I FSK 1974/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-11
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Danuta Oleś, Krzysztof Wujek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jeśli decyzja została doręczona w sposób budzący wątpliwości co do tożsamości odbiorcy i jego upoważnienia do odbioru korespondencji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ podatkowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pomimo wadliwości polskiego potwierdzenia odbioru decyzji, sąd oparł się na informacjach uzyskanych od zagranicznego operatora pocztowego w ramach postępowania reklamacyjnego, które potwierdziły skuteczne doręczenie decyzji w określonym terminie. Sąd podkreślił również, że dbałość o prawidłowy obieg korespondencji w spółce leży w jej interesie.Stan faktyczny
Spółka z siedzibą we Francji zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności dotyczące skuteczności doręczenia decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 20 marca 2018 r. Spółka podnosiła, że decyzja nie została jej skutecznie doręczona, a potwierdzenie odbioru było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia WSA del. Krzysztof Wujek, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. z siedzibą w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2353/18 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2353/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. z siedzibą we Francji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 25 lipca 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła S. z siedzibą we Francji (dalej: "spółka"). Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając:
1. niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."). poprzez nieuchylenie zaskarżonego wyroku pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 121 § 1, art. 122, art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"),
2. naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. polegającym na nieskontrolowaniu postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i postępowania podatkowego w tej sprawie poza granice zakreślone w skardze poprzez nieuwzględnienie naruszenia przez organ podatkowy art. 121 § 1, art. 122, art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej
- oba naruszenia polegają na pominięciu wyjaśnień pełnomocnika spółki, [...], zawartych w szczególności w korespondencji z 27 marca 2018 r. (w piśmie opatrzonym omyłkowo datą 20 grudnia 2016 r.) oraz w odwołaniu z 4 maja 2018 r., że w październiku 2017 r. przesłał on adres Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego oryginał pełnomocnictwa wraz z pozostałymi dokumentami wykazującymi jego umocowanie oraz tłumaczeniem przysięgłym oraz że występował jako pełnomocnik spółki w postępowaniach o zwrot VAT za poprzednie lata od roku 2008, co wynika z akt tych postępowań prowadzonych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, jak również niewyjaśnieniu, co stało się z korespondencją doręczoną Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w październiku 2017 r. od pełnomocnika spółki,
3. niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego wyroku pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej polegającego na uznaniu, że doręczenie decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 20 marca 2018 r., było skuteczne, pomimo że nie doręczono jej pełnomocnikowi, który złożył przedmiotowy wniosek o zwrot VAT w imieniu spółki,
4. naruszeniu art. 134 § 1 P.p.s.a. polegającym na nieskontrolowaniu postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i postępowania podatkowego w tej sprawie poza granice zakreślone w skardze przez nieuwzględnienie naruszenia przez organ art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej polegającego na niedoręczeniu decyzji pełnomocnikowi, lecz bezpośrednio spółce pomimo, że wniosek o zwrot VAT został złożony przez pełnomocnika,
5. niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego wyroku pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że odwołanie spółki zostało wniesione po terminie w sytuacji, gdy decyzja, od której wniesiono przedmiotowe odwołanie, nie została nigdy skutecznie doręczona,
6. niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego wyroku pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 151, art. 236 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 20 marca 2018 r., została prawidłowo doręczona spółce 27 marca 2018 r. w sytuacji, gdy:
- decyzja ta nie została doręczona do rąk osób upoważnionych do odbioru korespondencji w imieniu spółki,
- na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie widnieje imię ani nazwisko osoby odbierającej decyzję ani data odbioru, brak jest na nim pieczęci oraz adnotacji o doręczeniu jak również wskazania, że osoba odbierająca korespondencję jest do tego upoważniona w sytuacji, gdy tylko po spełnieniu powyższych wymogów można by stwierdzić, że doręczenie było prawidłowe,
7. niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego wyroku pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 122, art. 144, art. 151, art. 187 § 1, art. 191, art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie imienia i nazwiska osoby, która odebrała decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 20 marca 2018 r. oraz niewskazanie dowodów, z których wynikałoby, że osoba ta była upoważniona do odbioru pism w imieniu spółki, a w konsekwencji arbitralną ocenę, że decyzja doręczona została spółce.
Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu:
1. z załączonej do skargi kasacyjnej koperty przesyłki, w której pełnomocnik A.K. przesłał na adres Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] oryginał pełnomocnictwa i pozostałych dokumentów wraz z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego wykazujących jego umocowanie do działania w imieniu spółki oraz z wydruku ze strony Poczty Polskiej obrazującej trasę przedmiotowej przesyłki na okoliczność, że pełnomocnik przesłał na adres Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego powyższe dokumenty, i że zostały one mu doręczone 23 października 2017 r., ewentualnie pozostawienie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie tego dowodu,
2. pełnomocnictw i innych dokumentów wykazujących umocowanie A.K. do reprezentowania spółki znajdujących się w aktach Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego dotyczących postępowań o zwrot podatku VAT dla spółki za lata od 2008 do 2015 (o zobowiązanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego do przedłożenia akt tych postępowań) na okoliczność, że w tych postępowaniach spółkę reprezentował również A.K., ewentualnie pozostawienie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie tego dowodu.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania jest postanowienie organu odwoławczego z 25 lipca 2018 r., w którym organ ten stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zaistniały pomiędzy stronami spór przede wszystkim dotyczy tego, czy decyzja z 20 marca 2018 r. została spółce skutecznie doręczona 27 marca 2018 r.
Spółka uważa, że powyższą decyzję otrzymała 23 kwietnia 2018 r. jedynie e-mailem, w związku z tym decyzja ta nie została nigdy skutecznie doręczona stronie. Według spółki, organ podatkowy nie ustalił imienia i nazwiska osoby, która odebrała korespondencję zawierającą decyzję oraz nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że osoba ta była upoważniona do odbioru pism w imieniu spółki. Natomiast organ podatkowy stoi na stanowisku, że wskazana decyzja została spółce skutecznie doręczona 27 marca 2018 r.
W aktach administracyjnych sprawy (k.46) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru ww. dokumentu. Nie widnieje na nim imię, ani nazwisko osoby odbierającej, brak jest daty odbioru, brak jest pieczęci oraz adnotacji o doręczeniu, jak również wskazania, że osoba odbierająca korespondencję jest do tego upoważniona. Potwierdzenie to zawiera nieczytelny podpis w miejscu nazwiska odbiorcy.
Jednakże z akt tych wynika również, że organ wystąpił z reklamacją do Poczty Polskiej. W odpowiedzi na co Poczta Polska S.A. Biuro Wsparcia Klientów Dział Reklamacji Zagranicznych pismem z 29 maja 2018 r. poinformowała, że zgłoszona reklamacja została rozpatrzona i uznana za nieuzasadnioną w zakresie doręczenia przesyłki. Wskazano, że na podstawie przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego, w tym informacji udzielonej przez operatora pocztowego FRANCJA ustalono, że reklamowana przesyłka została doręczona 27 marca 2018 r., zgodnie z art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. W załączeniu przesłano kserokopię potwierdzenia odbioru, znajdującą się u francuskiego operatora pocztowego, na którym odbiorca potwierdził otrzymanie przesyłki. Na dokumencie tym widnieje również data doręczenia - 27 marca 2018 r. Zatem poza zwrotnym potwierdzeniem odbioru, które znajduje się w aktach sprawy, francuski operator posiada dodatkowy dokument, na którym odbierający w imieniu spółki przesyłkę złożył swój podpis.
Rację ma Sąd pierwszej instancji, że organ podjął działania celem ustalenia okoliczności doręczenia przedmiotowej decyzji. Uzyskując odpowiedź na reklamację ustalił dokładną datę doręczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, które znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, widnieją różne podpisy, na żadnym nie ma wymieniowej z imienia i nazwiska osoby odbierającej korespondencję. Poza doręczeniem decyzji organu pierwszej instancji, spółka nie kwestionuje pozostałych doręczeń. Dbałość o prawidłowy odbiór korespondencji i dalszy jej obieg leży w interesie spółki. Jeśli obsługa poczty przychodzącej w spółce zorganizowana jest w taki sposób, że możliwa jest sytuacja, w której korespondencję za każdym razem odbiera kto inny, nie wypełniając zwrotnego potwierdzenia odbioru w należyty sposób, trudno uznać, że uprawdopodobniony został brak skarżącej w uchybieniu terminu, skoro sama nie zadbała o należyty odbiór korespondencji i dalszy obieg przychodzących drogą pocztową przesyłek.
Zatem za Sądem pierwszej instancji należy przyjąć, że organ podatkowy prawidłowo uznał, iż odwołanie wniesione za pośrednictwem Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Paryżu, dopiero w dniu 7 maja 2018 r. zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia.
Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów, Naczelny Sąd Administracyjny przede wszystkim podkreśla, że nie zostało wskazane na jakiej podstawie i w jakim zakresie miałoby zostać przeprowadzone postępowanie dowodowe. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Analizowany wniosek nie spełnia wskazanych w cytowanym przepisie wymogów.
Ponadto należy stwierdzić, że w skardze kasacyjnej wskazano, że załączono kopertę przesyłki, gdy tymczasem załączona została kolorowa kserokopia koperty, na której jako adresat widnieje Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...]. Z kserokopii tej nie wynika w żaden sposób kto był nadawcą przesyłki, ani co zawierała owa koperta. Natomiast z wydruku z internetowej strony Poczty Polskiej można jedynie ustalić datę doręczenia tej przesyłki. Biorąc to wszystko pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedstawiony przez stronę skarżącą "dowód" nie mógł zostać przeprowadzony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło