II SAB/Sz 37/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-11
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty prywatne przedłożone przez kandydata na biegłego sądowego, stanowiące podstawę do wpisu na listę biegłych, są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Dokumenty prywatne, nawet jeśli zostały złożone do organu administracji publicznej w celu realizacji jego zadań, nie stają się z tego powodu dokumentami urzędowymi ani informacją publiczną. W związku z tym, organ nie ma obowiązku ich udostępniania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niezasadna.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Prezesa Sądu Okręgowego z wnioskiem o udostępnienie opinii oraz dokumentów potwierdzających posiadanie wiadomości specjalnych przez kandydata na biegłego sądowego. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia tych dokumentów, uznając je za prywatne, a nie informację publiczną. Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej i argumentując, że akta sprawy administracyjnej są informacją publiczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia A. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Stowarzyszenie w L., pismem z dnia [..] r., zwróciło się do Prezesa Sądu Okręgowego w S. z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji dotyczących K. S. - wpisanego na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w S.:
- opinii, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych;
- dokumentów lub innych dowodów potwierdzających posiadanie wiadomości
specjalnych, które stanowiły podstawę do dokonania wpisu na listę biegłych w
przedmiotowych specjalnościach, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2
ww. rozporządzenia.
We wniosku zawarto ponadto pytanie, dotyczące jednoznacznego stwierdzenia, czy K. S. posiada wiadomości specjalne, a tym samym czy może wykonywać funkcję biegłego w zakresie urządzeń metrologicznych do pomiaru prędkości.
Odpowiadając na wniosek - w piśmie z dnia [...] r. - Prezes Sądu Okręgowego w S. odniósł się do pytania dotyczącego możliwości wykonywania przez K. S. funkcji biegłego w zakresie urządzeń metrologicznych do pomiaru prędkości. Nie udostępnił natomiast pozostałych informacji, o które wniesiono, wyjaśniając, że nie stanowią one informacji publicznych, lecz dokumenty prywatne, które mają za zadanie wykazać, że kandydat na biegłego posiada wiadomości specjalne z danej dziedziny. Na ich podstawie prezes sądu podejmuje decyzję o wpisaniu lub odmowie wpisania danej osoby na listę biegłych. Decyzja ta jest dokumentem potwierdzającym posiadanie przez biegłego wiadomości z danej dziedziny. Organ przywołał stanowiska WSA w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Bd 288/13, zgodnie z którym nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej. Takim dokumentem jest np. dyplom ukończenia studiów lub zaświadczenie o przebiegu kształcenia w celu podnoszenia kwalifikacji uzyskane przez osobę zatrudnioną przez organ. Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w S., mając na uwadze powyższe, również dokumenty potwierdzające posiadanie wiadomości specjalnych przez biegłego sądowego nie są informacją publiczną.
Pismem z dnia [...] r. Stowarzyszenie w L złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą strona skarżąca wnosiła w piśmie z dnia [...] r., a dotyczącej opinii, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, będących dokumentami w postępowaniu o wpis K. S. na listę biegłych sądowych.
Powyższemu zaniechaniu organu strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie dokonał żadnej egzegezy obowiązującego prawa w zakresie obowiązku udostępniania informacji publicznej, a co za tym idzie, nie dokonał również subsumcji tegoż prawa do zaistniałego przypadku. Organ przywołał jedynie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które nie ma charakteru normatywnego i zaaplikował tezy zawarte w uzasadnieniu tegoż orzeczenia do stanu faktycznego, który jest zasadniczo odmienny od tego, na którym orzekał Sąd Wojewódzki. W sprawie o sygnaturze II SAB/Bd 288/13 chodziło o odmowę udostępnienia kopii wszystkich dokumentów dotyczących umowy zawartej przez urząd gminy z osobą fizyczną, zaś w niniejszej sprawie skarżący wnosi o udostępnienie ściśle określonych dokumentów (opinii), które znajdują się w aktach postępowania administracyjnego w sprawie o wpis na listę biegłych sądowych. Przywołany zatem przez Prezesa Sądu Okręgowego argument, że nie podlegają udostępnieniu wszelkie dokumenty prywatne nie jest adekwatny, bowiem gdy mowa o aktach publicznego postępowania, kryterium podziału na dokumenty publiczne i prywatne jest bezprzedmiotowe. Akta sprawy administracyjnej są bez wątpienia wiadomością wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne. Należy je uznać za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. i nie ma znaczenia, czy mają one postać dokumentów urzędowych, czy też nie.
Stowarzyszenie podkreśliło, że biegli sądowi, poprzez wpis na listę biegłych, nie stają się wprawdzie funkcjonariuszami publicznymi, stają się jednak osobami publicznymi, których dane osobowe, takie jak imię i nazwisko, tytuł, stopień, adres wykonywania zadania są publicznie dostępne. W momencie powołania takiej osoby przez sąd do pełnienia roli biegłego w procesie biegły ten wykonuje zadanie publiczne i to zadanie o szczególnie istotnym społecznie charakterze. O poziomie wiedzy biegłego sądowego, a także o jego kwalifikacjach moralnych świadczy dokumentacja załączona do wniosku o wpis na listę biegłych – w tym opinie, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych. W ocenie strony skarżącej, jest już ugruntowany pogląd w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że informacje dotyczące poziomu kompetencji osoby wykonującej zadania lub funkcje publiczne stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Opinia zakładu pracy zatrudniającego biegłego, jak też opinia organizacji zawodowej, do której biegły należy, są dokumentami gromadzonymi na potrzeby postępowania administracyjnego o wpis na listę biegłych, prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i z tego tytułu stanowią one również informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu pisma z dnia [...] r.
Na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z pism strony skarżącej z dnia [...] r. oraz z pism Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r. na okoliczność, że organ udostępnił informację dotyczącą kwalifikacji biegłego K. S. wobec prawidłowo, zdaniem pełnomocnika organu, sformułowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 przywołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych
w pkt 1-4a.
Celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości lub bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1325/13- dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.
Złożenie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej skutkuje przede wszystkim dokonaniem przez Sąd ustaleń, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że wniesiona skarga jest niezasadna.
W rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o udostępnienie dokumentów wymienionych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. nr 5, poz. 133), przedłożonych w związku z ustanowieniem K. S. biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w S.: opinii, o której mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz dokumentów potwierdzających posiadanie wiadomości specjalnych, stanowiących podstawę do wpisu na listę biegłych, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 tego aktu prawnego.
Skarżący wniósł również o jednoznaczne stwierdzenie, że biegły posiada wiadomości specjalne w zakresie urządzeń meteorologicznych do pomiaru prędkości.
Prezes sądu okręgowego jest, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, podmiotem zobowiązanym do udostępniania - o ile zezwalają na to przepisy prawa-będącej w jego posiadaniu informacji publicznej.
Aby stwierdzić, że prezes sądu okręgowego, jako podmiot zobowiązany w sprawie udostępnienia informacji publicznej, pozostaje w bezczynności, niezbędne jest jednocześnie dokonanie oceny tego, czy żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje stanowią informację publiczną.
Jak już wyżej Sąd wskazał, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości biegłych sądowych ustanawia oraz prowadzi ich listę prezes sądu okręgowego.
W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia, listy biegłych sądowych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych i listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że niezależnie od treści powołanego wyżej przepisu, lista biegłych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.
Przedmiot sporu stanowi jednak zagadnienie, czy i w jakim zakresie prezes sądu okręgowego może udostępnić dokumenty przedłożone przez osobę ubiegającą się o wpis na listę biegłych na potwierdzenie spełnienia wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 24 stycznia 2005 r., a przede wszystkim, czy dokumenty te stanowią informację publiczną.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Tak więc prezes sądu okręgowego po ustanowieniu określonej osoby biegłym sądowym, czyli po wytworzeniu informacji publicznej, ma obowiązek udzielenia informacji o przesłankach stanowiących podstawę do wpisu na listę biegłych. Nie oznacza to jednak automatycznie obowiązku udostępnienia dokumentów, które osoba ubiegająca się o wpis przedłożyła prezesowi sądu okręgowego, bowiem dokumenty te nie stanowią informacji publicznej. Są to – zdaniem Sądu - dokumenty prywatne.
Zakres przedmiotowy ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Dokument prywatny skierowany do organu przez podmiot ubiegający się o wpis na listę biegłych nigdy nie stanie się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został skierowany do tego organu. Fakt, że dokument prywatny trafia do organu i służy realizacji powierzonych prawem zadań organu, nie oznacza, że przez to nabiera on cech dokumentu urzędowego.
Słusznie zatem Prezes Sądu Okręgowego w S. odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] r. stwierdził, że dokumenty, których udostępnienia skarżący się domagał nie stanowią informacji publicznej.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik Prezesa Sądu Okręgowego przedłożył odpisy pism skarżącego z dnia [...] r. wraz z odpowiedziami organu z dnia [...] r. oraz [...] r. oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z tych pism na okoliczność, że Prezes Sądu Okręgowego w S. udostępnił informacji dotyczących kwalifikacji biegłego K. S. wobec prawidłowo sporządzonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadził dowód z przedłożonych przez organ dokumentów, albowiem z pism tych wynika, iż udostępnienie żądanej informacji publicznej -na wniosek skarżącego- nastąpiło w oparciu o przedłożone przez biegłego dokumenty prywatne z zachowaniem ochrony danych wrażliwych oraz bez konieczności udostępniania tych dokumentów.
Skoro organ skutecznie uwolnił się z zarzutu bezczynności poprzez udzielenie wnioskodawcy stosownej informacji w piśmie z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło