II SA/Po 1011/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-09-06

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzje organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy stan faktyczny mógł ulec zmianie od momentu wydania decyzji pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stan faktyczny mógł ulec zmianie od momentu wydania decyzji pierwszej instancji, a wyjaśnienie tego stanu wymaga przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego, które nie może być uzupełnione w postępowaniu odwoławczym. W takich przypadkach organ odwoławczy powinien zastosować art. 138 § 2 K.p.a.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. sp. k. złożyła skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która uchyliła w całości szereg nakazów wydanych przez Inspektora Pracy w listopadzie 2014 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Spółka kwestionowała zasadność uchylenia nakazów, argumentując, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a nie ponawiać postępowanie kontrolne. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, błędu w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwego zastosowania przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2017 r. sprawy ze skargi Spółka A sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu inspekcji pracy oddala skargę W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od 21 lipca do 22 października 2014 roku w K. P. inspektor pracy Inspektor Pracy skierował do kontrolowanego podmiotu na podstawie art. 11 pkt 1, 2, 3, 6, 6a w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2012r. poz. 404) nakaz z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], zawierający 23 decyzje, wśród których znalazły się decyzje określone w punktach nr 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 nakazujące: - uwzględnić w treści instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze tarczowej do cięcia drewna informacje niezbędne do bezpiecznej jej obsługi (decyzja nr 2), - wyposażyć stanowisko obsługi pilarki tarczowej, znajdującej się w zakładzie w P., w popychacz stosowany przy cięciu materiałów o małych wymiarach oraz w końcowej fazie cięcia wzdłużnego (decyzja nr 3), - wyposażyć w odpowiednie znaki bezpieczeństwa pilarkę tarczową (nr ewidencyjny 138), znajdującą się w zakładzie w P. (decyzja nr 4), - przeprowadzić badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy: natężenia hałasu oraz stężenia pyłu na stanowisku obsługi pilarki tarczowej, w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni (stanowisko szlifierki dwutarczowej, stanowisko spawania), stanowisku linii HESS znajdujących się w zakładzie w P. (decyzja nr 5), - wyposażyć pomieszczenie ślusarni, w którym odbywa się m.in. proces spawania elektrycznego i gazowego, w wentylację (decyzja nr 13), - zapewnić w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni, w którym znajduje się m.in stanowisko spawania, oświetlenie naturalne (decyzja nr 14), - wyposażyć stanowisko spawania elektrycznego w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni, znajdującym się w zakładzie P., w ruchomy ekran przeciwodblaskowy i przeciwodpryskowy (decyzja nr 16), - zaprowadzić książkę kontroli codziennej wózka jezdniowego podnoszącego z silnikowym typ H25D Linde nr [...] używanego na terenie zakładu w P. (decyzja nr 20). W dniu 3 grudnia 2014 r. do Inspektor Pracy wpłynęło pismo zatytułowane "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". We wniosku strona wskazała na przepisy art. 156 § 1 p. 2, 3 i 4 jako podstawę prawną wniosku, oraz wskazała na decyzje określone w punktach nr 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 nakazu inspektora pracy z dnia 17.11.2014 r., które jej zdaniem winny być uznane za nieważne. Z wniosku wynika, że zdaniem strony w stosunku do poszczególnych decyzji przyczyny nieważności to: - decyzje nr 2, 3, 4 - decyzje zostały wydane w sprawie uprzednio już rozstrzygniętej, gdyż inspektor pracy podczas kontroli wydał decyzje wstrzymującą eksploatację urządzenia, a ponadto strona nie zamierza użytkować przedmiotowego urządzenia. Strona podnosi również, że z uwagi na brak zgody Prokuratury oraz PIP nie może swobodnie dysponować urządzeniem, a także, że pilarka tarczowa nie stanowi własności podmiotu do którego skierowano decyzje, a zatem winny być wydana na inny podmiot. - decyzja nr 5 - Strona podnosi, że z uwagi na brak zgody Prokuratury oraz PIP nie może swobodnie dysponować urządzeniem, a tym samym nie można przeprowadzić pomiarów w czasie jego eksploatacji. Ponadto wskazuje, że wyniki niektórych pomiarów (linia HESS) zostały inspektorowi pracy przedłożone w toku kontroli, a pozostałe dotyczą procesów technologicznych organizowanych sporadycznie, dla doraźnej potrzeby. - decyzje nr 13, 14 i 16 - Strona podnosi, że pomieszczenie pracy, którego decyzje dotyczą nie ma cech pomieszczenia stałej pracy, a prace spawalnicze wykonywane są w nim sporadycznie, dla doraźnej potrzeby, a w związku z powyższym brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej wyposażenie tego pomieszczenia w wentylację, zapewnienia w nim oświetlenia naturalnego, a także wyposażenia stanowiska pracy w ekran przeciwodblaskowy i przeciwodpryskowy. - decyzja nr 20 - Wg strony decyzja jest bezprzedmiotowa z uwagi na to, że w zakładzie pracy zaprowadzono książkę kontroli codziennej wózka, która została przedłożona inspektorowi pracy podczas kontroli. Powyższy wniosek został rozpoznany jako wniosek o stwierdzenie nieważności. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Pracy z dnia 6.08.2015 r. Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że rozstrzygnięcia organów administracji są błędne, gdyż uznały wniosek złożony przez stronę 28.11.2014 r. za wniosek o stwierdzenie nieważności, natomiast winien on być potraktowany jako odwołanie od kwestionowanych decyzji inspektora pracy. Sąd wyrokiem z dnia 7.03.2016 r. Sygn akt II SA/Wa 1670/15 uchylił decyzję Głównego Inspektora Pracy oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 31.12.2014 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd ocenił, że wniosek strony z dnia 28.11.2014 r. jest odwołaniem od decyzji nakazu inspektora pracy z dnia 17.11.2014 r. i powinien być rozpoznany zgodnie z trybem przyjętym dla postępowania odwoławczego. W związku z powyższym Inspektor Pracy na podstawie art. 138 §2 K.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2015r., poz. 640 ze zm.) w dniu 18 października 2016 roku wydał decyzję nr rej. [...], którą: 1. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 2 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą uwzględnić w treści instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze pilarki tarczowej do cięcia drewna informacje niezbędne do bezpiecznej jej obsługi, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 2. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 3 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą wyposażyć stanowisko obsługi pilarki tarczowej, znajdującej się z zakładzie w P., w popychacz stosowany przy cięciu materiałów o małych wymiarach oraz w końcowej fazie cięcia wzdłużnego, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 3. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 4 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą wyposażyć w odpowiednie znaki bezpieczeństwa pilarkę tarczową (nr ewidencyjny 138), znajdującą się w zakładzie w P., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 4. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 5 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą przeprowadzić badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy: natężenia hałasu oraz stężenia pyłu na stanowisku obsługi pilarki tarczowej, w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni (stanowisko szlifierki dwutarczowej, stanowisko spawania), stanowisku linii HESS znajdujących się w zakładzie w P., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 5. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 13 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą wyposażyć pomieszczenie ślusarni, w którym odbywa się m.in. proces spawania elektrycznego i gazowego, w wentylację, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 6. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 14 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą zapewnić w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni, w którym znajduje się m.in stanowisko spawania, oświetlenie naturalne, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 7. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 16 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą wyposażyć stanowisko spawania elektrycznego w pomieszczeniu warsztatu - ślusarni, znajdującym się w zakładzie P., w ruchomy ekran przeciwodblaskowy i przeciwodpryskowy, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 8. uchylił w całości zaskarżoną decyzję określoną w punkcie 20 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 roku, nr rej. [...], nakazującą zaprowadzić książkę kontroli codziennej wózka jezdniowego podnoszącego z napędem silnikowym typ H25D Linde nr [...] używanego na terenie zakładu w P., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że Spółka w swym wniosku z 28.11.2014 r. podnosiła trzy okoliczności, a mianowicie, że decyzje stały się bezprzedmiotowe z uwagi na wyłączenie z eksploatacji urządzenia, którego dotyczyły, bądź też dotyczą organizacji stanowisk pracy w pomieszczeniu, które nie jest pomieszczeniem pracy stałej, albo też nakazy zostały wykonane. Organ odwoławczy, będąc zobowiązany do oceny zasadności kwestionowanych decyzji, musi wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia swego orzekania. Podniesione przez stronę okoliczności wskazują na możliwość zaistnienia takiego stanu faktycznego, który może w zasadniczy sposób wpłynąć na konieczność wykonania obowiązków o jakich mowa w decyzjach inspektora pracy. Nie bez znaczenia jest, że od momentu kontroli w zakładzie pracy, po której zostały wydane decyzje inspektora pracy, minęły prawie dwa lata, co biorąc pod uwagę zarzuty stawiane decyzjom inspektora mogło wpłynąć na istniejący stan faktyczny. Zdaniem organu okres, jaki upłynął od wydania przedmiotowych decyzji inspektora pracy, wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania kontrolnego i zebrania wszystkich dowodów w zakresie: wyłączenia z eksploatacji pilarki tarczowej, o której mowa w kwestionowanych decyzjach nr 2, 3, 4 i 5, organizacji prac spawalniczych w pomieszczeniu warsztatu-ślusarni, aktualnie posiadanej przed stronę dokumentacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (pomiary czynników szkodliwych, książka eksploatacji wózka jezdniowego). Materiał dowodowy w wyżej określonym zakresie nie może być uzupełniony w ramach postępowania odwoławczego i nie ma wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie mogąc dokonać oceny stanu faktycznego przez organ odwoławczy bez przeprowadzenia przez inspektora pracy ponownej kontroli. W tym stanie rzeczy decyzje te należało uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Spółka KONBET Sp. z o.o. Sp. komandytowa w P. złożyła w Okręgowym Inspektoracie Pracy w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Inspektor Pracy z dnia 18 października 2016 roku. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania celem rozstrzygnięcia sprawy, co do istoty na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uwzględnienie istotnych okoliczności podniesionych przez stronę kontrolowaną w zastrzeżeniach do treści protokołu oraz rozstrzygniecie o kosztach postępowania. Skarżąca podnosiła następujące zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 9, 77, 80,104 § 2, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez: 1. Wadliwą i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nieuwzględnienie w treści Protokołu powypadkowego z dnia 22.10.2014 r. przedkładanych przez Skarżącą w toku postępowania kontrolnego dokumentów, co skutkowało błędnym ustaleniem, że Skarżąca: • używa pilarki do drewna, użytkuje ją, ma prawo nią dysponować, • pilarka jest używana do cięcia poprzecznego i powinna być wyposażona w popychacz • Skarżąca ma obowiązek przeprowadzić badania i pomiary czynników szkodliwych w środowisku pracy oraz Skarżąca nie przedłożyła pomiarów w odniesieniu do linii Hess, • Skarżąca dysponuje pomieszczeniem ślusarni i ma obowiązek wyposażyć je w wentylację, • Skarżąca dysponuje pomieszczeniem warsztato-ślusarni, a co za tym idzie ma obowiązek zapewnienia oświetlenia naturalnego, ekranu przeciwodblaskowego oraz przeciwodpryskowego • Skarżąca nie prowadzi książki kontroli codziennej wózka jezdniowego podnoszącego z napędem silnikowym typ H25D Linde. 2. Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji ograniczające się do przywołania argumentów podanych przez Skarżącą w odwołaniu, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom złożonym przez Skarżącą w toku postępowania kontrolnego. 3. Brak pogłębiania zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej polegające na tym, że w sytuacji wniesienia przez Skarżącą odwołania przeprowadza się nowe postępowanie kontrolne po ponad dwuletniej przerwie podczas gdy w stosunku do innych podmiotów taka praktyka nie ma miejsca. II. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu przez organ, że Skarżąca używa pilarki do drewna, pilarka powinna zostać wyposażona w popychacz, Skarżąca dysponuje pomieszczeniem ślusarni, ma obowiązek prowadzić pomiary i badania czynników szkodliwych, ma obowiązek wyposażyć ślusarnię w wentylację, zapewnić oświetlenie naturalne oraz ekran przeciwodblaskowy i przeciwodpryskowy. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, dalej, jako: "Rozporządzenie"), w szczególności przepisów § 2, § 25, § 30 i §32 Rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. IV. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 640, dalej jako: "Ustawa o PIP"), które miało wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Organ prowadząc postępowanie kontrolo-nadzorcze po zakończeniu protokołu, wniesieniu przez stronę kontrolowaną zastrzeżeń do treści protokołu, odniesieniu się przez inspektora do zastrzeżeń, wydaniu środków prawnych i wszczęciu postępowania w sprawach o wykroczenia ma prawo w celu uzupełnienia powtórzyć na tym etapie czynności kontrole (przeprowadzić nową kontrolę). Skarżąca podnosiła w uzasadnieniu skargi, że zaskarżona decyzja zawiera błędne pouczenie o przysługującej skardze do sądu administracyjnego, gdy z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że do zakresu działania Głównego Inspektora Pracy należy rozpatrzenie odwołań od decyzji okręgowych inspektorów pracy. Następnie skarżąca wskazała, że obowiązkiem organu było podczas kontroli podjęcie wszelkich czynności w celu pozyskania danych potrzebnych do podjęcia ustaleń stanu faktycznego i uwzględnienie zastrzeżeń skarżącej złożonych do protokołu kontroli. Zapowiedź kolejnej kontroli po dwuletniej przerwie nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, ale w ocenie skarżącej stanowi próbę zastraszania i szykanowania. Nowe ustalenia stanu faktycznego nie będą odzwierciedlały ustaleń dokonanych dwa lat wcześniej. Skoro decyzja wydana została w 2014r. to uzasadnienie decyzji nie może być oparte na czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w 2016r., powinno odnosić się do materiału zgromadzonego w toku postępowania kontrolnego stanowiącego podstawę wydania decyzji w 2014r. Zdaniem skarżącej niedopuszczalne jest powtarzanie czynności kontrolnych w 2016r. w celu dokonania oceny stanu faktycznego występującego w 2014r. Także WSA w Warszawie w wyroku z 7.03.2016 r. wskazywał wyraźnie, że organ ma rozpoznać sprawę w trybie odwoławczym, ale tylko w oparciu o ustalenia dokonane w toku kontroli zakończonej protokołem. Postępowanie kontrolne winno było być uzupełnione na etapie udzielenia odpowiedzi na zastrzeżenia, czyli przed zakończeniem protokołu, którego skarżąca ze względu na liczne zastrzeżenia nie podpisała. Następnie skarżąca odniosła się do poszczególnych zakwestionowanych decyzji i wskazała, że z uwagi na wstrzymanie eksploatacji pilarki nie jest ona używana i została zabezpieczona, niezależnie od tego skarżąca nie zamierza jej użytkować i nie stanowi ona własności Skarżącej. Skarżąca podnosiła, że część nakazów jest niewykonana, gdyż wstrzymano eksploatację pilarki, przeznaczona jest do cięcia poprzecznego, zatem nie jest przeznaczona do cięcia wzdłużnego, więc nakaz wyposażania jej w elementy zabezpieczające do cięcia wzdłużnego jest nie tylko bezprzedmiotowy, a niewykonalny, skarżąca nie posiada odrębnych pomieszczeń warsztatu-ślusarni, prace spawalnicze są doraźne i nie przekraczają 2 godzin, a stanowisko pracy jest ruchome, zatem nie ma możliwości dokonywania nakazanych pomiarów hałasu, wyposażenia pomieszczeń ślusarni w wentylację i ruchomy ekran przeciwodblaskowy i przeciwodpryskowy oraz zapewnienia oświetlenia naturalnego. Skarżąca podnosiła, że przedstawiono także książkę kontroli wózka widłowego, co z niewiadomych przyczyn nie zostało uwzględnione w protokole kontroli z 2014r. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej Spółki wnosiła i wywodziła jak w skardze. Wskazała, że Spółka wykonała wszystkie zalecenia zawarte w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. Nr 1066) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2016r., zatem zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. oznacza więc, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wyrażonym wcześniej w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Kontrolując zaskarżoną decyzję organ, ale także Sąd, nie mogły dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2016r. Zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w powyższym wyroku pismo skarżącej Spółki z dnia 28 listopada 2014r. należało potraktować jako odwołanie od decyzji organu I instancji z 17 listopada 2014r. i właściwym do jego rozpoznania jest zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2017r., poz. 786 ze zm.), dalej "ustawa" okręgowy inspektor pracy. Sąd wskazał, przy tym, że z treści pisma z 28 listopada 2014r. jednoznacznie wynika, ze strona kwestionuje ustalenia stanu faktycznego poczynione przez inspektora pracy w wymienionych przez stronę decyzjach. Nadto Sąd wskazał, że organ badając zarzuty obowiązany jest zastosować przepis art. 138 K.p.a., nie podając dokładnego paragrafu tego przepisu. Błędnie zatem wnioskuje skarżąca, że Sąd nakazał organowi odwoławczemu zastosowanie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. i orzec co do istoty sprawy. Wbrew temu co podnosi skarżąca organ odwoławczy prawidłowo zastosował wskazania wyroku Sądu z 7 marca 2016r. i po merytorycznej ocenie sprawy ostatecznie przyjął, że w jej okolicznościach zasadne jest uchylenie kwestionowanych nakazów i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego. Prawidłowo zatem Okręgowy Inspektor Pracy rozpoznał wniosek skarżącej Spółki z 28 listopada 2014r. jako odwołanie od decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy, jako organu I instancji z 17 listopada 2014r. i następnie również prawidłowo pouczył strony o przysługującej skardze od decyzji odwoławczej wydanej przez Okręgowego Inspektora Pracy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Błędny jest zatem pierwszy zarzut skarżącej, że właściwe było pouczenie o odwołaniu od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy jako organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od nakazów inspektora pracy. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji odwoławczej, wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości uchylenia wskazanych w decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia 17 listopada 2014r. nakazów wymienionych w punktach 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 decyzji. Oznacza to, że przedmiotem skargi wniesionej w Sądu jest decyzja kasacyjna co do punktów 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, Okręgowy Inspektor Pracy, prawidłowo ocenił, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Słusznie wskazuje, zatem organ odwoławczy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem I instancji, a organ odwoławczy obowiązany jest dążyć z urzędu, tak jak organ I instancji, do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie nie ma wątpliwości co do tego, iż organ wydający decyzję administracyjną jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania decyzji. Odnosi się to nie tylko do organu orzekającego w I instancji, ale również do organu wydającego decyzję w postępowaniu odwoławczym. Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Z tych powodów organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem decyzji I instancji i II instancji (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1891/93). W orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z art. 138 K.p.a. organ odwoławczy powinien orzec w sprawie mając na względzie zmiany stanu faktycznego, które zaszły w sprawie, a więc podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ powinien dysponować całym, zaktualizowanym materiałem dowodowym istniejącym w chwili orzekania, a nie tylko w chwili wydania decyzji pierwszoinstancyjnej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 stycznia 2008 roku, sygn. akt II SA/Kr 619/07). Chybiony jest zatem argument skarżącej, że odwołanie z dnia 28 listopada 2016 r. powinno być rozpatrzone w oparciu o stan faktyczny udokumentowany protokołem kontroli z dnia 22 października 2014 r. oraz dokumentację zgromadzoną w ramach kontroli przeprowadzonej w dniach od 21 lipca do 22 października 2014 roku. Słusznie zauważa organ odwoławczy, że z informacji zawartych w skardze wyraźnie wynika, że stan faktyczny opisany w protokole kontroli z dnia 22 października 2014 r. uległ zmianie i ocena konieczności usunięcia nieprawidłowości opisanych w przedmiotowym protokole wymaga obecnie przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości od nowa. W świetle okoliczności sprawy podniesionych w skardze dla oceny zasadności zaskarżonych decyzji zawartych w punktach nr 2, 3, 4, 5, 13, 14, 16 i 20 nakazu inspektora pracy Inspektor Pracy z dnia 17 listopada 2014 r. niezbędne jest przeprowadzenie ponownego postępowania kontrolnego, w ramach którego przeprowadzone będą dowody w postaci oględzin maszyn i urządzeń technicznych, pomieszczeń i stanowisk pracy, o których mowa w tychże decyzjach. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy odbywa się w ramach postępowania kontrolnego. Nadto organem Państwowej Inspekcji Pracy uprawnionym do przeprowadzenia postępowania kontrolnego jest wyłącznie inspektor pracy. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy kontrole przeprowadzają inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Natomiast zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy – właściwymi do przeprowadzenia czynności kontrolnych są inspektorzy pracy, a do nadzorowania czynności kontrolnych - w myśl art. 38 ust. 3 ustawy – właściwi są okręgowi inspektorzy pracy. Opisana wyżej konstrukcja systemu organów Państwowej Inspekcji Pracy jednoznacznie wyłącza możliwość przeprowadzenia przez okręgowego inspektora pracy kontroli celem dokonania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy, niezbędnych w niniejszej sprawie. Zasadnie wskazuje zatem organ odwoławczy, że ocena zasadności posłużenia się w niniejszej sprawie przez Inspektor Pracy decyzją, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. powinna uwzględniać wyżej opisaną prawną konstrukcję systemu organów Państwowej Inspekcji Pracy. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r. zgodnie z którym ocena zasadności zastosowania przepisów zależna jest od ich interpretacji oraz okoliczności konkretnej sprawy. Na gruncie art. 138 § 1 K.p.a. trafnie wywodzi się zatem, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności winien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i właśnie dla zrealizowania tego celu organ odwoławczy może - stosownie do art. 136 K.p.a. - przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z treści art. 138 § 2 K.p.a. wynika przy tym, że uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji zależna jest od zakresu postępowania dowodowego, koniecznego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji do jej załatwienia. Skoro art. 136 K.p.a. sprowadza zakres przewidzianego nim postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym wyłącznie do jego uzupełnienia, to znaczy, że art. 138 § 2 K.p.a, dotyczy tych sytuacji, gdy konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego wykracza poza potrzebę jego uzupełnienia. To okoliczności konkretnej sprawy decydują o tym, czy zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (na podstawie art. 136 K.p.a.) czy też wskutek wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania istnieje potrzeba wyjaśnień o istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy znaczeniu (z zastosowaniem art. 138 § 2 K.p.a.). Oceny wymaga zatem w jakim zakresie w danej sprawie musi być przeprowadzone postępowanie dowodowe aby ustalony został stan faktyczny niezbędny do jej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2016 roku, sygn. akt II GSK 90/15). Słusznie wskazuje organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie już okoliczności podniesione w odwołaniu z dnia 28 listopada 2014 r. wskazywały na możliwość zaistnienia takiego stanu faktycznego, który można ocenić jako wykonanie obowiązków o jakich mowa w zakwestionowanych decyzjach inspektora pracy. Skarżąca wskazała bowiem, że pilarka została wyłączona z użytku i skarżąca nie zamierza jej ponownie użytkować, zdecydowała o wyzbyciu się jej, gdy będzie to możliwe po zakończeniu postępowań, na potrzeby których została zabezpieczona. Ponownie w skardze do Sądu Skarżąca wyraźnie wskazuje na podnoszone zastrzeżenia co do treści nakazów, które nie zostały uwzględnione w toku kontroli i co do których organ I instancji nie ustosunkował się w decyzji I instancji. Nadto nie bez znaczenia jest okres czasu jaki upłynął od wydania przedmiotowych decyzji inspektora pracy w I instancji. Przychylić należy się zatem do stanowiska organu odwoławczego, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymagane jest przeprowadzenie ponownego postępowania kontrolnego i zebranie wszystkich dowodów w zakresie: wyłączenia z eksploatacji pilarki tarczowej, o której mowa w kwestionowanych decyzjach nr 2, 3, 4 i 5, organizacji prac spawalniczych w pomieszczeniu warsztatu-ślusarni, aktualnie posiadanej przed stronę dokumentacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (pomiary czynników szkodliwych, książka eksploatacji wózka jezdniowego). Materiał dowodowy w wyżej określonym zakresie nie może być uzupełniony w ramach postępowania odwoławczego i nie ma wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy konieczność zgromadzenia na nowo materiału dowodowego w postaci przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy, które mogą być dokonane, zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy, wyłącznie w ramach postępowania kontrolnego. Sąd wskazuje przy tym, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez ten organ. Organ II instancji przy wydaniu decyzji odwoławczej zobowiązany jest kierować się wskazaniami wynikającymi z treści art. 7 K.p.a. art. 8 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a następnie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sąd zaskarżona decyzja nie narusza także art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu, który mógłby skutkować jej uchyleniem, gdyż wskazuje przyczyny uchylenia decyzji I instancji i zakres postępowania dowodowego jakie ma zostać przeprowadzone. Wobec powyższego rozstrzygniecie organu odwoławczego jest słuszne i nie narusza prawa. Nadto wskazać należy, że w świetle przepisu art. 134 P.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło