VII SA/Wa 2443/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.) Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K.Sz. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów oddala skargę Minister Zdrowia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 18 w zw. z art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), dalej: u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia K.Sz., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] października 2017 r. zawiadomił o wszczęciu w dniu [...] lipca 2017 r. postępowania egzekucyjnego w związku z uchylaniem się przez K.Sz. od obowiązku poddania małoletniej córki M.Sz. (ur. [...] września 2014 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] lipca 2017 r. znak [....], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Cz Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżąca zgłosiła do Wojewody [...] zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, które w wyniku ich rozpoznania przez wierzyciela - PPIS w Cz. - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. zostały uznane za nieuzasadnione. Zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczyły: braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niewykonalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., Wojewoda [...] uznał zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne, orzekając o ich oddaleniu. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] marca 2018 r. skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, niezbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, prowadzenia postępowania, pomimo nieistnienia obowiązku i jego niewykonalności, naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak zamieszczenia uzasadnienia, naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i złożenia dowodów, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także naruszenie art. 47 Konstytucji i art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Utrzymując w mocy postanowienie Wojewody [...], Minister Zdrowia w postanowieniu z dnia [...] maja 2018 r. stwierdził, że postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie skarżącej do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na zaszczepieniu małoletniego dziecka było prowadzone w sposób prawidłowy. Odnosząc się do niemożliwości spełnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym, Minister wskazał, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 ze zm.), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przepisy te określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji na podstawie aktualnych zaleceń publikowanych w Programie Szczepień Ochronnych. Minister zwrócił uwagę na zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęcia "wierzyciela" i "organu egzekucyjnego", wskazując, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie działał w przedmiotowej sprawie jako organ egzekucyjny, lecz jako wierzyciel obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kierowanie upomnienia do zobowiązanego i wystawianie tytułu wykonawczego należy do zadań wierzyciela. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie podejmował natomiast w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie jest organem egzekucyjnym. Organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda [...]. Zgodnie z art. 2 oraz art. 5 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 ze zm.) do zakresu zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, w tym ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych i sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w przypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Odnosząc się do faktu, że dziecko nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego do szczepień, Minister stwierdził, że to na skarżącej jako rodzicu małoletniego dziecka i w związku z tym jego opiekunie prawnym, na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie, spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z akt sprawy wynika jednakże, że skarżąca nie podejmowała żadnych działań w kierunku zaszczepienia małoletniego dziecka, w tym nie zgłosiła się na wykonanie badania kwalifikacyjnego. Organ II instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 124 § 2 k.p.a., wskazując, że Wojewoda prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Minister Zdrowia wyjaśnił także, że wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego i wybór ten nie wymaga uzasadnienia. Zastosowanie środka egzekucyjnego, którego użycie ma doprowadzić do realizacji obowiązku poprzez zagrożenie wyrządzenia zobowiązanemu dolegliwości finansowej jest istotne w sprawie, gdyż nałożona na zobowiązaną grzywna nie stanowi kary za niewykonanie obowiązku, lecz ma na celu przymuszenie zobowiązanej do zrealizowania ustawowego obowiązku. Jest ona więc nałożona w związku z uchylaniem się od wykonania obowiązku szczepienia u dziecka. Ponadto, w ocenie organu, wymierzona grzywna została ustalona zgodnie z zasadą celowości oraz zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Skargę na ww. postanowienie z dnia 22 maja 2018 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.Sz., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego; - art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.) poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej M.M. jest wymagalny, mimo iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zakwalifikowanie małoletniej przez lekarza do szczepień, jak też dokumentów potwierdzających wykluczenie przez lekarza przeciwwskazań do zaszczepienia; - art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - organ twierdzi, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., tj. do ukończenia przez dziecko 6 roku życia, 15 roku życia, 19 roku życia; - art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, mimo iż dziecko skarżącej było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalenie dopuszczalności szczepienia i tym samym naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ustawy poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej, - art. 119 § 1 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia; jako podstawę prawną postanowienia organ powołuje art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tymczasem ustawa ta w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: a) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, b) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, c) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych - bez wskazania, że powyższe nastąpi w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, - nieważność polegającą na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., - art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do konsultacji mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia, jak i zarzutów wskazujących na naruszenie Konstytucji, - art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie i złożenia dowodów, - art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie, iż powyższy przepis stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy nie konkretyzuje on obowiązku co do czasu i rodzaju szczepienia, - art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi w związku z art. 87 oraz 92 Konstytucji, - art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi, - art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), - art. 47 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła ponadto o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3 i art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, strona wniosła o zwrócenie się Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Badając legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego skarżąca wniosła zarzuty, które zaskarżonym postanowieniem objętym skargą zostały oddalone, co powoduje, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozostaje prawidłowość wydania przez Ministra Zdrowia wskazanego rozstrzygnięcia. Przypomnieć w tym miejscu jednocześnie należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna (por. E. Komorowski, Zarzuty w egzekucji administracyjnej [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Warszawa 2004, s. 509). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Co równie istotne, zasadą jest, że postanowienie organu egzekucyjnego powinno być poprzedzone postanowieniem wierzyciela, które w przypadkach wskazanych w art. 34 § 1 u.p.e.a. ma charakter wiążący dla organu egzekucyjnego. Sąd wskazuje, że stosownie do treści art. 1a pkt 7 u.p.e.a., organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 pkt 1 ww. ustawy, organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 ww. ustawy). Oznacza to, że zaskarżone postanowienie wydał w sprawie organ do tego rzeczowo i instancyjnie właściwy. Prawidłowe było również przypisanie statusu wierzyciela Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Cz. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do jej zadań należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Tym samym przepis ten przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozycję wierzyciela - uprawnionego do żądania wykonania obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu – art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Za niesporne uznać trzeba w sprawie ustalenie, że skarżąca sprawuje opiekę nad małoletnią córką M.Sz. – urodzoną [...] września 2014 r., a więc spoczywa na niej odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią. Jednocześnie wskazać należy, że skarżąca nie poddała małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Cz. z dnia [...] lipca 2017 r. (poprzedzonego upomnieniem z 4 lipca 2017 r.). Minister Zdrowia kierując się stanowiskiem zawartym w postanowieniu [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] lutego 2018 r. utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie PPIS w Cz. z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie uznania zarzutów skarżącej za nieuzasadnione, w sposób prawidłowy odniósł się do wszystkich kwestii, które skarżąca w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. podniosła, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na niedopuszczalność jego prowadzenia. Sąd nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonego postanowienia, albowiem całkowicie niezasadnie skarżąca postawiła w sprawie zarzut niezbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jak i nieistnienia obowiązku. W poddanej kontroli Sądu sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści tytułu wykonawczego. Obowiązek ten został skonkretyzowany przepisami wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ww. ustawy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności przepisem § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 ww. ustawy. Mając na uwadze powyższe regulacje, nie może budzić wątpliwości to, że obowiązek szczepień ochronnych ma charakter prawny i wynika z mocy przepisów ustawowych. Jest on przez to bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kwestia ta nie budzi wątpliwości nie tylko w orzecznictwie sądów administracyjnych, ale także w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w piśmiennictwie (por. wyrok SN z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. V KK 306/15 z aprobującą glosą J. Kosonogi-Zygmunt, Prok. i Pr. 2016, nr 11, s. 172). Nie zmienia tej oceny okoliczność, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza Program Szczepień Ochronnych na dany rok w formie komunikatu, gdyż zawarte w nim zostały jedynie specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia (okresy życia, odstępy czasowe, warianty zaszczepienia, sposób podania szczepionki). Komunikat ten jest wydawany celem wykonania obowiązku nałożonego ustawą i nie można mu przypisywać charakteru samoistnego źródła prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1089/16). Sąd w pełni podziela stanowisko M. Boratyńskiej, zgodnie z którym komunikat o kalendarzu szczepień ma status zbliżony do rekomendacji medycznych, dostarczając jedynie wykładni aktualnego stanu wiedzy medycznej z zakresu szczepień ochronnych pomocnej przy konkretyzowaniu norm zamieszczonych w rozporządzeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (por. M. Boratyńska [w:] System Prawa Medycznego. Regulacja prawna czynności medycznych, Tom II. Część 1, red. M. Boratyńska, P. Konieczniak, Warszawa 2019, s. 742-743). To, czy w przyszłości powinna mu zostać nadana inna forma prawna w celu wyeliminowania pojawiających się odnośnie do jego charakteru wątpliwości wynikających z przyjętego w Konstytucji katalogu źródeł prawa jest uzależnione od decyzji ustawodawcy i wszystkie formułowane aktualnie w tym względzie wypowiedzi powinny być postrzegane wyłącznie jako wnioski de lege ferenda (por. A. Dzięgielewska, Glosa do wyroku NSA z 7 lutego 2018 r., II OSK 933/16 Prz. Pr. Konst. 2018, nr 3, s. 174-175). Powyższe powoduje, że to, iż obowiązkowe szczepienia ochronne prowadzone są zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie oznacza zatem, że ich zakres – jak błędnie postrzega to strona skarżąca – powinien być traktowany jako oderwany od powszechnie obowiązującej materii normatywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na to, że z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika, iż wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). W złożonej skardze skarżąca powołała się na wymóg poprzedzenia szczepienia ochronnego badaniem kwalifikacyjnym, wskazując, że jej córka nie miała przeprowadzonych aktualnych badań kwalifikacyjnych, co wykluczało poddanie jej szczepieniu ochronnemu. Tak formułowanego stanowiska Sąd jednakże nie może podzielić, albowiem – wbrew odmiennemu poglądowi skarżącej - badanie kwalifikacyjne nie jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W przywołanym wyżej wyroku z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1089/16 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie bowiem stwierdził, że analizowanej regulacji nie można rozumieć inaczej niż w sposób, zgodnie z którym obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, na którą składają się nierozerwalnie dwie dopełniające się czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie doustnej szczepionki lub wykonanie u pacjenta iniekcji. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia powoduje, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 1312/13; wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2654/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę powyższe zapatrywanie w pełni aprobuje, co powoduje, że pozbawionym skuteczności pozostawać musi zarzut skarżącej dotyczący braku wymagalności obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom, jeżeli uwzględni się, że wskazywany brak badania kwalifikacyjnego dziecka bezspornie wynikał wyłącznie z faktu niestawienia się skarżącej z córką w podmiocie leczniczym w terminie umożliwiającym poddanie się szczepieniu. Sąd podkreśla, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Nie można w sprawie mówić o naruszeniu przez organ egzekucyjny jakichkolwiek obowiązków polegających na udowodnieniu, że została przeprowadzona "właściwa kwalifikacja dziecka w zakresie szczepienia", jeżeli skarżąca w toku postępowania nie kwestionuje tego, że nie przedstawiła lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji u jej dziecka wymaganych szczepień. Taki dokument organ egzekucyjny zobowiązany byłby uwzględnić na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a. i miałby on relewantne znaczenie dla dopuszczalności dalszego prowadzenia czynności egzekucyjnych. Nadzór nad realizacją obowiązku szczepień ochronnych u osób do 19 roku życia sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które w zakresie swoich właściwości wykorzystują, zgodnie z uprawnieniami, przysługujące im środki prawne. W konsekwencji powyższego podtrzymane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Ministra Zdrowia o wymagalności ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, wynikającego z przepisów prawa w stosunku do córki skarżącej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasługiwało w pełni na aprobatę. W konsekwencji, wobec ustalenia, że obowiązek szczepień jest wymagalny, zarzut wskazujący na kwalifikowane naruszenie prawa zaskarżonym postanowieniem z uwagi na jego wadliwość, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd uznał za nietrafny. Te same przyczyny każą oddalić zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a., skoro bowiem organ trafnie nie znalazł powodów przemawiających za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, to tym samym w ramach czynności wstępnych trudno, by mógł dopatrzeć się zaistnienia w sprawie okoliczności warunkujących możność przystąpienia do egzekucji. Uprawnionego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowił również zarzut dotyczący art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zakresie niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości bowiem zarówno podstawa prawna obowiązku, jak i jego treść, gdyż zostały one wskazane w tytule wykonawczym precyzyjnie, a zatem w sposób umożliwiający przeprowadzenie egzekucji, co nie pozwalało uwzględnić skargi w oparciu o postawiony w niej zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Sąd podziela pogląd, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie znajdują również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego formułujące zasady ogólne postępowania administracyjnego (por. W. Piątek, Obowiązywanie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego na obszarze administracyjnego postępowania egzekucyjnego [w:] Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo, red. Z. Duniewska, A. Krakała, M. Stahl, Warszawa 2018, s. 694 i n.). W zakresie postawionego zarzutu naruszenia art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. Sąd stwierdza jednakże, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, o czym stanowi art. 18 u.p.e.a., w odniesieniu do zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym nie oznacza, że organ egzekucyjny był zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez skierowanie do niej zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia. W dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że specyfika postępowania egzekucyjnego polegająca na przymusowym jego charakterze, a przede wszystkim wymóg szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków uniemożliwiają nadawanie wszystkich instytucjom i rozwiązaniom procesowym istniejącym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym równoważnego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 168/10). Nie mniej ważne jest uznanie, że skarżąca, wskazując na niepowiadomienie jej o możliwości zajęcia stanowiska, nie wyjaśniła w jakim zakresie zaniechanie to uniemożliwiło jej podjęcie konkretnej czynności procesowej w postępowaniu egzekucyjnym oraz jaki wpływ to uchybienie miało na wynik niniejszej sprawy. Objętym skargą postanowieniom nie można postawić usprawiedliwionego zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni aprobuje stanowisko już wyrażane przez ten Sąd we wcześniejszych orzeczeniach, zgodnie z którym obowiązkowe szczepienie jako przymusowy zabieg lekarski może stanowić ingerencję w gwarantowane na mocy wskazanego wyżej przepisu prawo do poszanowania życia prywatnego, niemniej na gruncie samej Konwencji prawo to nie jest prawem absolutnym. Skarżąca pomija, że czym innym jest ingerencja w prawo do poszanowania życia prywatnego, o którym stanowi art. 8 ust. 1 Konwencji, a czym innym naruszenie tego prawa, skoro art. 8 ust. 2 Konwencji dopuszcza ingerencję władzy publicznej w prawo do poszanowania życia prywatnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Wprowadzenie w polskim systemie prawnym szczepień obowiązkowych spełnia kryteria ingerencji przewidzianej przez ustawę, a ponadto koniecznej w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia oraz praw i wolności innych osób. Ochrona zdrowia społeczeństwa stanowi, zdaniem Sądu, uzasadnione dobro publiczne, którego realizacja uprawnia do wprowadzenia obowiązkowych szczepień zabezpieczających przed chorobami zakaźnymi, które są szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko epidemii. Zdaniem Sądu, ogólny interes społeczeństwa oraz interes indywidualny poszczególnych jednostek, które nie mogą zostać poddane szczepieniom ochronnym i z tego względu są szczególnie narażone na niebezpieczeństwo zachorowania bądź śmierci w przypadku epidemii choroby zakaźnej, do której powstania przyczynić mogą się jednostki, które pomimo braku przeciwskazań uchyliły się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, sprzeciwia się uznaniu, że te szczególnego rodzaju przymusowe zabiegi medyczne wykonywane w stosunku do osób, wobec których nie stwierdzono przeciwskazań do poddania się szczepieniom, naruszają art. 8 ust. 1 Konwencji. Konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje również w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji. Wprost przeciwnie, z art. 68 ust. 4 Konstytucji wynika jednoznaczny obowiązek władz publicznych do zwalczania chorób epidemicznych. Przedmiotem ochrony konstytucyjnej pozostaje zdrowie publiczne (por. M. Safjan, L. Bosek, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1-86, Warszawa 2016, komentarz do art. 68). Niezależnie jakie znaczenie przypisywać temu niezwykle pojemnemu treściowo i wielowymiarowemu terminowi, niewątpliwie jego zakresem powinny zostać objęte te działania, które wiążą się ze wszystkimi aspektami zdrowia ludzi, jego ochrony oraz poprawy (por. J. Barcik, Międzynarodowe prawo zdrowia publicznego, Warszawa 2013, s. 4 i n.). W jego skład, na co zwraca uwagę Sąd, bez wątpienia wchodzi również wymóg rozpoznawania i zapobiegania chorobom epidemicznym, jako najistotniejszemu zagrożeniu zdrowia zbiorowości ludzi stanowiącego dobro publiczne. Z przyjmowanych definicji zdrowia publicznego wynika, że rozwój systemów ochrony zdrowia musi być postrzegany całościowo, przez co jego umacnianiu powinien zawsze towarzyszyć "zorganizowany wysiłek społeczności" ("the organized efforts of society"), jeżeli posłużyć się w tym zakresie określeniem definicyjnym D. Achesona (1988), które trafnie akcentuje współzależność stanu zdrowia ogółu ludzi od indywidualnych zachowań jednostek. Tego rodzaju uwarunkowanie determinuje, zdaniem Sądu, uznanie, że obowiązek usuwania przez organy państwa zagrożeń zdrowia zbiorowości może w szczególnych przypadkach ograniczać konstytucyjną zasadę wolności i nietykalności osobistej (art. 41 Konstytucji) oraz prawo do samostanowienia (art. 47 Konstytucji), jeżeli inna forma perswazyjna aniżeli przymus leczniczy nie jest skuteczna, by osiągnięta została wysoka odporność populacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany dodatkowo podkreślić, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje nie tylko wskazywaną w Konstytucji powinność państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa w związku z tym, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia, ale nakierowany jest przede wszystkim na zapewnienie przez władze publiczne szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji). W piśmiennictwie trafnie wskazuje się bowiem, że regulacja zawarta w art. 68 ust. 4 Konstytucji w odniesieniu do zwalczania chorób epidemicznych u dzieci pozostaje bezpośrednio powiązana z prawem do szczególnej opieki zdrowotnej wynikającym z ust. 3 i stanowi jego naturalne uzupełnienie w odniesieniu do tych jednostek chorobowych, które mogą bez odpowiedniej reakcji państwa rozprzestrzenić się na populację dzieci (por. M. Dercz, Konstytucyjne prawo dziecka do szczególnej opieki zdrowotne, Warszawa 2016, s. 190 i n.). Odnośnie do wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. We wnioskowanym w skardze zakresie, co ujawniają wcześniejsze rozważania, Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Odnosząc się do wniosku o wystąpienie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z pytaniem prawnym w sprawie wykładni art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 32 ust. 1 Konwencji, Trybunał jest właściwy do rozpoznania wszystkich spraw dotyczących interpretacji i stosowania Konwencji i jej protokołów, które zostaną mu przedłożone na podstawie art. 3, 34, 46 i 47. Żaden z powyższych przepisów nie przewiduje możliwości wystąpienia przez Sąd z pytaniem o wykładnię przepisów konwencyjnych. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjmując, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.