II GSK 799/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-16
Skład orzekający: Cezary Pryca, Andrzej Kuba, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowcy, powołując się na okoliczności niezależne od siebie, a jeśli tak, to jakie warunki muszą zostać spełnione?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowcy, które wynikają z jego działalności. Ciężar dowodu wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności, takich jak te określone w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, spoczywa na przedsiębiorcy. Tylko wykazanie nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń, na które przedsiębiorca nie miał wpływu, może zwolnić go z odpowiedzialności. Działanie kierowcy polegające na nieprzestrzeganiu przepisów nie jest uznawane za taką okoliczność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowcy. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uzupełniającego postępowania dowodowego i wadliwe uzasadnienie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 604/16 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1350 (słownie: jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę J. W. (dalej: Skarżąca), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD), z dnia [...] stycznia 2016r., wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d.) nałożył na Skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą J.W. [...], z siedzibą w G., karę pieniężną w łącznej wysokości 7.800 zł za:
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (1.800 zł. zgodnie z pozycją 5.1.1 i 5.1.2 załącznika nr 3 u.t.d.),
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (3.200 zł. zgodnie z pozycją 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 u.t.d.),
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku (2.800 zł zgodnie z pozycją 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 u.t.d.).
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] stycznia 2015 r. na drodze krajowej nr 7 w miejscowości B., przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki D., o nr rej. [...], wraz z naczepą, o nr rej.[...], kierowanego przez C..I.. Zgodnie z okazanymi dokumentami stwierdzono, że kierujący wykonywał przewóz drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz Skarżącej, która w momencie kontroli posiadała licencję nr [...], na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli.
Stwierdzono, iż [...]:
1. W zakresie przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:
a. w okresie 2/3 stycznia 2015 r. przekroczył dzienny okres prowadzenia pojazdu o 6 godzin i 28 minut., co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1.300 zł.,
b. w dniu 5 stycznia 2015 r. przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia, przy wykonywaniu przewozu drogowego o 2 godziny 2 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 500 zł.
2. w zakresie przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, bez przerwy:
a. w dniu 30 grudnia 2014 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 17 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 150 zł.,
b. w dniu 2 stycznia 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 20 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 550 zł.,
c. w dniu 2 stycznia 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 godziny i 38 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1.950 zł,
d. w dniu 9 stycznia 2015 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 3 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 550 zł.
3. w zakresie skróceniu dziennego czasu odpoczynku:
a. w dniu 2 stycznia 2015 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 49 minut. co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1.300 zł.,
b. w dniu 5 stycznia 2015 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 7 godzin i 7 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1.500 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, GITD decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) oraz art. 4 punkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.t.d., lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2 załącznika nr 3 u.t.d., art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 102, str. 1) oraz art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE.L Nr 370, str. 8), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, że organ I instancji zasadnie nałożył na odwołującą karę pieniężną w wysokości 7.800 zł.
Zdaniem GITD, brak było podstaw do zastosowania wobec Skarżącej art. 92b u.t.d. Zakres obowiązków przedsiębiorcy jest bowiem ściśle związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności m.in. kierowanie pojazdem samochodowym. Mimo, iż zatrudniony kierowca samodzielnie prowadził pojazd uznał, iż okoliczności tej nie można kwalifikować, jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy. Skarżąca bowiem nie zorganizowała tak prowadzonej działalności, aby nie dopuścić do powstania naruszenia obowiązujących przepisów.
Nie było również podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., za względu na fakt, że do stwierdzonych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżąca natomiast nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Sąd I instancji wyrokiem z dnia 27 października 2016r. oddalił skargę złożoną przez Skarżącą.
Przyjął, że okoliczności stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2015 r. nie były sporne. Spór sprowadzał natomiast się do oceny, czy zaistniały okoliczności wykluczające nałożenie kary pieniężnej, za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jak również, okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a określone w ustawie o transporcie drogowym.
Uznał, iż organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d.. W toku prowadzonego postępowania Skarżąca nie wykazała bowiem, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy, ogólnie wymaganą przy prowadzeniu przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów wskazanych w art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. mimo, że to na niej spoczywał w tej mierze ciężar dowodu.
Za niewystarczającą, dla uwolnienia się Skarżącej od odpowiedzialności, uznał także argumentację, iż przedsiębiorstwo nigdy nie zezwalało kierowcy na przekraczanie czasu oraz naruszenia przepisów, dotyczących transportu drogowego. Twierdzenia Skarżącej ograniczały się bowiem wyłącznie do gołosłownych, bo nie wspartych żadnym materiałem dokumentacyjnym, twierdzeń.
Sąd I instancji podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których katalog został zawarty w załączniku nr 3 u.t.d., nie opiera się na zasadzie winy. Jest to odpowiedzialność ex lege, z której podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić po wykazaniu przynajmniej jednej z ustawowo określonych przesłanek, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz.
Podzielając dokonaną przez organ wykładnię przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d., mając na uwadze prawidłowość jego zastosowania w sprawie zauważył, iż przepis ten stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy. Przedsiębiorca ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez własne akty staranności, w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa, w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących.
Podkreślił, iż mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności, na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium odpowiednio wysokiej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Podkreślił, iż przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz, usługi kierowania pojazdem.
Skarżąca natomiast nie wykazała wystąpienia okoliczności określonych w art. 92c ust.1 u.t.d., a więc nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć.
Za niewystarczające w tej materii, uznał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, w której Skarżąca wskazała ogólnikowo, że naruszenia określone w zaskarżonej decyzji powstały z winy kierowcy (w dniach kiedy to kierowca kończył pracę), a zatem z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy.
Niezasadne były również w ocenie Sądu zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Organy działając zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. podjęły bowiem wszelkie czynności, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Poczynione ustalenia znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia organy wykazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły. Wyjaśniły nadto, w sposób szczegółowy, podstawę prawną podjętych decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zapewniły również Skarżącej, zgodnie z art. 10 k.p.a. czynny udział w każdym stadium postępowania.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżanemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.):
1. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niedopełnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania skargi na decyzję GITD w granicach skargi, poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania tj. 136 w zw. Z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie podnoszonych przez stronę w odwołaniu okoliczności,
2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, poprzez nie wyjaśnienia w treści wyroku, w sposób wyczerpujący (lakoniczne, ogólnikowe uzasadnienie), dlaczego zarzuty skargi są niezasadne (zarzuty dotyczące naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 6,7, 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 10),
3. naruszenie art 145 § 1 c) p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania przed organami I i II instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, tj. błędne uznanie, że w toku postępowania przed organami I i lI instancji nie doszło do:
a. naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w sytuacji gdy organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] stycznia 2016r. sam wskazał, iż koniecznym jest na etapie postępowania odwoławczego uzupełnienia postępowania dowodowego,
b. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego które mogły mieć wpływ na wynik postępowania tj. art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, czy opisane w decyzji zachowanie kierowcy wynikało z samowolnej decyzji, czy też było wynikiem czynników zależnych od przedsiębiorcy,
c. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego które mogły mieć wpływ na wynik postępowania tj. 136 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie podnoszonych przez stronę w odwołaniu okoliczności,
d. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób prawidłowy, to jest uwzględniający treść zebranego materiału dowodowego i zasady doświadczenia życiowego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza danych z protokołu kontroli, w tym dat oraz godzin stwierdzonych naruszeń, winna prowadzić do jednoznacznego uznania, iż wskazane w decyzji naruszenia powstały wyłącznie z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, z wyłącznej winy pracownika.
- co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, zamiast jej uwzględnienia.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie była uzasadniona.
Zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane zostały wyłącznie w oparciu o podstawę określoną w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., to jest naruszeniu przepisów postępowania.
Ze względu sformułowanie i uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej należy podkreślić, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna wskazując naruszony przepis prawa, nie zawiera argumentacji uzasadniającej wskazany zarzut, a zmusza sąd kasacyjny do domyślania się, z jakich względów został on naruszony. Należy bowiem podkreślić, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na skarżącym ciąży bowiem nie tylko obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, ale i na czym naruszenie to polega. Nadto, przedstawiając zarzut naruszenia prawa procesowego winien zostać wskazany wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych.
Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Sąd ten nie bowiem uprawniony do formułowania za skarżącą przyczyn, jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony.
Odnosząc się do zarzutu określonego w punkcie 1, skargi kasacyjnej, to jest naruszenia art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, zarzut ten należy uznać za nie uzasadniony.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ogranicza się bowiem do powtórzenia zarzutu sformułowanego w części wstępnej skargi kasacyjnej, nie zawierając żadnego uzasadnienia w tym względzie.
Skarżąca nie dość, iż nie wskazuje której jednostki redakcyjnej art. 136 k.p.a. dotyczy powyższy zarzut, to również nie wskazuje również, na czym miałoby polegać powyższe uchybienie, a więc czego miałoby dotyczyć, jakich dowodów w/w postępowanie uzupełniające, jak również nie wskazuje jaki wpływ na wynik sprawy miało powyższe uchybienie. Wskazuje natomiast ogólnikowo, iż postępowanie to miałoby dotyczyć postępowania dowodowego w zakresie podnoszonych przez Skarżącą w odwołaniu okoliczności.
Jak wynika natomiast z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, Sąd ten odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. uznając je za nie uzasadnione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu określonego w punkcie 2 skargi kasacyjnej to jest do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego istota wiąże się z kwestią prawidłowości wyjaśnienia przez Sąd I instancji faktycznych i prawnych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest uzasadniony.
Z punktu widzenia określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. wymogów, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, nie ma podstaw, aby twierdzić, w rozpatrywanej sprawie wymogom tym, Sąd I instancji uchybił.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Wbrew stanowisku Skarżącej uzasadnienie jest co prawda zwięzłe i krótkie w tym względzie, jednak nie pozbawia Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku, a nie ma wątpliwości, co do motywów podjęcia rozstrzygnięcia.
Wskazać przy tym należy, że Skarżąca formułując powyższy zarzut zobowiązana była uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny, a więc istotny ich wpływ na wynik sprawy, czego jednak nie uczyniła, bowiem uzasadnienie w tej mierze ogranicza się do uwag ogólnych dotyczących pożądanego kształtu uzasadnienia wyroku.
Nie zasadne okazały się również zarzuty określone w punkcie 3 a – d. Formułując powyższe zarzuty Skarżąca nie zawarła w skardze kasacyjnej argumentacji popierającej powyższe zarzuty, nie wskazała również jaki jej zdaniem istotny wpływ na wynik sprawy miały powyższe naruszenia. Brak jest w szczególności tego, w jakim zakresie winno jej zdaniem być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i co do jakich okoliczności winno być one przeprowadzone.
Z sformułowania powyższych zarzutów, można wnosić, iż zamiarem Skarżącej, było wykazanie, iż naruszenia związane z wykonywaniem transportu drogowego powstały z przyczyn niezależnych od Skarżącej.
Powyższych zarzutów nie można podzielić, bowiem wbrew twierdzeniom Skarżącej, organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły materiał dowodowy, na podstawie którego ustaliły stan faktyczny. Stan ten organ ustalił na podstawie zapisów z urządzeń rejestrujących prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz w oparciu o inne dokumenty. Wbrew również twierdzeniom Skarżącej, przeprowadziły również dowód z zeznań świadka C.I. (kierowcy).
Wskazać również należy, że przeprowadzona przez organ ocena przedłożonych przez stronę dokumentów odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a.
Poczynione ustalenia znajdują więc pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadniając natomiast podjęte rozstrzygnięcia organy wykazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły. Wyjaśniły nadto, w sposób szczegółowy podstawę prawną podjętych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Podkreślić również należy, że przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Skarżąca prowadząca transport drogowy winna wydawać odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadzać regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Natomiast brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia Skarżącej z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Ustawodawca wyraźnie bowiem wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy.
Skarżąca jest zobowiązana zarówno do odpowiedniego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, w sposób uwzględniający wszystkie określone w przepisach zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności, jak i sprawowania kontroli wykonywania tej pracy. Zobowiązują ją do tego i jednocześnie uprawniają relacje prawne łączące ją z kierowcą wykonującym przewóz w jej imieniu i na jej rachunek. Ponosi ona bowiem ryzyko niewłaściwego wykonania pracy przez pracownika. Nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami, w trakcie wykonywania przez nich przewozów. Niemniej jednak, powszechnie dostępne środki techniczne taki nadzór umożliwiają, a świadomi ich istnienia i skuteczności wykorzystywania kierowcy powinni być w sposób wystarczający zmotywowani do przestrzegania obowiązków związanych z wykonywaniem przewozów.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to Skarżąca winna udowodnić, że dołożyła należytej staranności organizując pracę i nie miała wpływu na naruszenia poczynione przez kierowców.
W ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że Skarżąca zaistnienia takich zdarzeń zwalniających go od odpowiedzialności nie wykazała, bowiem w tym zakresie nie wykazała żadnej inicjatywy, nie przedstawiła dowodów mogących potwierdzać, że w prowadzonym przez nią przedsiębiorstwie wprowadzone zostały odpowiednie środki mające na celu zapobieganie powstawaniu naruszeń, a jak wskazują zarzuty skargi kasacyjnej Skarżąca usiłuje ciężarem dowodu w tym zakresie, w sposób nie uzasadniony, obciążyć organy.
Dodać również należy, że regulacja art. 93c u.t.d. odnosi się wyłącznie do sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Jedynie okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, są zdarzeniami, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Tak więc tylko ich powstanie i wykazanie istnienia tych zdarzeń przez Skarżącą, jak również wykazanie ich wpływu na wykonywanie transportu drogowego, wyłączyłaby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, skutkując umorzeniem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Za taką okoliczność, czy też zdarzenie, nie może być więc uznane działanie kierowcy zatrudnionego przez Skarżącą, wykonującego przewóz drogowy, które polegało na nie przestrzeganiu czasu prowadzenia pojazdu oraz czasu odpoczynku
Wobec więc uznania zarzutów skargi kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, zgodnie z art. 184 p.p.s.a., o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). zasądzając od Skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 1.350 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło