III SA/Kr 174/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 czerwca 2013 r. po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji Starosty Powiatu w dniu [...] 2012 r. znak [...], orzekającej o cofnięciu mu uprawnień kategorii A,B,D,B+E,C+E,D+E nr [...] druk nr [...] wydanych przez Starostę w dniu 19 grudnia 2000 r., - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20. 06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Organ I instancji wskazał, iż na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r. wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdzono u J. K. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii A, B,D,B+E,C+E,D+E, dlatego orzeczono o cofnięciu mu prawa jazdy. Od powyższej decyzji J. K. złożył odwołanie w którym stwierdził, że jego stan zdrowia uległ poprawie i zezwala na posiadanie prawa jazdy kategorii B+E a nadto podniósł, że pozbawienie go prawa jazdy uniemożliwia mu prowadzenie gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę prawną do wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to nakazuje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2 poz.15) orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne, co oznacza, że organ administracyjny zobowiązany jest do uwzględnienia jego treści przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Powyższe Rozporządzenie określa w §1 pkt. 1 szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, zwane dalej "badaniami lekarskimi", b) przeprowadzania badań lekarskich, c) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, a także odwoływania się od orzeczeń lekarskich. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala stwierdzić, iż ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r. wydane w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego potwierdziło u J. K. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii A, B,D,B+E,C+E,D+E zostało wydane zgodnie z przepisami prawa. Jak powyżej wskazano, orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest przesłanką do cofnięcia prawa jazdy odwołującemu się. Organ administracji publicznej nie posiada kompetencji do analizy wyników badań przeprowadzanych przez uprawnionych lekarzy, nie może dokonywać ich oceny, dlatego też zarzut odwołującego się, że organ I instancji nie wyjaśnił zaistniałych (w ocenie odwołującego się) sprzeczności w ustaleniach będących podstawą wydanych orzeczeń lekarskich nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, iż decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji publicznej zobowiązany do jej wydania nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, określona w tym przepisie prawa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. K. podnosząc, że jego stan zdrowia się polepszył i może mieć przyznana kategorię B+ E. Wskazał, że prawo jazdy jest mu niezbędne do prowadzenie gospodarstwa rolnego. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości wydania decyzji SKO z dnia 3 czerwca 2013 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Stan faktyczny w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów, z uwagi na orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A,B,D,B+E,C+E,D+E, starosta decyzja z dnia 26 czerwca 2012 r. orzekł o cofnięciu J. K. uprawnień do kierowania pojazdami. Jednak kwestią podlegającą wyjaśnieniu jest podstaw prawna na której oparł się organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję w dniu 3 czerwca 2013 r. stwierdziło, że podstawę prawna do jej wydania stanowił art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis nakazywał wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Bez wątpienia do dnia 18 stycznia 2013 r. konieczność wydania tego typu decyzji regulował przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazany przepis art. 140 w zakresie obejmującym jego ust. 1 pkt 1 został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami (vide: art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami). Należy w tym miejscu podnieść, że w ustawie o kierujących pojazdami nie zamieszczono przepisu przejściowego określającego właściwość stosowania w tych sprawach przepisów dotychczasowych. Należy zatem przyjąć, jako zasadę, bezpośrednie działanie w tych sprawach nowej ustawy, jako obowiązującej w dniu prowadzenia postępowania i wydawania decyzji. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której w czasie orzekania przez organ odwoławczy przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym został zastąpiony przez art. 103 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który zawiera uregulowanie o takim samym brzmieniu, nieco jedynie doprecyzowanym. Nie uległ przy tym zmianie tryb badań lekarskich, którym poddanym był skarżący. Obowiązująca od dnia 19 stycznia 2013r. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z uwagi na fakt, że obowiązująca od dnia 19 stycznia 2013 r. ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, należy stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Podkreślić należy, że organ odwoławczy (tak samo zresztą jak organ ponownie rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 § 3 K.p.a.) ocenia sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy (drugoinstancyjny) orzeka bowiem w sposób apelacyjny (merytoryczny). Rozstrzygając sprawę merytorycznie obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące (vide wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 738/01). Sąd wskazuje przy tym, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez ten organ (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1011/16). Tym samym organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W tych okolicznościach sprawy, uznać należy, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której Kolegium, jako organ odwoławczy orzeka na nieaktualnym stanie prawnym. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko zawarte w powyższym wyroku. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.