V SA/Wa 1884/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-12
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Andrzej Kania, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT, jeśli siedziba strony skarżącej znajduje się w innej jurysdykcji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o właściwości miejscowej. Zgodnie z art. 221a § 2 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego w sprawie kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania. W sytuacji, gdy skarżąca ma siedzibę w N., właściwym do rozpatrzenia odwołania jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], a nie w [...]. Naruszenie to stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia związane z przewozem towarów objętych systemem SENT. Skarżąca zarzuciła m.in. rozpoznanie odwołania przez niewłaściwy miejscowo organ II instancji, nieustalenie stanu faktycznego, błędną wykładnię przepisów oraz nałożenie kary w sytuacji przewozu na własne potrzeby. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia właściwości miejscowej organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz M. K. kwotę 4610 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz M. K. kwotę 4610 zł (cztery tysiące sześćset dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] decyzją z [...] maja 2018 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm. - dalej jako: "ustawa SENT") w zw. z art. 207 i art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), nałożył na M. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]" M. K., ul. [...], karę pieniężną w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] stycznia 2018 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...], funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów oznaczonego wyróżnikiem [...]: ciągnika o numerze rejestracyjnym [...], cysterny o numerze rejestracyjnym [...]. Stwierdzono, że pojazdem przewożono 23 000 kg oleju sojowego z poz. 1507 CN, a więc towaru objętego systemem monitorowania. Poddano weryfikacji dane wprowadzone do rejestru SENT dotyczące zgłoszenia [...]. W wyniku analizy danych stwierdzono, że w zgłoszeniu dokonano błędnego wpisu ilości przewożonego towaru 2 300 kg zamiast 23 000 kg) oraz nie uzupełniono pola dotyczącego: danych przewoźnika, numeru rejestracyjnego środka transport, daty rozpoczęcia przewozu towaru, planowanej daty zakończenia przewozu towaru, danych adresowych miejsca dostarczenia towaru, numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] na podstawie art. 21 ust. 2 i art. 22 ust. 2 ustawy SENT nałożył na Stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł.za naruszenie polegające na nieuzupełnieniu przez przewoźnika zgłoszenia [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy SENT. Organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
W decyzji zawarto pouczenie, że służy od niej odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] za pośrednictwem organu wydającego decyzję.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], wydał [...] września 2018 r. decyzję, którą - na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 21 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy SENT - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 221a § 2 O.p. poprzez rozpoznanie odwołania od decyzji przez niewłaściwy miejscowo organ II instancji
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez nieustalenie stanu faktycznego, który mógłby być podstawą do właściwej subsumpcji prawa, w sytuacji w której braki w zgłoszeniu w systemie SENT były wynikiem zwykłej omyłki pisarskiej
- art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy DENT poprzez nieprawidłową wykładnię i uznanie, że błąd pisarski jest równoznaczny z brakiem wymaganego zgłoszenia
- art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy SENT poprzez nałożenie kary w wysokości [...] zł w sytuacji, w której przewóz miał charakter niezarobkowy i wykonywany był na własne potrzeby.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności należało dokonać oceny, czy zaskarżoną decyzję z [...] września 2018 r. wydał właściwy organ.
Jak stanowi art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.).
Zgodnie z art. 221a § 2 O.p., w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. Stosownie do treści art. 221a § 3 O.p. jeżeli nie można ustalić właściwego dyrektora izby administracji skarbowej zgodnie z § 2, odwołanie służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję.
Zaznaczenia wymaga, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 (art.17 § 1 O.p.).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, zaprezentowany w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 52/18 oraz z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 359/18 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego (w tej sprawie - administracyjnego). Ustawodawca w analizowanym przepisie ustanawia bowiem właściwość miejscową przy wnoszeniu odwołania, wskazując na dyrektora izby administracji skarbowej, który co do zasady byłby właściwy nie z uwagi na naczelnika urzędu celno-skarbowego wydającego decyzję, lecz dla kontrolowanego. Odnośnikiem czasowym przy przyjmowaniu właściwości miejscowej w tym przypadku jest dzień zakończenia postępowania podatkowego – a w niniejszej sprawie administracyjnego (por. L. Etel red.; Dowgier Rafał, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Stachurski Wojciech, Teszner Krzysztof, Komentarz Ordynacja podatkowa, 2018).
W niniejszej sprawie organem pierwszej instancji, który nałożył karę pieniężną był naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów (miejscem kontroli był [...]), stosownie do treści art. 26 ust. 2 ustawy SENT.
Odwołanie od tej decyzji rozpatrzył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...].
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] obarczona jest wadą, którą Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Przepis art. 247 § 1 pkt 1 O.p. wskazuje, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Skarżąca ma siedzibę w N., położonym w województwie [...], wobec czego nieprawidłowo w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...].
Skoro skarżąca ma siedzibę w [...], to właściwy do rozpatrzenia odwołania jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], mimo że - z uwagi na miejsce kontroli przewozu towarów - właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji był Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...].
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] dotknięta jest wadą nieważności, określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku).
Przedstawiona w odpowiedzi na skargę argumentacja mająca obalić przedstawione stanowisko nie przekonuje.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
Z powodu stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych aspektów sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło