II GSK 550/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-10

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Wojciech Kręcisz, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wydzierżawiła lokal, w którym znajdował się automat do gier hazardowych, może być uznana za podmiot urządzający gry na tym automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej, mimo że automat był w leasingu innego podmiotu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółka, która jest leasingodawcą automatu do gier hazardowych i jednocześnie udostępnia lokal, w którym automat jest użytkowany, może być uznana za podmiot urządzający gry na tym automacie w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd stwierdził, że umowa dzierżawy powierzchni użytkowej, na podstawie której spółka udostępniła lokal, nie wyklucza przypisania jej odpowiedzialności, a wręcz może świadczyć o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym. W związku z tym, WSA błędnie uchylił decyzję organu nakładającą karę pieniężną.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili w lokalu, który nie jest kasynem gry, automat do gier hazardowych. Stwierdzono, że gry na automacie są grami losowymi o wygrane pieniężne lub rzeczowe, a urządzającym gry i właścicielem automatu była skarżąca spółka. Organ celny nałożył na spółkę karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że stan faktyczny nie został właściwie ustalony, w szczególności w zakresie ustalenia podmiotu urządzającego gry, dopuszczając jako dowód umowę dzierżawy powierzchni użytkowej z innym podmiotem. NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę spółki i zasądził koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, oddalił skargę A. Sp. z o.o. i zasądził od niej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 713/16 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 3.800 (trzy tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 713/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 18 września 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili w lokalu mieszczącym się na Stacji Paliw "[...]", w miejscowości [...], przy ul. [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W toku kontroli stwierdzono, że w tym lokalu, który nie jest kasynem gry, znajdowało się na urządzenie o nazwie Hot Fun nr [...]. W drodze eksperymentu, polegającego na przeprowadzeniu gier kontrolnych, stwierdzono, że gry na ww. automacie są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.). Powyższe potwierdziła też sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w Częstochowie opinia z dnia 28 sierpnia 2015 r. dotycząca ww. automatu, z której wynika, że automat ten umożliwia rozgrywanie gier losowych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, co oznacza, że spełnia kryteria automatów do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Stwierdzono, że urządzającym gry na automacie oraz właścicielem automatu była skarżąca spółka. Potwierdza to: umowa leasingu operacyjnego z dnia 4 września 2013 r. zawarta pomiędzy skarżącą spółką (leasingodawca) a spółką X. (leasingobiorca), której przedmiotem były automaty do gier o nazwie Hot Fun o numerach: [...],[...] i [...] oraz umowa dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 22 listopada 2013 r. zawarta pomiędzy Przedsiębiorstwem Y. Sp. z o.o. w [...] a skarżącą spółką. W związku z dokonanymi ustaleniami Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na ww. automacie poza kasynem gry. W wyniku odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, odwołując się do opinii biegłego sądowego i ustaleń poczynionych w trakcie kontroli (wyniku oględzin automatu i eksperymentu procesowego), że sporny automat umożliwia prowadzenie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Stwierdził, że z umowy najmu wynika, że to spółka (będąca jego właścicielem i dysponentem) urządzała gry na automacie w lokalu niebędącym kasynem gry. Wskazał, że organizowane na automacie gry zawierały element losowości, tj. wynik gry jest przypadkowy. Automat umożliwia rozgrywanie gier o wygrane pieniężne i rzeczowe. Dodał, że gry były organizowane w celach komercyjnych (odpłatność za grę/nastawienie na zysk) a spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, organizując gry na automatach poza kasynem gry. Właścicielem automatu oraz urządzającym gry na automacie była spółka. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał w tym m.in.: treść umowy leasingu operacyjnego z dnia 4 września 2013 r. oraz umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 22 listopada 2013 r. na podstawie, której skarżąca spółka wydzierżawiła część lokalu użytkowego, za którą wydzierżawiający - Spółka z o.o. Y. otrzymuje miesięczny stały czynsz w wysokości min. 100,00 zł od dzierżawcy. Organ przedstawił też stanowisko w zakresie oceny skutków prawnych braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych i uznał zarzuty w tym zakresie za niezasadne. W konsekwencji, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca urządzała na spornym automacie gry, co uzasadnia wymierzenie kary, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 tej ustawy, stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. L 204 z 21.7.1998, str. 37), a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec spółki powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca podtrzymała w całości skargę oraz dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego zastosowanie i wymierzenie skarżącej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, podczas gdy skarżąca nie jest podmiotem urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 2) ustawy o grach hazardowych, z uwagi na fakt, iż posiadaczem zależnym automatu Hot Fun o numerze [...] jest X. Sp. z o. o. we [...], która jest jednocześnie najemcą lokalu w [...]. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: p.p.s.a.), wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentu, tj. umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 1 września 2014 r. zawartej ze Spółką X. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę Spółki na powyższą decyzję i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na wstępie rozważań Sąd I instancji przedstawił podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji i stwierdził, że przedłożona przez skarżącą umowa z dnia 1 września 2014 r. wskazuje na istnienie wątpliwości co prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy celne, w zakresie ustalenia podmiotu urządzającego gry w lokalu w [...] przy ul. [...], w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił wskazany dokument jako dowód w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, z umowy dzierżawy zwartej ze spółką X. wynika, że skarżąca wydzierżawiła część powierzchni lokalu w [...], w którym automat był zlokalizowany w czasie kontroli innemu podmiotowi – spółce X. Podmiotowi, który jest leasingodawcą przedmiotowego automatu. Sąd zauważył, że sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczającemu czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 ustawy o grach hazardowych nie przesądza jeszcze wcale o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) tej ustawy. Żaden z przepisów tej ustawy nie zakazuje bowiem zawierania umów, na podstawie których inny podmiot takie gry będzie dopiero urządzał (ani nie penalizuje tego rodzaju zachowań). W razie zawarcia jakiejkolwiek umowy tego rodzaju, z jej treści powinno wprost wynikać (niezależnie od tytułu nadanego umowie przez strony), że w istocie działalność taką będzie prowadził sam wynajmujący (wydzierżawiający, użyczający lub udostępniający) albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy. W świetle powyższych ustaleń wskazujących, że przedmiotowy automat był w dyspozycji prawnej innego podmiotu, że ten podmiot także dzierżawił powierzchnię użytkową w lokalu w którym on się znajdował, nie można uznać, że stan faktyczny sprawy został ustalony właściwie, zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co nie pozwala uznać za prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w świetle powyższego, ustalenie czy skarżąca była urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, wymaga rozpoznania przez organ celny dokumentu dopuszczonego jako dowód w sprawie. Za przedwczesne Sąd uznał stanowisko organu uznające, że skarżąca podlega karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Było to konsekwencją naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Dlatego skarga została uwzględniona. Sąd I instancji odniósł się również do zarzutu niedopuszczalności zastosowania wobec skarżącej postanowień art. 89 ustawy o grach hazardowych, ze względu na brak notyfikacji tego przepisu, jako przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Sąd I instancji powołał się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, wyrażającej pogląd, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Pogląd ten Sąd I instancji w pełni podzielił. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku uznania, że na skutek uchybienia przez organ wielu zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy nie został ustalony właściwe, a skoro doszło do naruszeń procesowych, to w konsekwencji także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89-90 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi, z uwagi na okoliczność, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia reguł procesowych, a wydając zaskarżoną decyzję organy dokonały właściwej kwalifikacji materialno - prawnej sytuacji skarżącej uznając ją za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 ust. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613), polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i uznaniu za przedwczesne stanowiska organu kwalifikującego skarżącą jako podmiot podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że skarżąca niewątpliwie czerpała zyski z urządzanych na spornym automacie gier, co istotnie wpływa na uznanie skarżącej za urządzającą gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, 3. art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na niezasadnym przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i dopuszczeniu jako dowodu w sprawie dokumentu w postaci umowy dzierżawy zawartej pomiędzy skarżącą a X. Sp. z o.o., który to dokument, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie miał żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a jak wynika z treści uzasadnienia wyroku, stał się kluczowym dowodem w sprawie przesądzającym o przedwczesności uznania skarżącej za urządzającą gry hazardowe, II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, w wyniku przyjęcia, że skarżąca nie może być uznana za urządzającego gry hazardowe w rozumieniu tej regulacji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z tego mianowicie powodu, że – jak wynika to uzasadnienia zaskarżonego wyroku – przeprowadzone w sprawie przez organ administracji ustalenia faktyczne należało uznać za niewystarczające dla oceny, że strona skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co w konsekwencji nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę prawidłowości stosowania tego przepisu prawa, a zasadność tego wniosku potwierdzał – zdaniem Sądu I instancji – rezultat uzupełniającego postępowania z dowodu z dokumentu (umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 1 września 2014 r. zawartej ze spółką X.), przeprowadzony w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. (s. 7 – 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za usprawiedliwione. Trafnie bowiem podważają prawidłowość wskazanego stanowiska Sądu I instancji odnośnie do wydania kontrolowanej przez ten Sąd decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba przede wszystkim podkreślić, że z umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 1 września 2014 r. zawartej przez stronę skarżącą (jako wydzierżawiającym) a spółką X. (jako dzierżawcą) – to ten bowiem aspekt rozpatrywanej sprawy stanowił podstawę formułowania przez Sąd I instancji wniosku o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji – nie sposób jest wywodzić konsekwencje, które mogłyby mieć jakiekolwiek znaczenie dla oceny prawidłowości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie przez organ administracji. Zasadnie podnosząc w tej mierze na gruncie zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie organ trafnie wskazuje, że wymieniony dowód – wbrew przyjętym przez Sąd I instancji kryteriom oceny tego dowodu – nie dość, że nie podważa ustaleń faktycznych (oraz wynikających z nich wniosków), które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, to ustalenia te (oraz wynikające z nich wnioski) potwierdza. Jeżeli bowiem, uwzględnić wnioski organu administracji odnośnie do znaczenia w rozpatrywanej sprawie treści umowy leasingu operacyjnego z dnia 4 września 2013 r. zawartej przez stronę skarżącą (jako leasingodawcą) ze spółką X. (jako leasingobiorcą) oraz znaczenie treści umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 22 listopada 2013 r., na podstawie której strona skarżąca, jako dzierżawca, weszła w posiadanie przedmiotu wymienionej umowy, to w sytuacji, gdy zostały one przecież wstępnie zaaprobowane przez Sąd I instancji, jako prawidłowe dla oceny odnośnie do przypisania skarżącej spółce deliktu, o którym mowa w art 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jako podmiotowi urządzającemu gry na automatach, to jednak nie sposób jest jednocześnie poddawać w wątpliwość tych wniosków w oparciu o argument z przedłożonego na rozprawie dowodu z umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 1 września 2014 r. zawartej przez stronę skarżącą (jako wydzierżawiającego) ze spółką X. (jako dzierżawcą; poddzierżawcą). Przede wszystkim trzeba podkreślić, że wymieniona umowa dotyczy tej samej powierzchni użytkowej lokalu, którą skarżąca spółka dysponowała na podstawie umowy z dnia 22 listopada 2013 r. – bo inną przecież nie mogła skutecznie dysponować, ani też rozporządzać – a którą następnie poddzierżawiła spółce X., jako leasingobiorcy należących do niej automatów do gier. Okoliczność ta nie jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie, co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę trafności kwestionowanego skargą kasacyjną stanowiska Sądu I instancji. Zwłaszcza, gdy również podkreślić, że na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie przyjmował, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co wynika z kolei z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś, jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob.: wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16). W ich świetle zaś – jak wynika to z powyżej przedstawionych okoliczności – skarżąca spółka występowała zarówno w roli leasingodawcy automatów do gier, w tym automatu zakwestionowanego w rozpatrywanej sprawie, jak i w roli podmiotu udostępniającego miejsce, w którym wymieniony automat mógł być użytkowany i udostępniany do gier, co w świetle przedstawionego powyżej rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przecież pozbawione prawnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do tego właśnie argumentu nie sposób jest nie ustrzec się i tego wniosku, że – niezależnie od oczywistego wręcz tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez inny podmiot – wymieniona powyżej umowa dzierżawy powierzchni lokalu mająca stanowić dla Sądu I instancji podstawę (niezasadnego) zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie, gdy chodzi o jej "cel" oraz "zgodny zamiar stron", nie może (i nie mogłaby być) oceniona również inaczej, niż tylko jako podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały jej strony, a mianowicie lokalu użytkowego oraz automatu do gier, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie na nim gier w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16). W świetle przedstawionych argumentów, wbrew stanowisku wyrażonemu w kontrolowanym wyroku, nie sposób było więc upatrywać wadliwości zaskarżonej decyzji w braku zupełności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jej wydania, a w konsekwencji w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ administracji publicznej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło