II GSK 4224/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-11
Skład orzekający: Janusz Drachal, Krystyna Anna Stec, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a., może umorzyć postępowanie z powodu rzekomej bezprzedmiotowości, jeśli strona nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę, ale jednocześnie domagała się takiej zmiany, która umożliwiłaby jej efektywne świadczenie usług?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w trybie art. 155 k.p.a., nie może umorzyć postępowania z powodu rzekomej bezprzedmiotowości, jeśli strona domagała się zmiany decyzji, nawet jeśli nie wyraziła zgody na konkretną propozycję organu. Warunek zgody strony na zmianę decyzji ostatecznej ma charakter materialny i wymaga merytorycznej analizy argumentów strony, a nie jedynie oceny przesłanek przedmiotowości postępowania. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji stanowi uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Spółka posiadała decyzję o rezerwacji częstotliwości. Prezes UKE wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany tej rezerwacji, proponując zmiany w zakresie numeru kanału, identyfikatorów terytorialnych i nazw gmin. Spółka domagała się zmiany umożliwiającej świadczenie usług telewizji mobilnej i zleciła analizę, która została przedstawiona organowi. Organ uznał wnioski raportu za nieprawidłowe i wezwał spółkę do zgody na proponowaną zmianę. Po braku jednoznacznej zgody, organ umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. WSA oddalił skargę spółki, a NSA uchylił wyrok WSA i decyzje Prezesa UKE.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i poprzedzającą ją decyzję tego organu. Zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz [A] Sp. z o.o. koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A]Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2659/16 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o rezerwacji częstotliwości 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz [A] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie 1257 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2659/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o rezerwacji częstotliwości.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją o rezerwacji częstotliwości z [...] czerwca 2009 r nr [...] (zmienioną kolejnymi decyzjami nr [...] z [...] września 2009 r., nr [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] z [...] maja 2012 r., nr [...] z [...] maja 2012 r., nr [...] z [...] września 2012 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] listopada 2015 r.), wydaną na podstawie m.in. art. 114 ust. 1,2,3 i 5, art. 115, 116 ust. 1 pkt 1, art. 118b ust. 1, art. 118c ust. 2 i 3 oraz art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz. 1800 ze zm.) Prezes UKE przyznał skarżącej prawo do dysponowania częstotliwością obejmującą kanały o szerokości 8 MHz z zakresu 470-790 MHz, przeznaczone do świadczenia audiowizualnych usług medialnych, w tym rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych na obszarze całego kraju, w radiokomunikacyjnej służbie radiodyfuzyjnej.
Pismem z [...] maja 2015 r. Prezes UKE zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany rezerwacji w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., następnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, powoływany jako: "k.p.a.") w zakresie dotyczącym zmiany załącznika nr 2 "Warunki uzyskania pozwolenia radiowego po 31 maja 2015 r. Rezerwowane częstotliwości oraz obszary".
Pismem z [...] maja 2015 r. organ wezwał skarżącą do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na proponowaną zmianę rezerwacji. Wyjaśnił, że przedstawiona propozycja obejmuje zmiany numeru kanału przypisanego do wykorzystywania na poszczególnych obszarach zgodnie z zarządzeniem nr 13 Prezesa UKE z 22 maja 2015 r. w sprawie planu zagospodarowania częstotliwości dla zakresu 470-790 MHz (Dz. Urz. UKE z 2015 r. poz. 46), aktualizację identyfikatorów terytorialnych gmin (numerów TERYT), zmianę nazw gmin, zmianę nazwy obszaru wykorzystania częstotliwości oraz usunięciu kolumny "Zasięg zakłóceniowy".
W odpowiedzi skarżąca podniosła m.in., że proponowana zmiana rezerwacji skutkuje koniecznością reorganizacji sieci nadawczej, w tym również prac technicznych w miejscach lokalizacji nadajników. Zajęcie stanowiska w zakresie przyporządkowania obszarów rezerwacyjnych do aktualnej bazy TERYT wymaga dokonania analiz zaproponowanych kanałów częstotliwości z punktu widzenia dostosowania ich do dostępnych technologii telewizji mobilnej, w szczególności możliwości odbioru na urządzeniach przenośnych. Strona wyjaśniła, że wykonanie tych analiz zamierza zlecić ekspertom. Prace powinny być zrealizowane w okresie 3 do 6 miesięcy. Skarżąca wystąpiła też o udzielenie przez Prezesa UKE informacji w zakresie stanu uzgodnień międzynarodowych proponowanych kanałów.
Pismem z [...] czerwca 2015 r. organ przedstawił spółce zmodyfikowany projekt sentencji decyzji zmieniającej rezerwację i ponownie wezwał stronę do złożenia pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na proponowaną zmianę.
W piśmie z [...] lipca 2015 r. skarżąca oświadczyła, że aprobuje propozycję odstąpienia przez organ od nadania decyzji zmieniającej rezerwację klauzuli natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie poinformowała, że prowadzi badania dotyczące wskazanych kanałów częstotliwości. Ukończenie tych prac nastąpi w uprzednio zadeklarowanym terminie. Strona zaznaczyła ponadto, że oczekuje zapewnienia właściwej ochrony praw wynikających z rezerwacji, w szczególności niezwłocznego przeprowadzenia niezbędnych uzgodnień międzynarodowych pozwalających na świadczenie mobilnych usług DTT w multipleksie 4.
Pismem z [...] września 2015 r. spółka ponownie zwróciła się do Prezes UKE o przedstawienie uzgodnień, porozumień lub innych norm międzynarodowych, o których była mowa w wezwaniu z 25 czerwca 2015 r. Organ udzielił spółce odpowiedzi pismem [...] września 2015 r.
W dniu [...] października 2015 r. strona wystąpiła o udzielenie dodatkowych wyjaśnień i przekazanie wszelkich porozumień lub uzgodnień, parafowanych lub podpisanych, albo przewidzianych do podpisania lub parafowania w przewidywalnym czasie. Poinformowała też Prezesa UKE, że analiza proponowanych częstotliwości zostanie ukończona w terminie do końca października 2015 r.
W dniu [...] października 2015 r. spółka przedstawiła organowi wyniki analizy w postaci raportu Zakładu Kompatybilności Elektromagnetycznej Instytutu Łączności - Państwowego Instytutu Badawczego.
Pismem z [...] stycznia 2016 r. Prezes UKE poinformował spółkę, że w jego ocenie wnioski raportu są nieprawidłowe, gdyż wynikają z błędnych założeń. Propozycje zawarte w raporcie nie prowadzą do efektywnego świadczenia usług telewizji mobilnej i efektywnego wykorzystania częstotliwości. Organ ponownie wezwał stronę do złożenia pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na proponowaną zmianę rezerwacji. Zastrzegł, że w przypadku nieprzedstawienia stanowiska w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania uzna, iż spółka nie wyraża zgody na zmianę decyzji rezerwacyjnej we wskazany sposób.
W dniu [...] stycznia 2016 r. strona zwróciła się o wyjaśnienie powodów przyjęcia, że wnioski z raportu Instytutu Łączności są nieprawidłowe.
Pismem z [...] stycznia 2016 r. organ poinformował spółkę, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w kwestii raportu, ponadto przyjmuje, że strona nie wyraża zgody na zmianę rezerwacji zgodnie z przedstawioną propozycją.
W piśmie z [...] marca 2016 r. spółka wyjaśniła, że wobec braku niezbędnych informacji, nie może zająć stanowiska w sprawie. Oczekuje od Prezesa UKE wyjaśnienia przyczyn odrzucenia oficjalnego raportu Instytutu Łączności obejmującego analizę możliwości efektywnego świadczenia usług telewizji mobilnej w wyniku zmiany kanałów radiowych, a także przedstawienia modyfikacji planu częstotliwości dla multipleksu 4.
Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Prezes UKE umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji z [...] czerwca 2009 r. Organ stwierdził, że w toku postępowania skarżąca nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę rezerwacji, a zatem nie została spełniona przesłanka zgody strony na zmianę decyzji, przewidziana w art. 155 k.p.a. W konsekwencji doszło do bezprzedmiotowości postępowania, która obliguje do jego umorzenia na podstawie art. 105 §1 k.p.a.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] października 2016 r. organ utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że dokonał wszechstronnej analizy zabranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedstawionego przez spółkę raportu Instytutu Łączności. Wnioski z tego raportu są nieprawidłowe, gdyż wynikają z błędnych założeń. Uwzględnienie propozycji planu rozdysponowania częstotliwości dla multipleksu 4 zawartej w raporcie prowadziłoby do nieefektywnego wykorzystania częstotliwości. Organ podtrzymał też stanowisko, zgodnie z którym, skoro strona nie wyraziła zgody na proponowaną zmianę rezerwacji, brak było podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji zmieniającej rezerwację, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 11 i art. 8 k.p.a. oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania z uwagi na jego rzekomą bezprzedmiotowość. Skarżąca podniosła, że nie odmówiła wyrażenia zgody na zmianę rezerwacji. Wnioskowała jednak o zmianę umożliwiającą świadczenie usług telewizji mobilnej. Powiadomiła organ, że podjęła działania w celu reorganizacji sieci nadawczej i zleciła opracowanie specjalistycznej analizy w zakresie możliwości efektywnego wykorzystania częstotliwości.
Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, zgoda skarżącej nie odnosiła się do przedstawionej propozycji zmiany rezerwacji. Miała charakter potencjalny, warunkowy i dotyczyła bliżej nieokreślonego rozstrzygnięcia. Nie jest to więc zgoda strony wymagana do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. pozostaje w sferze uznania organu administracji. Przepis ten daje organowi możliwość korygowania decyzji administracyjnych w zależności od zmiany okoliczności faktycznych i prawnych, a także ich wpływu na interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadku braku zgody strony na treść proponowanej zmiany, organ nie miał obowiązku prowadzenia postępowania aż do momentu wypracowania stanowiska zgodnego z oczekiwaniami skarżącej. Zdaniem WSA, art. 155 k.p.a. stanowi podstawę jedynie do wydania decyzji pozytywnej. Brak spełnienia przesłanek do zastosowania tego przepisu powoduje bezprzedmiotowość postępowania, która jest powodem do umorzenia postępowania na mocy art. 105 § 1 k.p.a.
Skargę kasacyjną wywiodła spółka zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., powoływana jako: p.p.s.a.) strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia skargi pomimo, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów k.p.a. tj. w sytuacji, gdy organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności:
- nie przeprowadził postępowania dowodowego celem weryfikacji wniosków wynikających z przedłożonego przez skarżącą raportu Instytutu Łączności w celu ustalenia treści zmiany decyzji z 26 czerwca 2009 r. zmienionej kolejnymi decyzjami, a w to miejsce lakonicznie i skrótowo odrzucił wyniki tego raportu i w konsekwencji nie weryfikował możliwości zmiany rezerwacji w sposób umożliwiający efektywne świadczenie przez skarżącą usług telewizji mobilnej, a więc w sposób uwzględniający słuszny interes skarżącej;
- wadliwe ustalił, że skarżąca nie wyraziła zgody na zmianę rezerwacji, podczas gdy znajdujący się w aktach materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca była zainteresowana zmianą rezerwacji, przy czym jej aktywność zmierzała do takiego ukształtowania zmiany, aby możliwe było efektywne świadczenie usług telewizji mobilnej;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 11 i art. 8 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia skargi pomimo tego, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w sytuacji, gdy Prezes UKE nie uzasadnił zaskarżonej decyzji w sposób pozwalający na ocenę przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, nie odniósł się do argumentacji prezentowanej przez skarżącą w toku postępowania, a także nie przedstawił merytorycznych argumentów uzasadniających odrzucenie wniosków wynikających z raportu Instytutu Łączności, co prowadziło do naruszenia wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania oraz zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a.
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 155 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia skargi pomimo tego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 oraz art. 155 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w sytuacji, gdy Prezes UKE bezpodstawnie umorzył postępowanie z uwagi na jego rzekomą niedopuszczalność przejawiającą się w braku zgody skarżącej na dokonanie zmiany rezerwacji, podczas gdy w toku postępowania skarżąca nie wskazywała, iż nie wyraża zgody na zmianę rezerwacji, a ponadto wyraźnie informowała Prezesa UKE, że wnioskuje o zmianę rezerwacji, przy czym zmiana ta powinna umożliwiać skarżącej świadczenie usług telewizji mobilnej, a więc powinna uwzględniać wnioski wynikające z raportu Instytutu Łączności.
Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UKE oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej strona zawarła wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci informacji Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli "Gospodarowanie częstotliwościami przeznaczonymi dla telekomunikacji, radiofonii i telewizji (LWA.430.001.2017 nr ew. 44/2017/P/16/095/LWA). Podniosła, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących prawidłowości wniosków z raportu Instytutu Łączności i proponowanego w nim sposobu wykorzystania częstotliwości.
Spółka oświadczyła, że żąda rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.
W ramach środka odwoławczego strona podniosła wyłącznie zarzuty o charakterze procesowym. Zmierzały one w istocie do podważenia stanowiska Sądu i instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 155 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik tej sprawy.
Jako punkt wyjścia do dalszych rozważań przypomnieć należy, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołany przepis stanowi podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, dopuszcza więc odstępstwo od zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a., która koreluje z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych stanowiącą jeden z podstawowych elementów konstrukcji demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Nie pozostaje to bez znaczenia dla prawidłowego stosowania omawianej instytucji procesowej. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. powinien mieć na względzie, że podejmuje działania zmierzające do ingerencji w prawa adresata wynikające z wydanej wcześniej decyzji, które - co do zasady - podlegają ochronie. Uruchamiając omawiany tryb nadzwyczajny organ nie jest uprawniony do jednostronnego, arbitralnego kształtowania praw i obowiązków strony - tak, jakby czynił to po raz pierwszy w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Uprzednio doszło bowiem do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, która pozostaje w obiegu prawnym i co do której należy zakładać, że nie jest obarczona wadą prowadzącą do jej wyeliminowania w innym trybie nadzwyczajnym. Rola strony w postępowaniu w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której nabyła ona prawo, nie sprowadza się wyłącznie do przyjmowania bez zastrzeżeń wszystkich narzucanych przez organ rozwiązań. Ustanowiony w art. 155 k.p.a. warunek zgody strony na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej powoduje, że organ zobligowany jest do merytorycznej analizy podnoszonych przez stronę argumentów i propozycji dotyczących kierunku, czy sposobu zmiany decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie wyraża pogląd, że zgoda strony na zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła prawo, dotyczy zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia, powinna więc być rozpatrywana przede wszystkim w kategoriach materialnych. Nie pozwala to na traktowanie jej wyłącznie w płaszczyźnie przesłanek przedmiotowości bądź bezprzedmiotowości postępowania. Sąd kasacyjny zgadza się również z poglądem doktryny, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., może być dokonana nie tylko w wyniku wszczęcia postępowania przez organ z urzędu, ale również z inicjatywy adresata decyzji (zob. A. Wróbel A., M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, art. 155, LEX/el. 2018). Za takim właśnie przyjęciem - obok zasady ogólnej wynikającej z art. 61 §1 k.p.a. - przemawia treść omawianej regulacji, wedle której zmiana ostatecznej decyzji może być podyktowana nie zawsze względami interesu społecznego, lecz również słusznym interesem strony, do reprezentowania którego to strona jest przecież legitymowana.
W rozpatrywanej sprawie - niezależnie od tego, że organ wszczął postępowanie z urzędu - niekwestionowane pozostaje, że strona domagała się zmiany decyzji rezerwacyjnej w trybie art. 155 k.p.a., w sposób umożliwiający jej efektywne świadczenie usług telewizji mobilnej. Obowiązkiem organu było zatem zbadanie sprawy w jej całokształcie na zasadach rządzących postępowaniem administracyjnym, w tym podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonanie oceny faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a następnie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej zmieniającej dotychczasową decyzję rejestracyjną albo odmawiającej dokonania zamierzonej zamiany. Stanowisko organu odnośnie do argumentów podniesionych przez stronę powinno być wyjaśnione w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a.
W sprawie objętej sądową kontrolą działanie Prezesa UKE nie odpowiadało wskazanym standardom. Powołując się w sposób nieuprawniony na bezprzedmiotowość postępowania organ umorzył postępowanie. Uchylił się w ten sposób od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie wnioskowanym przez stronę.
W myśl zasady ustanowionej w art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, przez którą rozumie się rozstrzygnięcie merytoryczne o prawach i obowiązkach strony, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. tę inaczej załatwiającą sprawę decyzję wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Wydana na tej podstawie decyzja o umorzeniu postępowania jest więc innym sposobem zakończenia postępowania, niż rozstrzygnięcie co do meritum sprawy, o którym mowa w art. 104 § 1 k.p.a. Charakteryzuje się tym, że zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron kończąc bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Nie można zatem z decyzji o umorzeniu postępowania wywodzić, że organ merytorycznie rozstrzygnął sprawę (zob. wyrok z 17 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 2583/15 oraz powołane w nim piśmiennictwo; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do dopuszczenia - wnioskowanego przez stronę skarżącą kasacyjnie - dowodu z dokumentu na okoliczność prawidłowości wniosków z raportu Instytutu Łączności i proponowanego w nim sposobu wykorzystania częstotliwości. Była to bowiem kwestia, która wymagała dokonania oceny prawnej i merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ w toku postępowania administracyjnego, a nie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności zbada sprawę w jej całokształcie i dokona oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym spełnione zostały przesłanki przemawiające za zmianą decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a., a w konsekwencji dokona zmiany decyzji albo odmówi dokonania żądanej zmiany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawi szczegółowe merytoryczne stanowisko odnoszące się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą w toku dotychczasowego postępowania, włącznie z tymi, które wynikają ze złożonej przez stronę wraz ze skargą kasacyjną, informacji Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli gospodarowania częstotliwościami przeznaczonymi dla telekomunikacji, radiofonii i telewizji.
Z omówionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 §2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło