcę legitymacja do wniesienia skargi na uchwały organu gminy jest legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej
z art. 50 p.p.s.a. Zaostrzono tu bowiem w stosunku do podstawowej regulacji sądowoadministracyjnej, rygory związane z wnoszeniem skarg z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały organu gminy i posiada charakter przepisu szczególnego. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Skarga na podstawie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy.
Pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego, wynikających z norm prawa, a zaskarżonym aktem. Interes prawny, rozumiany jako uprawnienia i obowiązki prawne, musi wynikać z normy prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną strony skarżącej. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że interes ten musi być bezpośredni, konkretny i realny. Interes ten rozumiany musi być jako obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Należy podkreślić, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny polegający na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa, dotyczącej jego sytuacji prawnej. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek.
Naruszenie takie powinno mieć charakter ingerencji w indywidualny interes prawny lub uprawnienie podmiotu i wywołać skutki uzasadniające skorzystanie z możliwości zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi wystąpić najpóźniej w chwili wnoszenia skargi i nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości. Zdarzenia przyszłe i w pewnym sensie niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym
W ocenie Sądu, analiza wniesionej skargi, pozwala na uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia indywidualnego interesu prawnego skarżącego, który w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały był właścicielem działki, położonej w obrębie "[...]" gmina "[...]" powierzchni "[...]" o numerze "[...]", objętej zaskarżonym planem.
Skarżący wykazał istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Reasumując, udowodnił, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawiając skarżącego pewnych uprawnień, albo uniemożliwiając ich realizację. Spełnione zostały zatem wymogi do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi z uwagi na niektóre
z podniesionych w niej zarzutów.
W rozpoznawanej sprawie ustalono przeznaczenie terenów skarżącego (działki nr "[...]") jako "R", z przeznaczeniem podstawowym tereny rolne i uzupełniającym jako dojścia i dojazdy związane z przeznaczeniem podstawowym oraz RU – tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, budowlanych i ogrodniczych. Skarżący podniósł w skardze, że działka, stanowiąca jego własność jest wykorzystywana na cele chowu ściółkowego zwierząt inwentarskich w liczbie 360 DJP. Inwestor posiada bowiem zezwolenie Marszałka Województwa na instalację technologiczną do chowu drobiu zlokalizowanej na działce nr "[...]" w obsadzie 15.000 sztuk indyków, tj. 360 DJP. Wielkość ta przekracza wielkość określoną w zaskarżonej uchwale. W ocenie Gminy, zawartej w odpowiedzi na skargę, ograniczenia nie objęły już istniejącej hodowli, ale zostały skierowane do przyszłych zamierzeń, to znaczy nie odnoszą się do stanu istniejącego w dacie uchwalania planu. Nie wykluczają w całości korzystania z prawa własności. Zapisy Planu uwzględniają stan prawny i faktyczny nieruchomości, o którym mówi § 8 ust. 7 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z jego postanowieniami – budynki oraz elementy zagospodarowania zgodne z ustaleniami planu, lecz przekraczające parametry ustalone w poszczególnych terenach elementarnych, istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały, powstałe na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych uznaje się za zgodne z planem. Dopuszcza się użytkowanie
i remonty tych budynków, a także przebudowę, z zachowaniem pozostałych parametrów ustalonych w planie i przy założeniu, że przekroczenie parametrów nie będzie większe niż istniejące.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, powyższy przepis w żadnym razie nie oznacza, że skarżący może nadal prowadzić na nieruchomości nr "[...]" hodowlę indyków o wielkości 360 DJP, nie wynika bowiem z niego, że dotyczy takiego przedsięwzięcia.
Powstała więc niespójność w § 8 Planu, której nie można zinterpretować
w oparciu o przedstawione wyżej stanowisko Gminy, zawarte w odpowiedzi na skargę. Określenia, zawarte w § 8 ust. 7: "budynki oraz elementy zagospodarowania" nie są jednoznaczne z prowadzeniem chowu ściółkowego zwierząt inwentarskich i nie ma podstaw, by przyjąć, że obejmują one chów tych zwierząt inwentarskich. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że skarżący może nadal prowadzić ten chów na dotychczasowych zasadach, nawet jeśli tak twierdzi organ. Trzeba jeszcze zauważyć, że organ stwierdził, że z dokumentów będących w posiadaniu organu nie wynika, aby na podstawie u.p.z.p. oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie..., zostały wydane kiedykolwiek zgody na prowadzenie produkcji rolniczej
o deklarowanej obsadzie 360 DJP. Tym samym, niejasne jest, w jakim zakresie – według organu – może być prowadzona przedmiotowa hodowla.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy ocenić, że nie da się stwierdzić na podstawie postanowień Planu, że skarżący może nadal prowadzić dotychczasową działalność o obsadzie 360 DJP, a jedynie 210 DJP – w myśl postanowień 1.RU pkt 3
lit. b Planu. Postanowienia § 8 pkt 7 Planu z całą pewnością na to nie pozwalają, bowiem dotyczą wyłącznie budynków oraz elementów zagospodarowania, do których nie należy przedmiotowa hodowla. Nie jest też jasne, czy Gmina zaakceptowała dotychczasowy poziom hodowli, prowadzonej przez skarżącego. Wskazać zaś należy, że Marszałek Województwa decyzją z dnia "[...]" pozwolił skarżącemu na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji Fermy Drobiu o obsadzie 260 DJP.
Powyższy brak spójności i jednoznaczności zapisów Planu przy jednoczesnym wymogu, aby zapisy Planu były jasne i precyzyjne oraz konieczności uwzględnienia zasady praw nabytych, nakazują stwierdzenie nieważności całości Planu, bowiem postanowienia te dotyczą większości obszaru objętego Planem. Trzeba zauważyć, że skarżący przed uchwaleniem Planu prowadził hodowlę indyków o obsadzie 360 DJP i okoliczność ta powinna zostać rozważona i oceniona przy uchwalaniu Planu. Należy też podnieść, że postanowienia § 8 pkt 3 Planu, zgodnie z którymi zakazuje się lokalizacji nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie rozwiązuje powyższych kwestii, bowiem nie rozstrzyga, jakie są te "nowe" przedsięwzięcia, - czy powyżej 210, czy powyżej 360 DJP.
Jednocześnie Sąd nie podziela innych zarzutów skargi.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty, dotyczące podjęcia zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały o zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wymogu zawartego w art. 20 ust. 1 u.p.z.p. nie można traktować w kategoriach bezwzględnego obowiązku podjęcia
przez radę odrębnej uchwały w kwestii zgodności ustaleń projektu miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego ze studium, gdyż rada gminy może
stwierdzić tę zgodność wprost w uchwale podejmującej plan (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK
821/16, dostępny w internetowej Bazie orzeczeń LEX nr 2464408). Zawarcie
w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały zwrotu: "po stwierdzeniu, że plan nie narusza Studium" jest więc, w ocenie Sądu, wystarczające dla zachowania wymogów, określonych w art. 20 ust. 1 u.p.z.p.
Nie można też mówić o niezgodności Planu ze Studium, poprzez umieszczenie pasa zieleni urządzonej (2.ZP) pomiędzy terenem obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (1.RU) i terenem rolnym (1.R), ponieważ nie został on przewidziany przez Studium i jest sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego terenu i nie odpowiada dotychczasowemu przeznaczeniu terenu. Sąd podziela tu stanowisko i argumentację Gminy, iż celem studium jest określenie polityki przestrzennej gminy i lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego.
Plan rozwija i uszczegóławia rozwiązania przyjęte w studium i nie oznacza to jego niezgodności ze studium, a plan nie musi być wierną kopią studium. Organ wskazał, że zieleń pełniąca funkcję izolacyjną została zaprojektowana w celu ograniczenia uciążliwości na terenie 1.RU dla sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej. Obszar, objęty Planem, w Studium oznaczony jest jako strefa SUR – strefa o umiarkowanym rozwoju, przewidziana do rozwoju głównie funkcji rolnej i turystycznej, na której dopuszcza się gospodarstwa specjalistyczne i agroturystyczne. Ustalony w Planie pas zieleni urządzonej nie pozostaje więc w sprzeczności z postanowieniami Studium.
Skarżący zarzucił też, że uchwała zawiera sformułowania skutkujące wewnętrzną sprzecznością - § 13 1.RU pkt 3 i 4, gdyż istniejące na działce nr "[...]’ obiekty budowlane nie odpowiadają wskazanym w planie zasadom kształtowania zabudowy
i zagospodarowania terenu w zakresie rodzaju i nachylenia dach dla głównej połaci dachowej, istniejące budynki inwentarskie przekraczają ustaloną w planie maksymalną szerokość elewacji frontowej budynków inwentarskich, obiekty budowlane na ww. działce nie odpowiadają również wskazanej w Planie kolorystyce materiałów pokrycia dachów.
W ocenie Sądu, zarzuty te są bezzasadne, bowiem cytowany powyżej § 8 ust. 7 Planu przewiduje, że budynki oraz elementy zagospodarowania zgodne z ustaleniami planu, lecz przekraczające parametry ustalone w poszczególnych terenach elementarnych, istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały, powstałe na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych uznaje się za zgodne z planem. Organ uwzględnił więc w postanowieniach Planu istniejące budynki i fakt, że mogą one nie spełniać parametrów, przewidzianych w Planie.
Nie można też zarzucić wewnętrznej sprzeczności postanowień, że dla terenów obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych ustalenie przeznaczenia podstawowego: produkcja w gospodarstwach rolnych, hodowlanych
i ogrodniczych (§ 13 1.RU pkt 1) z § 8 pkt 3 i 1.RU pkt 3 lit. b Planu. Zgodnie z § 8 pkt 3 Planu – zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć zaliczonych do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, za wyjątkiem infrastruktury technicznej stanowiącej inwestycję celu publicznego. W myśl zaś § 13 ust. 3 lit. b Planu – ustala się maksymalną obsadę inwentarza w granicach terenu: poniżej 210 DJP oraz zgodnie z przepisami odrębnymi. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że przepisy te są sprzeczne z postanowieniami
o przeznaczeniu podstawowym terenu: produkcja w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych. W ocenie Sądu, nie doszło tu też do przekroczenia granic władztwa planistycznego.
Wprowadzenie postanowień § 8 pkt 3 i § 13 ust. 3 lit. b miało podstawę w art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem – w planie określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy. Podstawę ustalonego limitu oraz zakazów lokalizacji określonych przedsięwzięć stanowi też art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Ograniczenia te nie pozostają w sprzeczności z prawem, jeśli odnoszą się do zamierzeń przyszłych
i obejmują nawet część działki skarżącego, ale nie wykluczają korzystania z prawa własności. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że ograniczenie obsady inwentarza do 210 DJP pozostaje poza sferą uregulowaną u.p.z.p.
Stosownie do art. 1 ust. 2 u.p.z.p., Gmina uwzględniła i wyważyła zarówno wymagania ochrony środowiska, bezpieczeństwo ludzi i mienia, jak i prawo własności. Nie uchybiła wymogom z art. 6 u.p.z.p. Władztwo planistyczne z art. 3 u.p.z.p. nie zostało przekroczone. W celu oceny zasady proporcjonalności w przedmiotowej sprawie należy ustalić, czy regulacja zawarta w uchwale jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana oraz, czy efekty regulacji pozostają
w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela. Konsekwencją obowiązywania zasady proporcjonalności jest konieczność każdorazowego wykazania przy ograniczaniu praw i wolności, że w inny sposób nie można zapewnić ochrony środowiska oraz, że w danej, konkretnej sytuacji dobro środowiska i zdrowia ludzi przeważa nad interesem prywatnym, oraz, że zastosowane instrumenty prawne, przewidziane w planie miejscowym są najmniej uciążliwe dla podmiotu prawa, czy wolności. Na organie, uchwalającym plan ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. W ocenie Sądu, Gmina ustaliła powyższe okoliczności w przedmiotowej sprawie, jeśli chodzi o działania na przyszłość, nie wywiązała się jednak z tego obowiązku, uchwalając Plan w odniesieniu do stanu istniejącego.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że nie narusza
w sposób istotny prawa posłużenie się pojęciem: "zabudowy produkcji fermowej" bez jednoczesnego wyjaśnienia tego pojęcia. Określenie to nie budzi bowiem wątpliwości interpretacyjnych.
Należy też zwrócić uwagę, że w Planie zawarte są określenia: "powierzchni zabudowy do powierzchni działki", wymagane postanowieniami art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.
Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty, dotyczące nieustalenia w Planie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej – art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. Kwestie komunikacyjne rozwiązane zostały
w § 10 Planu, który określa powiązania komunikacyjne obszaru objętego Planem
z układem zewnętrznym oraz w postanowieniach 1.KDW, dotyczących dróg wewnętrznych. W pozostałych postanowieniach szczegółowych określono obsługę komunikacyjną terenu.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia postanowień ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy scalaniu i wymianie gruntów, należy wskazać, że w § 7
ust. 2 pkt 1 Planu ustalono, że w granicach planu nie wyznacza się granic obszarów wymagających przeprowadzania procedury scalania i podziału nieruchomości na podstawie odpowiednich przepisów o gospodarce nieruchomościami. Taki zapis jest zgodny z art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. Natomiast zawarte w Planie postanowienia, dotyczące podziału działek mają swoje umocowanie w przepisach ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm.).
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut nierozpatrzenia wszystkich zgłoszonych uwag wniesionych do projektu Planu i niedokonania zmian w projekcie Planu oraz nieponowienia czynności, o których mowa w art. 17 u.p.z.p. Jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, wszystkie zgłoszone uwagi złożone podczas procedury planistycznej zostały przeanalizowane, rozpatrzone oraz pojedynczo przegłosowane przez Radę Gminy "[...]". Rozpatrzenie uwag nie oznacza zaś obowiązku ich uwzględnienia, a tym samym, ponowienia czynności.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącego, zawartych w piśmie z dnia 8 stycznia 2019 r., należy stwierdzić, że Sąd odniósł się już do tych kwestii stwierdzając, że zaskarżony Plan jest sprzeczny z prawem, bowiem jego postanowienia dotyczące możliwości prowadzenia przez skarżącego dotychczasowej działalności są niejednoznaczne i sprzeczne. Przy czym, postanowienia dotyczące ograniczenia obsady DJP, czy zakazu lokalizowania przedsięwzięć zaliczanych do zawsze mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, są zgodne z prawem w zakresie,
w jakim dotyczą nowych, przyszłych przedsięwzięć, ponieważ mieści się to w granicach władztwa planistycznego Gminy.
Odnosząc się do zarzutu uchwalenia planu niemającego charakteru aktu prawa miejscowego wobec zindywidualizowanego charakteru zawartych w nim norm
i ustanowienie kryteriów w istocie dla ściśle określonej nieruchomości, stwierdzić należy, że uchwalony Plan budzi takie wątpliwości, bowiem zapisy dotyczące terenu 1.MW dotyczą w zasadzie istniejącej zabudowy mieszkaniowej, natomiast 1.ZD – istniejących, zagospodarowanych terenów ogródków działkowych. Główna część Planu dotyczy zaś działki skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów: niedokonania obligatoryjnego ustalenia dotyczącego sposobów i terminów tymczasowego urządzenia terenów, poprzestając jedynie na ustaleniu w zakresie tymczasowego użytkowania i zagospodarowania terenów
i nieustalenie obligatoryjnego terminu, do którego tymczasowe zagospodarowanie
i użytkowanie może być wykonywane oraz dokonanie ustaleń tylko co do użytkowania, bez uregulowania kwestii zagospodarowania i urządzenia, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. W § 11 uchwały dotyczącym sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania i użytkowania terenów ustalono, że teren objęty planem do czasu jego zagospodarowania zgodnego z przeznaczeniem, należy użytkować w sposób dotychczasowy.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 11 u.p.z.p. – w planie miejscowym określa się obowiązkowo sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów. W ocenie Sądu, postanowienia § 11 Planu nie pozostają w sprzeczności z zapisem ustawowym. Termin zagospodarowania tymczasowego został określony w Planie pojęciem: "do czasu jego zagospodarowania zgodnego z przeznaczeniem". Nie ma żadnego wymogu, aby termin ten musiał zostać określony konkretną datą i użycie powyższego określenia w pełni spełnia wymogi określenia "terminu tymczasowego zagospodarowania". Nie doszło też naruszenia prawa, poprzez nieujęcie w powyższym postanowieniu terminów tymczasowego urządzania, jeśli takowego uchwałodawca nie przewidział.
Podniesiony przez skarżącego brak w Planie uregulowania kwestii terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych nie jest naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 5 u.p.z.p. - w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych. Nie jest to więc postanowienie obligatoryjne, ale musi wynikać z konkretnych potrzeb w tym zakresie.
Odnosząc się do naruszenia art. 20 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p., zgodnie z którym
w planie określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy, należy uznać, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Postanowienia w tym zakresie znalazły się w postanowieniach szczegółowych Planu. Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo minimalną liczbę miejsc do parkowania, co też zostało uczynione.
Nie doszło też, w ocenie Sądu, do naruszenia postanowień art. 20 ust. 1 u.p.z.p., poprzez nieuregulowanie kwestii zasad i ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Zasady te zostały uregulowane w § 7 Planu.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącego, zawartych w piśmie z dnia 1 kwietnia 2019 r., dotyczących naruszenia art. 25 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 25 i art. 27 § 1 k.p.a., należy wskazać, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), nie mają zastosowania w procedurze planowania przestrzennego, do której stosuje się przede wszystkim przepisy u.p.z.p.
Odnosząc się zaś do naruszenia art. 25 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez udział w głosowaniu nad uchwałą radnych, których miejscowy plan dotyczy ich interesu prawnego, należy stwierdzić, że zarzuty te są bezzasadne.
Fakt zamieszkiwania na terenie objętym planem, czy posiadania na nim nieruchomości nie oznacza istnienia po stronie radnego interesu prawnego, uzasadniającego wyłączenie go z głosowania. W przypadku przyjęcia takiego stanowiska, mogłoby dojść do zupełnie absurdalnej sytuacji w której, na skutek zamieszkiwania przez wszystkich radnych na terenie objętym planem, w ogóle nie można byłoby uchwalić planu zagospodarowania przestrzennego gminy.
Powyższe uwagi, dotyczące pozostałych zarzutów, pozostają jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego, kontrolując zaskarżoną uchwałę, Sąd, stosownie do
art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził w pkt. 1 wyroku nieważność skarżonej uchwały.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło